توصیه‌های نویسندگی
جودی بلومی

@Writing_lovers

چقدر خوشحالم که دیگر هرگز مزخرفات طولانی درباره "جنگ " نخواهم نوشت. باید کتابی درباره «غذا» بنویسیم.


لئو تولستوی
نامه‌ای به آ. فتو، ۱۸۷۱



@writing_lovers

نقل و انتقال در داستان‌ها


یکی از ضعف‌های داستان‌های کوتاه نویسندگان تازه‌کار، نوشتن صحنه‌های طولانی، خسته‌کننده و خودنمایانه است. اجازه دهید پاراگراف خام و اصلاح نشده‌ای را بررسی کنیم که نیاز به مختصر و مفید کردن دارد:

آن روز غروب وقتی که رایان به حساب و کتاب‌هایش رسید فهمید اگر نتواند هر چه زودتر پولی تهیه کند، برایش مشکل پیش می‌آید. فردا باید به بانک برود وتقاضای وام کند چاره دیگری برایش نمانده است.

تصمیمش را که گرفت. دسته چکش را بست و چراغ را خاموش کرد. از پله‌ها بالا رفت. لباس‌هایش را درآورد و دوش گرفت، بعد لباس خواب پوشید، دندان‌هایش را مسواک زد و رفت توی تختواب، وقتی داشت خوابش می‌برد چراغ را خاموش کرد و گرفت خوابید.
صبح زود از رختخواب بیرون آمد، ریشش را تراشید، دندان‌هایش را مسواک زد، لباس پوشید و رفت طبقه پایین، اورکتش را پوشید، در ورودی خانه را قفل کرد و برای بیرون آوردن ماشینش رفت توی گاراژ و با دنده عقب ماشین را از گاراژ بیرون آورد. بعد به طرف چپ خیابان پیچید و رفت توی اتوبان. از خروجی وارد خیابان نهم شد و وارد پارکینگ بانک شد.

به نظر شما کند و احمقانه نیست؟ اگرچه گاهی رجوع به جزییات جهت رنگ آمیزی و حقیقی نشان دادن داستان لازم است، اما اینگونه نوشتن، مشخصهٔ نویسنده تازه کار است. نویسندگان حرفه‌ای می‌دانند که چنین نوشته‌ای هرگز روی خواننده به خود نخواهد دید.

اگر بخواهیم آن را اصلاح کنیم به احتمال زیاد به شکل زیر خواهد شد:

آن روز غروب پس از رسیدگی به حساب و کتابهایش، فهمید که اگر نتواند به سرعت پولی تهیه کند دچار مشکل می‌شود. فردا باید به بانک برود و تقاضای وام کند، چاره دیگری برایش نمانده بود. صبح روزبعد وقتی وارد بانک شد...



نقل و انتقال در داستان کوتاه

جین. ز. آون


@Writing_lovers

اتفاقاً، هر چیزی در زندگی قابل نوشتن است، اگر شجاعت انجام آن و تخیل بداهه‌گویی را داشته باشید و بدترین دشمن خلاقیت ...


سیلویا پلات


از او می‌پرسند: بدترین دشمن خلاقیت چیست؟

جواب او: شک به خود


@writing_lovers

"پیدا کردن کلمات برای احساسات آسان نیست." لبخند زدم. "همه ما چیزی را احساس می‌کنیم و فقط تعداد کمی از مردم موفق به گفتن می‌شوند."


هاروکی موراکامی

📕سرزمین عجایب بدون رحم و ته دنیا



@writing_lovers

راز این است که درباره هر چیزی بنویسی، فقط جرات نوشتن هر چیزی را داشته باش، زیرا وقتی شروع به نوشتن می‌کنی، مهم نیست درباره چه چیزی، شروع به گفتن حقایق مهمی می‌کنی.



© جولین گرین


@writing_lovers

داستان چگونه شکل می‌گیرد؟

ابوتراب خسروی

در نويسندگی و اساسا هنر تا مؤلف نسبت به كار اخلاص و خلوص نداشته باشد موفق به انجام كار موجهی نخواهد شد. به نظر من مهمترين كاری كه يك نويسنده بايد انجام بدهد شفافيت و انسی‌ است كه بايد با كار داشته باشد نه چيز ديگری.


