اوشاق ادبیاتی
کؤهنه ایل هارا گئدیر؟
اوشاق حئکایهسی
یازان:«علی بَی آذری»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان؛«ادبیات سئونلر»
اونلار یئنی ایل شنلیگیندن چوخ شن قاییدیردیلار ائله بیل شنلیگین بیتمهسینی هئچ ایستهمیردیلر. خوصوصاً ده بالاجا آذر، سئوینجیندن یئره-گؤیه سیغمیردی.
-"ائی...هئ..هئی..." دئیه شاختا بابا تئز-تئز اوجادان سسلهنیر کیمین ایسه آدینی چکیردی. شنلیکدهکیلر معجزه گؤزلهییرمیش کیمی اونو جوشقو و حئیرتله آلقیشلاییردیلار. اؤز آدی چکیلنده آذر قولاقلارینا اینانمادی. ائله بیلدی کی، کیمدیرسه باشقا آدامدیر. آمّا شاختا بابا ایکینجی دفعه، داها اوجادان و قریبه بیر سسله سسلهننده ایناندی.
- ائی...هئ..!هئی... هاردادی منیم سئویملی نوم آذرر باهادورلو!؟
آذر آناسینا باخدی. اوزونده تبسّوم گؤرجک سئوینجی بیر آز دا آرتدی. تئز باشا دوشدو کی، چاغیریلان اؤزودور. آناسینین ایشارهسی ایله شاختا بابایا طرف یویوردو. قار قیزلا شاختا بابا یاناشی دایانمیشدیلار. آذر بیرینجی دفعهیدی کی، اونلاری بئله یاخیندان گؤروردو. دایاندی، نه ائدهجهیینی بیلمیردی. شاختا بابا اؤزو یاخینلاشیب اونون باشینی سیغاللادی.
-منیم آذر بالام.
منیم عاغیللی و قوچاق نوهم
اوجا داغلار آشمیشام،
قارلی آشیریملار دولانمیشام،
چوخ ائللردن کئچمیشم،
گلیب سیزه یئتیشمیشم.
نوهلریمه هديّه گتیرمیشم.
آذر هديّه تورباسینی آلان کیمی آناسینین و بالاجا باجیسینین یانینا قاچدی. هر ایکیسی سئوینجک اونو گؤزلهییردیلر. آناسی اوغلونو باغرینا باسدی. باجیسی بورلاخاتون دا اونو قوجاقلادی.
-تئز اول، توربانی آچ گؤرک شاختا بابا سنه نه هديّهسی قویوب- باجیسی اونو تلسدیردی.
-یوخ! آچمایاجاغام. ائوه گئدریک، آتام دا گلر، بیرلیکده آچیب، باخاریق.- آذر عینادکارلیق گؤستردی .
-هديهلرین چوخ اولسا... بیرینی منه وئررسن؟ -بورلاخاتون آستادان میزیلداندی.
آذر اؤزونو ائشیتمهمزلییه ووروب شاختا بابانین نؤوبتی حرکتلرینه باخیردی. جاواب آلمادیغینا مأیوس اولان بورلاخاتون آناسینا قیسیلدی
-آنا، آنا...
-صبرین اولسون قیزیم. -آناسی ساریتئل اونو ساکیتله شدیرمهیه چالیشدی. -بلکه شاختا بابا سنه ده هديه گتیریب...
آمّا شاختا بابا اونو چاغیرمیردی کی چاغیرمیردی. ساریتئل اوشاقلاردان داها چوخ ناراحات اولماغا باشلادی.
-عیبی یوخدور قیزیم، هئچ ناراحات اولما. اگر شاختا بابا سنه هديه وئرمهسه آتانا دئیهرم او سنه هديه آلیب گتیرر.
-آتامین هديهسینی ایستهمیرم. او منه همیشه هديه آلیر. شاختا بابانین هديهسینی ایستهییرم.
-یاخشی قیزیم، هله هديهلر قورتارماییب، اؤزون گؤرورسن کی، شاختا بابا هديه پایلاییر.
-او منیم آدیمی هارادان بیلهجک؟
-اونا دا شاختا بابا دئیرلر. اگر او، سیزین آدینیزی بیلمهسهیدی، اولاردی هامی کیمی عادی آدام. اوندا هئچ اونا شاختا بابا دئمزدیلر.
هديهلر قورتارماق اوزرهیدی. بیر آزدان "یاللی" اوینانیلاجاقدی و بونونلا دا یئنی ایل شنلییی باشا چاتاجاقدی. بیردن شاختا بابانین توکورپدیجی سسی سالونو باشینا گؤتوردو.
-هاردا قالدی منیم بالاجا بوو...رلا...خاتوو.. نوم؟
-آنا منی چاغیریر؟ -قیزجیغاز سئوینجک آناسیندان سوروشدو.
-البته سنی چاغیریر. قورخما گئت!
بئش یاشلی بورلاخاتون شاختا بابایا طرف یویوردو. شاختا بابا اونون دا باشینی سیغاللادی، قوجاغینا آلیب یوخاری قالدیردی، آلنیندان اؤپدو و قایتاریب یئره قویدو. سونرا اوزونو قار قیزا توتوب دئدی:
-وئر منیم بورلاخاتون نوهمین هديهسینی!
بورلاخاتون هديهسینی آلان کیمی آناسی و قارداشی دوران طرفه قاچدی. ساریتئل قیزینی قوجاغینا آلیب عزیزلدی:
-آی منیم صبیرسیز بالام.
-اورا...، اورا... - آذر ده باجیسینین هديه آلماسینا سئوینیردی.
سونرا ال-اله توتوب یاللی گئتدیلر و گونورتادان آز سونرا ائوه گلیب چیخدیلار. یئمک یئیهندن سونرا ساریتئل دئدی:
-من ایندی بازارا گئدیرم. سیز ساکیتجه اوینایین. آمّا دالاشمایین یاخشیمی؟
-نه اوینایاق؟ - دئیه سکگیز یاشینداکی آذر سوروشدو.
-یاخشیسی،چ اودور، رنگلی کارانداشلارینیزی گؤتوروب شکیل چکین.
-اورا!... - هر ایکیسی سئوینجک جاواب وئردی.
ساریتئل چیخماق ایستهییردی کی، آذر سوروشدو:
-آنا، بس نه شکلی چکک؟
-سن یئل بابانین شکلینی چک، باشینین چالماسیینان الینین سوپورگهسینن دينهیینن. بورلاخاتون ایسه ناللی دووشان شکلی چکسین، توکلری اوپ-اوزون، قولاقلاری پلهقولاق. یعنی بیری ساللانمیش، گؤزلری چپ، نالی دا آیاقلاریندان یئکه. آذر!…اؤزونوزو یاخشی آپارین، دالاشمایین.
۱
کؤهنه ایل هارا گئدیر؟
اوشاق حئکایهسی
یازان:«علی بَی آذری»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان؛«ادبیات سئونلر»
اونلار یئنی ایل شنلیگیندن چوخ شن قاییدیردیلار ائله بیل شنلیگین بیتمهسینی هئچ ایستهمیردیلر. خوصوصاً ده بالاجا آذر، سئوینجیندن یئره-گؤیه سیغمیردی.
-"ائی...هئ..هئی..." دئیه شاختا بابا تئز-تئز اوجادان سسلهنیر کیمین ایسه آدینی چکیردی. شنلیکدهکیلر معجزه گؤزلهییرمیش کیمی اونو جوشقو و حئیرتله آلقیشلاییردیلار. اؤز آدی چکیلنده آذر قولاقلارینا اینانمادی. ائله بیلدی کی، کیمدیرسه باشقا آدامدیر. آمّا شاختا بابا ایکینجی دفعه، داها اوجادان و قریبه بیر سسله سسلهننده ایناندی.
- ائی...هئ..!هئی... هاردادی منیم سئویملی نوم آذرر باهادورلو!؟
آذر آناسینا باخدی. اوزونده تبسّوم گؤرجک سئوینجی بیر آز دا آرتدی. تئز باشا دوشدو کی، چاغیریلان اؤزودور. آناسینین ایشارهسی ایله شاختا بابایا طرف یویوردو. قار قیزلا شاختا بابا یاناشی دایانمیشدیلار. آذر بیرینجی دفعهیدی کی، اونلاری بئله یاخیندان گؤروردو. دایاندی، نه ائدهجهیینی بیلمیردی. شاختا بابا اؤزو یاخینلاشیب اونون باشینی سیغاللادی.
-منیم آذر بالام.
منیم عاغیللی و قوچاق نوهم
اوجا داغلار آشمیشام،
قارلی آشیریملار دولانمیشام،
چوخ ائللردن کئچمیشم،
گلیب سیزه یئتیشمیشم.
نوهلریمه هديّه گتیرمیشم.
آذر هديّه تورباسینی آلان کیمی آناسینین و بالاجا باجیسینین یانینا قاچدی. هر ایکیسی سئوینجک اونو گؤزلهییردیلر. آناسی اوغلونو باغرینا باسدی. باجیسی بورلاخاتون دا اونو قوجاقلادی.
-تئز اول، توربانی آچ گؤرک شاختا بابا سنه نه هديّهسی قویوب- باجیسی اونو تلسدیردی.
-یوخ! آچمایاجاغام. ائوه گئدریک، آتام دا گلر، بیرلیکده آچیب، باخاریق.- آذر عینادکارلیق گؤستردی .
-هديهلرین چوخ اولسا... بیرینی منه وئررسن؟ -بورلاخاتون آستادان میزیلداندی.
آذر اؤزونو ائشیتمهمزلییه ووروب شاختا بابانین نؤوبتی حرکتلرینه باخیردی. جاواب آلمادیغینا مأیوس اولان بورلاخاتون آناسینا قیسیلدی
-آنا، آنا...
-صبرین اولسون قیزیم. -آناسی ساریتئل اونو ساکیتله شدیرمهیه چالیشدی. -بلکه شاختا بابا سنه ده هديه گتیریب...
