✧ وقتی ستاره‌ای به سیاه‌ چاله نزدیک می‌شود، اختلاف جاذبه دور ستاره آنقدر زیاد می‌شود که ستاره مثل یک رشته ماکارونی دراز و باریک می‌شود. پدیده‌ای که فیزیک‌ دانان به آن اسپاگتی‌ شدن یا Spaghettification می‌گویند

✧ ماه امشب 22 August | سی‌ و یکم مرداد🌓✨

★ امشب توی آسمون چه خبره؟ 🌠✨〢
★ شنبه ۳۱ مرداد 彡

✧ امشب بعد از تاریک شدن هوا، مربع بزرگ صورت فلکی اسب بالدار رو در سمت شرق آسمون پیدا کنید. چهار ستاره‌ ی نسبتا پرنورش شکلی شبیه یک مربع بزرگ می‌سازن.

✧ از گوشه‌ی سمت چپ این مربع، سه ستاره‌ی صورت فلکی آندرومدا در امتداد یک خط کمی خمیده به سمت پایین و چپ کشیده شدن.

✧ اگر این خط رو ادامه بدید، به صوذت فلکی برساوش هم می‌رسید. کنار هم این ستاره‌ ها شکلی شبیه یک ملاقه‌ی خیلی بزرگ می‌سازن.

✧ دب اصغر هم در سمت شمال قرار گرفته و به سمت چپ متمایل شده. بیشتر ستاره‌ هاش کم‌ نورترن و پیدا کردن تمام شکلش به یه آسمون تاریک نیاز داره.

بفرست واسه کسی که امروز تولدشه تا ببینه ماه واسش چه شکلی شده

✧ ماه امشب 23 August | یک شهریور🌔✨

★ امشب توی آسمون چه خبره؟ 🌠✨〢
★ یکشنبه ۱ شهریور 彡

✧ امشب و شب‌های آینده، ستاره دهان ماهی، یکی از ستاره‌های درخشان آسمون پاییز، کم‌کم در جنوب‌شرق بالا میاد. حدود ساعت ۱۱ شب می‌تونید اون رو پایینِ افق جنوب‌ شرق پیدا کنید.

✧ برای پیدا کردنش، مربع بزرگ صورت فلکی اسب بالدار رو در شرق پیدا کنید و از ضلع سمت راستِ مربع، یک خط فرضی رو حدود چهار مشت به سمت پایین و راست ادامه بدید تا دهان ماهی رو پیدا کنید

✧ زحل هم با درخششی تقریبا مشابه، حدود یک‌ و نیم مشت پایین‌تر از مربع بزرگ اسب بالدار قرار گرفته، با این تفاوت که نورش مثل ستاره‌ها چشمک نمی‌زنه و ثابت‌تر دیده می‌شه.

بفرست واسه کسی که امروز تولدشه تا ببینه ماه واسش چه شکلی شده ♡

https://eitaa.com/nojoomyzd
لینک کانال انجمن نجوم در ایتا✨

✧ ماه امشب 24 August | دو شهریور🌔✨

★ امشب توی آسمون چه خبره؟ 🌠✨〢
★ دوشنبه ۲ شهریور 彡

✧ خبر خاصی نیست. داریم کم کم به پاییز نزدیک میشیم. یکی از نشونه‌ های نزدیک شدن پاییز اینه که ذات‌ الکرسی حالا بعد از تاریک شدن هوا، بالاتر در سمت شمال‌ شرق قرار گرفته و شکل معروف W اون دیده می‌شه.

