"Nouns" ምንድን ናቸው?

Noun: ማለት ስሞች የምንላቸው ሲሆኑ ስራቸው የሰዎችን, የቦታ, የነገሮች, የእንስሶች እና የሃሳቦች መጠሪያ እና መለያ ማሳየት ነው።

የሰዎች፦ Abebe, Father, Mother, Doctor...

የቦታዎች፦ Hospital, School, Addis Ababa...

የነገሮች፦ Chair, Table, Money...

የእንስሳት፦ Elephant, Lion, Cat, Hippopotamus...

የሃሳቦች፦ Stoicism, Confucianism, Taoism...

"Verb" ምን ማለት ነዉ? አይነቱስ?

Verb: ማለት ግስ ማለት ሲሆን ጠቀሜታዉ ድርጊትን በተለያዩ ጊዜዎች ዉስጥ ማሳየት ነዉ።

"Verbs" አይነት እና ጠቀሜታ አላቸዉ እነሱም፦

Auxiliar Verbs: አጋዥ ግሶች የምንላቸዉ ናቸዉ ዋነኞቹ፤

   Have=> have,has & had
   Be=>is, am, are ,was, were, be, been, & being
   Do=> do,does, & did

Modal Verbs: ፈቃድ፣ የመሆን እድልን፣ አስፈላጊነትን፣ እና ብቃትን  ለማሳየት እንጠቀማቸዋለን፤

እነሱም ፦ can, could, shall, should, will, would, have to, ought to, & need to...

Transitive verbs: ካለ ድርጊት የተፈፀመበት አካል መቅረብ የማይችሉ ግሶች ናቸዉ፤

ምሳሌ፦ He plays football.

እዚህ ጋር "plays"=>"Transitive verb" ነዉ ምክንያቱም ደግሞ የተሻገረበት ድርጊት የተፈፀመበተ አካል ቀጥሎ ስለኖረዉ ነዉ።

Intransitive verbs: ካለ ድርጊት የሚፈፀምበት አካል መቅረብ የሚችሉ የግስ አይነቶች ናቸዉ፤

ምሳሌ፦The water boils.

እዚህ ጋር "boils" =>"Intransitive Verb" ነዉ ምክንያቱም ደግሞ የተሻገረበተ ድርጊት የተፈፀመበት አካል ባለመኖሩ ነዉ።

"Auxiliar Verbs" ምንድን ናቸዉ?

Auxiliar Verbs: አጋዥ ግሶች የምንላቸዉ ናቸዉ ዋነኞቹ፤

   Have=> have,has & had.
   Be=>is, am, are ,was, were, be, been, & being.
   Do=> do,does, & did.

Have: እና አይነቶቹን ብዙዉን ጊዜ ከ "Verb3" ጋር የ"Perfect Tense" መሆኑን ለማሳየት ትጠቀሙታለቸሁ፤

ምሳሌ፦ Have you finished yet.

Is: እና አይነቶቹን ብዙዉን ጊዜ ከ "Verb+ing" ጋር የ "Continuous Tense" መሆኑን ለማሳየት ትጠቀሙታለቸሁ፤

ምሳሌ፦ he is studying Math.

Do: እና አይነቶቹን ብዙዉን ጊዜ ከ "Verb1" ጋር የ "Simple Tense" መሆኑን ለማሳየት ትጠቀሙታለቸሁ፤

ምሳሌ፦ Do you like to play?

"Modal Verbs" ምንድን ናቸዉ?

በፍጥነት ለመመልከት እዚህ ተጫኑ፦https://youtu.be/OCcK16neW7k?si=zaa3U4XsTSQ1i8id

"Modal verbs" ምንድን ናቸዉ?

