🔻 سوخو 47 برکوت؛ پیشگام شکست‌خورده نسل پنجم روسیه 🇷🇺

🔹جنگنده آزمایشی Su-47 Berkut که در ابتدا با نام S-37 شناخته می‌شد، یکی از جاه‌طلبانه‌ترین و در عین حال غم‌انگیزترین پروژه‌های صنعت هوانوردی روسیه در دوران پس از فروپاشی شوروی محسوب می‌شود. این هواپیما در پاسخ به نیاز مبرم نیروی هوایی روسیه به یک جنگنده نسل پنجم طراحی شد تا بتواند با جنگنده‌های پیشرفته آمریکایی نظیر F-22 Raptor و F-35 Lightning II رقابت کند و شکاف فناورانه ایجادشده در دوران جنگ سرد را پر نماید. پروژه برکوت در واقع بخشی از برنامه بزرگ‌تر MFI (جنگنده خط مقدم چندمنظوره) بود که توسط دفتر طراحی سوخو رهبری می‌شد، اما پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، این برنامه با مشکلات مالی و سیاسی شدیدی مواجه گردید که تقریباً تمام پروژه‌های نظامی سنگین روسیه را تحت تأثیر قرار داد .

🔹طراحی مفهومی Su-47 در اواخر دهه ۱۹۸۰ و در اوج رقابت‌های تسلیحاتی آغاز شد، اما اولین پرواز آن تا سال ۱۹۹۷ به تعویق افتاد. فلسفه اصلی پشت این طراحی منحصربه‌فرد، دستیابی به چابکی فوق‌العاده و مانورپذیری بی‌نظیر در تمام رژیم‌های پروازی بود تا بتواند در درگیری‌های نزدیک هوایی (Dogfight) برتری قاطعی داشته باشد و از هرگونه درگیری اصطکاکی سربلند بیرون آید. مهندسان ارشد سوخو برای دستیابی به این هدف آرمان‌گرایانه، به سراغ یک پیکربندی کاملاً انقلابی و کم‌سابقه رفتند: بال‌های رو به جلو (Forward-Swept Wings) که پیش‌تر تنها در چند نمونه آزمایشی محدود مانند X-29 آمریکا و Ju-287 آلمانی در جنگ جهانی دوم دیده شده بود.

🔹این طراحی جسورانه مزایای آیرودینامیکی قابل‌توجهی از جمله کاهش چشمگیر درگ آیرودینامیکی، افزایش نسبت برآ به پس‌آ (Lift-to-Drag Ratio)، بهبود عملکرد در زاویه حمله بالا، کاهش اثرات مانورپذیری در سرعت‌های مافوق‌صوت، و تأخیر در وقوع پدیده استال (Stall) در زوایای حمله بحرانی را به همراه داشت. همچنین این پیکربندی امکان حمل بار تسلیحاتی بیشتر و ایجاد فضای داخلی وسیع‌تر برای سوخت و سامانه‌های الکترونیکی را فراهم می‌کرد. با تمام این تفاسیر، هدف نهایی سازندگان برکوت، ساخت جنگنده‌ای بود که نه تنها در جنگ الکترونیک و آفندی، بلکه در درگیری‌های تنبه‌تن نزدیک نیز برتری مطلق داشته باشد و بتواند با کمترین هزینه عملیاتی، جایگزین نسل قدیمی‌تر جنگنده‌های خانواده سوخو مانند Su-27 و Su-35 شود. متأسفانه اما شرایط اقتصادی و سیاسی روسیه در آن سال‌ها، اجازه تحقق این رویای بزرگ را نداد و برکوت به سرنوشتی تلخ دچار شد.

P1/3

#Su47_Berkut
#Sukhoi
#FifthGenerationFighter
#Russia

@VostokCommand | TAYO

🔻 مشخصات فنی برکوت؛ شاهکار مهندسی ای که آن طور که باید به آن بها داده نشد.🇷🇺

🔹و اما Su-47 Berkut از بسیاری جهات یک شگفتی تمام‌عیار مهندسی هوافضا محسوب می‌شد و مشخصات فنی آن برای زمان خود نه فقط رقابتی، بلکه در برخی حوزه‌ها کاملاً خیره‌کننده و پیشرو بود. این جنگنده ترکیبی از فناوری‌های نوظهور و ایده‌های جسورانه را در خود جای داده بود که هیچ‌یک از جنگنده‌های هم‌دوره آن قادر به رقابت با آنها نبودند، هرچند که بسیاری از این فناوری‌ها هرگز به مرحله بهره‌برداری عملیاتی نرسیدند.

