🎧 شیشه‌ای که برداشته خواهد شد؛ هشداری برای آینده پس از سرکوب

🎙 امید اطهری‌نژاد

©️ پادکست آوای فلسفه

چگونه تجربه‌ خشونت و سرکوب شدید می‌تواند بر نحوه‌ی تشخیص زمان و امکان کنش جمعی در آینده تأثیر بگذارد؟

این گفتار تلاشی است برای فهم نقش حافظه‌ی جمعی، ترسِ درونی‌شده و آنچه در روان‌شناسی و فلسفه‌ی سیاسی «ناتوانی آموخته‌شده» نامیده می‌شود. تمرکز این ویدیو نه بر رویدادهای روز، بلکه بر آینده است: بر لحظه‌ای که ممکن است موانع عینی دیگر وجود نداشته باشند، اما موانع ذهنی همچنان عمل کنند.

این ویدیو نه فراخوان است، نه تحلیل خبری، و نه واکنشی احساسی؛ بلکه تأملی است نظری درباره‌ قدرت، حافظه و امکان کنش در زمان‌هایی که شرایط دگرگون می‌شود.

◽️@utfinance◽️

🖥 گزارش الجزیره از تنش میان ایران و آمریکا

📌 با زیرنویس فارسی

◽️@utfinance◽️

📄 آزادی یا دموکراسی؛ ارزش کدام است؟

اگر تمایز بنیادین میان «حقوق طبیعی فرد» و «مکانیسم تصمیم‌گیری جمعی» را درک کنیم، به این نتیجه خواهیم رسید که آزادی بر دموکراسی تقدم هستی‌شناختی و غایت‌شناختی دارد.

آزادی نه یک محصول فرعیِ صندوق رأی، بلکه پیش‌شرط هرگونه کنش سیاسی تلقی می‌شود. دموکراسی در ذات خود یک «فرایند» است، در حالی که لیبرالیسم و آزادی‌های فردی، «محتوا» و غایت سیاست را تشکیل می‌دهند. همسان‌پنداری این دو مفهوم خطایی خطرناک است، در حالی که تاریخ اندیشه سیاسی، همواره نسبت به پدیده «استبداد اکثریت» هشدار داده است. دموکراسیِ بدون لیبرالیسم، صرفاً به معنای جابه‌جایی منبع استبداد از یک فرد (دیکتاتور) به یک توده (اکثریت) است؛ به عبارتی، اگر دموکراسی توسط چارچوب‌های صلب لیبرالی و حقوق سلب‌ناشدنی فردی مهار نشود، می‌تواند به ابزاری برای نقض مالکیت خصوصی، سرکوب اقلیت‌های فکری و از میان بردن حریم خصوصی بدل شود.

در واقع، مشروعیت دموکراسی نه در تعداد آرا و صندوق رأی، بلکه در میزان وفاداری آن به صیانت از آزادی‌های فردی نهفته است. از منظر اقتصادی نیز، لیبرالیسم با تاکید بر نظم خودجوش بازار و مالکیت خصوصی، زیربنای لازم برای استقلال فرد از دولت را فراهم می‌کند؛ حال آنکه دموکراسی‌های مهارگسیخته تمایل دارند با توسل به مطالبات پوپولیستی و توزیع مجدد ثروت، موتور محرک رشد و آزادی عمل اقتصادی را فلج کنند. داده‌های تاریخی نشان می‌دهند که جوامع لیبرالیِ غیردموکراتیک (مانند برخی دولت‌شهرهای تجاری تاریخ) سطوح بالاتری از رفاه و کرامت انسانی را نسبت به دموکراسی‌های غیرلیبرالی (که در آن‌ها اکثریت به غارت اقلیت مشروعیت می‌بخشد) تجربه کرده‌اند.

بنابراین، ارجحیت آزادی بر دموکراسی یک ضرورت ساختاری است؛ چرا که دموکراسی تنها زمانی ابزاری کارآمد است که در اتمسفر لیبرالیسم تنفس کند و به حقِ فرد برای «اشتباه کردن» یا «متفاوت بودن» فراتر از خواست توده‌ها احترام بگذارد. در نتیجه، دموکراسی بدون آزادی و ارزش‌های لیبرال به شکلی از توتالیتاریسمِ مدنی سقوط می‌کند که در آن روح آزادی در پای محراب صندوق‌های رأی قربانی می‌شود.