زمانی داستان پديد می‌آيد كه جزئيات اهميت پيدا می‌‌كند.براي شرح جزئيات بايد دستگاهی می‌بود كه بتوان به كمك آن جزئيات را گفت كه نويسنده‌ها دستگاه زاويه ديد را تحت تاثير دوربين فيلم‌برداری و عكاسی ابداع كردند.

زماني كه زاويه ديد به كار گرفته شد داستان پديد آمد. خصوصيت داستان عينت دادن واقعه است؛ شرح جزئيات است و جزئيات را بازتاب می‌دهد.

این درست نقطه مقابل حكايت پردازی است. وقتی حكايات سعدی را می‌خوانيد روايت صرف است و تشبيه، ولی در داستان ما به وسيله دستگاه مجازی زاويه ديد، عينيت را بازتاب می‌دهيم. نويسنده اگر نتواند زاويه ديد مناسب را پيدا كند، نمی‌تواند داستانش را پيش ببرد.

اگر با متون كلاسيك در ارتباط باشيد بخشی از ناخودآگاهتان شکل می‌گیرد و می‌توانید از آن به عنوان پشتوانه و منابع متنتان استفاده ‌كنيد و تحت تأثير اين نوع زيباشناسی باشید.

نوشتن وجهی از انديشيدن است. در واقع وقتی قلم دست می‌گيريد با اولين كلماتی كه می‌نويسيد به ناخودآگاهتان نيشتر می‌زنيد و كلمات از ناخودآگاه شما نشات می‌گيرد و با هر جمله و كلامی كه می‌نويسيد به اهدافتان در داستان نزدیک می‌شوید. نوع رفتاری كه نويسنده با كلمات می‌كند؛ يك رفتار منحصر به فرد است. در نتیجه داستانی كه خلق می‌شود، منحصر به فرد خواهد شد؛ چون به فرديت نویسنده مربوط می‌شود.


@Writing_lovers

هر چه بیشتر زندگی می‌کنم، بیشتر می‌فهمم که مهمترین چیز در زندگی این است که بدانی چه می‌خواهی و اجازه ندهی که توسط کسانی که فکر می کنند بهتر می‌دانند گمراه شوی.



پلهام وودهاوس


@writing_lovers

رضا قاسمی از نحوهٔ نوشتن و روشهای رویارویی با «مقاومت در برابر نوشتن» می‌گوید.


در مورد «نحوه ی نوشتن» خودم باید بگویم که معمولاْ یک اتفاق کوچک، یا بهتر است بگویم یک بخش کوچک از یک اتفاق توجهم را جلب می کند و بی آنکه بخواهم می بینم هی دارم به آن فکر می کنم. معمولاْ پرتوهای اولیه ای که در اثر تفکر مدام تابیده می شود به این موضوع از جنس ادبیات نیستند.

در این مرحله عقل می کوشد پرتوهای روانشناختی، جامعه شناختی، یا فلسفی به این موضع بتاباند، که هیچکدام اینها ادبیات نیست. اگر لحظه ای رسید که آن اتفاق را در روشنائی فکری ببینم که از جنسی ادبی ست آنوقت نخستین جمله ی رمان، مثل سر نخ یک کلاف، خود به خود می آید. و من مثل دیوانه ها می نشینم پشت کامپیوتر و یکسره می نویسم.

اما فردا شب که می خواهم ادامه بدهم به نوشتن ناگهان فسم می‌خوابد. خب بعدش چه؟ اینجاست که به تجربه دریافته ام اگر جا نزنم، اگر فقط یکی دو هفته با سماجت و پشتکار هرشب ادامه بدهم، بعد دیگر همه چیز خود به خود ادامه پیدا می کند.

راه حلی هم که برای « جا نزدن» پیدا کرده ام اینست: قسمت های نوشته شده را می خوانم و شروع می کنم به تصحیح غلط های تایپی، املایی و انشائی. یواش یواش می بینم دارم دست به ترکیب بعضی جمله ها هم می زنم. درست مثل ور رفتن یک شاعر با شعرش، کلمه یا سیاق عبارتی را عوض می کنم. بعد می بینم اینجا و آنجا دارم توصیفی اضافه می کنم یا مطلبی را گسترش می دهم. وقتی رسیدم به پایان این نخستین بخش، دیگر آن« مقاومت در برابر نوشتن» در هم شکسته است و من خود به خود شروع کرده ام به نوشتن بخش دوم. شب های بعد، باز به همین ترتیب خانه تکانی را از اول شروع می کنم تا برسم به نوشتن بخش تازه.

