عباس وریج کاظمی
4.41K subscribers
422 photos
83 videos
225 files
449 links
عباس کاظمی هستم پژوهشگر حوزهٔ مطالعات فرهنگی. می‌توانید با لینک زیر با من در تماس باشید
@Abbasvarijkazemi

https://www.irantic.com/conference/49291
Download Telegram
از جنبش دانشجویی تا جنبش دانشگاهی
عباس کاظمی
@varijkazemi
در مصاحبه با روزنامه شرق بر موارد زیر تاکید شد:
1. هم مفهوم دانشگاه و هم مفهوم دانشجو در دو دهه اخیر تغییر کرده است بنابراین سخن از جنبشهای دانشجویی باید شکل متفاوتی پیدا کند.مولفه هایی چون کارمندی شدن دانشجویی، تحصیلات تکمیلی شدن دانشجویی و زنانه شدن دانشجویی در شکل جنبشهای دانشجویی تاثیر گذاشته است. « فکر می‌کنم قبلا دانشجوبودن با مفاهیم آرمان‌گرایانه‌تر گره خورده بود، چه در باب زندگی و چه در باب سیاست ولی امروزه خیلی عملی و روزمره شده است.»
2. سعی کردم توضیح بدهیم بخشی از تفاوت سرشت دانشجویان برخاسته از توده وار شدن دانشگاه است که در آن با باز شدن دربهای دانشگاه هم خوشباشان و هم اقشار متفاوت در جامعه( زن خانه دار، کارمند، رئیس بانک، نظامی، مدیرکل، جوان بی سرپناه و بی هدف و...) درون دانشگاه راه یافته اند و معنای دیگری به دانشگاه بخشیدند.
3. موضوعی که با عنوان غیر سیاسی شدن دانشگاه مطرح کرده ام سیاست را به معنای سنتی درنظر گرفته اما در پرسشهای بعدی نشان داده ام سیاست در معنای جدیدی ظهور خواهد کرد که از همبستگی مسائل متعددی ریشه می گیرد که حول دال عدالت متحد می شود و این به معنای قوت یافتن گرایشهای چپ در دانشگاهها خواهد بود. « فکر می‌کنم ما بیشتر به سمت جنبش دانشگاهی خواهیم رفت تا جنبش دانشجویی. .... جنبش دانشگاهی ....( این ) جنبش، فقط به دانشجویان محدود نمی‌شود؛ فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها و استادان جوان بدون جایگاه تثبیت‌‌شده، دانشگاه‌ها را موضوع تأمل و نقد و نظر خودشان قرار می‌دهند، ... ما با جنبشی روبه‌رو خواهیم بود که وسیع‌تر از جنبش دانشجویی در معنای قدیمش خواهد بود؛ یعنی هم به لحاظ آدم‌هایی که در آن فعال خواهند بود هم به لحاظ دغدغه‌ها، مثلا اشتغال و مسائل صنفی به مرکز می‌آیند و مهم می‌شوند»
4. عنوان «دانشگاه زنانه، غیر سیاسی تر است» که روزنامه شرق گذاشته است، مورد تایید من نیست چراکه موجب این بدفهمی شده است که گویا زنان در مناقشاتی که پیش رو هست حضور ندارند. بلکه فعالیت سنتی سیاسی در دانشگاهها که به شکل فعالیت در قالب تشکلهای انجمنهای اسلامی و ارتباط با احزاب سیاسی بوده است بیشتر فعالیتی مردانه بوده است. گفته ام، تنها یکی از دلایل افول این شکل از فعالیتهای سیاسی زنانه شدن دانشگاههاست.« درباره غیرسیاسی‌شدن دانشگاه دلایلی را تا اینجا بیان کردم. دلیل اول این بود ‌که شکل دانشگاه عوض شده است؛ یعنی ساختاری توده‌وار پیدا کرده ‌است و توده‌وارشدن دانشگاه غیرسیاسی‌شدن آن را نیز تقویت کرده است. نکته دوم زنانه‌ترشدن دانشگاه است؛ یعنی درواقع شکل کنش‌ورزی سیاسی زنان با مردان فرق می‌کند، حداقل حالا و در وضعیت فعلی پتانسیل سیاسی زنان در دانشگاه فعال نشده است. سومین نکته فضای حاکم سیاسی است....».
5. « پتانسیل سیاسی درون آن بخش از جمعیت است که حول مفهوم شکاف‌های اقتصادی یا مطالباتی چون کار و اشتغال جمع شده‌اند.. (بنابراین) فکر می‌کنم که دو‌گانه اصلاح‌طلبی و اصولگرا دیگر برای نسل‌های آینده ما جواب نمی‌دهد. این بازی سیاسی که ما تا به‌حال داشتیم، نه صرفا در گفتمان دانشجویی بلکه در گفتمان اصلاحات، دیگر جواب نمی‌دهد. . »دانشگاهیان برای حرکت دادن جمعیت به ادبیات جدیدی نیاز دارند.
عباس کاظمی
@varijkazemi
لینک مصاحبه
http://www.sharghdaily.ir/Vijeh/11510/