◽️@utfinance◽️

📄 صلحی که تهش باد خواهد داد

👤 مجتبی اسکندری

ببر فرانسه (ژرژ کلمانسو) در حاشیه کنفرانس صلح پاریس در سال ۱۹۱۹ -که برای تعیین تکلیف بازندگان و برندگان جنگ جهانی اول برگزار شد- جمله‌ای گفت که دشواری ایجاد صلح در موقعیت‌های شکننده را به خوبی ترسیم می‌کند: ایجاد صلح سخت تر از جنگ است، زیرا نه بازندگان باخت را به راحتی می‌پذیرند و نه برندگان امکان نشان دادن رفتار فروتنانه و بزرگوارانه را دارند.

واقع امر این است که صلح‌هایی که پس از جنگ‌ها ایجاد می‌شوند با تحقیر کامل بازنده همراه هستند. آنچه که از سوی برندگان پس از جنگ جهانی اول بر بازندگان رفت مانند پیمان‌های ورسای با آلمان، سن ژرمن با اتریش، تریانون با مجارستان، نویی سورسن با بلغارستان و سور با عثمانی نشان دهنده تحقیر اقتصادی و سیاسی و سرزمینی بازندگان است.
همین نظم کمابیش در ج. ج. دوم و سپس در دوره جنگ سرد ادامه داشت. حالا هم همان آش و همان کاسه برقرار است؛ موی دماغ را نه سشوار می‌کشند و نه به اتوی مو می‌سپارند، آن را می‌چینند.

آمریکا به عنوان نظام هژمون -که برای هژمون شدن شاخ بریتانیا و اسپانیا و آلمان نازی و ژاپن را در جنگ شکانده و شوروی را در پروسه‌ای سیاسی اقتصادی تکه تکه کرده- معمولا بزرگواری بیشتری نسبت به بازندگان جنگ‌ها در قیاس با امپراتوری‌های پیروز دیگر دارد. اما معمولا در عین بزرگواری سیاسی (که بر پایه منطق سود و زیان اقتصادی و ژئوپولیتیکی استوارست)، وقتی دچار نعوظ عصبی نسبت به بازیگران یاغی می‌شود به تنظیمات کارخانه تحقیر بازندگان باز می‌گردد.

واقع امر آنست که آمریکا با این حجم از قشون کشی دریایی و هوایی به گرداگرد ایران نیامده که به توافق سیاسی منصفانه یا عادلانه یا اخلاقی برای طرفین دست پیدا کند. بدیهی است که هژمون بودن خود را به صرف بزرگواری به دست نیاورده و بعضی وقت‌ها دوست دارد به بازیگران کانتر هژمونیک یادآوری کند که کت همچنان برتن اوست.

شکوهمند اسلامی دست کم به مدت ربع قرن فرصت داشت تا به یک توافق سیاسی مطلوب خود با این ابر قدرت دست پیدا کند، اما جنون آخر الزمانی ایدئولوژیک تصمیم گیرانش سبب شد که فرصت توافق سیاسی دود شود و به هوا برود.

اکنون کاکل زری به عنوان سمبل آمریکا آمده که شاهد زانو زدن بازیگر یاغی باشد چه با جنگ چه با توافق. دقیق تر بگویم اصلا توافق نمی‌خواهد، تحقیر پای میز مذاکره می‌خواهد و بعد برچیدن نظم یاغی! از این روی مذاکرات مسقط، جدیتی به نرمی بافت مسقطی خواهد داشت.

◽️@utfinance◽️

🎧 سروستان | دولت ملی

👥 گفت‌وگوی مصطفی صادق با موسی غنی‌نژاد

▫️ مهمترین ویژگی های یک ساختار سیاسی برای اینکه بتواند دولت ملی خطاب شود، کدامند؟
▫️چه پیوندی میان دولت ملی و حکومت قانون برقرار است؟
▫️حکومت قانون چه رابطه حقوقی میان دولت و ملت برقرار می کند؟

◽️@utfinance◽️

✍ طاهر گناوه‌ای

نزدیک به یک ماه از آن دو روز فاجعه‌آمیز می‌گذرد. البته، واژه «فاجعه» به هیچ وجه برای توصیف آنچه رخ داده کفایت نمی‌کند و انتظار دارم برای توصیف کمیت و کیفیت این وضعیت، واژگان جدیدی به فرهنگ زبان فارسی افزوده شود.