آمّا شاختا بابا اونو چاغیرمیردی کی چاغیرمیردی. ساریتئل اوشاقلاردان داها چوخ ناراحات اولماغا باشلادی.
-عیبی یوخدور قیزیم، هئچ ناراحات اولما. اگر شاختا بابا سنه هديه وئرمهسه آتانا دئیهرم او سنه هديه آلیب گتیرر.
-آتامین هديهسینی ایستهمیرم. او منه همیشه هديه آلیر. شاختا بابانین هديهسینی ایستهییرم.
-یاخشی قیزیم، هله هديهلر قورتارماییب، اؤزون گؤرورسن کی، شاختا بابا هديه پایلاییر.
-او منیم آدیمی هارادان بیلهجک؟
-اونا دا شاختا بابا دئیرلر. اگر او، سیزین آدینیزی بیلمهسهیدی، اولاردی هامی کیمی عادی آدام. اوندا هئچ اونا شاختا بابا دئمزدیلر.
هديهلر قورتارماق اوزرهیدی. بیر آزدان "یاللی" اوینانیلاجاقدی و بونونلا دا یئنی ایل شنلییی باشا چاتاجاقدی. بیردن شاختا بابانین توکورپدیجی سسی سالونو باشینا گؤتوردو.
-هاردا قالدی منیم بالاجا بوو...رلا...خاتوو.. نوم؟
-آنا منی چاغیریر؟ -قیزجیغاز سئوینجک آناسیندان سوروشدو.
-البته سنی چاغیریر. قورخما گئت!
بئش یاشلی بورلاخاتون شاختا بابایا طرف یویوردو. شاختا بابا اونون دا باشینی سیغاللادی، قوجاغینا آلیب یوخاری قالدیردی، آلنیندان اؤپدو و قایتاریب یئره قویدو. سونرا اوزونو قار قیزا توتوب دئدی:
-وئر منیم بورلاخاتون نوهمین هديهسینی!
بورلاخاتون هديهسینی آلان کیمی آناسی و قارداشی دوران طرفه قاچدی. ساریتئل قیزینی قوجاغینا آلیب عزیزلدی:
-آی منیم صبیرسیز بالام.
-اورا...، اورا... - آذر ده باجیسینین هديه آلماسینا سئوینیردی.
سونرا ال-اله توتوب یاللی گئتدیلر و گونورتادان آز سونرا ائوه گلیب چیخدیلار. یئمک یئیهندن سونرا ساریتئل دئدی:
-من ایندی بازارا گئدیرم. سیز ساکیتجه اوینایین. آمّا دالاشمایین یاخشیمی؟
-نه اوینایاق؟ - دئیه سکگیز یاشینداکی آذر سوروشدو.
-یاخشیسی،چ اودور، رنگلی کارانداشلارینیزی گؤتوروب شکیل چکین.
-اورا!... - هر ایکیسی سئوینجک جاواب وئردی.
ساریتئل چیخماق ایستهییردی کی، آذر سوروشدو:
-آنا، بس نه شکلی چکک؟
-سن یئل بابانین شکلینی چک، باشینین چالماسیینان الینین سوپورگهسینن دينهیینن. بورلاخاتون ایسه ناللی دووشان شکلی چکسین، توکلری اوپ-اوزون، قولاقلاری پلهقولاق. یعنی بیری ساللانمیش، گؤزلری چپ، نالی دا آیاقلاریندان یئکه. آذر!…اؤزونوزو یاخشی آپارین، دالاشمایین.
۱
ساریتئل دئدیکلرینی هم ده ال ایشارهلری ایله باشا سالیب گئتدی.
اوشاقلار بیر مدت شکیل چکمکله مشغول اولدولار.
-صاباح دا کؤهنه ایلین شنلییی اولاجاق؟ -دئیه بورلاخاتون قارداشیندان سوروشدو.
-صاباح کؤهنه ایلین شنلییی نئجه اولا بیلر؟
-من ایستهییرم کی، هر ایلین سون گونو کؤهنه ایلین شنلییی اولسون. اؤزو ده شاختا بابا و قار قیزلا.
-سن نه دانیشدیغینی بیلیرسن؟ بو گون ائله کؤهنه ایلین سون گونودور کی، یئنی ایل شنلییی کئچیریرلر.
-بس سونرا نه اولاجاق؟
-سونرا دا کؤهنه ایل چیخیب گئدهجک. یئرینه یئنی ایل گلهجک.
-کؤهنه ایل هارا گئدهجک؟
-من نه بیلیم هارا گئدهجک؟ - آذر آز قالدی حیرصلنسین، آمّا باجیسینین بو سوالی اونو یامان دوشوندوردو.
"دوغرودان دا گؤرهسن کؤهنه ایل هارا چیخیب گئدیر؟" - یقین کی، چیخیب مئشهیه گئدهجک. قارلی داغلارا، لاپ اوزاقلارا گئدهجک.
اوشاقلارین باشی شکیل چکمهیه نئجه قاریشدیسا، بیر ده قاپینین آچیلماسینا باشلارینی قالدیریب دؤنوب باخدیلار. ساریتئلله بایرام قوجاقلاری سومکالارلا دولو ایچری گیردیلر.
-اورا!!!.. آتام گلدی، آتام گلدی. - اوشاقلار سئوینجلرینی گیزلتمهدیلر.
-تئز حاضرلاشین گئدیریک!- بایرام اوشاقلاری تلسدیردی.
هارا؟ آتا هارا گئدیریک؟ - آذر سوروشدو.
-کنده بابانگیله، یئنی ایلی قارشیلاماغا. ننهنله بابان سیزی چوخدان گؤزلهییرلر.
-آتا، یئنی ایل گلنده بس کؤهنه ایل هارا گئدیر؟ - بورلاخاتون سوروشدو.
-هله کی بابانگیلین کندینه گئدیر. اوردان دا هارا گئتدییینی ننهندن سوروشارسان.
تلسیک حاضرلاشیب ائودن چیخدیلار. ماشینا اوتوروب یولا دوشدولر. کند یولونا چیخمیشدیلار کی، بورلاخاتون سوروشدو:
-آتا، آذر دئییر کی، یئنی ایل گلندن سونرا کؤهنه ایل چیخیب مئشهیه، باشی قارلی داغلارا، گؤرونمهین اوزاقلارا گئدهجک. دوزمو دئییر؟
-من بیلمهرم. اونو کنده چاتاندا ننهندن سوروشارسان. -بایرام گولومسوندو.
-بیز کنده چاتانا کیمی کؤهنه ایل چیخیب گئتمز؟- بورلاخاتون ائله هوسله سوروشدو کی، بو بایرامین اؤزونه ده چوخ ماراقلی گؤروندو.
-یقین کی، یوخ. - گوله-گوله ده جاواب وئردی.
-اوندا مؤحکم سور، بیز گئدیب کؤهنه ایله چاتاق.
بیر آز دا گئتمیشدیلر کی، آذر اوتوراجاقدان آیاغا قالخیب آتاسینا طرف اییلدی. آغزینی اونون قولاغینا دیرهدی کی، نه سوروشدوغونو آناسی ایله باجیسی ائشیتمهسین.
-آتا، بس ننهمگیلین کندیندن کؤهنه ایل چیخیب هارا گئدهجک؟
بایرام چییینلرینی چکدیکدن سونرا آذر یئرینده اوتوردو و او دا صبیرسیزلیکله کنده چاتاجاقلاری آنی گؤزلهمهیه باشلادی. "یقین باباملا ننهم کؤهنه ایلین هارا چیخیب گئتدییینی بیلرلر" -
دئیه دوشونه-دوشونه گؤزونو یولا زیللهدی.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاقلار بیر مدت شکیل چکمکله مشغول اولدولار.
-صاباح دا کؤهنه ایلین شنلییی اولاجاق؟ -دئیه بورلاخاتون قارداشیندان سوروشدو.
-صاباح کؤهنه ایلین شنلییی نئجه اولا بیلر؟
-من ایستهییرم کی، هر ایلین سون گونو کؤهنه ایلین شنلییی اولسون. اؤزو ده شاختا بابا و قار قیزلا.
-سن نه دانیشدیغینی بیلیرسن؟ بو گون ائله کؤهنه ایلین سون گونودور کی، یئنی ایل شنلییی کئچیریرلر.
-بس سونرا نه اولاجاق؟
-سونرا دا کؤهنه ایل چیخیب گئدهجک. یئرینه یئنی ایل گلهجک.
-کؤهنه ایل هارا گئدهجک؟
-من نه بیلیم هارا گئدهجک؟ - آذر آز قالدی حیرصلنسین، آمّا باجیسینین بو سوالی اونو یامان دوشوندوردو.
"دوغرودان دا گؤرهسن کؤهنه ایل هارا چیخیب گئدیر؟" - یقین کی، چیخیب مئشهیه گئدهجک. قارلی داغلارا، لاپ اوزاقلارا گئدهجک.
اوشاقلارین باشی شکیل چکمهیه نئجه قاریشدیسا، بیر ده قاپینین آچیلماسینا باشلارینی قالدیریب دؤنوب باخدیلار. ساریتئلله بایرام قوجاقلاری سومکالارلا دولو ایچری گیردیلر.
-اورا!!!.. آتام گلدی، آتام گلدی. - اوشاقلار سئوینجلرینی گیزلتمهدیلر.
-تئز حاضرلاشین گئدیریک!- بایرام اوشاقلاری تلسدیردی.
هارا؟ آتا هارا گئدیریک؟ - آذر سوروشدو.
-کنده بابانگیله، یئنی ایلی قارشیلاماغا. ننهنله بابان سیزی چوخدان گؤزلهییرلر.
-آتا، یئنی ایل گلنده بس کؤهنه ایل هارا گئدیر؟ - بورلاخاتون سوروشدو.
-هله کی بابانگیلین کندینه گئدیر. اوردان دا هارا گئتدییینی ننهندن سوروشارسان.