#یاد_داشت
@DrNematallahFazeli

🎵فایل صوتی سخنرانی دکتر نعمت الله فاضلی با عنوان

🔶انسان آکادمیک و الگوهای آن در ایران معاصر🔶

🔹کنگره بین المللی اخلاق در علوم و فناوری🔹

13 آذر 96، کتابخانه ملی
حجم فایل: 20MB، زمان: 90 دقیقه

🔵 دکتر فاضلی در این سخنرانی به این پرسش پاسخ می دهد که از زمان تاسیس دانشگاه در ایران، چه هویت ها و الگوهای رفتاری در میان استادان دانشگاه شکل گرفته است؟ استادی دانشگاه نوعی برساخت تاریخی اجتماعی است و ساختارها و سیستم ها، هویت های دانشگاهی را شکل می دهند.

در ایران معاصر، چهار نوع هویت دانشگاهی شکل گرفته است:

🔶 گروه کارمندان: گروهی که خود را بعنوان کارمند و مزدبگیر دولت می دانند و سعی می کنند متناسب با قوانین حاکم بر بروکراسی اداری ایفای نقش کنند.

🔻برای این گروه، تعهد به منافع شخصی و خانوادگی، دال مرکزی و معنابخش هویت دانشگاهی و تعریف کننده ارش های اخلاقی است.

🔻اکثریت مطلق اعضای هیات علمی ما کارمندان دانشگاه هستند.

🔶 گروه ماموران: وفادارن به آرمان های سیاسی حاکم که وظیفه خود را تحقق ایدئولوژی می دانند.

🔻اینان، ایدئولوژی حاکمیت را دال مرکزی هویت خود تعریف می کنند.

🔻برای این گروه، اخلاق در چارچوب ماموریت سیاسی تعریف می شود.

🔻هدف این گروه، همسو ساختن علم، دانش، اخلاق و انسان های دانشگاهی با مسیر و اهداف نظام سیاسی است.

🔶 گروه معلمان: کسانی که نسبت به رشته خود تعهد دارند و علم و رشته و دانشگاه را بصورت آرمان های واقعی و اصیل پذیرفته اند.

🔻اینان هویت و اخلاق خود را در چارچوب ارزش های حرفه ای و رشته ای برای خود تعریف می کنند.

🔻 اما این گروه نسبت به سرنوشت جامعه احساس مسئولیت نمی کنند.

🔶قهرمانان و اسوه ها: کسانی که متعهد به پیش بردن مرزهای دانش بعنوان آموزگاران جامعه هستند نه دانشگاه.

🔻این گروه هویت قهرمانی دارند و خلاق و نوآور و نواندیش هستند.

🔻اینان دغدغه تاریخ و فرهنگ و جامعه را دارند و ارزش های اخلاقی آنان عدالت و آزادی است.

