سال ۱۹۷۲ جان برجر کتاب Ways of Seeing رو منتشر کرد و توی این حدود پنجاه سال یکی از مهم‌ترین کتاب‌ها در مورد هنر باقی مونده. خود کتاب هفت‌تا جستار داره که در مورد مسائل مختلف صحبت می‌کنه که هنوز بعد از این همه سال، بیشترشون برای هنر ایران کاملا ناشناخته باقی موندن (به گالری‌ها و بخش آکادمیک نگاه کنین کاملا متوجه می‌شین).

به نظرم نوشته‌های جان برجر توی این کتاب الان بیشتر از هر وقت دیگه‌ای اهمیت دارن، مخصوصا به خاطر تغییرات خیلی بزرگی که توی هنرِ کل دنیا اتفاق افتاده. برای ماهایی که توی ایرانیم به یک شکل دیگه اهمیت پیدا می‌کنن. توی دو سال اخیر هنر ایران به سمت بازنمایی دوباره زن رفته و به طور کلی دیدی که همیشه بوده رو تغییر داده. برجر هم توی کتاب و هم مستند نکات تاریخی مهمی در مورد این موضوع رو می‌گه که حداقل من ندیدم کسی توی ایران در موردش صحبت کنه.

همون سالی که کتاب Ways of Seeing منتشر شد، بی‌بی‌سی و جان برجر یک مستند چهار قسمتی از روی این کتاب ساختن که محتوای نزدیکی به جستارها داره، اما توی هر قسمت یکم فراتر می‌ره و مسائل بیشتری رو مطرح می‌کنه که برای من جالب بودن.

فکر کنم خود کتاب رو هشت سال پیش خوندم و مستند رو هم همون سال‌ها دیدم. توی این مدتی که گذشته بارها شده که برگردم به صحبت‌های جان برجر توی فهمیدن یکسری مسائل کمکم کنه، فکر کنم اگه کارتون مستقیم یا غیرمستقیم به هنر مربوطه بد نباشه یک نگاهی بهش بندازین.

از اینجا می‌تونین مستند رو ببینین. فکر کنم نسخه‌ی با زیرنویس فارسیش هم توی اینترنت پیدا بشه.
کتاب رو هم نشر بان با اسم درباره نگریستن منتشر کرده. می‌تونین از اینجا بخرین.

Mixing sandman, pulp fiction and renaissance paintings with colors that I saw in my dreams when i was a child back in 2005

That guy i saw in 2007 when for the first time circus was in town and he ate fire and kissed a tiger

beloved old friend who died years ago and appeared in my dreams last night and tried to kill me after i asked him about date and time

Cicada (Shaun Tan) - 2018

من خیلی در مورد گودزیلا و کینگ کونگ و بقیه‌ی کایجوها فکر می‌کنم. یعنی تقریبا هر هفته چندبار مچ خودمو می‌گیرم که دارم توی یوتیوب در موردشون سرچ می‌کنم یا یه مقاله‌ی عجیب ازشون می‌خونم یا حتی بدتر، زل زدم به دیوار و به سناریوی حمله‌ی گودزیلا به ایران فکر می‌کنم (اگه از جنوب بیاد قطعا شهرهای جنوبی رو نابود می‌کنه، اما وقتی می‌رسه به بیابون دهنش سرویس میشه. جز اینکه زمستون باشه که خب... با این ترندی که همه زمستونا میرن جنوب و گل می‌کشن و ماشروم مصرف می‌کنن، حس می‌کنم نمک‌گیرش می‌کنن.)

چیزی که همیشه منو اذیت می‌کنه، اینکه مردم این قضیه‌ی MonsterVerse رو ذره‌ای جدی نمی‌گیرن. توی ده سال اخیر که تقریبا هر کمپانیی سعی کرده ته اسم فرانچایزهاش یه Verse بچسبونه و هر چی پول داشته ریخته توش شکم این ایده، یکم به MonsterVerse کمتر توجه شده. خیلی وقت‌ها که در موردش حرف می‌زنم و بقیه با مارول یا استاروارز مقایسه‌ش می‌کنن، دیدشون اینه که وقت کمتری برای این کایجوها گذاشته شده و صرفا بلاک باسترن. در حالی که اصلا اینطوری نیست، به عنوان کسی که تقریبا پیگیر پروسه‌ی ساخت و Lore داستانی تمام این فرانچایزها بوده، باید بگم فکر و زمان و تکنولوژی که پشت فیلم‌های MonsterVerse هست خیلی پیچیده‌ترن به نسبت هر چیزی که مارول تا الان درست کرده، با صبر بیشتری پیش می‌رن و خیلی گسترده‌تر از بقیه توی مدیاهای مختلف حضور دارن. از لحاظ سوددهی هم واقعا خوب بودن، احتمالا آخر هفته از دو میلیارد دلار فروش توی ده سال اخیر رد می‌شن.