تلسیک حاضرلاشیب ائودن چیخدیلار. ماشینا اوتوروب یولا دوشدولر. کند یولونا چیخمیشدیلار کی، بورلاخاتون سوروشدو:
-آتا، آذر دئییر کی، یئنی ایل گلندن سونرا کؤهنه ایل چیخیب مئشهیه، باشی قارلی داغلارا، گؤرونمهین اوزاقلارا گئدهجک. دوزمو دئییر؟
-من بیلمهرم. اونو کنده چاتاندا ننهندن سوروشارسان. -بایرام گولومسوندو.
-بیز کنده چاتانا کیمی کؤهنه ایل چیخیب گئتمز؟- بورلاخاتون ائله هوسله سوروشدو کی، بو بایرامین اؤزونه ده چوخ ماراقلی گؤروندو.
-یقین کی، یوخ. - گوله-گوله ده جاواب وئردی.
-اوندا مؤحکم سور، بیز گئدیب کؤهنه ایله چاتاق.
بیر آز دا گئتمیشدیلر کی، آذر اوتوراجاقدان آیاغا قالخیب آتاسینا طرف اییلدی. آغزینی اونون قولاغینا دیرهدی کی، نه سوروشدوغونو آناسی ایله باجیسی ائشیتمهسین.
-آتا، بس ننهمگیلین کندیندن کؤهنه ایل چیخیب هارا گئدهجک؟
بایرام چییینلرینی چکدیکدن سونرا آذر یئرینده اوتوردو و او دا صبیرسیزلیکله کنده چاتاجاقلاری آنی گؤزلهمهیه باشلادی. "یقین باباملا ننهم کؤهنه ایلین هارا چیخیب گئتدییینی بیلرلر" -
دئیه دوشونه-دوشونه گؤزونو یولا زیللهدی.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اوشاق ادبیاتی
منیم ایلک الیفبام
یازار:« اوقتای حوسنلی»
بو کیتابی گوزل بالالارینیز اوچون ادبیات سئونلر کانالیندان ائندیرین.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
منیم ایلک الیفبام
یازار:« اوقتای حوسنلی»
بو کیتابی گوزل بالالارینیز اوچون ادبیات سئونلر کانالیندان ائندیرین.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Oqtay Hüseynli - Mənim İlk Əlifbam.pdf
9.4 MB
اوشاق ادبیاتی
منیم ایلک الیفبام
یازار:« اوقتای حوسنلی»
بو کیتابی گوزل بالالارینیز اوچون ادبیات سئونلر کانالیندان ائندیرین.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
منیم ایلک الیفبام
یازار:« اوقتای حوسنلی»
بو کیتابی گوزل بالالارینیز اوچون ادبیات سئونلر کانالیندان ائندیرین.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:» صمد بهرنگی - بهروز دهقانی«
چئویرن:» منیژه جمنژاد«
گول ایله سیناور ۱
👸بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر کیشی واریدی، آدی حاتم ایدی. حاتم چوخ الی آچیق، باغیشچی بیری ایدی. اوشاقلیغیندا آغزین آناسینین دؤشوندن چکیب، باشقا اوشاقلاری دا سود یئمه یه قویاردی. حاتمین بیر قصری واریدی، قیرخ قاپیسی واریدی. جماعت هرگون گلیب یئییب ایچردی، گئدیرکن ده قوللوقچولار بیر بشقاب دولو قیزیل وئریب یولا سالاردیلار. بیر گو٘ن بیر درویش گلیب یئمک یئییب، بیر بشقاب قیزیلین آلیب گئتدی. ایکینجی قاپی دان گلدی. یئمک یئییب چیخدی. اوچونجودن گیرنده، اؤنونو کسیب دئدیلر، نه طاماهکارسان! سن ایکی گز گلیب یئییب ایکی بشقاب دا قیزیل آلیبسان.
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:» صمد بهرنگی - بهروز دهقانی«
چئویرن:» منیژه جمنژاد«
گول ایله سیناور ۱
👸بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر کیشی واریدی، آدی حاتم ایدی. حاتم چوخ الی آچیق، باغیشچی بیری ایدی. اوشاقلیغیندا آغزین آناسینین دؤشوندن چکیب، باشقا اوشاقلاری دا سود یئمه یه قویاردی. حاتمین بیر قصری واریدی، قیرخ قاپیسی واریدی. جماعت هرگون گلیب یئییب ایچردی، گئدیرکن ده قوللوقچولار بیر بشقاب دولو قیزیل وئریب یولا سالاردیلار. بیر گو٘ن بیر درویش گلیب یئمک یئییب، بیر بشقاب قیزیلین آلیب گئتدی. ایکینجی قاپی دان گلدی. یئمک یئییب چیخدی. اوچونجودن گیرنده، اؤنونو کسیب دئدیلر، نه طاماهکارسان! سن ایکی گز گلیب یئییب ایکی بشقاب دا قیزیل آلیبسان.
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:» صمد بهرنگی - بهروز دهقانی«
چئویرن:» منیژه جمنژاد«
گول ایله سیناور ۱
👸بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر کیشی واریدی، آدی حاتم ایدی. حاتم چوخ الی آچیق، باغیشچی بیری ایدی. اوشاقلیغیندا آغزین آناسینین دؤشوندن چکیب، باشقا اوشاقلاری دا سود یئمه یه قویاردی. حاتمین بیر قصری واریدی، قیرخ قاپیسی واریدی. جماعت هرگون گلیب یئییب ایچردی، گئدیرکن ده قوللوقچولار بیر بشقاب دولو قیزیل وئریب یولا سالاردیلار. بیر گو٘ن بیر درویش گلیب یئمک یئییب، بیر بشقاب قیزیلین آلیب گئتدی. ایکینجی قاپی دان گلدی. یئمک یئییب چیخدی. اوچونجودن گیرنده، اؤنونو کسیب دئدیلر، نه طاماهکارسان! سن ایکی گز گلیب یئییب ایکی بشقاب دا قیزیل آلیبسان. گئنه نه ایستیرسن؟ درویش قیزیل لاری یئره چیرپیب دئدی: واه واه، عجب حاتم دی! بیزیم پادشاهین قیزی نین بیر سارایی وار قیرخ قاپیلی. قیرخین دان دا گئدیب یئمک یئییب بیر بشقاب قیزیل آلا بیلرسن. کیمسه ده دئمز نئچه یول گئدیب، نئچه بشقاب قیزیل آلمیسان. حاتم بو سؤزلری ائشیدیب حیرت ده قالدی. اؤز یانیندا دئدی: گرک گئدیب بو قیزی گؤروب اونونلا ائولنم. دوروب گئتدی او شهره. پادشاهی سوروشوب تاپدی. ایچری گئدیب یئمک یئدی، چیخدی، بیر بشقاب قیزیل وئردیلر. ایکینجی قاپی دان گیردی. گئنه اوسایاق. قیسا جا، قیرخ قاپی دان دا گیردی، قیرخ دفعه ده قیزیل آلدی. کیمسه نین ده نئچه یول گلدییی له ایشی یوخویدو. سونوندا قیزین یانینا گئدیب دئدی سن گرک منله ائولنه سن. قیز دئدی منیم باشلیغیم چوخدو، سنین گو٘جون چاتماز. حاتم دئدی: ایشین اولماسین، نمنه دی دئ. قیز دئدی: فلان شهرده، بیر اذان وئرن وار. آخشام شوق ذوق لا ، گو٘له - گوله داما چیخیب اذان وئرر. اذان قورتولاندا او٘زگوزونه چالیب باییلار. اونون ایشیندن باش تاپسان، من سنله ائولنرم. حاتم دوروب آذان وئره نین شهرینه یوللاندی. سوروشدو، ائوینه گئتدی. گؤردو کیشی سئوینجک داما چیخیب اذان وئردی. قورتولاندا او٘ز گؤزونه چالیب هوشدان گئتدی. اؤزونه گلنده حاتم گئتدی یانینا دئدی: بو گئجه سنه قوناغام. اذان وئرن دئدی: اولسون، گل گئدک. شام باشیندا حاتم سوفره دن چکیلیب دئدی: بو ایشین سیررینی منه دئمه سن، یئمه یه ال وورمارام. اذان وئرن دئدی: قارداش، شامیوی یئ. من سیرریمی کیمسه یه دئمرم. ایندی کی سن دیرنیرسن، فلان شهرده بیر کور یولچو وار، نه قدر پول وئرسن، دئیر: "انصافین اولسون". اونون ایشیندن باش چیخاریب منه دئسن، منده ناغیلیمی سنه دئیرم. سحر تئزدن حاتم دوروب گئتدی. گئتدی، گئتدی، او شهره یئتیشدی. گؤردو بازار باشیندا بیر کور یولچو اوتوروب. بیر قیزیل سکه آووجونا قویدو. یولچو دئدی: انصافین اولسون. بیر سکه ده قویدو آووجونا، گئنه دئدی: انصافین اولسون. حاتم هر نه اونا پول وئردی، گئنه کیشی دئدی: انصافین اولسون. سونوندا حاتم سوروشدو: قارداش نیه هئی دئییرسن انصافین اولسون؟ یولچو دئدی: من سیرریمی کیمسه یه دئمرم. ایندی کی سن اصرار ائلیرسن، دئ گؤروم گول، سیناورین باشینا نه گتیردی؟ سیناور ده گولون باشینا نه گتیردی؟ اوندا من سیرریمی سنه دئیهرم. بونو دا بیل سیناور کیمسه یه سیررینی دئمز. دئسه ده اونو اؤلدورر. حاتم سیناورین نشانه لرین آلدی. گئجه یاتدی، سحر دوروب گول- سیناوره ساری گئتدی. چؤلدن کئچرکن های کو٘ی ائشیتدی. باخیب گؤردو اوچ دئو بیر بیریله ساواشیر. حاتمی گؤروب دئدیلر: اوداها، آدام گلدی. او بیزدن عاقیللی دی. دده مالیمیزی یاخجی بؤلر. حاتم دئدی: نه خبردی؟ دئولر دئدیلر: دده میز اؤلوب، بیر حضرت سلیمان خالچاسی قویوب، اوستونده اوتوروب دئسن: حضرت سلیمان عشقینه بیزی آپار فلان یئره، آپارار. بیر او٘زوک ده قویوب، کیمسه اونو تاخسا، گؤزه گؤرونمز اولار. او هامینی گؤرر کیمسه اونو گؤرمز. بیر سوفره ده قویوب، هرزامان آچارسان ایچی دولودو خورد خورک له. ایندی بو مالی یاخجی بؤلسن سنی چیی - چیی یئیریک، پیس بؤلسن، کاباب ائلییب یئیریک. حاتم دئدی: بو خیرت پیرت لاری قویون قیراغا، قولاغ آسین گؤرون نه دئییرم سیزه. او٘چ اوخ آتیرام. کیمسه بیرینجینی تئز گتیرسه، خالچا اونونکو. ایکینجی او٘زویو گؤتورر، او٘چونجو ده سوفره نی. دئولر چوخ سئوینیب دئدیلر: گؤردوز آدام عاغیللی دیر، دده مالینی نئجه بؤلدویونو بیلر! حاتم او٘چ اوخ گتیردی، نه گو٘جو وار، آتدی، دئولر اوخلاری گتیرمه یه یومولدولار. حاتم تئز او٘زویو گؤتوردو بارماغینا تاخدی، اوتوردو خالچانین او٘ستونده، سوفره نی ده ووردو قولتوغونا دئدی: حضرت سلیمان عشقینه منی آپار گول ایله سیناورین ائوینه. گؤز قیرپیمیندا شهره یئتیشدی. گؤردو بویوک بیر ائودی. قاپی دؤیدو دئدی: آللاه قوناغیام، بو گئجه قویون بوردا یاتیم. دئدیلر اولسون، ایچری گل. حاتم ایچری گئتدی، گؤردو اوتاغین گوشه سینده بویوک بیر قفس وار، ایچینده ده یئکه بیر قاطر. اویاندا دا بیر ایت باغلییبلر.
