📄 بلومبرگ: طرح ممدانی برای بازنگری پلیس نیویورک، در مرحله آزمون قرار گرفت

شهردار منتخب نیویورک، زهران ممدانی، در اولین حضور عمومی خود پس از پیروزی در انتخابات، با کمیسر پلیس جسیکا تیش دیدار و گفتگو کرد.

این ملاقات که در بنای یادبود پلیس شهر نیویورک، واقع در نزدیکی مرکز مالی جهانی برگزار شد، به بحث درباره طرح‌های ممدانی برای بازنگری در عملکرد اداره پلیس نیویورک (NYPD) اختصاص داشت.

ممدانی که پیشتر برنامه‌هایی برای اصلاحات گسترده در نیروی پلیس ۱۷۸ ساله این شهر ارائه کرده بود، در حال حاضر با چالش‌های اولیه در اجرای این طرح‌ها در داخل NYPD مواجه است. کمیسر تیش قرار است در سمت خود باقی بماند.

این رویداد، که حاکی از آغاز دوران جدیدی در مدیریت شهری نیویورک است، تاثیر مستقیم و قابل توجهی بر بازارهای مالی نخواهد داشت، اما از اهمیت محلی بالایی برخوردار است.

#زهران‌ممدانی

◽️@utfinance◽️

◽️ آیا بازار شکست می‌خورد؟

موسی غنی‌نژاد در این ویدیو توضیح می‌دهد که #شکست‌بازار یک افسانه است.

🔗 https://t.me/UTfinance/2390

◽️@utfinance◽️

👤 پیتر بوتکه درباره #شکست‌بازار می‌گوید:

«اگر شما دست و پای مایکل فلپس (شناگر طلایی المپیک‌ها) را ببندید و با زنجیر سنگینش کنید و داخل یک استخر پرتش کنید و او غرق شود، مسلما این را "شکست ورزش شنا" اعلام نخواهید کرد. به همین ترتیب وقتی بازارها زیر بار مقررات بی‌جا و اضافی سنگین و منحرف شده‌اند، چطور این را "شکست بازار" می‌نامید؟»

◽️@utfinance◽️

🖥 کدام نوع حکمرانی اقتصادی به رفاه و رشد منجر می‌شود؟

👤 مسعود نیلی از نتایج بررسی بیش از ۴۰ کشور جهان می‌گوید

©️ فردای اقتصاد

◽️@utfinance◽️

📄 «انقلاب آزادی در آرژانتین» | گزارشی از کنفرانس سالانه مؤسسه لودویگ فون میزس آلمان در مونیخ

ترجمه: هوش مصنوعی

کنفرانس سالانه موسسه لودویگ فون میزس آلمان در مونیخ برگزار شد.

◽️@utfinance◽️

📄 یورش به سنگر علم‌زدگی
/معرفی کتاب «ضدانقلاب علم» نوشته فردریش فون هایک/

در میانه قرن بیستم و در روزگاری که فاشیسم و کمونیسم در حال تخریب تمدن بشری بودند و سایه‌های سنگین توتالیتاریسم و برنامه‌ریزی متمرکز بر جوامع غربی افتاده بود، فردریش فون هایک،، یکی از مهم‌ترین آثار خود را برای کالبدشکافی ریشه‌های این «طغیان علیه عقل» منتشر کرد. کتاب «ضدانقلاب علم: مطالعاتی در باب سوءاستفاده از عقل» (The Counter-Revolution of Science: Studies on the Abuse of Reason) که بخش‌های اصلی آن در قالب مقالاتی در نشریه «اکونومیکا» بین سال‌های ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۴ منتشر شد، سرانجام به صورت کتابی یکپارچه در سال ۱۹۵۲ به چاپ رسید.
کتاب «ضدانقلاب علم»، برخلاف آثار مشهورتر فردریش هایک همچون «راه بردگی» که هشداری سیاسی بود یا «قانون، قانون‌گذاری و آزادی» که طرحی حقوقی-سیاسی ارائه می‌داد، پژوهشی فلسفی و معرفت‌شناختی در بنیان‌های تفکری است که به باور او، تمدن غرب را به بیراهه کشانده بود. «ضدانقلاب علم» در واقع یک تبارشناسی فکری است؛ تبارشناسی ایده‌ای خطرناک که هایک آن را «ساینتیسم» (Scientism) یا «علم‌زدگی» یا «علم سالاری» می‌نامد. این کتاب را می‌توانیم مانیفست هایک علیه تکبر مهندسان اجتماعی معرفی کینم که نقدی بر تلاش برای بازسازی جامعه بر اساس الگوهای علوم طبیعی است.