🔸 پیکربندی بال‌های رو به جلو (Forward-Swept Wings):

این ویژگی، چابکی و مانورپذیری خارق‌العاده‌ای به هواپیما می‌داد و امکان چرخش‌های ناگهانی با نرخ‌های بالا را فراهم می‌کرد. استفاده از مواد کامپوزیتی پیشرفته با الیاف کربن در ساختار بال‌ها، مشکل پیچش آیروالاستیک (واگرایی) را که در سرعت‌های بالا در این نوع بال‌ها رخ می‌داد، تا حدود قابل‌قبولی حل می‌کرد و به بال اجازه می‌داد بدون تغییر شکل خطرناک، زوایای حمله بالا را تحمل کند .

🔸 خدمه و ابعاد کلی:

خدمه: ۱ نفر
طول: ۲۲.۶ متر
دهانه بال: ۱۶.۷ متر
ارتفاع: ۶.۳ متر
مساحت بال: حدود ۶۵ متر مربع

🔸 پیشرانه و عملکرد پروازی:

دو موتور توربوفن AL-41F1 با توان ۱۵۳ کیلونیوتن (با پس‌سوز) که توسط شرکت ساترن توسعه یافت
حداکثر سرعت: حدود ۲.۰ ماخ (بیش از ۲۴۰۰ کیلومتر بر ساعت)
سقف پرواز: بیش از ۱۸۰۰۰ متر
برد عملیاتی: حدود ۳۳۰۰ کیلومتر با مخازن سوخت خارجی
نرخ صعود: بیش از ۲۳۰ متر بر ثانیه
این جنگنده قادر به انجام پروازهای مافوق‌صوت پایدار (سوپرکروز) بدون استفاده از پس‌سوز بود که آن را در زمره جنگنده‌های نسل پنجم قرار می‌داد و این ویژگی در آن زمان فقط در F-22 Raptor دیده شده بود

🔸 سامانه‌های الکترونیکی، راداری و تسلیحات:

رادار آرایه فازی N-014 با قابلیت رهگیری همزمان ۲۰ هدف هوایی و ۱۰ هدف زمینی
غلاف‌های جنگ الکترونیک پیشرفته در نوک بال‌ها و بدنه عقبی
مجموعه سامانه‌های ناوبری اینرسی و ماهواره‌ای یکپارچه
۱۴ جایگاه تسلیحات (هاردپوینت) زیر بدنه و بال‌ها برای حمل انواع موشک‌های هوابه‌هوا (R-77، R-73، R-27)، موشک‌های هوابه‌زمین، بمب‌های هدایت‌شونده و غلاف‌های جنگ الکترونیک
توپ گردان ۳۰ میلی‌متری GSh-301 با نرخ آتش ۱۵۰۰ گلوله در دقیقه

🔺با تمام این مشخصات فنی روی‌کاغذی وسوسه‌انگیز، Su-47 هرگز نتوانست به مرحله تولید انبوه و یا حتی تکمیل کامل سامانه‌های جنگ‌افزاری خود برسد و همواره به‌عنوان یک پلتفرم آزمایشی باقی ماند.
P2/3

#Su47_Berkut
#Sukhoi
#FifthGenerationFighter
#Russia

@VostokCommand | TAYO

🔻و اما عاقبت سوخو 47 برکوت 🇷🇺

🔹علیرغم طراحی انقلابی، عملکرد امیدوارکننده در تست‌های اولیه، و استقبال جامعه هوانوردی از این مفهوم جدید، پروژه Su-47 Berkut در نهایت به‌عنوان یک پروژه صرفاً آزمایشی متوقف شد و هرگز به خط تولید انبوه یا حتی عملیاتی‌سازی کامل نرسید. این تصمیم اگرچه برای بسیاری از علاقه‌مندان هوافضا تلخ بود، اما از منظر واقع‌گرایانه، نتیجه‌ای منطقی و اجتناب‌ناپذیر از شرایط خاص روسیه در آن دوره تاریخی محسوب می‌شود. دلایل متعددی برای این شکست وجود دارد که هرکدام به‌تنهایی برای متوقف کردن یک پروژه عظیم نظامی کافی بودند.