🔻این گروه، به بازاندیشی انتقادی خویشتن تاریخی خود می پردازند و آداب نقد را در بازاندیشی شجاعانه به جا می آورند.
مدرسه علیه جامعه
در ادامه خلاصه ای از یاداشت من در مورد مدرسه در ایران آمده است، مشروح مقاله به صورت پی دی اف آورده شده است. عنوان پیشنهادی من مدرسه علیه جامعه بوده است اما روزنامه همشهری عنوان دیگری را برگزیده است که آن هم در نوع خود جالب است.
عباس کاظمی
@varijkazemi
🔻مدرسه امروزه ، چیزی را آموزش می دهد که به کل جدای از آن چیزهایی است که کودک و نوجوان برای زندگی عادی بدان نیاز دارد.
🔻دانش آموزان و خانواده های آنها مرتب فرزندان خود را در کل مدارس کشور مورد مقایسه قرار می دهند، کودکان از همان ابتدا با مفهوم رتبه، مقایسه، پایین تر و بالاتر بودن ، حسادت، احساس یآس یا حس برتر بودن پیدا می کنند.
🔻 ما به سمتی می رویم که بچه‌های ما حتی فرصت آزاد برای کتاب خواندن در حوزه‌های دلخواه را هم نخواهند داشت.
🔻 فیلم کلمات و تصاویر محصول 2013 داستان دو معلم است با دانش آموزانش، یکی هنرمند و معلم نقاشی مدرسه است که از رماتیسم رنج می برد و دیگری شاعر و معلم ادبیات که با مساله اعتیاد به الکل درگیر است. نوعی نبرد فکری بین این دو در می گیرد که کدام ابزار، برای تربیت و آموزش موثرتر هستند کلمات یا تصاویر؟ بخش مهم داستان این است که این درگیری و تنش میان کلمات و تصاویر پای عشق را به میان می کشد. کلمات و تصاویر نیرومندند آدمها را عاشق و دگرگون می کنند، آدمها را دچار خود می کنند. به این معنا، بیراه نیست اگر بگوییم که سروکار مدرسه باید با کلمات و تصایر باشد و نه اعداد! کلمات و تصاویر ابزار انتقال معنا و پیام هستند. مدارس نیز قرار است از طریق همین عناصر فرزندان را جامعه پذیر کنند. اما مدارس در ایران هم کلمات و هم تصاویر را از ما گرفته اند. ما را در دنیای تست و کنکور و رتبه و رقابت و حسادت و نظایر آن قرار می دهند. وقتی پای کلمات و تصاویر وسط می‌آیند پای احساسات ، دانش و خلاقیت هم به میان می آید. اعداد از ما متابعت می‌خواهند و از ما میخواهند که خلاقیتمان را کنار بگذاریم و فقط گوش دهیم. از بر کنیم و سپس همانها را تکرار کنیم!
@varijkazemi
🔻 درنتیجه ما قدرت انتقال معنا و پیام را از دست داده‌ایم و توانمان برای گفت و گو با یکدیگر کاهش یافته است. سیستم کنکوری به جای پرورش خلاقیتها از طریق کلمات و تصاویر، به پرورش رقابت و حسادت از طریق رتبه بندی عددی پرداخته است. برای کسانی که پایین رتبه اند نوعی حس حقارت ، خنگی و عقب ماندگی ایجاد کرده و برای بالارتبه ها نوعی حس کاذب نخبگی و سپس نارضایتی و مهاجرت از کشور.
🔻 این است که می توانیم ادعا کنیم که مدرسه به بلوغ جامعه کمکی نکرده و آدمهایی به غایت کوچک و سبک مغر تحویل جامعه داده است. آدمهایی که صرفاً رقابت در عین حسادت را یاد گرفته اند، آمهایی که دائما دیگران را پایش می کنند و موفیقتهای یکدیگر را تحقیر می کنند. آدمهایی که پیشرفت دیگران را به عنوان مانعی برای پیشرفت خود می بییند. این چیزی است که مسیر توسعه کنکوری برای ما ایجاد کرده است. مگر نه اینکه کسی که رتبه مشخصی را کسب می کند مانند این است که جایی نشسته است که دیگری را از آن جایگاه باز داشته است!
🔻نظام آموزش و پرورشی که فرتوت تر از آن به نظر می‌رسد که به سرعت تغییرات جامعه امروز نزدیک شود. هرچند آموزش و پرورش ما قواعد آموزش و کتابهای درسی را به صورتی مستمر تغییر می‌دهد اما چیزی که از آن غفلت می‌کند تغییر کلیت نظام آموزش و پرورش و در واقع تغییر نگرش و تربیت مجدد آموزگاران آن است.
🔻زمان آن رسیده است که با مدرسه و با آنچه آموزش و پرورش نام گرفته است مبارزه کنیم. ببینیم مدارس با فرزندان ما و آینده آنها چه می کنند؟
🔻 مدرسه باید از دنباله روی کنکور و از نخبه سازی های جعلی دست بردارد. باید به خانواده ها از توهم نخبه بودن فرزندانشان هشدار دهیم. مدارس ما کاملاً به ویروس نخبه سازی های موهوم و رقابتهای بی معنای کنکوری آلوده شده‌اند.
عباس کاظمی
@varijkazemi