🔗 متن کامل را اینجا بخوانید

◽️@utfinance◽️

🖥 خاطره عجیب محمد موسوی از بازیکنان کوبایی

خاطره محمد موسوی، بازیکن والیبال، نمونه کوچکی از وضعیت فلاکت‌بار مردم کوبا تحت حکومت سوسیالیستی است.

◽️@utfinance◽️

🖥 شریعتی انگلی برای جامعه ایران

👤 عباس سوری


علی شریعتی کمدین و متفکر‌نمایی که پس از سفر به مصر در وصف کارگرانی که در ساخت اهرام مصر شرکت داشتند مرثیه سرایید و هنگام مرگ وصیت کرد تا مانند فراعنه مصر پیکرش را مومیایی کنند.

علی شریعتی تئوریسین اعتراض برای اعتراض بود. کسی که در وصف زن ایرانی فاطمه فاطمه است را نوشت و زن ایرانی را فقط در پستوی خانه تصور کرد، اما همسرش بدون حجاب در فرانسه به گردش میرفت. علی شریعتی نماد و تئوریسین اعتراض و تخریب نظم عمومی بود. تمام چیز هایی که علی شریعتی در طول عمرش نفی میکرد در زندگی شخصی اش نمود کامل داشت.
علی شریعتی یکی از موفق ترین تئوریسین های قرن معاصر است. چراکه تمام تلاش هایش نتیجه داد و امروزه کارنامه علی شریعتی را بصورت زنده میتوان در جامعه ایران مشاهده کرد.

©️ رسانه پارسی

◽️@utfinance◽️

◽️ قیمت بنزین سوپر کشف شد

پس از انجام اولین معامله بنزین سوپر در بورس انرژی، قیمت هر لیتر از این محصول ۶۵ هزار و ۸۰۰ تومان کشف قیمت شد.

عرضه بنزین ویژه امروز ۲ آذر ماه راس ساعت ۱۲ انجام شد.
هشتم آذرماه این محموله در بندر امام خمینی (ره) تحویل توزیع‌کنندگان و جایگاه‌داران خواهد شد.

◽️@utfinance◽️

در مورد بنزین؛ اصلاح را از حکومت شروع کنید، نه از مردم!

دولتِ بنزین‌فروش از ابتدا تا انتهای زنجیره‌ی تولید و توزیعِ بنزین از استخراج و پالایش تا قیمت‌گذاری و نحوه‌ی عرضه، حضور پررنگ و تعیین‌کننده دارد؛ اما هنگامی که سخن از «اصلاح» به میان می‌آید، به‌جای آن‌که بر ساختارهای دولتی و تصمیم‌گیری در ابتدای زنجیره یعنی تولید و توزیع متمرکز باشد، فشار را به انتهای زنجیره یعنی مصرف‌کنندگان منتقل می‌کند.

