📄 چرا در مکتب اقتصاد اتریش ریاضیات وارد تحلیل اقتصادی نمی‌شود؟

👤 مهرپویا علا

احتمالاً کسانی که با متون اقتصادی «مکتب اتریش» آشنایی داشته باشند، متوجه یک نکته در آن‌ها شده باشند: در این متون به‌ندرت اثری از معادلات و نمودارهای ریاضی یافت می‌شود؛ و این با تصوری که معمولاً از دانش اقتصاد در میان مردم رواج دارد ناسازگار است.

◽️@utfinance◽️

📄 سوسیالیسم یا سرمایه‌داری؟

👤 اویس ارشادیان

◽️ با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ تقریباً تمامی متفکران و روشنفکران غربی به این جمع‌بندی رسیدند که «تجربه سوسیالیسم شکست خورده است». اما هوپ این پرسش بنیادین را طرح می‌کند که سوسیالیسم دقیقاً در برابر چه چیزی شکست خورد؟ آیا این شکست را باید شکست در برابر «غرب» دانست؟ و اگر چنین است، «غرب» نماد چه نوع نظامی بود؟

◽️ در یکی دو سال اخیر یکی از مباحث پرتکرار در فضای فکری ایران این بوده است که بالاخره سوسیالیسم و سرمایه‌داری چه هستند و چه ویژگی‌هایی آنها را از یکدیگر متمایز می‌کند. بازتاب این پرسش را می‌توان در بحث‌هایی از این دست دید که آیا محمدرضاشاه پهلوی یک حاکم سوسیالیست بود؟ آیا کشورهای اسکاندیناوی را باید نمونه‌های موفق سوسیالیسم دانست؟ یا آیا آمریکا را می‌توان یک کشور کاملاً سرمایه‌داری معرفی کرد؟ پاسخ به این پرسش‌ها بسته به اینکه در چه زمینه‌ای و از چه زاویه‌ای مطرح شوند متفاوت است و همین تفاوت، بحث را پیچیده می‌کند.

◼️@oveissershadian
◽️@utfinance◽️

📕 تازه‌های نشر

اصول اقتصاد

👤 سیف‌الدین عموص

✍️ ترجمه: امیرحسین خالقی

◽️@utfinance◽️

◽️ شب هشتاد سالگی سیدجواد طباطبایی

👤 گیتی خرسند
👤 احمد نقیب‌زاده
👤 حمید احمدی
👤 محمدصادق سجادی
👤 جهانگیر معینی علمداری
👤 حسن حضرتی
👤 احسان هوشمند
👤 زاگرس زند
👤 علی دهباشی

سه‌شنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۴
ساعت ۵ عصر
دانشگاه تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، تالار فردوسی

◽️@utfinance◽️

📚 منتشر شد

«کنش انسانی (جلد اول و دوم)» را از طاقچه دریافت کنید
https://taaghche.com/book/244616

◽️@utfinance◽️

🎧 راهکار موسی غنی‌نژاد برای مسأله بنزین

◻️چهار دیدگاه متفاوت برای مسأله بنزین مطرح است:

۱-ادامه وضعیت فعلی

۲-افزایش تدریجی قیمت بنزین

۳-شوک‌درمانی قیمت بنزین

۴-بنزین شهروندی (تخصیص سهمیه بنزین به همه شهروندان ایرانی به جای تخصیص سهمیه به خودروها).

◻️در برنامه سرمقاله «فردای اقتصاد» از دکتر موسی غنی‌نژاد پرسیده شده که به کدامیک از این چهار راه‌حل معتقد است و چرا راهکارهای بدیل را مردود می‌داند.

◽️@utfinance◽️

👤 فرهاد نیلی:

«ما به‌عنوان ایرانی، وقتی به دستگاه حاکمیت مراجعه می‌کنیم، تقریباً صاحب هیچ حقی نیستیم. حق باید بدون لکنت و ترس قابل استیفا باشد، نه با گردن کج و نگرانی از خانواده».

