📄 حذف قیمت‌گذاری دستوری و ایجاد بازار آزاد | معجزه‌ای که «ارهارد» پس از جنگ جهانی رقم زد

تاریخ اقتصاد مدرن، گورستان سیاست‌هایی است که با نیت خیرخواهانه کنترل تورم یا حمایت از مصرف‌کننده، مکانیسم قیمت‌ها را که به تعبیر فریدریش فون هایک، «سیستم مخابراتی» اقتصاد است، از کار انداختند و در نهایت به کمیابی، بازار سیاه و فروپاشی تولید انجامیدند.

وقتی از حذف قیمت‌گذاری دستوری سخن می‌گوییم، در واقع از گذار پارادایمی از «تخصیص اداری منابع» به «تخصیص بازاری منابع» حرف می‌زنیم؛ فرآیندی که اگرچه در بلندمدت رفاه‌آفرین است، اما در کوتاه‌مدت می‌تواند شوک‌های قیمتی را به همراه داشته باشد. تجربه کشورهای مختلف در مواجهه با این پدیده، طیفی وسیع از «شوک‌درمانی» تا «آزادسازی تدریجی» را در بر می‌گیرد که بررسی آن‌ها، نقشه راهی برای عبور از گردنه‌های سخت تصمیم‌گیری در اقتصادهای تورم‌زده‌ای همچون ایران فراهم می‌آورد.

درخشان‌ترین و دراماتیک‌ترین نمونه در تاریخ آزادسازی قیمت‌ها، تجربه‌ای آلمان در سال ۱۹۴۸ است که بعدها «معجزه اقتصادی» نام گرفت.

◽️@utfinance◽️

👤 ۱۸ اردیبهشت، مصادف با 8 می، سالروز تولد فردریش فون هایک، اندیشمند و اقتصاددان برنده جایزه نوبل اقتصاد است.

هایک، متولد 8 می 1899 در وین پایتخت اتریش بود و در طول زندگی علمی خود در دانشگاه‌های انگلستان، ایالات متحده و آلمان اشتغال داشت.

هایک کمک قابل توجهی به درک ما از آزادی فردی و عملکرد جوامع آزاد کرد. محور کار او مفهوم «نهاد آزادی» است، چارچوبی که بر اهمیت حکومت محدود، حاکمیت قانون، نظم خودجوش و اهمیت آزادی انسان‌ها تأکید دارد.

هایک در سال 1944 کتاب معروف «راه بردگی» را منتشر کرد که خیلی زود در ایالات متحده به یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌ها تبدیل شد. راه بردگی امروزه به یک کتاب کلاسیک در زمینه فلسفه سیاسی و اندیشه اقتصادی تبدیل شده است. 
تز اصلی هایک در این کتاب حول خطرات برنامه‌ریزی متمرکز و فرسایش آزادی‌های فردی در جوامعی است که تحت کنترل بیش از حد دولت قرار می‌گیرند. 

◽️@utfinance◽️

🔸بازداشت امیرحسین رضایی، دانشجوی دانشگاه تهران و روزنامه‌نگار در اراک

🔻براساس اطلاعات رسیده به اپک تایمز، امیرحسین رضایی، دانشجوی علوم سیاسی دانشگاه تهران، روزنامه‌نگار سابق دنیای اقتصاد توسط ماموران امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت شده است.

🔻به گفته منابع مطلع، #امیرحسین_رضایی به‌تازگی در موج تعدیل‌های ناشی از «تسویه سیاسی» در دفتر روزنامه دنیای اقتصاد اخراج شده و به منزل پدری‌اش در اراک بازگشته بود.

📌ادامه خبر را در وب‌سایت اپک‌تایمز فارسی بخوانید.