معمولاْ به نیمه های رمان که می رسم تازه می بینم بفهمی نفهمی طرح کارم از آن زیرها زده است بیرون( مثل عکسی که در حال ظاهر شدن است). فوراْ، محض احتیاط، یک کپی از کار می گیرم و اسم این کپی جدید را می گذارم ورسیون دوم. حالا آگاهانه تر به طرح فکر می کنم. و، با توجه به این طرح، کار بازخوانی هرشبه را از سر می گیرم و این بار سعی می کنم هرچه را در خدمت طرح نیست دور بریزم (خیالم راحت است که ورسیون اول سر جایش هست و اگر پشیمان شدم می توانم ار آنها استفاده کنم).

چیزهائی را هم که حذف می کنم در حقیقت دور نمی ریزم. یک پرونده درست می کنم به اسم انباری. قسمت های حذف شده را می ریزم توی آن. اینکار به آدم جسارت می دهد تا بخش هائی را که قبلاْ دست و دلش می لرزیده حالا با بی رحمی تمام حذف یا دستکاری و حتا جابجا کند(تجربه نشان داده که اگر چیزی را بی خودی حذف کرده باشم جای خالی اش بعداْ حس می شود و در نتیجه فوراْ از توی انباری درش می آورم و می گذارم سر جایش. به این ترتیب، با طرحی که پیدا شده پیش می روم. اما این طرح هم قطعی نیست. از لحظه ای که تغییرات تازه ای در جهت ارتقاء کیفی طرح به نظرم برسد، باز یک کپی از کار می گیرم و می پرم به ورسیون بعدی.

معمولاْ با همین یکی دو سه ورسیون کار تا به آخر جلو می رود. تمام که شد کپی تازه ای می گیرم و اسمش را می گذارم مثلاْ ورسیون 3 یا 4 . قبل از هرکاری یک نسخه هم روی کاغذ چاپ می کنم و می خوانم. کاغذ به آدم این امکان را می دهد که با کار فاصله بگیرد و عیب و حسن آن را بهتر حس کند. براساس نتایجی که از نسخه ی چاپی می گیرم می آیم دوباره روی کامپیوتر و همان شیوه ی تراش دادن را از سر می گیرم اما اینبار در جهت استحکام ساختار. در این مسیر یک چراغ راهنما دارم که مثل فانوس دریائی راه را به من نشان می دهد: هرجا به خمیازه می افتم، یا حوصله ام سر می رود، می فهمم اینجا چیزی هست که عایق است و مانع جریان الکتریسته در لابلای سطرها می شود. گاهی وقت ها با حذف این قسمت ها مشکل برطرف می شود. و گاهی اوقات بازنویسی می کنم این قسمت ها را. تجربه نشان داده که اگر بخشی درست نوشته شده باشد هزار بار هم که آنرا بخوانی باز وقتی به آن می رسی گیرائی خودش را حفظ خواهد کرد. این یک محک شخصی ست. اما به این معنا نیست که کتابی که چاپ کرده ام بی عیب است. من تا وقتی عیبی در کارم ببینم امکان ندارد آن را بدهم به ناشر. منتها یک جایی هست که آنجا دیگر حد توانائی آدم است، بیش از آن دیگر زور آدم نمی رسد. هرکس توانی دارد. من خودم را هم بکشم فلوبر نمی توانم بشوم. مهم اینست که حد خودم را، هرچه که هست، ششدانگ بگذارم وسط. تردیدی ندارم که اگر فلوبر در ایران به دنیا می آمد می شد یکی مثل ماها.  این تحکم جغرافیا را باید پذیرفت اما تسلیم نشد و کار کرد؛ با تمام توان. این هم هست که همه ی بخش های یک رمان قرار نیست شاهکار از آب دربیاید. در کار نویسندگان بزرگ هم همینطور است.

بخشی از گفتگوی شهریار مندنی پور با رضا قاسمی


@Writing_lovers

مارگارت اتوود

دیالوگ

@Writing_lovers