🔸 دلایل مالی و فروپاشی اقتصادی:

مهم‌ترین و بارزترین دلیل شکست برکوت، فروپاشی کامل اتحاد جماهیر شوروی و بحران مالی بی‌سابقه‌ای بود که کل صنایع دفاعی روسیه را فلج کرد. برنامه عظیم MFI که برکوت بخشی از آن بود، قربانی اصلی این بحران مالی شد و بودجه‌های هنگفتی که برای توسعه یک جنگنده نسل پنجم لازم بود، هرگز تأمین نشد. اولویت‌های نیروی هوایی روسیه در دهه ۱۹۹۰ و اوایل ۲۰۰۰ به‌سرعت به سمت پروژه‌های کم‌هزینه‌تر، به‌روزرسانی جنگنده‌های موجود مانند Su-27SM و Su-35، و حفظ ناوگان فعلی تغییر کرد.

🔸 چالش‌های فنی و صنعتی گسترده:

پیکربندی بال‌های رو به جلو علیرغم مزایای آیرودینامیکی قابل‌توجه، با چالش‌های مهندسی پیچیده‌ای در زمینه مواد کامپوزیتی مقاوم، سیستم‌های کنترل پرواز دیجیتال تطبیقی، و تولید انبوه سازه‌های بال همراه بود که توسعه و تولید انبوه آن را به‌شدت دشوار و پرهزینه می‌کرد. صنعت هوانوردی روسیه در آن دوران توانایی لازم برای تولید انبوه یک جنگنده با این سطح از پیچیدگی و با استفاده از مواد کامپوزیتی گران‌قیمت را نداشت و زیرساخت‌های لازم برای این کار فراهم نبود.

🔸 زمینه‌سازی و میراث ماندگار برای Su-57:

با وجود شکست در تولید انبوه، پروژه برکوت یک آزمایشگاه پرواز ارزشمند و یک سرمایه عظیم علمی برای صنعت هوانوردی روسیه محسوب می‌شد. دانش، داده‌های پروازی، و تجربیات گران‌بهای به‌دست‌آمده از این پروژه، به‌ویژه در زمینه‌های زیر، مستقیماً در توسعه جنگنده نسل پنجم جدید روسیه یعنی Su-57 به کار گرفته شد و مسیر این جنگنده را هموار کرد:
سامانه‌های کنترل پرواز با کانارد (بال‌های جلوی متحرک) که از برکوت اقتباس شد
موتورهای پیشرفته AL-41F1 که با اصلاحاتی در Su-57 نصب شدند
ساختارهای کامپوزیتی و تجربیات کاهش سطح مقطع راداری (با درجه موفقیت محدودتر نسبت به رقبای آمریکایی)
یکپارچه‌سازی پیچیده سامانه‌های الکترونیکی، راداری و تسلیحات در یک پلتفرم واحد.

🔺در نهایت، Su-57 اگرچه از بسیاری جهات از برکوت پیشرفته‌تر، مدرن‌تر و عملیاتی‌تر است، اما همچنان با چالش‌های جدی در زمینه تولید انبوه، موتورهای وعده‌داده‌شده (Izdeliye 30) با کارایی بالا، و قابلیت‌های پنهانکاری (Stealth) کامل در برابر رادارهای باند پایین مواجه است و هنوز نتوانسته به موفقیت تجاری و عملیاتی مورد انتظار در سطح F-22 یا F-35 دست یابد. برکوت اگرچه پیروز میدان نبرد نشد، اما راه را برای جانشین خود هموار کرد.

P3/3

#Su47_Berkut
#Sukhoi
#FifthGenerationFighter
#Russia

@VostokCommand | TAYO

🔻 گاهی شکست‌های بزرگ، پله‌های پیروزی‌های آینده‌اند؛ برکوت قربانیِ تجربه‌ای شد تا داستان فلون با اطمینان بیشتری نوشته شود.

#Su47_Berkut
#Sukhoi
#FifthGenerationFighter
#Russia

@VostokCommand | TAYO

🔻 Good Night


@VostokCommand | 𝙺𝚊𝚝𝚌𝚣𝚒𝚗𝚜𝚔𝚢

🔻 Good Morning


@VostokCommand | 𝙺𝚊𝚝𝚌𝚣𝚒𝚗𝚜𝚔𝚢

🔻 تیراندازی با سلاح Sauer-551SB

#Sauer_551SB
#Switzerland
#Review_Guns

@VostokCommand | 𝙺𝚊𝚝𝚌𝚣𝚒𝚗𝚜𝚔𝚢

طی چهار پست، امروز به بررسی موشک هوا به هوای نزدیک برد روسیه R - 73 می پردازیم.