Website|Instagram|Facebook|X|Linkedin|YouTube|GanjingWorld

🖥 دنده چپ | قسمت نخست: کارل مارکس متفکر قرن نوزدهمی

👤  امیرحسین رضایی

بازنشر به مناسبت بازداشت امیرحسین رضایی

قسمت اول برنامه دنده چپ اختصاص یافت به کارل مارکس، متفکری که خیلی‌ها به عنوان پیامبر قرن بیستم پیرو او هستند، اما به قول جاناتان اشپربر او نهایتا یک متفکر قرن نوزدهمی است.
به نظر شما کدام بخش تفکر او آسیب بیشتری به جهان ایرانی زده است؟!

◽️@utfinance◽️

بر پایه گزارش‌های منتشر شده امیرحسین رضایی، روزنامه‌نگار و دانشجوی علوم سیاسی دانشگاه تهران، ۱۶ اردیبهشت ماه با یورش ماموران امنیتی با یورش به منزل پدری او در اراک بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است. ماموران اقدام به ضبط وسائل الکترونیکی و کتاب‌های این روزنامه نگار روزنامه دنیای اقتصاد، که به تازگی و در موج تعدیل جدید بر پایه تسویه‌ سیاسی درون روزنامه، اخراج شده بود، کرده‌اند. آقای رضایی، مرشد زورخانه و نوازنده سه‌تار و خواننده آواز سنتی ایرانی نیز هست.

🖥 The Petrodollar Cracks, the Skyscraper Stalls, and the Commodity Firestorm

👤 Mark Thornton

Mark Thornton opens this episode with a strategic assessment of the war’s economic fallout: not the headlines, but the second- and third-order effects that are only now becoming visible. Oil production facilities across the Gulf have been destroyed, disrupted, or shut down, and restarting them is not a matter of flipping a switch. Some older wells will need to be redrilled entirely. Meanwhile, the disruption to fertilizer production threatens the next crop season and potentially longer-term food prices worldwide

Mark also provides a skyscraper curse update: the Jeddah Tower, once expected to reach record height in early 2027, has been pushed further out as Saudi finances and Gulf logistics are redirected toward reconstruction. The commodity super cycle thesis, he argues, remains fully intact despite the gold correction.

The second half features a detailed interview from Palisades Gold Radio in which Mark unpacks these themes further, covering the Austrian micro approach versus the Keynesian macro framework, why the stock market can hit all-time highs while the real economy deteriorates, and why the world is slowly but steadily moving back toward commodity money.

◽️@utfinance◽️

فردریش آگوست فون‌هایک
برنده نوبل اقتصاد (۱۹۷۴)

برای کارهای پیشگامانه او در زمینه نظریه پولی، تحلیل نوسانات اقتصادی و وابستگی متقابل پدیده‌های اقتصادی، اجتماعی و نهادی.

نویسنده این متن، فون هایک است، برنده جایزه نوبل اقتصاد در سال ۱۹۷۴. او به دلیل کارهایش در زمینه تئوری پول و تحلیل نوسانات اقتصادی شناخته شده است. فون هایک معتقد بود که اقتصاد به طور طبیعی به تعادل می‌رسد و نیازی به دخالت دولت نیست. او همچنین بر اهمیت آزادی فردی و مسئولیت شخصی در رشد اقتصادی تأکید کرد. فون هایک بر بسیاری از اقتصاددانان و سیاستمداران تأثیر گذاشته است و ایده‌های او هنوز هم در بحث‌های اقتصادی معاصر مورد بحث قرار می‌گیرد.



🆔 @liberty_institute | انستیتو لیبرتی

📄 رشد اقتصادی امکان‌پذیر است؟

اقتصاد ایران پیش از جنگ دچار هم‌آیندی بحران‌های مختلفی بود، بر این بحران‌ها جنگ آوار شد و اصلاحات اقتصادی را ممتنع کرد، اصلاحاتی که بتواند با رکود تورمی مقابله کند و زمینه رشد اقتصادی را فراهم کند. آیا پس از جنگ، اصلاحات اقتصادی ممکن می‌شود؟

اقتصاد کلان ایران با درآمدهای حاصل از صادرات نفت خام و در دهه‌های اخیر، با درآمدهای محصولات پتروشیمی گره خورده است. نتیجه این وضعیت، ساختاری رانتی و به شدت آسیب‌پذیر است که در مواجهه با تکانه‌های برون‌زا به سرعت دچار عدم تعادل‌های بنیادین می‌شود.