آردی وار...
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:» صمد بهرنگی - بهروز دهقانی«
چئویرن:» منیژه جمنژاد«
گول ایله سیناور ۱
👸بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر کیشی واریدی، آدی حاتم ایدی. حاتم چوخ الی آچیق، باغیشچی بیری ایدی. اوشاقلیغیندا آغزین آناسینین دؤشوندن چکیب، باشقا اوشاقلاری دا سود یئمه یه قویاردی. حاتمین بیر قصری واریدی، قیرخ قاپیسی واریدی. جماعت هرگون گلیب یئییب ایچردی، گئدیرکن ده قوللوقچولار بیر بشقاب دولو قیزیل وئریب یولا سالاردیلار. بیر گو٘ن بیر درویش گلیب یئمک یئییب، بیر بشقاب قیزیلین آلیب گئتدی. ایکینجی قاپی دان گلدی. یئمک یئییب چیخدی. اوچونجودن گیرنده، اؤنونو کسیب دئدیلر، نه طاماهکارسان! سن ایکی گز گلیب یئییب ایکی بشقاب دا قیزیل آلیبسان. گئنه نه ایستیرسن؟ درویش قیزیل لاری یئره چیرپیب دئدی: واه واه، عجب حاتم دی! بیزیم پادشاهین قیزی نین بیر سارایی وار قیرخ قاپیلی. قیرخین دان دا گئدیب یئمک یئییب بیر بشقاب قیزیل آلا بیلرسن. کیمسه ده دئمز نئچه یول گئدیب، نئچه بشقاب قیزیل آلمیسان. حاتم بو سؤزلری ائشیدیب حیرت ده قالدی. اؤز یانیندا دئدی: گرک گئدیب بو قیزی گؤروب اونونلا ائولنم. دوروب گئتدی او شهره. پادشاهی سوروشوب تاپدی. ایچری گئدیب یئمک یئدی، چیخدی، بیر بشقاب قیزیل وئردیلر. ایکینجی قاپی دان گیردی. گئنه اوسایاق. قیسا جا، قیرخ قاپی دان دا گیردی، قیرخ دفعه ده قیزیل آلدی. کیمسه نین ده نئچه یول گلدییی له ایشی یوخویدو. سونوندا قیزین یانینا گئدیب دئدی سن گرک منله ائولنه سن. قیز دئدی منیم باشلیغیم چوخدو، سنین گو٘جون چاتماز. حاتم دئدی: ایشین اولماسین، نمنه دی دئ. قیز دئدی: فلان شهرده، بیر اذان وئرن وار. آخشام شوق ذوق لا ، گو٘له - گوله داما چیخیب اذان وئرر. اذان قورتولاندا او٘زگوزونه چالیب باییلار. اونون ایشیندن باش تاپسان، من سنله ائولنرم. حاتم دوروب آذان وئره نین شهرینه یوللاندی. سوروشدو، ائوینه گئتدی. گؤردو کیشی سئوینجک داما چیخیب اذان وئردی. قورتولاندا او٘ز گؤزونه چالیب هوشدان گئتدی. اؤزونه گلنده حاتم گئتدی یانینا دئدی: بو گئجه سنه قوناغام. اذان وئرن دئدی: اولسون، گل گئدک. شام باشیندا حاتم سوفره دن چکیلیب دئدی: بو ایشین سیررینی منه دئمه سن، یئمه یه ال وورمارام. اذان وئرن دئدی: قارداش، شامیوی یئ. من سیرریمی کیمسه یه دئمرم. ایندی کی سن دیرنیرسن، فلان شهرده بیر کور یولچو وار، نه قدر پول وئرسن، دئیر: "انصافین اولسون". اونون ایشیندن باش چیخاریب منه دئسن، منده ناغیلیمی سنه دئیرم. سحر تئزدن حاتم دوروب گئتدی. گئتدی، گئتدی، او شهره یئتیشدی. گؤردو بازار باشیندا بیر کور یولچو اوتوروب. بیر قیزیل سکه آووجونا قویدو. یولچو دئدی: انصافین اولسون. بیر سکه ده قویدو آووجونا، گئنه دئدی: انصافین اولسون. حاتم هر نه اونا پول وئردی، گئنه کیشی دئدی: انصافین اولسون. سونوندا حاتم سوروشدو: قارداش نیه هئی دئییرسن انصافین اولسون؟ یولچو دئدی: من سیرریمی کیمسه یه دئمرم. ایندی کی سن اصرار ائلیرسن، دئ گؤروم گول، سیناورین باشینا نه گتیردی؟ سیناور ده گولون باشینا نه گتیردی؟ اوندا من سیرریمی سنه دئیهرم. بونو دا بیل سیناور کیمسه یه سیررینی دئمز. دئسه ده اونو اؤلدورر. حاتم سیناورین نشانه لرین آلدی. گئجه یاتدی، سحر دوروب گول- سیناوره ساری گئتدی. چؤلدن کئچرکن های کو٘ی ائشیتدی. باخیب گؤردو اوچ دئو بیر بیریله ساواشیر. حاتمی گؤروب دئدیلر: اوداها، آدام گلدی. او بیزدن عاقیللی دی. دده مالیمیزی یاخجی بؤلر. حاتم دئدی: نه خبردی؟ دئولر دئدیلر: دده میز اؤلوب، بیر حضرت سلیمان خالچاسی قویوب، اوستونده اوتوروب دئسن: حضرت سلیمان عشقینه بیزی آپار فلان یئره، آپارار. بیر او٘زوک ده قویوب، کیمسه اونو تاخسا، گؤزه گؤرونمز اولار. او هامینی گؤرر کیمسه اونو گؤرمز. بیر سوفره ده قویوب، هرزامان آچارسان ایچی دولودو خورد خورک له. ایندی بو مالی یاخجی بؤلسن سنی چیی - چیی یئیریک، پیس بؤلسن، کاباب ائلییب یئیریک. حاتم دئدی: بو خیرت پیرت لاری قویون قیراغا، قولاغ آسین گؤرون نه دئییرم سیزه. او٘چ اوخ آتیرام. کیمسه بیرینجینی تئز گتیرسه، خالچا اونونکو. ایکینجی او٘زویو گؤتورر، او٘چونجو ده سوفره نی. دئولر چوخ سئوینیب دئدیلر: گؤردوز آدام عاغیللی دیر، دده مالینی نئجه بؤلدویونو بیلر! حاتم او٘چ اوخ گتیردی، نه گو٘جو وار، آتدی، دئولر اوخلاری گتیرمه یه یومولدولار. حاتم تئز او٘زویو گؤتوردو بارماغینا تاخدی، اوتوردو خالچانین او٘ستونده، سوفره نی ده ووردو قولتوغونا دئدی: حضرت سلیمان عشقینه منی آپار گول ایله سیناورین ائوینه. گؤز قیرپیمیندا شهره یئتیشدی. گؤردو بویوک بیر ائودی. قاپی دؤیدو دئدی: آللاه قوناغیام، بو گئجه قویون بوردا یاتیم. دئدیلر اولسون، ایچری گل. حاتم ایچری گئتدی، گؤردو اوتاغین گوشه سینده بویوک بیر قفس وار، ایچینده ده یئکه بیر قاطر. اویاندا دا بیر ایت باغلییبلر.
آردی وار...