Modal verbs: አማራጭ ፣ የመሆን እድልን፣ አስፈላጊነትን፣ እና ብቃትን ሌሎችንም ለማሳየት እንጠቀማቸዋለን።

እነሱም ፦
- can - ፈቃድን ለመጠየቅ/ለመናገር
- could - ይቻላልን ለመጠየቅ/ለማሳየት
- shall - ወደፊት ላይ ያለ አማራጭን ለመጠየቅ/ለመጠቆም
- should - ምክር ለመስጠት
- will - የወደፊት እቅድን ለማሳየት
- would - ፍላጎትን ለመጠየቅ
- have to - ግዴታን ለማሳየት
- ought to - ምክር ለመስጠት
- need to - አስፈላጊነትን ለማሳየት
- must - ግዴታን ለማሳየት

እነዚህ ከብዙ ጠቀሜታቸዉ ጥቂቶቹ ናቸዉ።

"Sentence" ምንድን ነዉ?

Senence: የምንለዉ ትርጉም የሚሰጥ የቃላት ስብስብ ሆኖ ሳለ ቃላቱ በትክክለኛዉ ቅደም ተከተል መቀመጥ ይኖርባቸዋል አረፍተነገር የሚለዉን ስያሜ ለማግኘት።

አረፍተነገሮች አራት ዋና ዋና አይነቶች አሏቸዉ እነሱም፦

Declarative: እዉነታን እና መረጃን ለማሳየት፤
ምሳሌ፦ water boils at 100°C.

Imperative: ትእዛዛዊ፤
ምሳሌ፦ Do your homework.

Interrogative : ጥያቄያዊ፤
ምሳሌ፦ What is your name?

Exclamatory: ጠንካራ ስሜትን ለመግለፅ፤
WOW! what a beautiful house!

"Tense"ሶችን እንዴት ትለዩዋቸዋላችሁ?

Tense: ማለት ጊዜን ገላጭ የድርጊት ቃል ሆኖ ሳለ፤
ሶስቱ ዋና ማለትም "past, present,& future"
እና ሁለቱ ተጨማሪዎች "Continuous" እና "perfect" ሆነዉ 12 የ"Tense"ሶች አይነቶችን ይሰራሉ ብሎም አንዱን ከሌላዉ በቀላሉ እንዴት መለየት እንደምትችሉ  አቅጣጫዉን ላሳያችሁ፤

ሶስቱ ዋናዎቹ፦
- present:V1(ምንም ለዉጥ ሳይኖረዉ ቅጥያ በስተመጨረሻዉ ካለዉ ደግሞ-s/-es   ያለዉ ነዉ።)
- past: V2(ብዙውን ጊዜ-ed/-d  በስተመጨረሻዉ ያለዉ ነዉ።)
- future: will/shall/can + V1(ምንም ለዉጥም ሆነ ቅጥያ ሳይኖረዉ፤)

ሁለቱ ተጨማሪዎች፦
- Continuous: V1+ing
- perfect:V3( ብዙዉን ጊዜ -ed/-en/-t/-d መጨረሻዉ ላይ ያለ)

እነዚህ ዋናዎቹን ከተጨማሪዎቹ ጋራ አንድ በአንድ አልያም ሁለቱንም አንድ ላይ በመቀላቀል 12  የተለያዩ ጠቀሜታ ያላቸዉን "Tense"ሶች መስራት ይቻላል፤

በተጨማሪም ማስተዋል ሚኖርባችሁ ነገር አንድ "Tense" አለ ማለት ያንን ሚለየዉ ግስ ከላይ እንደተጠቀሰዉ በዉስጡ (በ"Tense"ሱ) አለ ማለት ነዉ።

አረፍተነገር ስንት ክፍሎች አሉት?

በፍጥነት ለመመልከት እዚህ ተጫኑ፦https://youtu.be/5grVQAvnR1A?si=VGVOGZxykcokEC6W

"Can" ምን ማለት ነው?

Can: ማለት ብቃትን አልያም ችሎታን ለማሳየት የምንጠቀመዉ፤ ብቃትን አልያም ችሎታን ለመናገር ወይም ለመጠየቅ የምንጠቀመዉ የ"Modal verb" አይነት ነዉ።

ምሳሌዎች:

1. He can play football. (Positive sentence)
2. Can she do her homework on her own? (Question)
3. Can't they play with us? (Negative question)
4. We can't let that happen. (Negative sentence)

"Will"ምን ማለት ነው?

