🌍دنیای مهندسی🌎

✅بخش2
اگر ديده باشيد دورهرکدام از مناره ها يک کلاف وجود دارد. اين کلاف به شکل چهار قطعه چوب است که به دور منار و با فاصله دقيقي از يکديگر روي مناره ها متصل شده اند. اين کلاف ها در عين اينکه باعث لرزش مي شوند، آن را کنترل هم مي کنند. علاوه بر اين مهم ترين چيزي که باعث لرزش مناره ها مي شود، جدا از نوع مصالح خاص به کار رفته در بنا، باريک بودن مناره هاست؛ چيزي که ما در بقيه مناره ها نمي بينيم.»
💢مؤرخان و منارجنبان
بعضي مي گويند که معمار منارجنبان با هدف اينکه هنر و مهارت خودش را در ساخت اين بنا نشان بدهد، آن را به صورت لرزان ساخته اما رياحي با اين نظر مخالف است: «معمار اين بنا که هنوز هم مشخص نشده چه کسي است، اين بنا را با هدف لرزش نساخته. از قرار معلوم معمار ابتدا طاق و ايوان اصلي را ساخته و سپس مناره هايش را».
معماري شگفت انگيز اين بنا تنها براي بازديد کننده هاي امروزي عجيب نيست. اين بنا از زماني که ساخته شده حس کنجکاوي خيلي ها را برانگيخته است، گذشتگان هم در مورد لرزش هاي منارجنبان تجاربي داشته اند. رياحي در اين باره مي گويد: «در کتاب آثار و ابنيه مرحوم جناب آمده است: مي گويند يکي دو نفر بالاي مناره رفته و ميله وسط آن را مي جنبانيدند. بعد از 10-12 بار جنباندن، لرزش از طاق ايوان به مناره ها منتقل مي شود. اشخاصي که زير طاق ايستاده بودند، سرشان گيج مي رود و روي زمين مي نشينند.»
ديولافا- سفرنامه نويس فرانسوي- که در زمان قاجاريه به ايران آمده مي نويسد: «چيزي که نبايد از آن غفلت کرد، اين است که در وسط هر مناره يک تيره چوبي وجود دارد که کمتر قوه عادي با دست مي تواند آن را به حرکت دربياورد؛ مگر بادهاي سخت اصفهان در اسفند ماه». ابن بطوطه هم درباره منارجنبان نقل کرده که در شهر بصره هم چنين مناره اي مشاهده شده. حکيم ابوالقاسم محمد بن محمد کلبي هم مي گويد: «در يکي از شهرهاي اسپانيا در اندلس، يکي از مسجد جامع هاي آن را ديدم که موقع تکان دادن به جنبش در مي آيد؛ يعني بدون اينکه دعا يا حرفي گفته شود. من خود بر بام آن مسجد رفته و جمعي نيز با من بودند. چوب هايي که در موقع تکان دادن مي گيرند در دست گرفتم و تکان دادم، چنان به حرکت در آمد که من به ايشان اشاره کردم که از جنباندن آن دست بردارند.» آندره گودار- نويسنده مشهور فرانسوي- هم در کتاب «آثار ايران» در مورد منارجنبان مي نويسد: «اين بنا يک شيوه جديد در ساخت بناست که بي ارتباط با علوم ديگر نبوده.» در گذشته و طبق آن چيزي که رياحي مي گويد، تعداد کساني که براي ديدن منارجنبان به شهر اصفهان مي آمدند زياد نبودند و خيلي ها از وجود اين مناره ها آگاه نبودند. تا جايي که حتي خود مردم اصفهان هم به خاطر مسافت زيادي که با منارجنبان داشتند، به ديدن آن نمي رفتند؛ « حالا نسبت به گذشته تعداد گردشگراني که به منارجنبان مي آيند زياد شده و لرزش هايي که قبلاً به اين مناره ها وارد مي شد، باعث شده تا صدمه ببينند؛ براي همين در حال حاضر فقط راهنماي منارجنبان يکي از مناره ها را به لرزه درمي آورد تا مناره ديگر از خطر تخريب در امان بماند. من به مسؤولان ميراث فرهنگي پيشنهاد مي کنم اين درست که امروز ما مخارج زيادي را براي مسائل متعدد در نظر مي گيريم و امکانات زيادي را فراهم مي کنيم اما اگر به موقع از اين ميراث تاريخي و باستاني کشور مراقبت نکرده و از تخريبش جلوگيري نکنيم، مشکل پيدا مي کنيم و اين بنا در اثر بي توجهي از بين خواهد رفت».
💢منارجنبان و آرامگاه
درمورد منارجنبان و لرزان بودنش نظرات مختلفي وجود دارد. عده اي مي گويند اين لرزش به خاطر وجود مقبره مرد پرهيزکاري به نام عمو عبدالله است و جنبيدن مناره ها نشانه اي از کرامت و بزرگي مقام اوست که بيشتر کارشناسان اين موضوع را رد مي کنند.
بهرام اوليکي، يکي از استادکارهاي بازنشسته ميراث فرهنگي اصفهان که 55 سال در حرفه معماري فعاليت کرده در اين باره مي گويد: «مي گويند لرزيدن مناره ها به خاطر اعجاز وجود مقبره عموعبدالله است اما اين موضوع صحت ندارد. اين لرزش ها به خاطر اصول معماري اي است که در ساخت اين بنا به کار گرفته شده است. اين اصول معماري همان کلاف هايي است که به صورت چهارچوب قطور به هم پيچ و مهره شده اند.» بعضي از کارشناسان اعتقاد دارند که باريک بودن مناره ها يکي از علت هاي لرزش بناست اما اوليکي نظر ديگري دارد؛ «برخلاف نظر اين عده، باريک بودن مناره ها اگر سطح اتکاي قدرتمندي نداشته باشد، باعث فرو ريختن بنا مي شود، اين کلاف ها، يک سطح اتکاي قدرتمند محسوب مي شوند. آنها در واقع حکم يک غضروف را در بدن دارند، استخوان ها به وسيله غضروف مي چرخند و اندام ها را به حرکت در مي آورند و به همين خاطر، وجود کلاف ها هم سبب لرزش در بنا مي شود و هم آن را کنترل مي کند.
برخي ديگر مي گويند نوع مصالح خاصي که در سازه اين بنا به کاررفته است.

1.4K views09:20