ذهنیت کنترل‌گرا همیشه در حال دستور و کنترل‌گری است؛
از اقتصاد تا سبک زندگی

این جابه‌جایی در نقطه‌ی آغاز اصلاح تصادفی نیست. بخش قابل‌توجهی از ذهنیت سیاست‌گذاری به‌ویژه در میان تکنوکرات‌های دولتی بر کنترل، هدایت از بالا و نظارت دائمی بر رفتار مردم استوار است. همان ذهنیتی که سال‌ها تلاش کرده مردم را از طریق اجبار «هدایت» کند در حوزه انرژی نیز به دنبال دیکته کردنِ نحوه و میزان مصرف است. طبیعی است که اولین ایده‌ای که در موضوع بنزین به ذهن این گروه خطور می‌کند، سهمیه‌بندی، کارت سوخت و طرح‌هایی از جنس «سبد انرژی» باشد؛ سیاست‌هایی که به‌جای اصلاح ساختار، تنها می‌کوشند رفتار مصرف‌کننده را تحت کنترل بگیرند.

اصلاح را از مردم شروع نکنید؛
به ساختارِ فاسد فکر کنید!

اما پرسش اصلی در همین نقطه است: آیا تا امروز دیده‌ایم که همین سیاست‌گذاران، با همان جدیتی که سهمیه و سامانه و کنترل را پیگیری می‌کنند، خواستار شفافیت در وزارت نفت، انتشار عمومی اطلاعاتِ مربوط به هزینه‌ها، کیفیت و بهره‌وری در پالایشگاه‌ها یا اصلاح نظام مدیریتی شرکت نفت باشند؟ در واقع، سیاست‌گذار اصلاح را از جایی آغاز می‌کند که کم‌مسئولیت‌ترین بخش برای حکومت است: از مردم، نه از ساختار خودشان.

مسئله بنزین، مسئله حکمرانی است

بنزین، پیش از آن‌که مسئله‌ای مربوط به مصرف‌کننده باشد، مسئله‌ای مربوط به حکمرانی انرژی است. اصلاح واقعی باید از همان‌جایی شروع شود که ناکارآمدی شروع و تصمیم‌ها گرفته می‌شود، نه از جایی که مردم مجبور به تبعیت‌اند. تمرکز بر مصرف‌کننده، فرار از مسئولیت اصلی یعنی فرار از اصلاح ساختارِ دولتِ بنزین‌فروش، شفاف‌سازی زنجیره‌ی تولید و توزیع، و فرار از پایان دادن به مدیریت دستوری و غیرپاسخگو است.

خلاصه اینکه؛ در مورد بنزین؛ اصلاح را از حکومت شروع کنید، نه از مردم!

✍️ مرتضی کاظمی
🗓 ۲ آذر ۱۴۰۴
🔗 t.me/mortezakazemii

🖥 چگونه ترقی به ارتجاع منجر می‌شود

👤 مسعود یوسف حصیرچین
👤 علی آردم

در برنامۀ عصر پارسه 5، به بهانۀ انتشار کتاب نظریه‌های منفی باف، نوشتۀ هلن پلاک‌رز و جیمز لینزی، با ترجمۀ مسعود یوسف‌حصیرچین از جانب بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه، جلسه‌ای با حضور مترجم و علی آردم به‌عنوان منتقد برگزار شد.

در این برنامه، علی آردم دربارۀ علل استفاده از نام منفی‌باف برای نظریات چپ نو، همچون مطالعات پسااستعماری، مطالعات جنسیت، کوییر و معلولیت صحبت کرد.

حصیرچین نیز دربارۀ تأثیر این نظریات در جهان فعلی، پیشینۀ آن‌ها، آثار آن‌ها در جهان امروز و البته ایران و اهمیت آن برای وضعیت ایران گفت.

همچنین هر دو سخنران دربارۀ تفاوت دیدگاه‌های چپ‌گرایانه و منفی‌بافانه و رویکرد لیبرال و همینطور مسائل دیگر صحبت کردند.