از اون سمت چیزی که باهاش کار می‌کنن به نسبت سخت‌تر از کمیک‌های سوپرهیروییه. گودزیلا و کینگ کونگ از لحاظ فرهنگی اهمیت زیادی دارن و به حدی روی سینما، انیمیشن و حتی بقیه‌ی هنرها اثر داشتن که خیلی ساختنشون ریسکی‌تره. بدتر از اون، من فقط دوتا فرانچایز دیگه رو می‌شناسم که Lore شون بیشتر از گودزیلا یادآورِ اصطلاح "سگ صاحبشو نمی‌شناسه" هستن: مورتال کمبت و ترنسفورمز (یادم بندازین از هر دوتاشون حرف بزنم) و دیدیم که چطور هر دوتاشون سال‌هاست دارن برای برگشتن به دوران خوبشون دست و پا می‌زنن.

در کل این متن فقط از سر عشق من به هیولاهای خیلی بزرگتر از زندگی (آه، ترجمه فارسی این یکی قلبمو می‌شکنه اما دلمم نمیاد انگلیسی بنویسم) بود و قرار نیست هیچ ویدیو، کتاب یا هر چیز دیگه‌ای رو ضمیمه کنم.

فیلمی که منتظرم از گودزیلا ببینم (میدونم یه هیولای رادیواکتیوی جلوی مرغ هلندی شانس نداره).

از صبح دارم دراگونز دُگما رو بازی می‌کنم. یکی از بهترین بازی‌هاییه که توی این سبک بازی کردم و واقعا حسش مثل اینه که دوباره یازده سالمه، تازه با فانتزی حماسی آشنا شدم و دارم توی دنیای اسکایریم می‌گردم و اژدها میکشم.

پریروز کمیک Moon Face رو خوندم. بعد از اینکال و متابارونز، من تقریبا هر کاری که از خودوروفسکی خوندم معمولی بود تا همین Moon Face. قطعا در حد اون دوتا نیست (جفتشونو می‌تونم بذارم توی تاپ 5 م) ولی می‌تونم بگم کمیک عجیبیه.

من با تصور یک کار سای‌فای معمولی رفتم سراغش، اما در اصل این کمیک در مورد انقلاب، مذهب، حکومت‌های خودکامه و ناجیه. خیلی دید خودوروفسکی به تمام این‌ها جالب بود، مخصوصا با دونستن اینکه خودش سال‌های تاریکِ شیلی و بعدتر فرانسه زندگی کرده و درک درستی از سیستم‌های فاسد و انقلاب‌ها داره. به طور کلی Moon Face خیلی عمیق‌تر از پیچیده‌تر از اونیه که توی نگاه اول نشون می‌ده.

از اینجا می‌تونین دانلود کنین.

به نظرم خودوروفسکی یکی از آندرریتدترین هنرمندای معاصره. یکسری از بهترین فیلم‌های تاریخ سینما رو ساخته و مطمئنا مهم‌ترین کارگردان سورئاله، وقتی بخوایم فقط در مورد سورئال حرف بزنیم دیوید لینچ و بونوئل نمی‌تونن به خودوروفسکی نزدیک هم بشن. تکنیکی کارگردانیش توی یک سطح دیگه‌ایه.

برای اینکه منظورم رو متوجه بشین کافیه The Rainbow Thief رو باید ببینین. این فیلم ضعیف‌ترین کار خودوروفسکیه و بخش بزرگیش توی فاضلاب می‌گذره. دوربین به حدی خوب توی همون فضاهای بسته می‌چرخه که من نمی‌تونم تصور کنم چطور دکوپاژش رو زدن. از اون سمت پیتر اوتول و عمر شریف دارن بهترین بازیشون بعد از لورنس عربستان رو انجام می‌دن. همیشه وقتی بحث یک فیلم بی‌نقص می‌شه The Rainbow Thief جزو اولین گزینه‌هامه.
و این فیلم تازه فیلم خوبش نیست XD

کارهاییم که برای کمیک مخصوصا توی اروپا کرده اینقدری بزرگن که بخوام بنویسم هیچ‌کس قرار نیست بخونه. فقط همینقدر که بخش بزرگی از تصویرسازهای بزرگ نیمه‌ی دوم قرن بیستم بهترین کارشون با خودروفسکیه باید کافی باشه. هنوز توی نود و پنج سالگیش هم داره کمیک‌های خوبی می‌نویسه (من میدونم خودم اون سن رو نمی‌بینم، چه برسه فعال باشم).

Back in 2014, I had a dream about a mermaid. She told me who would win that year's World Cup, but she was wrong.