◽️@utfinance◽️

این هم منتشر شد

شاید اولین تکست بوک اقتصاد اتریشی که به کار اهالی دانشگاه هم می آید

با تشکر از دوست بزرگوار جناب فرهاد مقدم سلیمی و صرافی افکس که بدون حمایت ایشان چاپ این کتاب ممکن نبود.

این کتاب به استاد بزرگوار دکتر موسی غنی نژاد تقدیم شده است؛ عمرت دراز مرشد آزادی

لینک خرید با 15 درصد تخفیف

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@RahbordChannel

حمایت از راهبرد:
https://bit.ly/2Hja5HY

🖥 آرمان‌گرایی در دنیایی مادی!
از روتخر برخمان چه می‌توان آموخت؟

👤 محمد رجبی مهوار

پادکست پارسه
معرفی کتاب «جاه‌طلبی اخلاقی»
اثر روتخر برخمان

◽️@utfinance◽️

📄 اسلایدهای ارائه شده در نشست دنیای‌اقتصاد توسط مرتضی کاظمی

اصلاحِ دولتِ بنزین‌فروش
شش مقدمه + راهکار
🔹 Anders Aslund’s framework

۲۵ آذر ۱۴۰۴

🔗 t.me/mortezakazemii


◽️@utfinance◽️

امروز خبر آمد که بانک دی استفاده از ریال دیجیتال را شروع کرده است. پیش‌تر در یکی از ویدیوهای یوتوب شرق وحشی درباره ارز دیجیتال ملی چین، یوان دیجیتال، صحبت کردم که الگوی ریال دیجیتال است. این ویدیو را از اینجا می‌توانید ببینید:

https://youtu.be/uhIFtoGUatE?si=DOArHYiqcpm2zYC0

دیگر ویدیوهای شرق وحشی درباره چین را هم می‌توانید از اینجا ببینید:
https://youtube.com/playlist?list=PLnUmr22dnp87tdL4RaZkl7FkQwVaYpUCt&si=zYPuR3qqb99KZPnC

شرق وحشی
تلگرام | یوتوب

اقتصاد سیاسی کشورهای نفت‌خیز: آنچه دولتی بودن منابع بر سر اقتصاد می‌آورد

دوست دارم در اینجا به مطلبی اشاره کنم که به این صورت در یادداشت دربارۀ آن بحث نشده است. محتوای یادداشت یکسان است، ولی در اینجا تا حدی از یک زاویۀ دیگر به موضوع پرداختم.

فرض کنید کشوری بخواهد در صنعت خودروسازی، هواپیماسازی، لوازم خانگی یا حتی در محصولات کشاورزی به صادرات برسد. بدیهیست کالایی که این کشور تولید می‌کند، باید قابل عرضه در بازارهای جهانی و دارای توان رقابت با محصول شرکت‌های دیگر در آن زمینه باشد. شما به صرف اینکه هواپیماساز شدید، حتی اگر تولید هواپیمایتان - برخلاف خیلی از صنایع ایران - توجیه اقتصادی هم پیدا کند، باز لزوماً نمی‌توانید صادرکننده هواپیما شوید. این موضوع در مورد نفت یا کالاهایی که از این جنبه با نفت مشابهند، مانند طلا یا الماس، بسیار کمتر برقرار است. اگر معدن طلایی داشته باشید که برداشت از آن توجیه اقتصادی داشته باشد، طلای شما به احتمال زیاد خریدار پیدا خواهد کرد. نفت مرغوب و نامرغوب دارد که روی قیمت آن اثر می‌گذارد، ولی احتمال اینکه نفت تولیدی شما روی دست‌تان باد کند، بسیار کمتر از احتمال این است که کالاهای صنعتی مازاد شما روی دست‌تان باد کند. این مسئله یک اطمینان خاطر نسبی - هرچند نه قطعی چون هر بازاری به هرحال مخاطره دارد - از لحاظ بازار فروش به دولت دارندۀ منابع نفتی و گازی می‌دهد. دولت ایران الان ۱۲۰ سال است که دارد از نفت درآمد کسب می‌کند، حالا یک زمانی بیشتر یک زمانی کمتر. آیا این ۱۲۰ سال درآمد مداوم از نفت به دلیل کارآمدی آن بود؟ آیا شرکت نفت ایران از شرکت نوکیای فنلاند بهتر اداره می‌شد که نوکیا به خاک سیاه نشست، ولی شرکت ملی نفت ایران هنوز زیر تحریم درآمد میلیاردی دلاری دارد؟ بدیهی است که نه. نفت گوشی نیست که اگر یکی دیگر بهترش را بسازد شما ورشکسته شوید. البته نمی‌گویم درباره نفت این موضوع اصلاً صدق نمی‌کند. سعودی بهتر از ایران نفت خود را اداره کرده است و الان آرامکو چند برابر کل اقتصاد ایران ارزش دارد. بحث نسبی و مقایسه نفت با دیگر کالاهای صنعتی و خدماتی است.