🔻 موشک R-73 (AA-11 Archer)؛ انقلابی در نبردهای هوایی نزدیک روسیه 🇷🇺

🔸در اواخر دهه ۱۹۶۰ و پس از تجربه تلخ جنگ ویتنام، نیروی هوایی ایالات متحده به این نتیجه رسید که نسل جدیدی از جنگنده‌ها با قابلیت‌های برتر در نبردهای هوایی نزدیک نیاز است. این تفکر منجر به طراحی جنگنده‌های نسل چهارمی مانند F-14، F-15 و متعاقباً F-16 و F-18 شد. در اوایل دهه ۱۹۷۰، اتحاد جماهیر شوروی نیز در واکنشی متقارن، برنامه توسعه جنگنده‌های خط مقدم نسل جدید خود را آغاز کرد که حاصل آن، جنگنده‌های افسانه‌ای Su-27 و MiG-29 بودند.

🔹اما طراحی این جنگنده‌های پیشرفته، نیاز به سلاح‌های هوابه‌هوای متناسبی را نیز آشکار ساخت. ارزیابی‌های اولیه نشان داد که حتی موشک‌های R-60 که مخصوص نبردهای نزدیک طراحی شده بودند و در آن سال‌ها مراحل نهایی توسعه را می‌گذراندند، نمی‌توانستند پاسخگوی نیازهای جدید در میدان‌های نبرد مدرن باشند. تحلیلگران نظامی شوروی به این جمع‌بندی رسیدند که موشک‌های نسل جدید باید دو ویژگی حیاتی داشته باشند: قابلیت مانور فوق‌العاده (Super-maneuverability) و قابلیت درگیری در تمام جهات (All-aspect ratio).

🔹در پاسخ به این نیاز، در تاریخ ۲۶ ژوئیه ۱۹۷۴، دو فرمان جداگانه از سوی شورای وزیران اتحاد جماهیر شوروی صادر شد. اولین فرمان، به دفتر طراحی «مولنیا» (Molniya OKB) مأموریت داد تا موشک‌های کوتاه‌برد بسیار مانورپذیر K-73 را برای جنگنده‌های جدید توسعه دهد. این پروژه در ابتدا به‌عنوان ارتقایی از موشک R-60 در نظر گرفته شد، اما با افزایش نیاز به مانورپذیری، وزن آن نیز افزایش یافت، در همان روز، فرمان دیگری به دفتر طراحی «ویمپل» (Vympel) محول کرد تا موشک‌های کوتاه‌برد همه‌جانبه K-14 را بر اساس خانواده K-13 و با استفاده از یک سامانه هدایت فروسرخ جدید توسعه دهد.

🔹در ابتدا، طرح K-73 بر اساس عدم استفاده از کنترل آیرودینامیکی و اتکا صرف به کنترل جهت بردار رانش (Thrust Vectoring) طراحی شده بود. اما به‌زودی مشخص شد که این رویکرد دارای محدودیت‌های جدی است و پس از اتمام سوخت موتور، موشک عملاً غیرقابل هدایت می‌شود. این مسئله، طراحان را مجبور به اتخاذ یک طرح آیرودینامیک مدرن با سطوح کنترلی ترکیبی کرد

🔹هم‌زمان، تیم اوکراینی «آرسنال» در کیف موفق به توسعه سامانه هدایت فروسرخ همه‌جانبه «مایاک» (Mayak) شد که زاویه هدف‌گیری آن تا ۶۰ درجه بود؛ پنج برابر بیشتر از موشک R-60 و انقلابی در نبردهای هوایی محسوب می‌شد.

