سایت آفتاب لارستان

🪟 «پنجره‌های شرقی» نه دور نه نزدیک!

💡درحاشیه برگزاری رویداد (نمایشگاه) «پنجره‌های شرقی» در لار

✍️نیلوفر آبی

🔹این نوشتار، یادداشت یک معمار نیست. تنها با الهام از "رویداد پنجره‌های شرقی" هر آنچه از یادنگاره‌ها و نمادهایی که گمان می‌کردم به ورطه فراموشی سپرده‌ام را بر روی سطرهای زندگی بی‌محابا جاری ساختم. امید که اندک مجالی باشد برای بازاندیشی.
🔹از کجا می‌آیی؟از کدامین راه؟ از کجای این دیار و سرزمین؟
🔹از جنوب از گرمای لایتناهی بیکران و بی‌امان، از تابش سوزناک خورشید، که در دل تابستان تمامی ندارد. آنجا که دستانت را سایبان چشمانت می‌کنی مانند پیری که سال‌های زندگی را با گرمای جنوب عجین کرده، از لابه‌لای چین و چروک‌های به‌هم تافته‌اش بی‌اختیار به یاد خنکای «تی‌تخ» و نمناکی برکه‌های جنوب می‌افتی و روحت آرام آرام نواخته می‌شود.
🔹از عطش، از کوزه‌ها و شوبراتی‌هایی که با عطر طارونه دل می‌دهند و دل می‌ستانند برای رسیدن به غروب که گرمای دل را وانهند. از مهر مردمان خطه‌ای سخاوتمند...
🔹چاره‌ای بیندیش... تنها یافتن سایه‌ای، جرعه‌ای از آب حیات به نیت خنکای جان... و تنی و لحظه‌ای آرمیدن در آغوش پنجره‌هایی که حال مزین شده‌اند به نام "پنجره‌های شرقی".
🔹روایت‌ها را دانه دانه ورق می‌زنم، گویی زندگی می‌کنم در زمانه‌ای که خشت و آجرهایش مردمانی گریخته از بلای زلزله را در خود سامان می‌دادند. خانه‌هایی که دورتر از سرزمین خشت و گل، برکه و آب انبار و بادگیر جان گرفت و پنجر‌ه‌هایی که این بناها را به یاد ماندنی‌تر کرد. با سقف‌های شیروانی... به رسم کودکی هر زمان که در خاطرم آن قسمت از شهر را قدم می‌زنم هر لحظه برتعجبم می‌افزاید این سازه‌های که گویی به ناگاه و یکجا سر بر آورده‌اند نه به جور که به همت پاکان روزگار.
🔹سرگذشت پنجره‌های جنوب آمیخته است با صدها واژه دیگر، با طاقچه‌هایی که آویزان می‌شدیم از آنها برای بالا رفتن. برای گشودن آنها و مواجه شدن با نخل‌هایی که استوار و سبز، با «شاغنی‌»های به بار نشسته خودنمایی می‌کردند.
🔹گام‌های کلماتم را آهسته‌تر می‌کنم لختی به عقب باز می‌گردم تا همه آنچه که گره خورده با نام پنجره‌های کودکی را به‌یاد آورم. با قالیچه‌های رنگی، گلدان‌های سبز، قرمز و... آجیل خورهای لبالب از «بلبل مشاتو» و نخودچی کشمش و مشت‌های کوچک ما که پر و خالی می‌شد از شهد شیرین و نمکین آنها.
🔹با تشک‌ها و مخده‌های که اطاق‌ها را آراسته می‌کردند برای مهمان. با تُنگ‌های خنک شربت که چشمانت را از فرط گرما به بازی می‌گرفتند.
🔹من معمار نیستم، از سازه و ابعاد و طول و ضلع سر در نمی‌آورم. نمی‌دانم چرا پنجره‌های خانه‌های این قسمت از شهر که با نام شَهر نو(جدید) شهره شد اینگونه به زیست و آداب و رسوم ما نزدیک شدند؟ چرا فاصله‌اش با زمین کمتر است و چشم اندازش گل کوچیک پسرهای هم سن و سال همسایه امان بود؟ اما روایت‌ها و خاطره‌های خانه‌های قدیمی که قد علم می‌کنند، واژه‌ها که در پی هم می‌آیند تا آشنا‌زایی کنند از آنچه هست و باید باشد، در می‌یابم که تنها نقل درها و پنجره‌ها نیست، درها و دروازه‌ها و پنجره‌ها تنها بهانه‌ای هستند برای یادآوری یادبودهای گران‌بهایی که در گوشه ذهنمان به امانت سپرده شده.
🔹شناسنامه‌ای ارزشمند از جنوب که رهنمون می‌کنند تو را به درون خانه، که دمی بیاسایی در تالار و تنبی. اندکی اطراق کنی درکنار باغچه‌ها زیر سایه نارنج و مست شوی از بوی گل‌های محمدی سرخ آجین.
🔹همه این کلید واژه‌ها را که بشکافی عصاره‌اش همانی است که نشانی‌های آشنای این کهن‌بوم را در برابرت پیش‌کش می‌کنند. خانه‌های شیروانی مالوف و مانوسِ دوازده متی و سی متری با پنجره‌های فولادی که باشکوه دردیدگان‌مان جلوه می‌کرد. یادگار صمیمت‌های از دست رفته‌ای است که هر لحظه دنبالشان می‌کنیم.
🔹پنجره‌ها بهانه‌ای بود برای یافتن خود، برای نگریستن به سال‌های از دست رفته، برای واکاوی آنچه که نامش را زندگی مدرن گذاشته‌ایم و حال دوباره بازگشته‌ایم به عقب تا نشانی‌ها را باز یابیم.
🔹به خودت کی می‌آیی؟ دست در دست همگی این واژه‌ها انداخته و لی‌لی کنان شتابان و بی‌پروا از روی نشانی اول، همان پنجره‌ها، الباقی را بی‌کم و کاست می‌جوری.
🔹 هر کدام از ما از برای دل خود شیوه و راه متفاوتی را برای تفسیر و تحلیل پنجره‌های شرقی انتخاب می‌کنیم باشد که این‌بار وعده‌گاه بعدی سال‌هایی باشد نه خیلی دور نه خیلی نزدیک!

☀️آفتاب لارستان
▫️واتساپ: https://chat.whatsapp.com/F9d4QVRTcN0L8auslzbKgs
▫️اینستاگرام: instagram.com/aftablarestan2
▫️تلگرام: http://t.me/aftablarestan
▫️ایتا: http://eitaa.com/aftablarestan1

337 views21:26