این وابستگی ساختاری، که نمود بارز آن در رکود تورمی و سرکوب تولیدات صنعتی غیرنفتی در دوران وفور درآمدهای ارزی قابل مشاهده است، اکنون در وضعیت جدیدی قرار دارد که کاهش یا اختلال در صادرات این دو محور اصلی، نه تنها یک بحران تراز پرداخت‌ها، بلکه یک بحران تمام‌عیار در تأمین مالی دولت و ثبات اقتصاد کلان ایجاد می‌کند.

در چنین مختصاتی، راه‌حل‌های کوتاه‌مدت، مسکن‌های پولی و سیاست‌های انبساطی نه تنها کارکردی نخواهند داشت، بلکه به دلیل قرار گرفتن اقتصاد در فاز رکود تورمی و پدیده سلطه مالی، هرگونه تلاش برای تحریک تقاضا از طریق انبساط پولی، مستقیماً به جهش نرخ ارز و ابرتورم منجر خواهد شد. بنابراین، ایجاد رشد اقتصادی در این بستر ملتهب، نیازمند اصلاحات اقتصادی، تغییر نقش دولت به یک دولت تنظیم‌گر و اتکا به موتورهای رشد درون‌زا و بهره‌وری‌محور است.

با این همه، آیا رشد اقتصادی امکان‌پذیر است؟

◽️@utfinance◽️

📄 تأمین مالی دولت‌ها در جنگ

👤 موری روتبارد

©️ ترجمه از: دنیای اقتصاد

◽️@utfinance◽️

📄 چرا سوسیالیسم به شکست می‌انجامد

👤 نویسنده: دبورا پالما

© ترجمه از: اپک‌تایمز

اقتصاد یک بازی حاصل‌صفر نیست که در آن سود شما به‌معنی ضرر طرف مقابل باشد. از این گذشته، اقتصاد صرفاً با اعداد یا مجموعه‌های آماری بیهوده سروکار ندارد، بلکه به کنش آگاهانه ما انسان‌ها گره خورده است.

دبورا پالما، نویسنده برزیلی، مدرک کارشناسی مدیریت بازرگانی دارد. او مقالاتی در مؤسسه میلنیوم، بولتن آزادی و آی‌اف‌ال برزیل منتشر کرده و برای مؤسسه «داماس د فه‌رو» مطلب می‌نویسد. پالما با مؤسسه آتن همکاری می‌کند، در تهیه برنامه «استعدادهای جوان حامی آزادی» در مؤسسه میلنیوم مشارکت دارد و هماهنگ‌کننده سازمان «دانشجویان حامی آزادی برزیل» است. او همچنین درباره آموزش امور مالی سخنرانی می‌کند و در انجمن مناظره دانشگاه اینترکامبیو عضویت دارد.

◽️@utfinance◽️

📄 «صف» و «بازار سیاه» از کجا می‌آیند؟ | مقصر تورم «گران‌فروشان» هستند؟ | «احتکار» معلول کمبود است نه علت آن | تغییر مسیر اخلاقی جامعه با سرکوب قیمت‌ها

شاید اسم ناصرخسرو شما را هم بیشتر از آن که به یاد شاعر قرن پنجم بیندازد، یادآور نام خیابانی باشد که در آن داروهای کمیاب پیدا می‌شود. بازاری غیررسمی که قیمت‌ها نیز در آن بالاتر از داروخانه‌ها هستند. تا به حال به این فکر کرده‌اید که بازارهای غیررسمی، زیرزمینی و به اصطلاح «بازار سیاه» چگونه شکل می‌گیرد؟

تصویر ایستادن در صف‌های طولانی برای خرید یک کالای اساسی، یا جست‌وجوی مخفیانه در کوچه‌پس‌کوچه‌های شهر و اینترنت برای پیدا کردن دلالی که کالای نایاب را با قیمتی گزاف می‌فروشد، برای بسیاری از مردم تجربه‌ای آشنا و تلخ است.