با گذشت زمان، اکنون موقعیت مناسبی است تا یک نکته را با عقل سرد مرور کرد.

آبان خونبار 98 اولین مواجهه جدی جامعه ایران با وقوع همزمان دو پدیده بود؛ اول، قطعی اینترنت و کندی ارتباطات و دوم، سرکوب خشن و مسلحانه در مقیاس بزرگ.

در آن زمان، وقوع جرقه اعتراضات با افزایش قیمت بنزین، فقدان اپوزیسیون موثر و عدم هماهنگ‌سازی اعتراضات، باعث شد تا در روایت غالب رسانه‌ای در سطح جهان، آبان 98 به یک ناآرامی ناشی از اصلاح قیمت انرژی تقلیل پیدا کند که به شکل خونینی سرکوب شده است.

در این روایت غالب، علل اساسی‌تر وقوع این اعتراضات مورد توجه قرار نمی‌گرفت. در دی‌ماه 98، اتفاقات فرودگاه بغداد موجب شد تا ج. ا. ماست‌ها را موقتا کیسه کند؛ اما در یک بدشانسی تاریخی، با وقوع پاندمی کرونا، پیروزی بایدن در انتخابات و حمله روسیه به اوکراین، موضوع ایران به حاشيه رفت.

دور بعدی اعتراضات در 401 کمی متفاوت بود. با قتل زنده‌یاد امینی و حول موضوع آزادی‌های زنان استارت خورد و دیگر امکان مشابهت‌یابی میان آن با اعتراضات معیشتی در سطح جهان وجود نداشت و مستقیما متوجه ویژگی‌های بنیادین ج. ا. می‌شد. با این حال چالش‌های 98 کمابیش پابرجا بود. حضور دموکرات‌ها در کاخ سفید و البته در اولویت بودن مسئله اوکراین در سیاست خارجی غرب مزید بر علت شد تا در نهایت در سایه قطع اینترنت و خشونت، سرکوب شود.

اما دی 404 با دو مورد قبل تفاوت داشت. روی کار آمدن جمهوری‌خواهان، اتفاقات پس از هفت اکتبر و در نهایت جنگ 12 روزه، اعتماد به نفس‌ها در ایران را افزایش داده بود. این افزایش اعتماد به نفس، در اعتراضات نیز به نمایش درآمد. در آن دو روز، کمابیش نوعی هماهنگی به چشم می‌خورد، فراخوان و رهبر داشت و اهداف مشخصی را هم دنبال می‌کرد. با این حال، با قطعی اینترنت و خشونت بی‌سابقه سرکوب شد.

این مقدمه را از 6 سال و چند ماه اخیر نوشتم و از بدشانسی‌هایمان گفتم که به چند نکته برسم.

سه تلاش خونبار و (فعلا) ناموفق، که تعداد قربانیانش فزاینده بوده و در مرحله آخر 5 رقمی شده، دست‌کم این نکته را ثابت می‌کند که در سناریوی بدبینانه تداوم ج. ا. (حتی به رغم حمله گسترده خارجی)، ما به اقداماتی بیش از آنچه در این سه مرحله از اعتراضات انجام داده‌ایم، احتیاج داریم.

تمام آن‌چیزی که یک نظم یا جریان سیاسی را مطلوب و ارزشمند می‌کند، هدف آن در حراست از جان آدمی است. اگر در مبارزه‌ سیاسی قرار است جانی از دست برود یا در معرض خطر قرار بگیرد، باید برای هدف ارزنده‌ای باشد که دستاوردهای ملموسی به دنبال دارد.
اگر قرار بر پیروز شدن است، نباید اعتراض را برای اعتراض، خیابان را برای خیابان و جان‌باختگان را برای جان‌باختگان بخواهیم. باید بدانیم که پیروی از منش فرقه مرگ، در صرف یادکردن از جان‌باختگان و تکرار اشتباهات گذشته ( که نتیجه‌اش در عملکرد دستگاه نظامی‌اش در دو سال اخیر آشکار شده)، ما بی‌سلاحانی که چاه نفت نداریم را به سر منزل مقصود نمی‌رساند.
سه تجربه خونبار اخیر کافی است تا دنائت و سبعیت طرف مقابل دستمان بیاید و از تهدیداتی که علیهمان وجود دارد خبردار شویم. جان مهم است و به اصطلاح نباید «مفت بمیریم». هیچ درس و فایده جدیدی از تکرار سبک قبلی حضور در خیابان‌ها وجود ندارد.