بفرست واسه کسی که امروز تولدشه تا ببینه ماه واسش چه شکلی شده ♡

🌌 پژواک کیهان؛ از یک پرسش تا یک کشف

آسمان فقط مجموعه‌ای از ستاره‌ها نیست؛ هر ستاره و هر پدیده‌ی کیهانی می‌تواند آغاز یک پرسش و شاید شروع یک مسیر علمی باشد. ✨

انجمن علمی نجوم دانشگاه یزد در رسانه‌های خود با شما همراه است؛ با محتوای علمی و آموزشی، رویدادهای نجومی، پادکست، گفت‌وگو و تازه‌های دنیای نجوم و فضا. 🔭🚀

رسانه‌های انجمن نجوم دانشگاه یزد

🎬 YouTube | Cosmic Echo
"Cosmic Echo" (https://www.youtube.com/@CosmicEcho-f9k-l1v)

🎙️ Telegram | رادیو پژواک
"رادیو پژواک" (https://t.me/RadioPajhwok)

📡 Telegram | انجمن نجوم دانشگاه یزد
"انجمن نجوم دانشگاه یزد" (https://t.me/YUASBC)

📱 Eitaa | انجمن نجوم دانشگاه یزد
"انجمن نجوم دانشگاه یزد در ایتا" (https://eitaa.com/nojoomyzd)

📸 Instagram | YUAS
"صفحه اینستاگرام انجمن" (https://www.instagram.com/_yuas_404?igsi=MWdremMyMnpmYmFjdg==)


همراه ما باشید؛ کیهان هنوز پرسش‌های زیادی برایمان دارد. 🌌

📢 تصویر روز ناسا

🗓 سه‌شنبه ۳ شهریور ۱۴۰۵

عنوان: سایه زمین با کسوف‌های ماه به تصویر کشیده شده است
عکس: تیم مارتین

این حفره بزرگ توی فضا چیه؟ این یه سیاه‌چاله نیست — این یه سایه است. این سایه زمین ماست. از زمان ارسطو، مردم متوجه شدن که سایه تیره زمین روی ماه موقع کسوف جزئی ماه شکل دایره‌ای داره — البته هیچ‌وقت کامل دایره نیست. اما حالا با تکنولوژی دیجیتال امروزی، عکس‌های مختلف از کسوف‌های ماه رو میشه کنار هم گذاشت و سایه کامل زمین رو نشون داد. این عکس که می‌بینید، حاصل ترکیب عکس‌های ۲۲ سال کسوف ماه توسط یه عکاس نجومی پرحوصله است. هر ماه کسوف ماه نداریم، چون مدار ماه کمی نسبت به مدار زمین کج هست. اگه به بعضی از عکس‌های کسوف ماه دقت کنید، یه نوار آبی کمرنگ می‌بینید که نشون می‌ده جو زمین نور قرمز رو بیشتر از نور آبی فیلتر می‌کنه. آخر همین هفته، یه کسوف ماه جدید اتفاق می‌افته که بهترین دیدش توی بخش‌هایی از آمریکای شمالی و جنوبی، اروپا و آفریقاست...

✧ ماه امشب 25 August | سه شهریور🌔✨

★ امشب توی آسمون چه خبره؟ 🌠✨〢
★ سه‌شنبه ۳ شهریور 彡

✧ امشب بعد از غروب خورشید، رو به شرق بایستید. مثلث تابستانی رو می‌تونید خیلی زود در آسمون پیدا کنید.

✧ کرکس نشسته، درخشان‌ ترین ستاره‌ی مثلث تابستانی، تقریبا بالای سرتون قرار گرفته. کمی سمت شرق و شمال‌ شرقش میتونید ستاره دنب رو پیدا کنید

✧ کرکس پرنده هم پایین‌تر، در سمت جنوب‌ شرق می‌درخشه و با این دو ستاره، مثلث بزرگ تابستانی رو تشکیل می‌ده.