وقتی در چنین موقعیت‌هایی قرار می‌گیریم، اولین واکنش طبیعی ما خشم است؛ خشمی که معمولاً مستقیم به سمت فروشندگان و دلالان و یا حتی افرادی که جلوی ما در صف ایستاده‌اند نشانه می‌رود. اما اگر احساسات و خشم لحظه‌ای را کنار بگذاریم و با دیدی عمیق‌تر به ماجرا نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که «صف و بازار سیاه»، پدیده‌هایی تصادفی، بلایای آسمانی، یا نتیجه سوءاستفاده افراد فاسد و محتکر نیست.

وقتی دولت‌ها با چاپ پول بدون پشتوانه یا سیاست‌های غلط اقتصادی باعث کاهش ارزش پول ملی می‌شوند، قیمت همه کالاها شروع به بالا رفتن می‌کند. در این نقطه، دولت به جای اینکه ریشه مشکل (یعنی چاپ پول و کسری بودجه خود) را حل کند، به سراغ معلول می‌رود و سعی می‌کند با زور بخشنامه، دستور و بازرسی، قیمت‌ها را در سطح پایینی نگه دارد.

سیاستمدار در مقابل دوربین تلویزیون ظاهر می‌شود و اعلام می‌کند که برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر، هیچ تولیدکننده‌ای حق ندارد کالای خود را بالاتر از قیمت مصوب دولتی بفروشد. در نگاه اول، این یک پیروزی بزرگ برای مردم به نظر می‌رسد؛ چه چیزی بهتر از اینکه قانون تضمین کند کالاها ارزان به دست ما می‌رسند؟ اما در دنیای واقعی، قواعد اقتصادی با بخشنامه‌های دولتی تغییر نمی‌کنند.

🔗 متن کامل را اینجا بخوانید

◽️@utfinance◽️

🖥 ایران و تغییر رژیم حکمرانی

پس از جمهوری اسلامی، چه نوع سیستم حکمرانی می‌تواند آینده‌ای پایدارتر، آزادتر، دموکرات‌تر و با حفظ منافع ملی برای ایران بسازد؟

با حضور:
👤 دکتر سجاد فتاحی
/جامعه‌شناس سیاسی و پژوهشگر سیستم‌های حکمرانی/

👤 دکتر جواد حسین‌زاده
/باستان‌شناس/

👤 دکتر شروین وکیلی
/جامعه‌شناس و تاریخ‌‌نگار/

👤 دکتر مهدی شفا
/زیست شناس، میزبان/

© یوتیوب هشیوار

◽️@utfinance◽️

📄 کینز خود را سوسیالیست می‌نامید؛ حق با او بود

👤 ادوارد فولر

در سال ۱۹۹۷، رالف رایکو مقاله‌ای با عنوان «کینز و سرخ‌ها» منتشر کرد. مقاله رایکو به نقد جان مینارد کینز از کتابی در سال ۱۹۳۶ نوشته‌ی سوسیالیست‌های بریتانیایی، سیدنی و بئاتریس وب، با عنوان «کمونیسم شوروی» اشاره داشت. کینز در نقد خود، اتحاد جماهیر شوروی جوزف استالین را مورد بحث قرار می‌دهد و نتیجه می‌گیرد: «نتیجه چشمگیر است.» از نظر رایکو، مورخی در سنت لیبرال کلاسیک، این گفته با ایده‌ی مرسوم مبنی بر اینکه کینز یک لیبرال نمونه بوده است، در تضاد است.