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی
شیرین یوخو
«کارتون»
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شیرین یوخو
«کارتون»
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«کریم قربانزاده»
کیتاب اوخومورسان سا،
موسیقی یایا قولاق آسمیرسان سا،
سینمایا، تیاتیرا، سفره گئتمیرسن سه،
طبیعتین گورونتولریندن ذووق آلمیرسان سا،
سئویب سئویلمیرسن سه،
«سن چوخداندیر اولوبسن یالنیز گوتورنین یوخدور»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کیتاب اوخومورسان سا،
موسیقی یایا قولاق آسمیرسان سا،
سینمایا، تیاتیرا، سفره گئتمیرسن سه،
طبیعتین گورونتولریندن ذووق آلمیرسان سا،
سئویب سئویلمیرسن سه،
«سن چوخداندیر اولوبسن یالنیز گوتورنین یوخدور»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
✍:« میر حسین دلدار بناب»
شهرین اوزونو کدر باسیردی!
شارهاشار قارهاقار، قورشون، قارغا، قار
وئرمیشدی سس سسه، گؤیدن یاغیردی
بیر دلی چیخمیشدی، دلیخانادان
قارلارین ایچیندن، گیلیز* ییغیردی!
شهرین اوزونو، کدر باسیردی
گؤیهریردی یئردن، دار آغاجلاری
قارا یئل اسیردی، امان وئرمهدن
قارانلیق کسیردی، یال یاماجلاری
توپراغا دوشوردو، بیر_ بیر ایگیدلر
قیزیل قان آخیردی، گؤودهلریندن
قادینلار تئللرین، کسیب آتیردی
قوخموردو شهرین، شحنهلریندن
چیچکلر دورموشدو، کولک قارشیندا
لچکلری بیر_ بیر، یئله گئدیردی
اوزونده گولوشلر، چیچکلهنرکن
یئنه ائل ساراسی، سئله گئدیردی...
بیر قارغا اوتورموش، باخیر چیناردان
بیر دلی، قارغایا، باخیر ماراقلا
قارغایا سؤیلهییر، حزین سسییله
یالقیزام نه اولار، منی قوجاقلا!
شهره دار یاغیر، داغا قار یاغیر
بیر دلی اؤزونو، چیناردان آسیب
یییهسیز بیر یووا، یالقیز یاشاییر
شهرین اوزونو، قارانلیق باسیب!
* گیلیز: فیشنگ پوکاسی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شهرین اوزونو کدر باسیردی!
شارهاشار قارهاقار، قورشون، قارغا، قار
وئرمیشدی سس سسه، گؤیدن یاغیردی
بیر دلی چیخمیشدی، دلیخانادان
قارلارین ایچیندن، گیلیز* ییغیردی!
شهرین اوزونو، کدر باسیردی
گؤیهریردی یئردن، دار آغاجلاری
قارا یئل اسیردی، امان وئرمهدن
قارانلیق کسیردی، یال یاماجلاری
توپراغا دوشوردو، بیر_ بیر ایگیدلر
قیزیل قان آخیردی، گؤودهلریندن
قادینلار تئللرین، کسیب آتیردی
قوخموردو شهرین، شحنهلریندن
چیچکلر دورموشدو، کولک قارشیندا
لچکلری بیر_ بیر، یئله گئدیردی
اوزونده گولوشلر، چیچکلهنرکن
یئنه ائل ساراسی، سئله گئدیردی...
بیر قارغا اوتورموش، باخیر چیناردان
بیر دلی، قارغایا، باخیر ماراقلا
قارغایا سؤیلهییر، حزین سسییله
یالقیزام نه اولار، منی قوجاقلا!
شهره دار یاغیر، داغا قار یاغیر
بیر دلی اؤزونو، چیناردان آسیب
یییهسیز بیر یووا، یالقیز یاشاییر
شهرین اوزونو، قارانلیق باسیب!
* گیلیز: فیشنگ پوکاسی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«پرویز سودی» دالغا
غزل_
دیل تورکو، دوداق غونچا، گؤزون پنجرهدیر، باخ
سؤز قاشقاباغیندان سوزولن بال کرهدیر، باخ
چیخ سئیره بولودلوق هاوا سللمدی خیاوان
آددیملارین آلتیندا سریلمیش ترهدیر، باخ
مین فتنه بئجر، کیپریگی چال، آغزیمی باغلا
هر کلمه یازیلمیش آرادا حنجرهدیر، باخ
نازلان، بئلی سیخ، چیگنیوی قالدیر، دؤشو ترپت،
ساقی دولانیم باشیوا خوش منظرهدیر، باخ
عاشیقلار اوخور، راجیلار اوینور، وَ سؤیودلر
مؤی یارپاق آچیر، ایده جاییر، گؤز گؤرهدیر، باخ
مندن سوروشورلار کی بهشتی گؤره بیللیک،
البت، اورا «زنگان چایی» تک بیر درهدیر، باخ
آخشام «گاوازنگ»دن شهَره گلمهگیم اولمور،
آوارهلیگیم اولماسا کی مسخرهدیر، باخ!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
غزل_
دیل تورکو، دوداق غونچا، گؤزون پنجرهدیر، باخ
سؤز قاشقاباغیندان سوزولن بال کرهدیر، باخ
چیخ سئیره بولودلوق هاوا سللمدی خیاوان
آددیملارین آلتیندا سریلمیش ترهدیر، باخ
مین فتنه بئجر، کیپریگی چال، آغزیمی باغلا
هر کلمه یازیلمیش آرادا حنجرهدیر، باخ
نازلان، بئلی سیخ، چیگنیوی قالدیر، دؤشو ترپت،
ساقی دولانیم باشیوا خوش منظرهدیر، باخ
عاشیقلار اوخور، راجیلار اوینور، وَ سؤیودلر
مؤی یارپاق آچیر، ایده جاییر، گؤز گؤرهدیر، باخ
مندن سوروشورلار کی بهشتی گؤره بیللیک،
البت، اورا «زنگان چایی» تک بیر درهدیر، باخ
آخشام «گاوازنگ»دن شهَره گلمهگیم اولمور،
آوارهلیگیم اولماسا کی مسخرهدیر، باخ!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
حمید محمدزادهنین «فوتبالچی» پووئستی
«همت شهبازی»
حمید محمدزاده ۱۳۰۲ ده تبریزده آنادان اولماسینا باخمایاراق آذربایجان ملی حکومتی دئوریلدیکدن سونرا، آذربایجان جمهوریتینده تحصیلات و یارادیجیلیغینی داوام ائدیر. او، آخوندزاده، نسیمی، شهریار و… اوزره تدقیقاتی ایشلرینه گؤره داها چوخ بیر تدقیقاتچی کیمی تانینیر. آنجاق اوندان قالان حکایه و نثر اثرلری، اونون بو ساحهده ده مشغول اولدوغونو گؤستریر. “فوتبالچی” پووئستی بو سیرا اثرلریندندیر. اثر ایلک دفعه ۱۹۶۰.جی ایلده باکیدا آذربایجان دولت نشریاتی طرفیندن کیریل الیفباسیندا چاپ اولور.
فوتبالچی پووئستینده اولان حادثهلر استانبول و سونرا دا ایکی شمالی و جنوبی کره آراسیندا باش توتان ساواشلارلا اولایلاشیر. جمال استانبول کلوبوندا مشهور بیر فوتبالچیدیر. اونون هئیکلینی استادیونون قارشیسیندا دیکلدیبلر. آنکارا و استانبول کلوبلارینین مدیرلری آراسیندا اولان ایرنج آلیش-وئریشلری قبول ائتمهین جمال، سئوگیلیسی مریمله تانیش اولدوقدان سونرا، حیاتینی دا فوتبالدان آییراراق سیاسی و باریش اوغروندا مبارز بیر آداما چئوریلیر. او، دونیادا گئدن ساواشین علیهینه اولاراق «باریش» بیاننامهسینی امضالایاراق بو آدلا دا بیر فوتبال کلوبو یارادیر. آنجاق اونو آمریکا عسگرلری گئییمی آلتیندا زورلا “کره” ساواشینا آپاریرلار. او، بونا اعتراض ائدیر. اوندا اولان بو دوشونجهنین اؤزهیی، سئوگیلیسی مریمله باغلیدیر.
جمال ساواشدا یارالانیر و ایکی قیچینی الدن وئرهرک استانبولا قاییتدیقدا یئنه ده باریش ائلچیسی اولاراق ساواشین علیهینه مبارزهلر ائدیر. بوتون بو ایشلرین آرخاسیندا اونون سئوگیلیسی مریم دورور. مریم بیر معلم کیمی، هم ده باریش اوزره فعالیت گؤسترن سیاسی بیر فعالدیر. فوتبالچی جمالین دوشونجه طرزینی دَییشدیرن ده ائله او اولور. مریم سیاسی فعالیتی اوزره دوستاغا دوشور. دوستاقدان چیخارکن، جمال دا ساواشدان علیل شرایطده قاییدیر. اونلار استادیونون قارشیسیندا یئنه ده باریش یولوندا مبارزه ائدرکن بیر-بیرینه قووشورلار.
فوتبالچی پووئستینین ساده سوژئت خطی ایله دئییلمهسینه باخمایاراق اونون سیمبولیک چالارلاری دا واردیر. یازیچی اثری یازارکن (۱۹۶۱) تالان اولموش و اوزرینده آلیش-وئریشلر اولموش بیر ملی آماجین نیسگیلینی ده اؤزونده داشییر. اثرین ایلکینده فوتبال اوزره گئدن ایرنج آلیشـوئریشلر، ایرانلا روس (شوروی) آراسیندا «آذربایجان ملی حکومت» حاقدا سوودالاشمالار سیمبولونو داشییر. یعنی اثرین حادثهلری، ایکی کره (شمالی و جنوبی کره) آراسیندا باش وئرمیش ساواشدان گئدرکن، یئنه ده یازیچی دوغما یوردونو و یوزلرله اؤزونه تای دیدرگین دوشموش، سورگون و یاخود اعدام اولموش انسانلارین طالعینی سیمبولیزه ائدیر. اثرین بیر یئرینده کرهلی بیر قوجا بابا ایله نوهنین دانیشیغیندا سانکی آذربایجان ملی حکومتینین قوردوغو سئوینج یاشانیر:
«سن فلهیین ایشینه بیر باخ، آتامین، بابامین قامچی آلتیندا ایشلهییب، ایللر اوزونو آلین تری ایله سوواردیغی یئره ایندی اؤزوموز صاحیب اولموشوق. ایندی گؤروم ایشلهمکدن بویون قاچیردارام، یوخ، اؤز یئریمیز، اؤز ایشیمیز، بیرجه او ائوی تیکیب باشا چاتدیرساق داها دردیم اولماز» (ص ۷۷).