  Will: እቅድን እና የወደፊት ሃሳብን በ"future tense" ላይ ለማሳየት፤ ለመናገር እንዲሁም ለመጠየቅ ልንጠቀመዉ እንችላለን።

ምሳሌዎች:

- He will study later. 
    እሱ  በሇላ ያጠናል።

- She won't be cleaning later. 
    እሷ በሇላ አታፀዳም።

- Will they be here on time? 
    እነሱ በጊዜ ይደርሱ ይሆን?

- Won't we be there on time?
   እኛ  በጊዜ አንደርስም ይሆን?

"Shall" ምን ይሰራል?

Shall: ፈቃደኝነትን ለመጠየቅ፣ ምክር ለመለገስ እና ስነስርአት ባለዉ መልኩ ጥያቄዎችን ለመጠየቅ ልንጠቀመዉ እንችላለን።

ምሳሌዎች፦

You shall do your homework.
የቤት ስራህን ብትሰራ ጥሩ ይመስለኛል።

They shalln't play with fire.
በእሳት ባይጫወቱ ጥሩ ነዉ።

Shall we study math?
ሂሳብ እናጥና ይሆን?

Shalln't they swim in the sea?
ባህሩ ዉሰጥ መዋኘት የለባቸዉም ይሆን?

"Is" ምን ይሰራል?

Is: ጠቀሜታዉ( ነዉ የሚለዉን ትርጉም ይሰጣል) አንድ ተናጋሪ አልያም ጠያቂ አረፍተ ነገር  የ"Continuous tense" መሆኑን ማለትም ቀጣይኀት ያለዉ ወይም ረዘም ያለ ጊዜን እንደሚወስድ ለማሳየት ነዉ።

ምሳሌዎች፦

He is playing football now.
እሱ አሁን ኳስ እየተጫወተ ነዉ።

She is not studying math at this moment.
እሷ አሁን ሂሳብ እያጠናች አይደለም።

Is she not working right now?
አሁን እሷ አየሰራች አይደለም ወይ?

Is he washig his cloth currently?
አሁን እሱ  ልብሱን እያጠበ ነዉ ወይ?

"are" ምን ጠቀሜታ አለዉ?

are: ጠቀሜታዉ(ናቸዉ ማለት ሆኖ ሳለ) ተናጋሪዉ አልያም ጠያቂዉ አረፍተነገር   ባለቤቱ ብዙ እንደሆነ እና አረፍተነገሩ ያለበት "Tense" የ"Continuous tense" መሆኑን ማለትም ረዘም ያለ ጊዜ የሚወስድ ድርጊትን ለማሳየት ነዉ።

ምሳሌዎች፦

They are studying math.
እነሱ ሂሳብ እያጠኑ ነዉ።

we aren't playing football.
አኛ ኳስ እየተጫወትን አይደለም።

are they cleaning the house?
እነሱ ቤቱን እያፀዱት ነዉ ወይ?

aren't we researching the project?
እኛ ፕሮጀክቱን እየተመራመርን አይደለም ወይ?

"am" ምን ጠቀሜታ አለዉ?

am: ጠቀሜታዉ(ነኝ ማለት ነዉ።) በተናጋሪ አልያም በጠያቂ አረፍተነገር ላይ የ"Continuous tense" አረፍተነገር መሆኑን ማለትም ድርጊቱ ረዘም ያለ ጊዜ ወስዶ እንደሚፈፀም ለማሳየት እንጠቀመዋለን።

ምሳሌዎች፦

I am playing football.
እኔ ኳስ እየተጫወትኩ ነዉ።

I'm not reading the book.
እኔ መፅሃፉን አያነበብኩት አይደለም።

am I the one to play the game?
እኔ ነኝ ጨዋታወን መጫወት ያለብኝ?

am I not the person you are searching for?
እኔ አይደለሁም በአንተ/በአንቺ የተፈለኩት?

"Adjectives" ምን ያደርጋሉ?

