عباس وریج کاظمی

عباس کاظمی کتاب تا چه شود؟ سرگشتگی و استیصال ذهنیت تاجر تهرانی دوران سلطنت محمدعلی‌شاه و درواقع سالهای مشروطه را طی دوره ۱۲۸۵ تا ۱۲۹۰ شمسی نشان می‌دهد. این اثر به میانجی نامه‌هایی که تاجر معروف حاج حسین کتابفروش به سایر افراد از جمله برادرش می‌نوشته زندگی…

تا چه‌شود
مکاتبات حاج محمد حسین‌ کتابفروش

۲۰ شهر ذی قعده الحرام ۱۳۲۵ (۱۲۸۶ شمسی)
فدایت شوم.... از بابت اغتشاش تهران فرمودید، که لب کلام آنست که دولت همراه نیست،هر روز به یک وسیله می‌خواهد خراب کند مشروطه را. این دفعه خیال بر این قوت گرفت که از اراذل چاله میدان بخواهد... شهر را آشوب کنند،بریزند وکلای مجلس را زخمی کنند.

۲۹ ذی قعده ۱۳۲۵
فدایت شوم!... فعلا شهر و اطراف همدان به قسمی ناامن است که به وصف نمی‌آید. همه ساعت بیرون شهر را غارت می‌کنند... حالا که ظلمت تمام ایران را گرفته، مگر خداوند فرجی بدهد.

۱۴ ربیع الاول ۱۳۲۶
هر ساعتی یک رنگ داریم،منتظر شورش مردم هستیم،خداوند رحم کند.این مرتبه شورشی اگر بشود،می‌ترسم حکایت غارت بشود. چون مردم گرسنه‌اند،خیلی عسرت می‌کشند. خدا رحم کند

۱۷ ربیع‌الثانی ۱۳۲۶
فدایت شوم... از بابت حقیر آسوده باشید،چون ماها جزو مردم غوغا‌طلب نبودیم،طالب مشروطه صحیح بودیم و این مشروطه‌ی تهران هرج و مرج بود. دولت هم با ما کار نداشت... معنی مشروطه در تهران رشوه‌گرفتن،مال مردم خوردن،هرج و مرج بودن شده‌بود،...

۲۵ جمادی‌الاول ۱۳۲۶
این قدر مفسدین مملکت را خراب کردند که اعلیحضرت پادشاه ملجا شده روز سه‌شنبه ۲۳ با اتمام حجت که مردم را از مدرسه سپه‌سالار و مجلس و دارلشوری پراکنده کند. آخر مفسدین دست به تفنگ سی‌نفر قزاق را کشتند. دولت مجبور شد تمام را به توپ بست،یک نفر شریر نگذاشت،هرچه بود کشت یا دستگیر گرد... امروز بازارها امن،احدی اسم مشروطه نمی‌برد

۲۵ جمادی الاول ۱۳۲۶
حالا که کار مردم یک‌طرف شد. مجلس و روزنامه‌ها موقوف شدند. فضولی کم شده‌است. فردا را خدا می‌داند

۶ جمادی الثانی ۱۳۲۶
مردم هم بیکار و پریشان،پول نیست ولی بازارها امن است.دیگر مردم از روزنامه‌خواندن و مجلس و انجمن آسوده شدند.

۱۰ شهر رجب ۱۳۲۶
اگرچه مشروطه به‌هم خورد،ولی اول ظلم حاکم شد. ... شما از بابت مشروطه و غیرمشروطه استدعا دارم در نیایید. به کارتان بچسبید خوب اوضاعی نیست. ایران گلستان نمی‌شود.

۱۳ شوال ۱۳۲۶
خداوند عمر پادشاه را زیاد کند. اگر خدای نکرده یک مو از سر او کم بشود،هیچ کس صاحب جان و مال نیست و چون روی مردم باز شده است،معنی مساوات را خوردن مال مردم دانسته‌اند.