#یاد_داشت
مدرسه علیه جامعه.pdf
2.8 MB
عباس کاظمی، روزنامه همشهری، نقد الگوی مدرسه در ایران
#مقاله #مدرسه #آموزش
Forwarded from آزادراه
🎧 پادکست شماره دو:
بازتولید فردگرایی و شکستن هنجارهای اجتماعی

در ایپزود شماره دو، به دنبال این سوال هستیم که چرا هنجارهای مرتبط با نظام شهروندی و از جمله قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی، در ایرانیان نهادینه نشده است؟ در شهرها مایی به عنوان یک جامعه واحد وجود ندارد، و همه شهروندانی هستیم که فقط به منافع فردی خود توجه می‌کنیم. مواردی مانند عدم قطعیت قانون، عدم نظارت و کنترل دقیق و درست، بی‌اعتمادی به نهادهای قانونی و انضباطی باعث می‌شود که به خرد فردی روی بیاوریم و قوانین را در نقش بازدارنده مشاهده کنیم.
در این شماره، دکتر عباس کاظمی، جامعه‌شناس، پژوهشگر حوزه مطالعات فرهنگی و عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، همراه ما هستند و از منظر جامعه‌شناسی به موضوع هنجارشکنی قوانین راهنمایی و رانندگی و توجه به منافع فردی در نظام شهروندی می‌پردازند.


🎵موزیک:
Last Night: First Movement – Clint Mansell

لینک‌ آزادراه در شنوتو:
https://goo.gl/qraDsW


#آزادراه
#اپیزود۲
#قانون
#هنجارهای_اجتماعی
#ناهنجاری
#تخلف
#فردگرایی

@Azad_Raah
Forwarded from آزادراه
Audio
🎧 پادکست شماره دو:
بازتولید فردگرایی و شکستن هنجارهای اجتماعی