بفرست واسه کسی که امروز تولدشه تا ببینه ماه واسش چه شکلی شده ♡

📢 تصویر روز ناسا

🗓
چهارشنبه ۴ شهریور ۱۴۰۵

عنوان: تصاویر تلسکوپ جیمز وب از سحابی سر شیر
عکس از: ناسا، ESA، CSA، STScI؛ پردازش تصویر: آلیسا پاگان (STScI)
متن: کیگلی راک‌کلیف (NASA GSFC, UMBC CSST, CRESST II)

آیا داریم به آینده خورشید خودمان نگاه می‌کنیم؟ تلسکوپ فضایی جیمز وب با استفاده از ابزارهای NIRCam و MIRI این تصویر ترکیبی از سحابی سر شیر (NGC 2392) را گرفته است. سحابی سر شیر، بقایای یک ستاره شبیه به خورشید است. این ستاره دیگر نتوانست همجوشی هسته‌ای را در مرکز خودش ادامه بدهد و پایدار بماند، برای همین شروع کرد به بیرون ریختن لایه‌های گاز و غبار به فضا و این سحابی سیاره‌ای را ساخت. یک هسته داغ ستاره‌ای که به آن کوتوله سفید می‌گویند، داخل بینی شیر باقی مانده است. لطفا به این بینی دست نزنید! تابش شدید از کوتوله سفید باعث یونیزه شدن گازها شده و با گسترش آن‌ها، حباب نامنظمی شکل گرفته که صورت شیر را ساخته است. توده‌های غباری که از تابش کوتوله سفید جان سالم به در برده‌اند و ابری از گاز یونیزه، یال شیر را تشکیل می‌دهند. این تصویر جدید ...

✧ ماه امشب 26 August | چهارم شهریور🌔✨

★ امشب توی آسمون چه خبره؟ 🌠✨〢
★ چهارشنبه ۴ شهریور 彡

✧ امشب، حدود سه مشت بالاتر از ماه و کمی متمایل به سمت راست، کرکس پرنده، یکی از ستاره‌های درخشان مثلث تابستانی رو پیدا می‌کنید.

✧ هرچقدر شب جلوتر می‌ره، ستاره دهان ماهی هم از سمت مخالف ماه کم‌ کم از افق جنوب‌ شرق بالا میاد. برای پیدا کردنش، حدود دو مشت در جهت مخالف ماه رو نگاه کنید.

بفرست واسه کسی که امروز تولدشه تا ببینه ماه واسش چه شکلی شده ♡

دنیاهای موازی ابعاد بالاتر, از خیال تا واقعیت !

🔹شاید «دنیاهای موازی» آن چیزی نباشند که در فیلم‌ها می‌بینیم؛ یک جهان دیگر با نسخه‌ی دیگری از ما که جایی آن طرفِ دیوار زندگی می‌کند. در فیزیک، چند ایده‌ی جدی وجود دارد که می‌توانند به نوعی از جهان‌های متعدد یا حتی ابعاد اضافه منجر شوند، اما هنوز هیچ‌کدام به‌عنوان واقعیت تجربی اثبات نشده‌اند.

🔹از طرفی بعضی مدل‌های کیهان‌شناسی، مثل تورم ابدی، اجازه می‌دهند جهان قابل مشاهده‌ی ما فقط یکی از «حباب‌های» بسیار بزرگ‌تری باشد؛ و در نظریه‌هایی مثل ریسمان، ابعاد فضایی بیشتری هم وارد بازی می‌شوند. اما بین «از نظر ریاضی ممکن است» و «در طبیعت وجود دارد» فاصله‌ی بزرگی هست.

🔹شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا همین باشد: علم هنوز نمی‌داند جهان واقعاً چند بُعد دارد یا آیا جهان ما تنها جهان موجود است. فعلاً فقط می‌دانیم که واقعیت، احتمالاً خیلی عجیب‌تر از چیزی است که حواس ما اجازه می‌دهند ببینیم.