🔺در سال‌های ۱۹۸۱-۱۹۸۲، به‌دلیل تغییر اولویت‌های دفتر طراحی مولنیا به سمت پروژه شاتل فضایی «بوران» (Buran)، تیم توسعه موشک K-73 به دفتر طراحی ویمپل منتقل شد و نهایتاً در سال ۱۹۸۴، این موشک با نام رسمی R-73 به‌عنوان مهمات اصلی جنگنده‌های MiG-29 و Su-27 به‌خدمت گرفته شد.
P1/4

#R73_Archer
#AA11
#AirToAirMissile
#RussianAviation
#Dogfight

@VostokCommand | TAYO

🔻 مشخصات فنی؛ ترکیبی از قدرت، دقت و مانورپذیری بی‌نظیر

🔹موشک R-73 با طراحی منحصربه‌فرد خود، ترکیبی از قدرت، مانورپذیری و دقت را به‌نمایش می‌گذارد. مشخصات فنی این سلاح در زمان معرفی، برای غرب کاملاً شگفت‌آور بود و آن را به یکی از مرگبارترین سلاح‌های هوایی جهان تبدیل کرد. در ادامه به جزئیات فنی این موشک می‌پردازیم.

🔸 مشخصات کلی و ابعاد:

. طول: ۲.۹ متر
. قطر بدنه: ۱۷۰ میلی‌متر
. طول بال‌ها: ۰.۵۱ متر
. وزن پرتاب: ۱۰۵ کیلوگرم (نسخه پایه)

🔸 پیشرانه و عملکرد:

. یک موتور سوخت جامد با تراست بالا
. حداکثر سرعت: حدود ۲.۵ ماخ (بیش از ۲۸۰۰ کیلومتر بر ساعت)
. حداکثر برد عملیاتی: تا ۲۰ کیلومتر (نسخه پایه) و تا ۴۰ کیلومتر (نسخه‌های بهبودیافته)
. برد حداقل: ۳۰۰ متر
. سقف پرواز: ۲۰ تا ۲۰۰۰۰ متر

🔸 سامانه هدایت و کنترل:

. هدایت فروسرخ غیرفعال همه‌جانبه (All-aspect Passive IR): به موشک اجازه می‌دهد تا از هر زاویه‌ای نسبت به هدف، آن را رهگیری کند، نه فقط از پشت

. زاویه انحراف از محور (Off-boresight): ۴۰ تا ۴۵ درجه در نسخه‌های اولیه، که توسط کلاهخود خلبان فعال می‌شد و انقلابی در نبردهای نزدیک ایجاد کرد

. سیستم کنترل ترکیبی: شامل سطوح کنترل آیرودینامیک و کنترل بردار رانش (Thrust Vectoring Control) برای دستیابی به مانورپذیری شگفت انگیز تا ۴۰G

🔸 کلاهک و فیوز:

. وزن کلاهک: ۷.۴ کیلوگرم از نوع انفجاری با میله‌های گسترش‌یابنده (HE Expanding Rod Warhead)
. فیوزهای مجاورتی راداری در نسخه R-73K و فیوز لیزری-اپتیکی در نسخه R-73L
. فیوز ضربه‌ای برای برخورد مستقیم

🔸 قابلیت‌های ویژه:

. کلاهخود شلیک (Helmet-Mounted Sight): خلبان می‌تواند با نگاه کردن به هدف، موشک را قفل کند و آن را در زاویه‌های خارج از محور پرتاب نماید؛ مفهومی که برای اولین بار در این موشک عملیاتی شد

. قابلیت «شلیک و فراموش کن» (Fire-and-Forget): موشک پس از پرتاب، به‌طور مستقل به سمت هدف هدایت می‌شود

. نرخ موفقیت: احتمال اصابت به هدف در حدود ۶۰ درصد برای اهداف متحرک.

🔺 این ترکیب از مشخصات فنی، R-73 را به یک سلاح بی‌نظیر در نبردهای نزدیک تبدیل کرد و افسانه‌ای ماندگار در تاریخ هوانوردی نظامی رقم زد.
P2/4

#R73_Archer
#AA11
#AirToAirMissile
#RussianAviation
#Dogfight

@VostokCommand | TAYO

🔻 مدل‌ها و تغییرات؛ از R-73 تا K-MD، چهار دهه تکامل.

🔹موشک R-73 در طول سال‌های خدمت خود، دستخوش تغییرات و بهبودهای متعددی شده است و مدل‌های مختلفی از آن تولید شده که هرکدام ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند. در ادامه مهم‌ترین این مدل‌ها را بررسی می‌کنیم.