بونونلا بئله اثرده سولچو دوشونجه اساسیندا اؤزونون «باریشسئور» اولدوغونو گؤستریر یازیچی. یازیچی بو دوشونجهنی سیمبولیزه ائدن سوژئتلردن ده فایدالانیر:
«جمال اوجابوی اولدوغونا گؤره اونو سیرانین باشینا قویموشدولار. او، ساغ الی یورولوب بارماغی قابار اولدوغونا گؤره توفنگی سول الینه گؤتورموشدو. یانیندا گئدن عسکرلر بونو گؤروب گولوشدولر. گروهبان [سئرژانت] جئمس نهقدر چالیشسا دا بو گولوشلرین سببینی باشا دوشه بیلمهدی. او، سیرانین قاباغینا کئچدی، جمالین ساغ الینی بوش گؤردو. سیرانی ساخلادی، گلیب جمالین قارشیسیندا دوراراق، وار گوجو ایله قیشقیردی:
-نه اوچون توفنگی سول اللی توتموسان؟!
جمال سویوققانلیلیقلا:
-ساغ الیم یورولوبدور،- دئدی. (ص۶۶).
«سول» اَله توفنگی آلماق، یازیچینین فیکرینجه هر نهیی سول دوشونجهسی، ایستر گوج، ایستر خوشلوقلا اولسون دئیه حل ائدهجهیینی سیمبولیزه ائدیر.
اثرین اساس موتیوی سئوگی و ساواش اوزره قورولور. بورادا، فوتبال اویونو یازیچی اوچون سادهجه بیر بهانهدیر. باش اوبراز مشهور فوتبالچی اولماسینا باخمایاراق ساواش اولدوغو اؤلکهده ساواشا گئتمهسی قاچینیلماز اولور. بونون کناریندا او سئوگیلیسیندن ده آیریلیر. دئمک ساواش هر بیر کیمسهنی اؤز ایستهدییندن آییریر. حتتا اثرده باش اوبرازین فوتبالی سئودیینی نظره آلساق، یئنه ده ساواش اونو سئودییی فوتبالدان اوزاقلاشدیریر. ساواش، بوتون ایشلری داها چوخ سئوگینی یاریمچیق قویور. اونون تاماملادیغی ایش واردیسا او دا اؤلومدور. ساواش، یالنیز اؤلومو تاماملاییر.
«همت شهبازی»
حمید محمدزاده ۱۳۰۲ ده تبریزده آنادان اولماسینا باخمایاراق آذربایجان ملی حکومتی دئوریلدیکدن سونرا، آذربایجان جمهوریتینده تحصیلات و یارادیجیلیغینی داوام ائدیر. او، آخوندزاده، نسیمی، شهریار و… اوزره تدقیقاتی ایشلرینه گؤره داها چوخ بیر تدقیقاتچی کیمی تانینیر. آنجاق اوندان قالان حکایه و نثر اثرلری، اونون بو ساحهده ده مشغول اولدوغونو گؤستریر. “فوتبالچی” پووئستی بو سیرا اثرلریندندیر. اثر ایلک دفعه ۱۹۶۰.جی ایلده باکیدا آذربایجان دولت نشریاتی طرفیندن کیریل الیفباسیندا چاپ اولور.
فوتبالچی پووئستینده اولان حادثهلر استانبول و سونرا دا ایکی شمالی و جنوبی کره آراسیندا باش توتان ساواشلارلا اولایلاشیر. جمال استانبول کلوبوندا مشهور بیر فوتبالچیدیر. اونون هئیکلینی استادیونون قارشیسیندا دیکلدیبلر. آنکارا و استانبول کلوبلارینین مدیرلری آراسیندا اولان ایرنج آلیش-وئریشلری قبول ائتمهین جمال، سئوگیلیسی مریمله تانیش اولدوقدان سونرا، حیاتینی دا فوتبالدان آییراراق سیاسی و باریش اوغروندا مبارز بیر آداما چئوریلیر. او، دونیادا گئدن ساواشین علیهینه اولاراق «باریش» بیاننامهسینی امضالایاراق بو آدلا دا بیر فوتبال کلوبو یارادیر. آنجاق اونو آمریکا عسگرلری گئییمی آلتیندا زورلا “کره” ساواشینا آپاریرلار. او، بونا اعتراض ائدیر. اوندا اولان بو دوشونجهنین اؤزهیی، سئوگیلیسی مریمله باغلیدیر.
جمال ساواشدا یارالانیر و ایکی قیچینی الدن وئرهرک استانبولا قاییتدیقدا یئنه ده باریش ائلچیسی اولاراق ساواشین علیهینه مبارزهلر ائدیر. بوتون بو ایشلرین آرخاسیندا اونون سئوگیلیسی مریم دورور. مریم بیر معلم کیمی، هم ده باریش اوزره فعالیت گؤسترن سیاسی بیر فعالدیر. فوتبالچی جمالین دوشونجه طرزینی دَییشدیرن ده ائله او اولور. مریم سیاسی فعالیتی اوزره دوستاغا دوشور. دوستاقدان چیخارکن، جمال دا ساواشدان علیل شرایطده قاییدیر. اونلار استادیونون قارشیسیندا یئنه ده باریش یولوندا مبارزه ائدرکن بیر-بیرینه قووشورلار.
فوتبالچی پووئستینین ساده سوژئت خطی ایله دئییلمهسینه باخمایاراق اونون سیمبولیک چالارلاری دا واردیر. یازیچی اثری یازارکن (۱۹۶۱) تالان اولموش و اوزرینده آلیش-وئریشلر اولموش بیر ملی آماجین نیسگیلینی ده اؤزونده داشییر. اثرین ایلکینده فوتبال اوزره گئدن ایرنج آلیشـوئریشلر، ایرانلا روس (شوروی) آراسیندا «آذربایجان ملی حکومت» حاقدا سوودالاشمالار سیمبولونو داشییر. یعنی اثرین حادثهلری، ایکی کره (شمالی و جنوبی کره) آراسیندا باش وئرمیش ساواشدان گئدرکن، یئنه ده یازیچی دوغما یوردونو و یوزلرله اؤزونه تای دیدرگین دوشموش، سورگون و یاخود اعدام اولموش انسانلارین طالعینی سیمبولیزه ائدیر. اثرین بیر یئرینده کرهلی بیر قوجا بابا ایله نوهنین دانیشیغیندا سانکی آذربایجان ملی حکومتینین قوردوغو سئوینج یاشانیر:
«سن فلهیین ایشینه بیر باخ، آتامین، بابامین قامچی آلتیندا ایشلهییب، ایللر اوزونو آلین تری ایله سوواردیغی یئره ایندی اؤزوموز صاحیب اولموشوق. ایندی گؤروم ایشلهمکدن بویون قاچیردارام، یوخ، اؤز یئریمیز، اؤز ایشیمیز، بیرجه او ائوی تیکیب باشا چاتدیرساق داها دردیم اولماز» (ص ۷۷).
بونونلا بئله اثرده سولچو دوشونجه اساسیندا اؤزونون «باریشسئور» اولدوغونو گؤستریر یازیچی. یازیچی بو دوشونجهنی سیمبولیزه ائدن سوژئتلردن ده فایدالانیر:
«جمال اوجابوی اولدوغونا گؤره اونو سیرانین باشینا قویموشدولار. او، ساغ الی یورولوب بارماغی قابار اولدوغونا گؤره توفنگی سول الینه گؤتورموشدو. یانیندا گئدن عسکرلر بونو گؤروب گولوشدولر. گروهبان [سئرژانت] جئمس نهقدر چالیشسا دا بو گولوشلرین سببینی باشا دوشه بیلمهدی. او، سیرانین قاباغینا کئچدی، جمالین ساغ الینی بوش گؤردو. سیرانی ساخلادی، گلیب جمالین قارشیسیندا دوراراق، وار گوجو ایله قیشقیردی:
-نه اوچون توفنگی سول اللی توتموسان؟!
جمال سویوققانلیلیقلا:
-ساغ الیم یورولوبدور،- دئدی. (ص۶۶).
«سول» اَله توفنگی آلماق، یازیچینین فیکرینجه هر نهیی سول دوشونجهسی، ایستر گوج، ایستر خوشلوقلا اولسون دئیه حل ائدهجهیینی سیمبولیزه ائدیر.
اثرین اساس موتیوی سئوگی و ساواش اوزره قورولور. بورادا، فوتبال اویونو یازیچی اوچون سادهجه بیر بهانهدیر. باش اوبراز مشهور فوتبالچی اولماسینا باخمایاراق ساواش اولدوغو اؤلکهده ساواشا گئتمهسی قاچینیلماز اولور. بونون کناریندا او سئوگیلیسیندن ده آیریلیر. دئمک ساواش هر بیر کیمسهنی اؤز ایستهدییندن آییریر. حتتا اثرده باش اوبرازین فوتبالی سئودیینی نظره آلساق، یئنه ده ساواش اونو سئودییی فوتبالدان اوزاقلاشدیریر. ساواش، بوتون ایشلری داها چوخ سئوگینی یاریمچیق قویور. اونون تاماملادیغی ایش واردیسا او دا اؤلومدور. ساواش، یالنیز اؤلومو تاماملاییر.
اثرین محکم و مرکب تحکیه قورولوشو یوخدور. آنجاق اونون چاپ زامانینی (۱۹۶۱) نظره آلدیقدا، گونئی نثرینین تاریخی گلیشمهسینه بیر اؤرنک اولماسی باخیمیندان اؤنملیدیر.