حالا شما تصور کنید کشوری که صادرکنندۀ بزرگ صنعتی یا خدماتی است و از صادرات خود درآمدهای میلیارد دلاری به دست می‌آورد، باید از چه زیرساختِ یا بهتر است بگویم از چه فرهنگِ نیرومند مدیریتی، مالی و آنتروپرونری برخوردار باشد. چقدر باید آدم‌های به شدت با عرضه و بالیاقت در این زمینه‌ها داشته باشی و چقدر سران دولتت باید حدی از شعور را داشته باشند که کمتر مانع فعالیتت شوند، تا بتوانی به صادرکنندۀ خودرو و گوشی یا خدمات بانکداری و بیمه و چیزهای دیگر تبدیل شوی. این آدم‌های با عرضه از کجا می‌آیند؟ پاسخ این است که نخست باید نیاز به این آدم‌ها وجود داشته باشد، تا بعد ببینیم این آدم‌ها از کجا پیدا می‌شوند. نیاز که احساس شد، در هر فرهنگی درصدی از آدم‌ها از چنین توانایی‌هایی برخوردار خواهند بود. این‌گونه آدم‌ها معمولاً مورد نفرت بوروکرات‌های دولتی قرار دارند. درآمد نفت و گازی که یک‌راست به جیب دولت می‌رود، این پتانسیل مخرب را دارد که نیاز دولت‌ها به مدیران شرکت‌ها و آنتروپرونرها را به حداقل می‌رساند. چون در کشورهایی که درآمد‌های این‌چنینی وجود ندارد یا بسیار کم در دسترس قرار دارند، تنها منبع درآمد دولت (غیر از بحث چاپ پول و تورم) مالیات است. دولت باید از کسانی مالیات بگیرد که کارمندانش اغلب از آن‌ها بیزارند. در نتیجه مجبور است تا حدی تحمل‌شان کند و خیلی مانع فعالیت‌شان نشود. در کشورهایی مثل ایران، ونزوئلا یا روسیه دولت چنین اجباری را ندارد. به سادگی می‌تواند یک سرمایه‌دار را به خاک سیاه بنشاند و کماکان منبع درآمدش برقرار باشد.

https://B2n.ir/ks2544

‍ برترین آثار مکتوب سال ۲۰۲۵: تلاقی آزادی، نوآوری و پیشرفت
در سال ۲۰۲۵، چندین اثر برجسته با محوریت دفاع از آزادی‌های انسانی، نوآوری و بازار به عنوان موتورهای محرک پیشرفت، منتشر شده‌اند. این کتاب‌ها بر نقش کلیدی نهادهای آزاد در شکوفایی تمدن‌ها تأکید می‌ورزند.

۱. اوج انسانی (Peak Human)؛ نوشته‌ی یوهان نوربرگ این کتاب که از سوی نشریه‌ی اکونومیست در فهرست «بهترین کتاب‌های سال ۲۰۲۵» قرار گرفته، استدلال می‌کند که عصر طلایی هر تمدن بزرگی بر پایه‌ی گشایش، تجارت و نهادهای آزاد بنا شده است. نوربرگ هشدار می‌دهد که زوال جوامع زمانی آغاز می‌شود که به لاکِ حمایت‌گرایی و انزواطلبی فرو بروند.