Adjectives: የስም ገላጭ ቃላት ናቸው፤ ስራቸው ስምን መግለፅ እና አንዱን ከሌላው ማወዳደር ነው።

"Adjectives" አይነት አላቸው፤ እነሱም:

- "Positive": ነገሮችን ለመግለፅ እንጠቀማቸዋለን። 
  - *Example:* The house is beautiful.

- "Comparative": ሁለት ነገሮችን ለማነፃፀር እንጠቀማቸዋለን። 
  - *Example:* Our house is more beautiful than yours.

- "Superlative": አንድ ነገርን ከሁለት በላይ ከሆኑ ነገሮች ጋር ለማወዳደር እንጠቀማቸዋለን። 
  - *Example:* Their house is the most beautiful house I have ever seen.

Pronouns ምን ይሰራሉ?

Pronouns: ተውላጠ ስም የምንላቸው ሲሆኑ፤ ስራቸው በስም ቦታ ተተክተው በመግባት እንደ መጠሪያ ወይም መለያ ማገልገል ነው።

Subject Pronouns: የምንላቸው በአረፍተ ነገሩ መጀመሪያ ላይ ብቻ ተተክተው መግባት የሚችሉ ናቸው።

ምሳሌዎች:

- Abebe is playing football. 
  He is playing football.

- Kebedech is studying math. 
  She is studying math.

- My father & I are playing video games. 
  We are playing video games.

- My mother & my two sisters have gone shopping. 
  They have gone shopping.

- You are a pilot, right?

- I am studying math.

"Adverbs" ምን ያደርጋሉ?

Adverbs: የግስ ገላጭ ቃላቶች ናቸው፤ ስራቸው የድርጊት ቃሉን የተፈፀመበትን ሁኔታ፣ ቦታ፣ ድግግሞሽ፣ መጠን እና ጊዜ ማሳየት ነው።

"Adverbs" አይነት እና ጠቀሜታ አላቸው፤ እነሱም እንደሚከተለው ይቀርባሉ፦

- Adverbs of manner: ድርጊቱ የተፈፀመበትን ሁኔታ ለመግለጽ እንጠቀማቸዋለን። 
  ምሳሌዎች:
  - He ran quickly. 
  - She sings loudly.

- Adverbs of frequency: ድርጊቱ የተፈፀመበትን ድግግሞሽ ለመግለጽ እንጠቀማቸዋለን። 
  ምሳሌዎች:
  - He often runs. 
  - She frequently practices singing.

- Adverbs of degree: ድርጊቱ የተፈፀመበትን መጠን ለመግለጽ እንጠቀማቸዋለን። 
  ምሳሌ:
  - She loves her mom very much.

- Adverbs of place: ድርጊቱ የተፈፀመበትን ቦታ ለመግለጽ እንጠቀማቸዋለን። 
  ምሳሌዎች:
  - He plays outside. 
  - She studies inside.

- Adverbs of time: ድርጊቱ የተፈፀመበትን ጊዜ ለመግለጽ እንጠቀማቸዋለን። 
  ምሳሌዎች:
  - She will arrive tomorrow. 
  - They left early.

"Adjectives" ምን ያደርጋሉ?

Adjectives: የስም ገላጭ ቃላቶች ናቸው፤ ስራቸው ስምን መግለፅ እና አንዱን ከሌላው ማወዳደር ነው።

"Adjectives" አይነት አላቸው፦

- Positive: ሲሆኑ ስምን ለመግለፅ እንጠቀማቸዋለን። 
  ምሳሌዎች:
  - The house is beautiful. 
  - The cat is fast. 
  - The boy is tall.

- Comparative: ሲሆኑ ሁለት ነገሮችን ለማነፃፀር እንጠቀማቸዋለን። 
  ምሳሌዎች:
  - Our house is more beautiful than yours. 
  - The dog is faster than the cat. 
  - This tree is taller than that one.

- Superlative: ሲሆኑ አንድ ነገርን ከሁለት በላይ ነገሮች ጋር ለማወዳደር እንጠቀማቸዋለን። 
  ምሳሌዎች:
  - Their house is the most beautiful house I have ever seen. 
  - The horse is the fastest animal on the farm. 
  - He is the tallest student in the class.