کیتاب، سونرالار دوزهلیش ائدیلمیش کیریل الیفباسی ایله یوخ، ایلک قبول اولونموش کیریلجه چاپ اولوبدور. بونا گؤره دوستوم ائلیار پولاد بییین نه قدر اذیت چکدیینه یاخیندان شاهید اولموشام. کیتابی دوستوم ائلیار پولاد جنابلارینا وئررکن اونون کؤچورولمه آرزوسونو دا دئدیم. هر زامانکی کیمی بوتون انرژی ایله قبول ائدیب ایشلهیهجهیینی دئدی. کتاب، بوتا نشریاتی طرفیندن ۱۳۹۵ ده ایشیق اوزو گؤردو.
موغان – ۱۴۰۰/۱۲/۲۵
قایناق:«ایشیق سایتی»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کیتاب، سونرالار دوزهلیش ائدیلمیش کیریل الیفباسی ایله یوخ، ایلک قبول اولونموش کیریلجه چاپ اولوبدور. بونا گؤره دوستوم ائلیار پولاد بییین نه قدر اذیت چکدیینه یاخیندان شاهید اولموشام. کیتابی دوستوم ائلیار پولاد جنابلارینا وئررکن اونون کؤچورولمه آرزوسونو دا دئدیم. هر زامانکی کیمی بوتون انرژی ایله قبول ائدیب ایشلهیهجهیینی دئدی. کتاب، بوتا نشریاتی طرفیندن ۱۳۹۵ ده ایشیق اوزو گؤردو.
موغان – ۱۴۰۰/۱۲/۲۵
قایناق:«ایشیق سایتی»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
«عدالت امی» دومان
عشقیمیز زامانین موقددس عشقی
اولونجه موقددس ساخلا مله ییم
ایللرین حسرتی چوخ یوروب سنی
باش قویو ب سینه مه یوخلا مله ییم
سسیندی عومرومون سولماز بزه یی
سئوگیمیز دونیانین سئوگی اوءزه یی
سنده کی گوزللیک حاققین دوزه یی
همیشه گل اولاق حاقق لا مله ییم
بو دویغو یوخوسا اویاتما منی
نازین لا قلبیمی اوی آتما منی
نشعه یم بو حالدا ن آییلتما منی
هردن بیر دومانین یوخلا مله ییم
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
عشقیمیز زامانین موقددس عشقی
اولونجه موقددس ساخلا مله ییم
ایللرین حسرتی چوخ یوروب سنی
باش قویو ب سینه مه یوخلا مله ییم
سسیندی عومرومون سولماز بزه یی
سئوگیمیز دونیانین سئوگی اوءزه یی
سنده کی گوزللیک حاققین دوزه یی
همیشه گل اولاق حاقق لا مله ییم
بو دویغو یوخوسا اویاتما منی
نازین لا قلبیمی اوی آتما منی
نشعه یم بو حالدا ن آییلتما منی
هردن بیر دومانین یوخلا مله ییم
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
دئدیم-دئدی
دئدیم: دئییرلر دولت بحرانی یامان کنترول ائلییب،
دئدی: هه قیرخ ایلدن سونرا مملکتین اوچ دن بیرینه 5سانتیم قاریاغییب گاز قطع اولوب، قطارلار دونوب یولداقالیب، مملکت تعطیل اولوب آممادولتین اللری آغریماسین بحرانی بتر کنترول ائلییب.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
دئدیم: دئییرلر دولت بحرانی یامان کنترول ائلییب،
دئدی: هه قیرخ ایلدن سونرا مملکتین اوچ دن بیرینه 5سانتیم قاریاغییب گاز قطع اولوب، قطارلار دونوب یولداقالیب، مملکت تعطیل اولوب آممادولتین اللری آغریماسین بحرانی بتر کنترول ائلییب.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«علی طالبی قایاباشی»
" شاختالی سئوگی "
سنه دونه-دونه دئمیشدیم آخی
ایلگیمیزی کسسن داریخاجاغام
سئوگی دونیامیرا واختسیز وعده سیز
اَجل اولوب اَسسن داریخاجاغام
سنه تاپشیرمیشدیم بو اوزاق یوللار -
سئوگیمیزه بیر گون شاختا وورماسین
الین اوزاق دیرسا الیمدن منیم
باری اوره ییمیز گئنده دورماسین
منی گوز یاشیملا بوراخیب بوردا
باشقا محببته جیغیر سالیرسان
من سنه تامارزی قالمیشام سنده -
باشقاسیندان گوروش واختی آلیرسان
سئویلدیین کسی سئوه بیلمیرسن
عئشقیدن دورورسان گئنده نه فایدا
سنی او دوشونمز ، سنده کی منی
سنده یول چکیرسن منده ، نه فایدا
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
" شاختالی سئوگی "
سنه دونه-دونه دئمیشدیم آخی
ایلگیمیزی کسسن داریخاجاغام
سئوگی دونیامیرا واختسیز وعده سیز
اَجل اولوب اَسسن داریخاجاغام
سنه تاپشیرمیشدیم بو اوزاق یوللار -
سئوگیمیزه بیر گون شاختا وورماسین
الین اوزاق دیرسا الیمدن منیم
باری اوره ییمیز گئنده دورماسین
منی گوز یاشیملا بوراخیب بوردا
باشقا محببته جیغیر سالیرسان
من سنه تامارزی قالمیشام سنده -
باشقاسیندان گوروش واختی آلیرسان
سئویلدیین کسی سئوه بیلمیرسن
عئشقیدن دورورسان گئنده نه فایدا
سنی او دوشونمز ، سنده کی منی
سنده یول چکیرسن منده ، نه فایدا
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
محمدعلی فرزانه 1302-1384
موعاصیر ادبیاتیمیزن دونیا شهرتلی ادبی، مدنی، اجتماعی، سیاسی شخصیتی« محمدعلی فرزانه» نین ابدی خاطیره سینه عشق اولسون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
موعاصیر ادبیاتیمیزن دونیا شهرتلی ادبی، مدنی، اجتماعی، سیاسی شخصیتی« محمدعلی فرزانه» نین ابدی خاطیره سینه عشق اولسون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ادبیات سئونلر:
«ایشیق سؤنمز»
خالقی نین خوشبختلیگی اوچون اورگی چیرپینان فرزانه لر فرزانه سی محمد علی فرزانه دونیاسینی دگیشدی!
محمدعلی فرزانه 1302 اينجي گونش ايلینده مش اكبر آدلي بير عائلهده تبريزين چاي قيراغي محلهسينده ماهي آدلي آنادان دونیایا گؤز آچمیش، 7 ياشا چاتاركن دارالتربيه مکتبینه یازیلمیش، اورادا آذربايجانين تانينميش آرتئستي و تياترچی سي محمد علي رشدي، مکتب موعاوینی ایله تانیش اولمش. محمدعلی فرزانه آنا دیلینه اولدوقجا دوشگون بیر اینسان کیمی فارس کیلاسلارینا قاتیلماسینا باخمایاراق اؤز آنا دیلی نی اوخویوب و اؤیرنمک حسرتی ایله یاشامیش، آتا و آناسی مالی باخیمدان یوخسول اولدوقلاری اوچون او گوندوزلر قالی توخوماقلا و گئجه لر ایسه مکتبه گئتمک ایله مشغول اولموش و اورتا مکتب تحصیلاتینی تبریزین "عالی مکتبینده (دانشرای عالیده)" باشا چاتدیرمیش. گئجه و گوندوز وئردیگی امک کؤلگه سینده محمدعلی فرزانه 18 یاشیندا معلم اولموش. او معلیم لیک مسلکی نین قیراغیندا تبریزین تربیت کتابخاناسیندا ایش ایله مشغول اولاراق تبریزده یاییلان گونده لیکلره مقاله یازمانی دا نظردن قاچیرمامیش. محمدعلی فرزانه تربیت کیتابخاناسیندا ایشلرکن اوزرینه توز قونموش دینده باطیل کیتابلار دئیه بیر "کیتاب بوغچاسی" ایله اوزله شمیش. او کیتابلاردان بیری کئچن یوزایلین اووللرینده گیلیسلی رفعتین تورکیه ده یایینلاتدیغی "ده ده قورقود" کیتابی ایمیش. بو کیتاب محمدعلی فرزانه ده بؤیوک ماراق دوغورموش. محمدعلی فرزانه بو کیتاب داستانلاری اوزره آوروپا، تورکیه و آذربایجاندا یاییلان مقاله و کیتابلاری توپلاماغا باشلامیش و 1324- 1325 اینجی ایللرینده تبریزده نشر اولان آذربایجان قزئتینده ده ده قورقود داستانلاریندان بؤلمه لر چاپ ائتدیرمیش. محمدعلی فرزانه 1329 ایلینده سیاسی اولماق ایتتیهامی ایله شاهلیق حاکیمیتی طرفیندن توتولاراق دوستاقلانمیش و 1332 اینجی ایل تبریزدن تهرانا کؤچه رک اورادا معلیملیک و اؤز عئلمی فعالیتینی سوردوره رک 1342 اینجی ایلده بایاتیلار آدلی کیتابی چاپ ائتدیرمیش.