۲. سپیده‌دم کاذب: نیودیل و وعده‌ی بازیابی، ۱۹۳۳-۱۹۴۷؛ نوشته‌ی جرج سلجین جورج سلجین در این اثر، که در صدر فهرست بهترین کتاب‌های سال ۲۰۲۵ وال‌استریت ژورنال قرار دارد، این افسانه را که طرح «نیودیل» (New Deal) نجات‌بخش اقتصاد آمریکا بود، به چالش می‌کشد. او استدلال می‌کند که کارتل‌سازی صنایع و مداخلات نظارتی، در واقع مانع از بازیابی واقعی اقتصادی شدند.

۳. ناجیان خشونت‌طلب: پیروزی غرب بر باقی جهان؛ نوشته‌ی ویلیام ایسترلی ویلیام ایسترلی در این کتاب به بازخوانی قرن‌ها امپریالیسم و تحمیل مدل‌های «توسعه» بدون رضایت ملت‌ها می‌پردازد. این اثر یادآوری صریحی است بر این واقعیت که دستاوردهای مادی بدون وجود آزادی، هرگز به معنای پیشرفت واقعی نیستند.

۴. دو مسیر به سوی شکوفایی؛ نوشته‌ی جوئل موکیر، آونر گریَف و گوئیدو تابلینی نویسندگان در این کتاب استدلال می‌کنند که نه نژاد و نه جغرافیا، بلکه نهادهای اروپایی — از جمله همکاری‌های داوطلبانه، عدالت غیرشخصی و آزادی در نوآوری — تبیین‌کننده‌ی اصلی شکوفایی بلندمدت در این قاره هستند.

۵. ماشین متفکر؛ نوشته‌ی استیون ویت این کتاب که برنده‌ی جایزه‌ی «کتاب سال تجاری فایننشال تایمز و شرودرز» در سال ۲۰۲۵ شده است، نشان می‌دهد که چگونه انفجار هوش مصنوعی نه از طریق برنامه‌ریزی‌های متمرکز، بلکه از دل مخاطره‌پذیری کارآفرینانه‌ی غیرمتمرکز و رقابت آزاد ظهور کرده است.





🔺 - یک جنرالیست
🔻 @be_a_generalist





| Twitter | Instagram | Telegram |

📹 کاراییِ آزادی

🎙 نسخه صوتی

۱. وقتی از رویارویی نظام‌های اقتصادی سخن گفته می‌شود چه ویژگی‌هایی برای هر یک از آنها برشمرده می‌شود؟

۲. اگر حکومت محدود یا دولت کمینه یکی از سنجه‌های نظام سرمایه‌داری یا بازار آزاد است، چگونه با این ادعا که دولت خیر اعلی ست قابل جمع است؟

۳. اگر نهاد مالکیت (خصوصی) از ارکان نظام بازار آزاد باشد، چه دلایلی برای کارایی بیشتر آن در مقایسه با مالکیت دولتی گفته شده است؟

۴. اگر مبادله آزاد به طور عام یا قیمت‌گذاری بازار به صورت خاص از ویژگی‌های سرمایه‌داری است، چه کارکردهایی برای آن آورده شده است؟

#سروستان

📺 @ecoiran_webtv

🎧 اثر هوش مصنوعی بر بازارهای مالی چیست؟

👥 گفت‌وگوی محمدحسین شاوردی با شایان دشمیز

شایان دشمیز، دانش‌آموخته فایننس در دانشگاه کلمبیا و تحلیل‌گر سابق موسسه گلدمن‌ساکس است. او در حال حاضر استاد موسسه تیاس است.

◽️@utfinance◽️

📕 «اصول اقتصاد» را با تخفیف 15 درصدی بخرید

🔗 لینک خرید از بنوبوک

اصول اقتصاد
نشر پارسه
👤 سیف‌الدین عموص
✍️ ترجمه: امیرحسین خالقی

◽️@utfinance◽️

📄 فرق لیبرالیسم و نئولیبرالیسم در چیست؟!

