یورتچی در ایام قدیم

جریان جمع آوری و تسلیم سلاح های طایفه یورتچی با درایت و دوراندیشی سران و بزرگان محال یورتچی به نظامیان گسیل شده از تهران و با همکاری نظامیان مامور در اردبیل انجام گشت و این کار بزرگ و دوراندیشی داهیانه بزرگان یورتچی، همه روستاها و دهات و خان و مان ساکنان آن دیار را از ایلغار و یورش نظامیان و کشتار و غارت مردمان آن سامان جلوگیری کرد.
اما در محال فولادلو در همسایگی یورتچی تمایل بزرگان و روسای آنجا به تسلیم اسلحه و فرمابرداری از حکومت مرکزی با مخالفت شدید خانم عظمت خانم فولادلو و یکی از فرزندان او روبرو شد و آن منطقه را به طوفان حوادث ناگوار دچار گردانید
عظمت خانم دختر احمدخان از بزرگان و روسای اصلی ایل شاطرانلوی خلخال با اصالت نژادی کردی که از زمان تشکیل سلسله پادشاهی صفویه در اردبیل از ملاکان و زمینداران بزرگ سرزمینهای وسیع بین اردبیل و خلخال تا مرزهای مناطق شمالی ایران در روستای کرندق بین خلخال و اردبیل به دنیا آمد او در جوانی به عقد ازدواج جوروق بیگ فولادلو درآمد. برادر عظمت خانم امیر عشایر نیز از ملاکان بزرگ آذربایجان بود وحدود املاک او از طرفی به کرانه های دریای خزر و از دو سوی دیگر به نواحی خمسه در مرز زنجان و همدان و از سویی به اردبیل امتداد پیدا می کرد! جوروغ بیگ همسر اول عظمت خانم به همراه فرخ بیگ رییس طایفه خامسلو توسط صمدخان شجاع الدوله حاکم اردبیل در بدو ورود به اردبیل در جهت زهر چشم گرفتن از طایفه ها و عشایر و شاهسونها در سال ۱۲۷۹ هجری خورشیدی به طرزی وحشیانه و با بستن به دهانه توپ! اعدام گشته بود عظمت خانم از همسر اولش دارای چهار فرزند پسر و یک فرزند دختر شده بود. او سپس به عقد ازدواج برادر همسر اولش حسینعلی خان سالار دیوان درآمد و از همسر دوم اش هم صاحب چندین فرزند شد.
عظمت خانم شاطرانلو با ازدواج اخیرش عملا ریاست و بزرگی طایفه فولادلو را عملا بدست گرفت و هیچ کاری بدون صلاح دید و تصویب او انجام نمی شد.از اینجا او به عظمت خانم فولادلو معروف گشت.با اقدامات او طایفه فولادلو و بیشتر طوایف ساکن در خلخال و آطراف آن به زیر پرچم طایفه شاطرانلو کشانده شدند و عظمت خانم به مدت بیست و اندی سال با قدرت تمام تقریبا بر همه طایفه های شاطرانلو، فولادلو و دیگر طایفه های منطقه خلخال زعامت یافت.
اعدام وحشیانه جوروغ بیگ همسر اول عظمت خانم بوسیله بستن او به لوله غول پیکر و هولناک توپ و شلیک توپ مسلح شده و تکه تکه گشتن او با شلیک توپ جنگی از سویی و عصبیت ها و تعصبات قبیله ای و سوء ظن عظمت خانم فولادلوی شاطرانلو به اقدامات قشون دولتی با توجه به پیش زمینه قبلی از جمله علل مخالفت او از جمع آوری و تسلیم اسلحه به قوای دولت مرکزی و آغاز چندین جنگ و کشته شدن چد صد تن از طرفین و غارت و خرابی بسیاری از روستاهای اطراف خلخال و کشته شدن برادر ،همسر و همه فرزندان پسر او بجز جوزعلی خان معروف به جوزی خان شد.

اراتمندشما:اکبر فهیمی

889 views23:29