#آزادراه
#اپیزود۲
#قانون
#هنجارهای_اجتماعی
#ناهنجاری
#تخلف
#فردگرایی


@Azad_Raah
جدول برنامه و نمایشگاه دومین جشنواره عکس نقره ( هفتمین جشن عکس دانشگاه هنر )
@noghrefestival
Forwarded from 📉داده های استراتژیک strategic data📈
▶️📙 #آموزش عالي بالاترین مرحله‌ی نظام آموزشي يا به عبارت ديگر رأس هرم آموزش در هر كشوری است. در کشور ما به تحصيل در دوره‌هايي كه پس از پايان تحـصيلات دوره متوسطه صورت مي‌گيرد و به كسب مدارج كارداني، كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري منجر مي‌شود، «آموزش عالي» اطلاق مي‌شود.
از دهه های پایانی قرن بیستم #آموزش_عالی در جهان و به تبع آن در کشور ما ، رو به همگانی شدن گذاشت و به خواستی اجتماعی بدل گردید .بررسی تحولات آموزش عالی در سال های اخیر در ایران حاکی از رشد سریع تعداد افراد دارای تحصیلات عالی است.طی سالیان اخیر، رشد شتابان و فزاینده دسترسی به آموزش عالی در بسیاری از کشورها منجمله ایران به عنوان پاسخی به ضرورت‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مورد حمایت دولت‌ها قرار گرفته است.
این رویکرد باعث شده که آموزش عالی به عنوان یک نقطه کانونی که پیشرفت جوامع را (در صورت برنامه ریزی مدون) در سایر زمینه‌ها نیز تسهیل می‌کند، توجه بسیاری را به خود جلب کند. بر مبنای این موضوع دولت‌ها بر آن شدند تا نظام آموزش عالی خود را گسترش دهند. از اين رو، درك اهميت آموزش‎عالي از سوي كشورهاي جهان باعث شده كه توسعه کمی و به خصوص کیفی آموزش‎عالي در اولويت سياست‌گذاري‎هاي آموزشي آنها قرار گيرد.
بررسی اجمالی روند 50 ساله ی جمعیت دارای تحصیلات عالی کشور بیانگر افزایش روز افزون و شتابان آموزش عالی در سطح کشور دارد چنانکه تعداد افراد دارای تحصیلات عالی از حدود 109 هزار نفر در سال 1345 به نزدیک 13.5 میلیون نفر در سال 1395 رسیده است به عبارت بهتر سهم افراد دارای #تحصیلات عالی از 2 درصد کل افراد باسواد 6 ساله و بیشتر در سال 1345 به بیش از 21 درصد در سال 1395 در افزایش یافته است. این افزایش متاثر از ساخت سنی جمعیت و همچنین تغییرات اجتماعی، فرهنگی و نیز سیاست های آموزشی کشور بوده است. بررسی درصد جمعیت دارای تحصیلات دانشگاهی از کل افراد باسواد 6 ساله و بیشتر کشور به تفکیک استان در سال 1395 نیز بیانگر عدم #توازن_منطقه_ای در این شاخص است. همانطور که در نقشه درصد جمعیت دارای تحصیلات عالی به ‌تفکیک استان نیز مشاهده می شود، استان های ایلام، تهران و سمنان از نظر سهم جمعیت دارای تحصیلات عالی از کل افراد باسواد 6 ساله و بیشتر استان بالاترین رتبه را (با حدود 28 درصد) به خود اختصاص داده است در مقابل به ترتیب استانهای سيستان و بلوچستان (با کمتر از 12 درصد)، هرمزگان و كردستان پایین ترین درصد جمعیت دارای تحصیلات عالی در سطح کشور را به خود اختصاص داده اند.
🆔 @strategicdata
🌐 www.naghshclick.com
Forwarded from Deleted Account
با حضور و سخنرانی:‌ دکتر حسام الدین آشنا،دکتر باقر انصاری، دکتر عبدالله بیچرانلو، دکتر هادی خانیکی، دکتر مسعود کوثری، دکتر عبدالله گیویان، دکتر مهدی منتظرقائم، کامبیز نوروزی
Forwarded from Abbas Varij kazemi
نقدی_بر_شیوه_استفاده_دکتر_مالجو.pdf
255.3 KB
نقدی بر مقاله له یا علیه دختران انقلاب، دکتر مالجو/ عباس کاظمی @varijkazemi
Forwarded from انجمن جامعه شناسی ایران (S H Serajzadeh)
بازگشت همه به سوی خداست

از شمار دو چشم یک تن کم وز شمار خرد هزاران بیش

خبر درگذشت استاد فرهیخته و گرانقدر دکتر کاووس سیدامامی، عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق (ع)، همه دوستان، همکاران و دانشجویان این فرزانه بزرگوار را در بهت و حیرت و اندوه عمیق فروبرده است و اجتماع علمی علوم سیاسی و جامعه شناسی و فعالان محیط زیست را داغدار و ماتم زده کرده است.

شادروان سیدامامی از کنشگران فعال انجمن جامعه شناسی ایران، عضو کمیته روابط بین الملل و گروه جامعه شناسی دین بود و به شهادت همه کسانی که با این بزرگمرد سروکار داشته اند، علاوه بر دانش عمیق، اخلاقی نیکو و آرامشی مثال زدنی داشت. به همین دلیل، اخبار منتشرشده درباره وی در باور نمی گنجد و انتظار می رود مسئولان امر درباره این ضایعه دردناک پاسخگو باشند و به افکار عمومی توضیح دهند.

این ضایعه بزرگ را به خانواده محترم سیدامامی، اجتماع علمی علوم سیاسی و جامعه شناسی و فعالان محیط زیست عمیقا تسلیت می گوییم و برای این روح بزرگ آرامش و مغفرت و برای خانواده و دوستان و همکارانش شکیبایی مسئلت داریم.