متاسفانه، مدافعان کینز هنوز او را به عنوان یک لیبرال نمونه به تصویر می‌کشند. به عنوان مثال، رابرت اسکیدلسکی ادعا می‌کند: «کینز در تمام طول عمرش یک لیبرال بود» و «او یک سوسیالیست نبود». راجر بکهاوس و بردلی بیتمن اصرار دارند: «او در سیاست خود یک لیبرال کلاسیک بود و به اندازه‌ی سرسخت‌ترین آزادی‌خواه که در طول زندگی‌اش سوسیالیسم را رد می‌کرد، به آزادی فردی پایبند بود.»

این مقاله دنباله «کینز و سرخ‌ها» است و شواهد بیشتری ارائه می‌دهد که نشان می‌دهد کینز با سوسیالیسم شوروی همدل بوده و یک لیبرال واقعی نبوده است.

◽️@utfinance◽️

📄 حرف بزن خاطره: ادبیات علیه فراموشی

👤 مسعود بربر

منبع: وبسایت نویسنده

◽️@utfinance◽️

🖥 سناریوهای قدرت خرید تا پایان ۱۴۰۵

👤 محمد ماشین‌چیان

© برنامه چرتکه

🔗 تماشای نسخه کامل «چرتکه» در یوتیوب

◽️@utfinance◽️

📄 در ستایش ماریو بارگاس یوسا: بزرگِ داستان‌نویسانِ آزادی‌خواه

👤 مسعود بُربُر

منبع: وبسایت نویسنده

◽️@utfinance◽️

🖥 جنگ آصف بیات با واقعیت؛ «پیشروی ناآرام» روی خون دی‌ماه

👤 امیر یحیی آیت‌اللهی
👤 البرز زاهدی
👤 مهرداد محمدی


© پادکست زیرورو

🔗 لینک مقاله آصف بیات

🔗 نسخه صوتی

◽️@utfinance◽️

🖥 از اسطوره تا تاریخ در شاهنامه

▫️واکاوی چهره اسطوره‌ای شاهنامه می‌تواند دستمایه پرورش اندیشه سیاسی ایرانیان باشد.

▫️چرا که اسطوره‌ها و حماسه‌های نهفته در داستان آفرینش شاهنامه در بردارنده خویشکاری و رستگاری آدمیزادی است که به بوی زندگی شادکامانه از مینو به گیتی آمده است و درخت زندگی ایرانی را با فلسفه سیاسیِ پیروزی بر اهریمن بالنده نگه می‌دارد.

◽️@utfinance◽️

📄 خبرنگار-کمپرادور؛ نقدی بر واردات ایدئولوژیک و توهمات مد روز در رسانه‌های ایران

«خبرنگار-کمپرادور» کیست؟

اگر در ادبیات کلاسیک اقتصاد سیاسی، «کمپرادور» به واسطه‌ای اطلاق می‌شد که منافع سرمایه و کالای خارجی را در بازارهای بومی نمایندگی می‌کرد و اقتصاد ملی را به زائده‌ای از بازارهای جهانی تقلیل می‌داد، خبرنگار-کمپرادورِ امروزین، دلالِ کالاهای مادی نیست؛ او واردکننده دست‌چندمِ ایدئولوژی‌ها، رتوریک‌ها و افکار مد روزی است که در محافل آکادمیک و رسانه‌های چپ‌گرای غربی تولید می‌شوند.
این قشر از روزنامه‌نگاران، که عمدتاً در طیف‌های چپ و اصلاح‌طلبِ فضای سیاسی ایران جاخوش کرده‌اند، مفاهیم و دغدغه‌هایی چون «سیاست هویت»، «محیط‌زیست‌گرایی رادیکال»، «نقد نئولیبرالیسم» و «فمینیسم تقاطعی» (اینترسکشنالیتی) را بی‌هیچ اعتنایی به بستر تاریخی، اقتصادی و اجتماعی جامعه ایران، به افکار عمومی پمپاژ می‌کنند.

🔗 متن کامل را اینجا بخوانید

◽️@utfinance◽️

#خبرنگار_کمپرادور