دنیاهای موازی و ابعاد دیگر؛ واقعیت یا خیال؟

🔺وقتی از دنیاهای موازی حرف می‌زنیم، معمولاً تصویری سینمایی در ذهنمان شکل می‌گیرد؛ جهانی شبیه جهان خودمان که در آن نسخه‌ی دیگری از ما زندگی می‌کند. اما فیزیک مدرن چنین ادعای ساده‌ای ندارد. «چندجهانی» یک نظریه‌ی واحد نیست، بلکه نامی برای چند ایده‌ی متفاوت در کیهان‌شناسی و فیزیک بنیادی است. بعضی از این ایده‌ها از تورم کیهانی می‌آیند و بعضی دیگر با ساختارهای نظریه‌های بنیادی‌تر ارتباط دارند.

🔺یکی از جذاب‌ترین سناریوها، تورم ابدی است. در برخی مدل‌های تورمی، انبساط شتابان اولیه می‌تواند در بخش‌هایی از فضا ادامه پیدا کند و در بخش‌های دیگر متوقف شود؛ چیزی شبیه شکل‌گیری حباب‌های جدا از هم. در این تصویر، جهان قابل مشاهده‌ی ما ممکن است فقط یکی از این حباب‌ها باشد و حتی پارامترهای فیزیکی در مناطق مختلف متفاوت باشند. نکته‌ی مهم این است که این هنوز یک پیامد قطعی از تورم نیست؛ فقط بعضی مدل‌های تورمی به چنین ساختاری منتهی می‌شوند.

🔺اما ابعاد دیگر داستان متفاوتی دارند. ما سه بُعد فضایی و یک بُعد زمانی را تجربه می‌کنیم، ولی برخی نظریه‌های بنیادی، مخصوصاً نظریه‌ی ریسمان، برای سازگاری ریاضی به ابعاد بیشتری نیاز دارند. در بعضی مدل‌ها این ابعاد اضافه می‌توانند بسیار کوچک و فشرده باشند؛ آن‌قدر کوچک که در زندگی روزمره هیچ اثری از آن‌ها نبینیم. فیزیکدان‌ها حتی در برخورددهنده‌هایی مثل LHC به دنبال نشانه‌هایی از چنین فیزیک جدیدی بوده‌اند، اما تاکنون مدرک تجربی قطعی برای وجود ابعاد اضافه پیدا نشده است.

🔺اینجا باید یک مرز مهم را حفظ کنیم: ممکن بودن یک ایده در ریاضیات، به معنی واقعی بودن آن در جهان نیست. چندجهانی و ابعاد اضافه هنوز در قلمرو نظریه‌ها و مدل‌های قابل بررسی‌اند، نه واقعیت‌های اثبات‌شده. حتی در مورد چندجهانی ناشی از تورم ابدی، مسئله‌ی مهمی به نام «مسئله‌ی اندازه‌گیری» وجود دارد که تعیین احتمال و پیش‌بینی‌های قابل آزمون را بسیار دشوار می‌کند.

🔺و شاید همین‌جا ماجرا واقعاً جذاب می‌شود. در سال ۲۰۲۶ هنوز هیچ آزمایش مستقیمی نداریم که بگوید «بله، جهان‌های موازی وجود دارند» یا «بله، ابعاد بیشتری در طبیعت پنهان شده‌اند». اما فیزیک هم هنوز سؤال را کنار نگذاشته است؛ چون بعضی از جدی‌ترین نظریه‌های ما، امکان چنین ساختارهایی را مطرح می‌کنند. فعلاً جهان برای ما یک حقیقت چهار‌بُعدیِ آشناست؛ ولی ممکن است این فقط بخشی از داستانی بسیار بزرگ‌تر باشد.

✧ ماه امشب کامله🌕
✧ ماه امشب 27 August | 🌒✨پنج شهریور

★ امشب توی آسمون چه خبره؟ 🌠✨〢
★ پنجشنبه ۵ شهریور 彡

✧ امشب ماه کامله و یک ماه‌ گرفتگی عمیق هم رخ می‌ده؛ اما این گرفت از ایران قابل مشاهده نیست و بخش اصلی اون برای آمریکاست.