هیات مدیره انجمن جامعه شناسی ایران
✳️ درخواست مشترک چهار انجمن علمی از رئیس جمهور در پی درگذشت دکتر کاووس سید امامی

بسمه تعالی

حضرت حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای روحانی
رئیس محترم جمهوری اسلامی ایران
با سلام و احترام؛
همان گونه که آگاه هستید، خبر درگذشت جناب آقای دکتر کاووس سیدامامی موجب بهت و حیرت جامعه علمی و نیز فعالان محیط زیست کشور شده است. ایشان علاوه بر آنکه استادی نام آشنا، دانشمندی ممتاز و جانباز جنگ تحمیلی بود، به گواهی همکاران و دانشجویانش انسانی شریف و اخلاق گرا به شمار می رفت و همواره مشارکت موثری در فعالیت های علمی و پژوهشی انجمن های علمی کشور و اقدامات خیرخواهانه داشت.
با توجه به این واقعیات، اخبار و شایعات منتشرشده درباره دلایل دستگیری و مرگ ایشان در باور نمی گنجد و ابهامات و سوالات زیادی را پدید آورده است. انجمن های علمی براساس مسئولیت علمی و صنفی، خود را حافظ هویت و منزلت اعضای اجتماع علمی می دانند. ازاین رو، انتظار دارند مسئولان امر درباره این رویداد تلخ و جبران ناپذیر پاسخگوی نگرانی های افکار عمومی، به ویژه اجتماع علمی کشور، باشند
جناب آقای رئیس جمهور؛
حضرتعالی به عنوان مسئول اجرای قانون اساسی که همواره نسبت به تدوین و اجرای کامل منشور حقوق شهروندی نیز حساسیت داشته اید، در پیشگاه وجدان جامعه دانشگاهی مسئول ایضاح و رفع این گونه رنج های ناگوار و متوالی هستید که جامعه را نگران و مضطرب می سازد. بنابراین، حداقل انتظار ما این است که بر اساس این مسئولیت، برای بررسی جدی و پیگیری موثر و پاسخگوکردن نهادهای درگیر در این ضایعه دردناک اقدام عاجل و موثر به عمل آورید.
تداوم نگاه های امنیتی به نهادهای آموزش عالی و فعالیت های علمی و بین المللی و بی توجهی به قوانین و آیین نامه های مربوط به آیین دادرسی، با شعارهای دولت تدبیر و امید همخوان نیست و نتیجه ای جز یاس و بدبینی ندارد.
.
انجمن علوم سیاسی ایران
انجمن جامعه شناسی ایران
انجمن مطالعات صلح ایران
انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات
.
زیر چاپ:

«سیاست‌ورزی در ایران عصر صفوی: قدرت، دیانت، بلاغت»
کالین میچل
ترجمهٔ حسن افشار
۴۴۸ ص.

@farhangejavidpub
Forwarded from SocioMedia
.
دکتر ابراهیم فیاض[مرداد 1396] در گفت و گویی هشدار داد:
«احتمال وقوع یک انقلاب مذهبی در قم»

🆔 @SocioMedia
از متن:
«در قم يک انقلاب مذهبي رخ خواهد داد. به عقيدة من رنسانس اسلامي از آن‌جا آغاز مي‌شود؛ رنسانسي که اولين تحول آن در علم کلام است. من در حال حاضر، به‌ويژه در ميان طلبه‌ها، ارتداد زيادي مي‌بينم؛ ارتداد به معناي از دست دادن امور تعبدی و ايمان. وقتي ايمان از دست برود، به طور خودکار مناسک هم از ميان مي‌رود. تصور من این است که در آينده، ارتداد از خود طلبه‌ها آغاز مي‌شود و اين همان اتفاقي است که در غرب هم براي کشيش‌ها رخ داد و منجر به رنسانس شد...»

https://goo.gl/drRFjB
«حاشیه با تشدید»
نگاهی به فیلم «مغزهای کوچک زنگ زده»
بهارک محمودی