اصولا اگر دور بعدی اعتراضات وجود داشته باشد، باید به هر نحوی تدبیری برای تهدیدات تجربه شده اندیشیده شود. مثلا اکنون می‌دانیم در خیابان و تظاهرات جمعی، تک‌تیراندازها انتظارمان را می‌کشند؛ واقعا برای مقابله با این تهدید می‌توان چه تدبیری اندیشید که عملیاتی باشد؟ یا در قطعی اینترنت و نبود تماس و پیامک، چگونه با هم ارتباط بگیریم؟
به‌رغم تبلیغات حکومت و روایت جامعه شیعی در شکوهمند جلوه‌دادن «شجاعانه به مسلخ رفتن»، این نوع اقدام در یک مبارزه سیاسی، فضیلتی ندارد. شجاعت عمل باید معطوف نیل به اهداف و کسب پیروزی باشد؛ تنها در این صورت است که به خطر انداختن جان اقدامی عقلایی و قابل دفاع است.

سوءتفاهم نشود، مقصودم بی‌فایده خواندن اقدام جان‌باختگان دی 404 نیست؛ از قضا دردناک‌ترین بخش این اتفاقات، از دست رفتن گروهی از بی‌باک‌ترین افراد جامعه است. آن‌ها به هزینه‌ای گزاف نشان دادند که دستکم یکی از شیوه‌های مبارزه را از لیست گزینه‌هایمان خط بزنیم، چرا که تکرار آن تجربه پرهزینه و خونین، چیز بیش از آنچه اکنون داریم نصیبمان نخواهد کرد؛ آنچه داریم، جلب توجهات به ایران و امید به اقدام نظامی گسترده است. اما اگر به هر دلیلی امیدمان ناامید شد، باید با سرخوردگی ناشی از آن مواجه شویم و با نگاه به گذشته، به راه‌های دیگری بیاندیشیم.
◽️@utfinance◽️

📕 در دست انتشار

رمون آرون و اندیشه لیبرال در سده بیستم

👤 ایان استوارت

✍ ترجمه‌ی محمدمهدی کهربی

انتشارات کتابستان برخط


در هفدهم اکتبر ۱۹۸۳، ریمون آرون، فیلسوف، جامعه‌شناس و مفسر سیاسیِ فرانسوی، هنگام خروج از یکی از دادگاه‌های پاریس بر اثر سکته‌ی قلبی درگذشت. در میان انبوه یادبودهایی که فردای آن روز در روزنامه‌ها منتشر شد، یکی بیش از همه جلب توجه می‌کرد. خبر درگذشت آرون، همراه با تصویری بزرگ از او، صفحه‌ی نخستِ روزنامه‌ی چپ‌گرای لیبراسیون را به خود اختصاص داده بود. تیترِ روزنامه چنین بود: «فرانسه استادش را از دست داد». پوشش خبریِ لیبراسیون، که هفت صفحه‌ی نخستِ آن یک‌سره به آرون اختصاص داشت، یکی از مفصل‌ترین‌ها در میان مطبوعات فرانسه بود....


📚برخط‌بوک(کتابستان برخط)⬇️
🆔 @BarkhatBook


◽️@utfinance◽️

🖥 سقوط بیت‌کوین، چرا و چگونه آغاز شد؟

👤 محمد ماشین‌چیان

◽️@utfinance◽️

📄 چرا «فرقه‌گرایی» پناهگاهِ بازندگانِ تجدد شد؟

👤 اشکان زارع

چرا در جهان اسلام، هرگاه پروژه‌ی نوسازی با شکست مواجه می‌شود، قارچ‌های سمیِ فرقه‌گرایی (از اخوان‌المسلمین گرفته تا نحله‌های رادیکالِ دیگر) سبز می‌شوند؟ پاسخ کوتاه به این سوال می‌تواند این باشد که چون فرقه، ارزان‌ترین و راحت‌ترین راه برای فرار از «اضطرابِ آزادی» است.