۶ ذی قعده ۱۳۲۶
درباب مشروطه،درست بقالبازی است:یک روز دست خط موقوف،یک روز دایر شدن مشروطه است. بر پدرش لعنت که این تخم را در ایران کاشت که اسباب تمام شدن دولت و ملت شد... ولایات همه مغشوش،راه‌ها ناامن، تجارت مسدود،مردم فقر،دولت مقروض. وای به حال مردم شده. همه ورشکست خواهیم شد.

۱۸ صفر ۱۳۲۷
حضرت والا آقای نایب‌السلطنه، حاجی محمد صراف را خواسته که قدری ملت را همراهی کند تا ما هم اعلیحضرت را رضا کرده مشروطه را بگیریم. اینها همه حرف است،عجالتا کار بی‌معنی ندادن مشروطه‌است که خرابی او ساعت به ساعت زیادتر است. بعضی‌ها دور شاه که نمی‌گذارند،از حجج اسلام و غیره، که نمی‌شود فهمید کیست.

۳ ربیع‌الثانی ۱۳۲۷
یوم قبل،قریب پنجاه کمتر، آخوند و سید درب خانه امام جمعه جمع می‌شوند که ما مشروطه نمی‌خواهیم. اسباب نقار می‌خواهند بشوند.... خداوند سایه‌ی اعلیحضرت را کم نکند که اگر یک مو از سر او کم شود،احدی صاحب جان و مال نیست. انشالله،این مرتبه مشروطه مرحمت خواهد کرد بی‌انجمن،بی‌سفارت،بی‌روزنامه،

۱۹ رجب ۱۳۲۸
الان از وضع تهران بخواهید، خوب وضعی نیست... روز به روز کار خراب‌تر و حالمان پریشان‌تر است. نه مسلمانی هست،نه دینداری،نه امنیت.

۱۵ ربیع‌الثانی ۱۳۲۹
مشروطه در تمام دنیا اسباب آبادانی مملکت بود،برای ما اسباب خرابی شد، چقدر ریاضت کشیدیم؟ شش ماه تمام بازار را بستیم. مخارج سفارتخانه‌ها دادیم. نتیجه او: چهار نفر فرنگی‌ماب لختی رئیس شدند... به حق خدا از غصه دارم می‌میرم که مملکت به این آبادی و پرمتاع تجارتی، عموم مردم بیکار و اغلب گدا گرسنه ریخته‌اند. نمی‌شود در حجره نشست از کثرت گدا.

۱۹ ربیع الثانی ۱۳۲۹
خداوند فرج به ما مخلوق نمی‌دهد،چون از او بی‌خبر شدیم،ابدا بوی مسلمانی تهران نیست. رشت هم یقین دارم برادر تهران است:فواحش زیاد،مشروبات به کمال،نماز متروک،مال مردم‌خوری به رواج، وای به حال ما

رشت ۲۹ ربیع‌الثانی ۱۳۲۹
از تمام ولایات فریاد است،تمام می‌نالند، خود کرده را تدبیر نیست. اهل ایران، آزادی طلب بودند،رسیدند. حالا آزادند،هر غلطی بکنند مانعی نیست.

۱۴ شعبان ۱۳۲۹
فدایت شوم،... از اوضاع تهران بخواهید،... اطراف شهر الی دوازده فرسخی دعوا،مشروطه‌خواهان فتح خود، دولتی ها که محمدعلی‌شاه پرست هستند،فتح او را می‌گویند... خداوند خانه هردو را خراب کند... هر کدام فتح کنند،عاقبت دچار فرنگی‌ها و روس‌ها هستیم. ... این فتنه‌ها،فتنه آخر‌الزمان می‌باشد... حالا که ایران یک‌پارچه آتش است تا چه‌شود،نمی‌دانم.

۲۵ شعبان ۱۳۲۹
نمی‌دانم این مشروطه چه بلایی بود و چه خاکی به سر ما ریخت....

عباس کاظمی
@varijkazemi

❤19👍2

2.71K viewsedited 11:00