https://t.me/culturalstudies_usc
تشدید در ادبیات فارسی بر سر حروفی قرار می‌گیرد که قرار است صدایشان در یک کلمه بیش از سایر حروف شنیده شود. چنین تشدیدی در فیلم «مغزهای کوچک زنگ‌زده» نیز بر سر مفهوم «حاشیه» گذاشته می‌شود. مضمونی که در این فیلم چنان پر رنگ جلوه می‌کند که گویی قرار است با بلندترین شدت ممکن صدایش در فیلم شنیده شود. فیلمی که اتفاقاً با تصویری سهمگین از شورش خونین جمعی آغاز می‌شود که هر چند در حال نه فقط فریاد که عربده زدن به تصویر درآمده‌اند، اما صدایشان شنیده نمی‌شود. صدایی که در واقع قطع شده است و گویی که قرار نیست شنیده شود. اتفاقاً همینجا، لحظه ورود مطالعات فرهنگی است. جایی که قرار است حاشیه نشینان در متن تصویر قرار گیرند و سر و صدای بی صدایان گوش جهان را کَر کند.
بر خلاف رویکرد معمولِ سینمای ایران در تصویر حاشیه نشینی که حاشیه را در همنشینی و در واقع تقابل با متن به نمایش درمی‌آورد، این بار حاشیه هویتی مستقل دارد. مرکزیت تهران نه تنها تصویری در این فیلم ندارد که اصولاً شهر با حاشیه است که تعریف می‌شود. حاشیه‌ای که کاری به مرکز ندارد، خود متنی مستقل و خود بسنده است. فرزندانش در همین حاشیه کار می‌کنند، تفریح می‌کنند، می‌جنگند و آرزوی ازدواج می‌کنند. این حاشیه چنان قائم به ذات است و اتفاقاً چنان قدرت گرفته است که اگر قرار به شورشی باشد نیز نه علیه متن که علیه خودش صورت می‌پذیرد . نکته اینجاست که هرچند او به جنگ متن نمی‌آید اما توان این را دارد که در مقابله با آن از خود دفاع کند. آری حاشیه‌ای که صدای عربده‌هایش در ابتدای فیلم خفه می‌شود، با بربریتی که هیچ نشانی از تمدن و آداب شهرنشینی در آن دیده نمی‌شود، قدرتی ترسناک گرفته است. خانواده در «مغزهای کوچک زنگ زده» نهادی تصادفی است که نه با پیوندهای خونی و قبیله‌ای که با سرپناه و ارتزاق معنا می‌یابد. از این روست که با قطع ریشه ارتزاق و از میان رفتن سرپناه، خانواده نیز رنگ باخته و نه فقط در و دیوار که معنایش از درون متلاشی می‌شود. اینجا خانواده نه تنها پشت و پناه نیست که تهدید است و ارعاب. از سویی دیگر، مفهوم آموزش ، آنچه به شکل معمول در اذهان عموم وجود دارد نه با پرورش فکر و ذهن؛ همچنان که از عنوان فیلم برمی‌آید، که با پرورش کینه است که معنا می‌یابد. کینه‌ای که هر چند در تمامی کنش‌های برادر کوچک‌تر خانواده از چاقو کشی، زخم خوردن و بریدن موی خواهر گرفته تا اسلحه کشیدن و قتل، عملی می‌شود اما در نگاه پایانی او به مثلاً برادری که با همدستی با متن، روز و روزگار حاشیه را سیاه کرده است، شکلی ترسناک پیدا می‌کند. نگاه خیره و در خود فرو رفتة او نه به برادر، که به متن و مرکزی است که به قلمرو حاشیه، حمله و آن را به زعم خود فتح کرده است. نگاهی که هر چند پایان بخش فیلم به شمار می‌رود اما چنان خشمی را نوید می‌دهد که گویی این داستان همچنان ادامه خواهد داشت.

پ.ن: نسخه کامل این مطلب در کتابچه ای با عنوان "جستارهایی درباره سی و ششمین جشنواره فیلم فجر" به همت مدرسه ملی سینما به چاپ خواهد رسید.

#بهارک_محمودی
#فیلم_نگاه

به کانال مطالعات فرهنگی ایرانی بپیوندید : https://t.me/culturalstudies_usc
Forwarded from HanifNJ
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
فضای مجازی چگونه زندگی ما را دگرگون کرده است؟ و چگونه حیات ذهنی متناسب با خود را پدید آورده است؟
سخنرانی جوانان و فضای سوم، موسسه رحمان، دی 96 ، عباس کاظمی
زمان:28 دقیقه
لینک کانال:
@varijkazemi
گروه شهر و زندگی روزمره (3).docx
212 KB
کانال مطالعات فرهنگی ایرانی : گروه شهر و زندگی روزمره انجمن مطالعات فرهنگی زیر نظر ایمان واقفی جلسه مطالعاتی شهر را ذیل بررسی ده کتاب تشکیل داده است.برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام فایل ضمیمه را بگشایید
Forwarded from Deleted Account