✧ در زمان ماه کامل، ماه تقریبا در درخشان‌ ترین حالت خودش قرار داره و در آسمون شب کاملا مشخصه.

بفرست واسه کسی که امروز تولدشه تا ببینه ماه واسش چه شکلی شده ♡

📢 تصویر روز ناسا

🗓 جمعه ۶ شهریور ۱۴۰۵

عنوان: آسمان بالای پارانال می‌چرخد
عکس و کپی‌رایت: اوسوالدو کاستیلو

در عرض جغرافیایی رصدخانه پارانال در شیلی، حدود ۲۵ درجه جنوب، چرخش زمین باعث می‌شود سطح سیاره با سرعتی بیش از ۱۵۰۰ کیلومتر در ساعت به سمت شرق حرکت کند. این سرعت حتی از سرعت صوت در سطح دریا هم بیشتر است، اما ما اصلاً این حرکت را حس نمی‌کنیم. با این حال، این حرکت را می‌توان با ثبت رد ستاره‌ها در آسمان شب دید. این عکس رد ستاره‌ای از ترکیب ۳۰۰ عکس پیاپی ۲۵ ثانیه‌ای ساخته شده که با دوربینی ثابت روی سه‌پایه گرفته شده‌اند تا رد کمانی ستاره‌ها را نشان بدهند. این کمان‌های زیبا به صورت دایره‌ای و دور قطب جنوب آسمانی کشیده شده‌اند؛ جایی که امتداد محور چرخش زمین در نیمکره جنوبی به فضا می‌رسد. یکی از تلسکوپ‌های کمکی ۱.۸ متری رصدخانه به نام AT 3 هم زیر قطب جنوب آسمانی دیده می‌شود که در پیش‌زمینه این صحنه زیبا و برنامه‌ریزی‌شده از یک سیاره در حال چرخش، کمی روشن شده است....

ماه گرفتگی دیشب🌕✨
از ایران قابل مشاهده نبوده

🌌 اولین پژواک

همه‌چیز از یک سؤال شروع می‌شود...

ما در گوشه‌ای کوچک از کیهان زندگی می‌کنیم؛
روی سیاره‌ای کوچک، در منظومه‌ای کوچک،
در میان میلیاردها ستاره و کهکشان.

اما یک سؤال همیشه باقی می‌ماند:

واقعاً چقدر از این جهان را می‌شناسیم؟

در «پژواک کیهان» قرار است با هم سراغ سؤال‌هایی برویم که مرز میان دانسته‌ها و ناشناخته‌ها را لمس می‌کنند؛
از عجیب‌ترین پدیده‌های کیهانی تا رازهایی که هنوز دانشمندان برایشان به دنبال پاسخ‌اند.

🎙️ این، اولین پژواک ماست.

از اینجا به بعد،
چشم‌ها رو به آسمان...
و گوش‌ها به کیهان. 🌌

به پژواک کیهان خوش آمدید.

✧ ماه امشب 28 August | ششم شهریور🌕✨

★ امشب توی آسمون چه خبره؟ 🌠✨〢
★ جمعه ۶ شهریور 彡

✧ با نزدیک شدن به پاییز، ستاره نگهبان شمال کم‌کم در آسمون غرب پایین‌تر می‌ره. این ستاره، پایینِ شکل بادبادکی صورت فلکی گاوران قرار گرفته. 🪁✨

✧ این بادبادک باریک و کمی خمیده، حدود ۲۳ درجه طول داره. یعنی تقریبا دو مشت در فاصله‌ی یک دست‌ که به سمت آسمون کشیده شذه.

✧اگه به سمت غرب تا شمال‌ غرب نگاه کنید؛ دب اکبر هم تقریبا هم‌ ارتفاع با نگهبان شمال و در سمت راست اون دیده می‌شه.

بفرست واسه کسی که امروز تولدشه تا ببینه ماه واسش چه شکلی شده ♡