👤 رایان مک‌میکن

✍🏻 ترجمه: محمد هندی

از نظر لودویگ فون میزس، نئولیبرال‌ها -در مقایسه با سوسیالیست‌های متعصب- نسبتاً لیبرال بودند، اما مداخله‌گرایانی بودند که از بانکداری مرکزی و دولت بوروکراتیک و نظارتی حمایت می‌کردند.

پر‌ بی‌راه نیست اگر بگوییم در تاریخ نظریه‌ی سیاسی مدرن،‌ هیچ واژ‌ه‌ای بیشتر از لیبرالیسم مورد سو‌ءتعبیر واقع نشده است. مفهومی که برای توضیح ایده‌هایی همچون بازار آزاد و دولت محدود، وضع شده است را چپ‌های ضد سرمایه‌داری طی دهه‌‌ی سی میلادی و با تغییر معنای آن به ضد آن چیزی که در قرن نوزدهم از آن فهمیده می‌شد، مال خود کردند.

البته لیبرالیسم هیچگاه کاملا معنای درست خود را در بیشتر جاهای جهان از دست نداده است. به عنوان مثال در کشورهای اسپانیایی زبان لیبرالیسم در لغت کماکان به معنای ایده‌ایست برای بازار و تجارت آزاد. فقط دست راستی‌های آمریکایی هستند که از از اصطلاح لیبرال برای تحقیر و تحدید چپ‌گرایان ضد ‌سرمایه‌داری استفاده می‌کنند. با این حال، حتی در آمریکا، با اینکه چپ‌ها از برچسب لیبرال برای توصیف خودشان اجتناب می‌کنند و از اصطلاح این روزها رایج‌ترِ «مترقی» (پروگرسیو) استفاده می‌کنند، باز به نظر می‌رسد کاربست «لیبرالیسم» به عنوان یک ناسزای سیاسی رو به کاهش است.

گویی داستان لیبرالیسم به قدر کافی بغرنج نبود که حالا باز هم با ورژن جدیدی از آن روبرو شده‌ایم. مفهومِ ناروشنِ «نئو‌لیبرالیسم»!

نئولیبرالیسم چیست؟ خب، به نظر می‌رسد که حداقل در میان منتقدانش، «نئولیبرالیسم» معمولاً چیزی بیش از «لیبرالیسم» نیست!

◽️@utfinance◽️

◽️ نرخ تورم افغانستان: همچنان منفی

نرخ تورم سالانه افغانستان در سال 2024 منفی یک درصد بود و تخمین نهادهای بین‌المللی نشان از تداوم تورم منفی در اقتصاد افغانستان دارد.

پس از خروج آمریکا و به قدرت رسیدن طالبان در سال 2021، تا سال 2024 میانگین نرخ تورم سالانه افغانستان 2.2 درصد بوده است.

رییس بانک مرکزی افغانستان در این دوره، حاجی محمد ادریس (تصویر بالا) بوده است.

در سابقه حاج محمد ادریس آمده که وی خواندن و نوشتن پشتون را بلد است و پول‌های خلیفه قبلی «ملا اختر منصور» را برایش پنهان و نگهداری کرده است.

◽️@utfinance◽️

📊 روند تغییر نرخ تورم سالانه عراق

در سال 2023 نرخ تورم اقتصاد عراق 4.4 درصد و در سال 2024 نرخ تورم 2.6 درصد بود. میانگین تورم اقتصاد عراق در 10 سال گذشته نیز 2.16 درصد بوده است.

◽️ تحولات مهم سیاسی و اقتصادی عراق:

2003: سقوط صدام و حمله نظامی ائتلاف به رهبری آمریکا

2007: اصلاحات اقتصادی و دلاریزه کردن دینار

2014: حمله داعش

2016: اصلاحات جدید مطابق برنامه صندوق بین‌المللی پول

2019: شوک همه گیری کرونا

◽️@UTfinance◽️

📄 اکونومیست: خاویر میلی پزو را آزادتر می‌کند

✍🏻 ترجمه: مسعود یوسف‌حصیرچین

رئیس‌جمهور خاویر میلی، در بیانیه‌ای مملو از اصطلاحات تخصصی که در وب‌سایت بانک مرکزی آرژانتین منتشر شد، بی‌سروصدا تغییری حیاتی ایجاد کرده است. از ماه ژانویه، پزوی آرژانتین ــ‌که سال گذشته زیر ضرب بازارها قرار گرفت و با حمایت دونالد ترامپ سرپا ماند‌ــ آزادانه‌تر شناور می‌شود.
به گزارش اکوایران و به نقل از اکونومیست، از ماه آوریل، پزو در دامنۀ نوسانی حرکت می‌کرد که حدود آن هر ماه یک درصد گسترش می‌یافت. اکنون این حدود با نرخ تورم گسترش خواهند یافت که در حال حاضر 2.5 درصد در ماه است. این کار به پزو، که بسیاری معتقدند بیش‌ازحد ارزش‌گذاری شده، اجازه می‌دهد سریع‌تر تضعیف شود. همچنین به اجرای برنامه‌ای برای خرید حدود ۱۰ میلیارد دلار ذخایر ارزی در سال آینده کمک خواهد کرد. همۀ این‌ها، هرچند محتاطانه، گامی خوشایند برای رفع بزرگ‌ترین ضعف برنامۀ اصلاحات آزادسازیِ خاویر میلی است.

دولت او مدت‌ها تلاش کرده بود پزو را قوی نگه دارد. این کار به کاهش تورم کمک کرد اما به صادرات ضربه زد، واردات را افزایش داد و انباشت ذخایر ارزی را بسیار دشوار ساخت. این موضوع صندوق بین‌المللی پول و سرمایه‌گذارانی را که طلب دلاری دارند، نگران کرد. با نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای در ماه اکتبر، همه شروع به فروش پزو کردند و بانک مرکزی را واداشتند برای دفاع از حد بالای دامنۀ نوسان میلیاردها دلار بفروشد. پزو در آستانۀ سقوط از این دامنه قرار گرفت؛ اتفاقی که می‌توانست چشم‌انداز انتخاباتی خاویر میلی و پروژۀ گسترده‌تر اصلاحات او را نابود کند. سپس، به شکلی غیرمنتظره، وزارت خزانه‌داری آمریکا از پزو حمایت کرد. این اقدام فشارها را کاهش داد و به پیروزی آقای میلی کمک کرد. او همچنان اصرار داشت که رژیم نرخ ارز را تغییر نخواهد داد، اما سرمایه‌گذاران همچنان نگران بودند.

صندوق بین‌المللی پول بلافاصله از این تغییر جدید استقبال کرد. بازارها هم همینطور: سهام آرژانتین و اوراق قرضۀ دلاری جهش کردند، نشانه‌ای از اینکه دولت ممکن است به‌زودی دوبارۀ بتواند از بازارهای جهانی سرمایه استقراض کند. پزو تضعیف شد. گسترش دامنۀ نوسان، خطر افزایش اندکی تورم را به همراه دارد اما با پشت سر گذاشتن انتخابات میان‌دوره‌ای، این مسئله برای دولت آنقدر نگران‌کننده نیست.

با این حال، این وضعیت هنوز فاصله زیادی با شناوری کامل دارد. از نظر واقعی، این دامنه در عمل پزو را وادار می‌کرد که به‌مرور زمان تقویت شود. اکنون پزو اجازۀ تضعیف خواهد داشت، اما فقط به‌طور حاشیه‌ای. به گفتۀ مؤسسه مشاوره‌ای کپیتال اکونومیکس در لندن، این وضعیت همچنان ارزش پزو را بیشتر از حد واقعی نگه می‌دارد. افزون بر این، خرید ذخایر ارزی به نرخ رشد اقتصادی و اندازۀ بازار ارز خارجی محدود خواهد بود. بانک مرکزی هنوز برنامه‌ای برای هدف گرفتن تورم از طریق نرخ‌های بهره اعلام نکرده است. ماجرای پولیِ خاویر میلی هنوز به پایان نرسیده است.

◼️ @yusefmasoud
◽️@UTfinance◽️