🔸 نسخه‌های اولیه و پایه:

مدل K-73 (طرح اولیه): نسخه اولیه بدون سطوح کنترل آیرودینامیک و با قابلیت ۴۰ درجه انحراف از محور که در سال ۱۹۷۹ آزمایش شد.
مدل R-73 / R-73 RMD-1: اولین نسخه تولید انبوه که در سال ۱۹۸۴ به‌خدمت گرفته شد و پایه‌گذار تمام نسخه‌های بعدی بود.
مدل R-73K: نسخه مجهز به فیوز مجاورتی راداری.
مدل R-73L: نسخه مجهز به فیوز مجاورتی لیزری-اپتیکی که در اوت ۱۹۸۹ رونمایی شد.

🔸 نسخه‌های صادراتی:

مدل K-73E / R-73E: نسخه صادراتی موشک R-73 با قابلیت انحراف ۴۵ درجه و فیوز راداری. از سال ۱۹۸۸ به کشورهای بلوک شرق مانند آلمان شرقی صادر شد.
مدل R-73EL: نسخه صادراتی با فیوز لیزری-اپتیکی.
مدل RVV-MD: نسخه صادراتی بهبودیافته R-73M که در اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل ۲۰۰۰ توسعه یافت. این نسخه در سال ۲۰۱۶ وارد خدمت شد و قابلیت انحراف تا ۷۵ درجه و برد ۴۰ کیلومتر را داراست.

🔸 نسخه‌های بهبودیافته داخلی:

مدل R-73M / R-73 RMD-2: نسخه بهبودیافته با سامانه هدایت جدید (از نوع مایاک) و ویژگی‌های عملکردی بهتر که در نمایشگاه هوایی ماکس-۱۹۹۷ رونمایی شد. آزمایش‌های آن از اواخر ۱۹۹۴ آغاز گردید.
مدل R-73M1: نسخه با قابلیت انحراف تا ۹۰ درجه و برد ۴۰ کیلومتر که در سال ۱۹۹۶ معرفی شد.
مدل R-73M2: نسخه پیشرفته با سامانه هدایت تصویربرداری فروسرخ (IIR) و قابلیت شلیک ۱۸۰ درجه به سمت عقب (Over-the-shoulder). این مدل دارای برد ۳۰ کیلومتر است و از سیستم ناوبری اینرسی و تصحیح میان‌راه استفاده می‌کند.

🔸 نسخه‌های نسل جدید (R-74 / K-74):

مدل R-74 (ایزدیلیه ۷۴۰): نسخه بهبودیافته با قابلیت انحراف ۶۰ درجه و الکترونیک کاملاً دیجیتال.
مدل R-74M (ایزدیلیه ۷۵۰): نسخه پیشرفته‌تر با قابلیت برنامه‌ریزی مجدد و شبیه به R-73E از نظر ظاهری. این مدل در سال ۲۰۱۶ وارد خدمت شد.
مدل R-74M2 (ایزدیلیه ۷۶۰): نسخه مخصوص جنگنده نسل پنجم Su-57 با سطح مقطع راداری کاهش‌یافته و موتور بهبودیافته.
مدل K-MD (ایزدیلیه ۳۰۰): جدیدترین نسخه توسعه‌یافته با سامانه هدایت تصویربرداری فروسرخ (IIR)، لینک داده و ناوبری اینرسی که پاسخ مستقیمی به AIM-9X و ASRAAM غربی محسوب می‌شود.

🔸 کاربردهای غیر هوا به هوا (اقتباس‌ها):

سامانه SAMAR (هند): نسخه سطح به ‌هوای R-73E که توسط نیروی هوایی هند برای استفاده به‌عنوان موشک پدافند کوتاه‌برد تطبیق داده شده است.
موشک 9M100 (روسیه): نسخه دریایی این موشک برای سامانه پدافندی «رودوت» بر روی ناوهای جنگی روسی.
پروژه «اژدهای دریایی» (اوکراین): نسخه تطبیق‌یافته برای استفاده بر روی قایق‌های بدون سرنشین اوکراینی که در سال ۲۰۲۴ موفق به سرنگونی یک بالگرد روسی شد.

🔺 این تنوع مدل‌ها نشان‌دهنده اهمیت و انعطاف‌پذیری بالای این موشک در طول بیش از چهار دهه خدمت است و چگونه با نیازهای روز تطبیق یافته است.
P3/4

#R73_Archer
#AA11
#AirToAirMissile
#RussianAviation
#Dogfight

@VostokCommand | TAYO