با نگاهی به تاریخ غرب و سیر تاریخ مفهوم در آن می‌توان گفت تجدد در غرب چیزی جز تحول در نظام حقوقی نیست؛ وانگهی، تجدد (Modernity) برای جهان اسلام، نه یک دعوت‌نامه‌ی محترمانه در نسبت با سنت آن بود و نه یک تتبع عقلانی در مفاهیم آن می‌توانست باشد؛ بلکه تجدد در این اقلیم جغرافیایی اعتقادی یک «تکانه‌ی هستی‌شناختی» بود که مثل صاعقه بر سرِ سنت‌های صلب و منجمد فرود آمد. اما مشکل از جایی شروع شد که در جهان اسلام  به جای «فهمِ جوهرِ تجدد»، «زرق‌وبرقِ ابزاری» مورد توجه قرار گرفت. کنکاش و مشورت عقلای قوم در جهان اسلام نیز معطوف به مخالفت با دست‌آوردهای تجدد شد.  در مخالفت و ستیز با تجدد یک سوءتفاهمِ بزرگ شکل گرفت که خروجی‌اش نه شهروندِ مدرن، بلکه «مریدِ فرقه‌ای» بود؛ میوه‌اش نیز نه تلاش برای فهم منطق درونی غرب که غرب ستیزی بود. 

◽️@utfinance◽️

📄 انقلاب؛ گردش به نظم کهن یا زایش نظم نوین؟ مروری بر کتاب «انقلاب» اثر هانا آرنت
یادداشت‌های «انقلاب» هانا آرنت -بخش یکم

👤 مهرپویا علا

به نظر می‌رسد لااقل بر روی این نکته توافقی فراگیر وجود داشته باشد که اوضاع ایران خطیر و وخیم است؛ هرچند همین میزان توافق در مورد اینکه چه عواملی منتهی به چنین شرایطی شده‌اند وجود ندارد. در چنین اوضاع وخیمی چه جایی برای بحث‌های نظری باقی می‌ماند؟ آرنت مشابه همین معنی را در مقدمه‌ی کتاب «انقلاب»(1) بیان کرده است. در آنجا او بحث می‌کند که ارسطو از یک‌سو انسان را موجودی سیاسی می‌دانست و از سوی دیگر برای او نعمت نطق و گفتار قائل بود و نکته اینجاست که این دو ویژگی با یکدیگر پیوستگی دارند: «سیاست» در جایی معنا و کاربرد دارد که بتوان دیگران را با نطق و استدلال – یعنی نه با خشونت – اقناع کرد (آرنت 1381، 20). آن‌جایی که خشونت وارد می‌شود، سیاست عقب می‌نشیند و آنگاه که خشونت فراگیر شد، دیگر جایی برای گفتار و استدلال و نظریه باقی نمی‌ماند. در چنین اوضاع و احوالی که عمل در اولویت قرار می‌گیرد، دیگر چه کسی به سخن گفتن پیرامون سیاست اهمیت می‌دهد؟

◼️ @alamehrpouia
◽️@utfinance◽️

🖥 از دمکراسی بگو

◽️@utfinance◽️

🖥 از دموکراسی بگو!؟
گفت‌وگوی جمعی درباره انقلاب ملی و مخالفان آن

👤 البرز زاهدی
👤 آرمان امیری
👤 مهرداد محمدی

🎧 نسخه صوتی

©️ پادکست زیرورو

◽️@utfinance◽️

🖥 مداخله نظامی آمریکا در عراق چه اثری بر اقتصاد این کشور گذاشت؟

سال‌ها به ما گفتن #آمريكا باعث نابودی #سوريه و #عراق و… شده اما كافيه يه سرچ بكنيم ببينيم آمريكا كی وارد عراق و سوريه شد و ايران كی وارد شد و خارج شد و بعد بريم شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی رو بررسی كنيم تا بفهميم کدام كشور اونجا خرابكاری می‌كرد.

© منبع: میکوفایننس

همچنین ببینید: 📊 روند تغییر نرخ تورم سالانه عراق

◽️@utfinance◽️

🖥 ۱۸ و ۱۹ دی نقطه عطف تاریخ معاصر ایران است

👤 شروین وکیلی

شرایط ایران به پیش از کشتار مردم برنمی‌گردد.

◽️@utfinance◽️