محمدعلی فرزانه آنا دیلی اوزره یازیر: « منيم آنا ديليميزين سوز خزينه سي و ميللي وارليغيميزين هاميدان پارلاق و صاف آيناسي اولان خلق ادبياتيميزين گئنيش و رنگارنگ دونياسي ايله تانيشليغيم آناملا اولموشدور. آنام منه تكجه دوغما ديليميزي اؤيرتمكده يوخ، بلكه بير آز بويا ـ باشا چاتينجا و ايستيني ـ سويوغو قانينجا ديليميزين سؤز خزينهسينه يول ـ تاپماقدا ايلك معليم اولموشدور».(1). محمدعلی فرزانه م.ع.فرزانه، م.ع.قوسی، م.ع.یاشار و م.ع.روشن کیمی ایمضالارلا مطبوعاتدا چیخیش ائتمیش، مقاله لر، کیتاب تانیتمالاری و تنقیدلری و ساییره موضوعلار اوزره یازیلارین مؤالیفی اولموش. محمدعلی فرزانه نین یازیلاری نین اساس موضوعسونو خالق فولکولورو ایچرمکده دیر. او آتا، آنا، دوست و تانیشلاریندان ناغیل و بایاتی، مثل، تاپماجالار دینله یرک اونلاری توپلاییب کیتاب حالینا گتیره رک آذربایجان فولکولورونون قورونماسینا خیدمت ائتمه گه چالیشمیشدیر. محمدعلی فرزانه 1355 اینجی ایل اختر خانیم ایله ائوله نه رک ایکی اوشاق صاحابی اولموش (نیما و ندا) و 1358 ایلینده معلیملیک مسلکیندن امکچی اولاراق عئلمی و مدنی ساحه لرده اؤز فعالیتینی سوردورمه گه چالیشمیش. 1371 اینجی ایل باکی اونیوئرسیته سی محمدعلی فرزانه جنابلارینا فخری دوکتورا عنوانی وئرمه گه لاییق گؤرموش. محمدعلی فرزانه 1377 شمس ایلینده اورک خسته لیگینه توش گله رک سوئدین گؤنتبرک شهرینه علاج اولماق اوچون یولا دوشموش. محمدعلی فرزانه نین یاراتدیغی اثرلردن آشاغیداکیلاری آد چکمک اولار:
1 ـ باياتيلار دفعهلر چاپ اولوب، يئني آرتيرمالار و توركجه باشلانيشلا يئنيدن باسيلاجاق.
2 ـ مباني دستور زبان آذربايجان. اونجه بير جيلدهده داها سونرالار ايكي جيلده چاپ اولموشدور.
3 ـ گزيده هايي از ترانههاي روستايي فارسي. بو كيتاب سونرالار ايران يئرلي ترانهلريندن سئچمهلر، آذري توركجه سينه منظوم ترجمهلرله بيرليكده 120 صحيفهده سوئد اولكه سينده چاپ و يئني دهن يايينلانميش دير.
4 ـ كجايي دوست كجا ـ ترجمه
5 ـ چنين بود اما چنين نخواهد بود ـ ترجمه
6 ـ گوشه هايي از خاطرات و چند داستان از جليل محمد قلي زاده
7 ـ شهريار و حيدربابا ـ مكتوبلار ونظيره لر
8 دده مين كيتابي ب . ق سهندين اثري ( كاميل متن ) بو كتاب محمدعلی فرزانه طرفیندن لاتين و عرب الفباسي ايله آذربایجان دیلینده سوئدده 2001 ده چاپ اولموش
اوستاد فرزانه نين آذربايجان ديلی، فولكلورو، بديعي ادبيات ،گرامر، خالقيميزين كيملي يي ، ميللي وارليغيني آراييب ،داراييب ترجومه، چاپ و نشر ایشلرینده کؤمگی کئچدیگی داها بعضي اثرلرين آدینی بئله قئيد ائتمك اولار.
«ایشیق سؤنمز»
خالقی نین خوشبختلیگی اوچون اورگی چیرپینان فرزانه لر فرزانه سی محمد علی فرزانه دونیاسینی دگیشدی!
محمدعلی فرزانه 1302 اينجي گونش ايلینده مش اكبر آدلي بير عائلهده تبريزين چاي قيراغي محلهسينده ماهي آدلي آنادان دونیایا گؤز آچمیش، 7 ياشا چاتاركن دارالتربيه مکتبینه یازیلمیش، اورادا آذربايجانين تانينميش آرتئستي و تياترچی سي محمد علي رشدي، مکتب موعاوینی ایله تانیش اولمش. محمدعلی فرزانه آنا دیلینه اولدوقجا دوشگون بیر اینسان کیمی فارس کیلاسلارینا قاتیلماسینا باخمایاراق اؤز آنا دیلی نی اوخویوب و اؤیرنمک حسرتی ایله یاشامیش، آتا و آناسی مالی باخیمدان یوخسول اولدوقلاری اوچون او گوندوزلر قالی توخوماقلا و گئجه لر ایسه مکتبه گئتمک ایله مشغول اولموش و اورتا مکتب تحصیلاتینی تبریزین "عالی مکتبینده (دانشرای عالیده)" باشا چاتدیرمیش. گئجه و گوندوز وئردیگی امک کؤلگه سینده محمدعلی فرزانه 18 یاشیندا معلم اولموش. او معلیم لیک مسلکی نین قیراغیندا تبریزین تربیت کتابخاناسیندا ایش ایله مشغول اولاراق تبریزده یاییلان گونده لیکلره مقاله یازمانی دا نظردن قاچیرمامیش. محمدعلی فرزانه تربیت کیتابخاناسیندا ایشلرکن اوزرینه توز قونموش دینده باطیل کیتابلار دئیه بیر "کیتاب بوغچاسی" ایله اوزله شمیش. او کیتابلاردان بیری کئچن یوزایلین اووللرینده گیلیسلی رفعتین تورکیه ده یایینلاتدیغی "ده ده قورقود" کیتابی ایمیش. بو کیتاب محمدعلی فرزانه ده بؤیوک ماراق دوغورموش. محمدعلی فرزانه بو کیتاب داستانلاری اوزره آوروپا، تورکیه و آذربایجاندا یاییلان مقاله و کیتابلاری توپلاماغا باشلامیش و 1324- 1325 اینجی ایللرینده تبریزده نشر اولان آذربایجان قزئتینده ده ده قورقود داستانلاریندان بؤلمه لر چاپ ائتدیرمیش. محمدعلی فرزانه 1329 ایلینده سیاسی اولماق ایتتیهامی ایله شاهلیق حاکیمیتی طرفیندن توتولاراق دوستاقلانمیش و 1332 اینجی ایل تبریزدن تهرانا کؤچه رک اورادا معلیملیک و اؤز عئلمی فعالیتینی سوردوره رک 1342 اینجی ایلده بایاتیلار آدلی کیتابی چاپ ائتدیرمیش.
محمدعلی فرزانه آنا دیلی اوزره یازیر: « منيم آنا ديليميزين سوز خزينه سي و ميللي وارليغيميزين هاميدان پارلاق و صاف آيناسي اولان خلق ادبياتيميزين گئنيش و رنگارنگ دونياسي ايله تانيشليغيم آناملا اولموشدور. آنام منه تكجه دوغما ديليميزي اؤيرتمكده يوخ، بلكه بير آز بويا ـ باشا چاتينجا و ايستيني ـ سويوغو قانينجا ديليميزين سؤز خزينهسينه يول ـ تاپماقدا ايلك معليم اولموشدور».(1). محمدعلی فرزانه م.ع.فرزانه، م.ع.قوسی، م.ع.یاشار و م.ع.روشن کیمی ایمضالارلا مطبوعاتدا چیخیش ائتمیش، مقاله لر، کیتاب تانیتمالاری و تنقیدلری و ساییره موضوعلار اوزره یازیلارین مؤالیفی اولموش. محمدعلی فرزانه نین یازیلاری نین اساس موضوعسونو خالق فولکولورو ایچرمکده دیر. او آتا، آنا، دوست و تانیشلاریندان ناغیل و بایاتی، مثل، تاپماجالار دینله یرک اونلاری توپلاییب کیتاب حالینا گتیره رک آذربایجان فولکولورونون قورونماسینا خیدمت ائتمه گه چالیشمیشدیر. محمدعلی فرزانه 1355 اینجی ایل اختر خانیم ایله ائوله نه رک ایکی اوشاق صاحابی اولموش (نیما و ندا) و 1358 ایلینده معلیملیک مسلکیندن امکچی اولاراق عئلمی و مدنی ساحه لرده اؤز فعالیتینی سوردورمه گه چالیشمیش. 1371 اینجی ایل باکی اونیوئرسیته سی محمدعلی فرزانه جنابلارینا فخری دوکتورا عنوانی وئرمه گه لاییق گؤرموش. محمدعلی فرزانه 1377 شمس ایلینده اورک خسته لیگینه توش گله رک سوئدین گؤنتبرک شهرینه علاج اولماق اوچون یولا دوشموش. محمدعلی فرزانه نین یاراتدیغی اثرلردن آشاغیداکیلاری آد چکمک اولار:
1 ـ باياتيلار دفعهلر چاپ اولوب، يئني آرتيرمالار و توركجه باشلانيشلا يئنيدن باسيلاجاق.
2 ـ مباني دستور زبان آذربايجان. اونجه بير جيلدهده داها سونرالار ايكي جيلده چاپ اولموشدور.
3 ـ گزيده هايي از ترانههاي روستايي فارسي. بو كيتاب سونرالار ايران يئرلي ترانهلريندن سئچمهلر، آذري توركجه سينه منظوم ترجمهلرله بيرليكده 120 صحيفهده سوئد اولكه سينده چاپ و يئني دهن يايينلانميش دير.
4 ـ كجايي دوست كجا ـ ترجمه
5 ـ چنين بود اما چنين نخواهد بود ـ ترجمه
6 ـ گوشه هايي از خاطرات و چند داستان از جليل محمد قلي زاده
7 ـ شهريار و حيدربابا ـ مكتوبلار ونظيره لر
8 دده مين كيتابي ب . ق سهندين اثري ( كاميل متن ) بو كتاب محمدعلی فرزانه طرفیندن لاتين و عرب الفباسي ايله آذربایجان دیلینده سوئدده 2001 ده چاپ اولموش
اوستاد فرزانه نين آذربايجان ديلی، فولكلورو، بديعي ادبيات ،گرامر، خالقيميزين كيملي يي ، ميللي وارليغيني آراييب ،داراييب ترجومه، چاپ و نشر ایشلرینده کؤمگی کئچدیگی داها بعضي اثرلرين آدینی بئله قئيد ائتمك اولار.