🔗 https://youtu.be/GBRyHmaKBYs


کتاب نظریه‌های منفی‌باف را می‌توانید از اینجا تهیه کنید: ایران کتاب | بنوبوک | سی‌بوک

©️ شرق وحشی
تلگرام | یوتوب

◽️@utfinance◽️

📄 افسانه طبقه: نقد مبانی فلسفی مارکسیسم از منظر میزس

👤 اویس ارشادیان

یکی از مفاهیم کلیدی در فلسفه تاریخ مارکس، مفهوم طبقه است. با این حال، او هرگز تعریف مشخصی از طبقه ارائه نکرد؛ تنها در جلد سوم سرمایه، که پس از مرگش به دست انگلس منتشر شد، در چند صفحه توضیح داده است که طبقه چه چیزی نیست. باید توجه داشت که ذهن انسان به‌طور طبیعی به دسته‌بندی پدیده‌ها گرایش دارد و «طبقه» نیز، مانند بسیاری از مفاهیم دیگر، یک مقوله تحلیلی است و نه یک واقعیت عینیِ مستقل که در طبیعت وجود داشته باشد. اما مارکس درباره طبقه به‌گونه‌ای سخن می‌گوید که گویی با یک موجودیت ثابت و بیرونی مواجهیم؛ موجودیتی که می‌توان منافع آن را مستقل از افراد تشخیص داد و بر اساس آن رفتارهایش را تبیین یا حتی پیش‌بینی کرد.

◼️@oveissershadian
◽️@utfinance◽️

📄 دودهایی از آتش مالکیت عمومی

👤 امیررضا عبدلی

فرض کنید اسکله بندرعباس مالک یا مالکان خصوصی داشت، یا این که توسط بخش خصوصی اداره و کنترل می‌شد. آیا به همین راحتی می‌شد محموله‌های بسیار خطرناک مواد منفجره را در آن انبار کرد و جان و مال شهروندان کاملاً بی‌دفاع و بی‌گناه و بی‌خبر از همه جا را به خطر انداخت؟ و به فرض محال هم که چنین اهمالی صورت می‌گرفت و چنان فاجعه‌ای رخ می‌داد، آیا کشف حقیقت و پیگرد و تعقیب مجرمان و مقصّران مثل امروز غیرممکن بود؟ عقل سلیم به هر دو سؤال با قاطعیت پاسخ منفی می‌دهد.

حالا فرض کنید که روز و روزگاری جنگل‌های هیرکانی را به حراج گذاشته بودند و به کسانی فروخته بودند. به نظرتان آیا مالکان جنگل دارایی‌شان را با «علفزار» اشتباه می‌گرفتند؟ آیا می‌نشستند و نگاه می‌کردند تا مِلکشان آتش بگیرد؟ آیا روزها وقوع آتش‌سوزی را انکار می‌کردند؟ آیا با تأخیری طولانی و با کاهلی تمام دست به کار اطفاء حریق می‌شدند؟ باورش سخت است.

حال که زحمت کشیدید و این همه احتمالات بعید را از قوه ‌مخیله‌تان گذراندید، لطفاً یک حالت دیگر را هم فرض کنید، و آن اینکه حفظ کیفیت هوای کلان‌شهرها را هم به یک یا چند بنگاه خصوصی سپرده بودند. یعنی بنگاه‌هایی که سودشان از پاکیزگی هوای شهر تأمین می‌شد و برای رسیدن به این سود احتمالاً هزاران ترفند حقوقی یا تکنولوژیک خلاقانه‌ای را امتحان می‌کردند که امروز حتّی یکی از آن‌ها هم به فکر من و شما نمی‌رسد. البته که در این صورت دنیا بهشت نمی‌شد و مشکل آلودگی از میان نمی‌رفت، ولی حتماً روزگارمان به از امروز بود که دم به دقیقه وضع بدتر می‌شود و دست هیچکس هم به هیچ‌جا بند نیست. حداقل این بود که در مسیر دشوار اصلاح و بهبود حرکت می‌کردیم، نه در برهوت بلاتکلیفی.

تصوّر می‌کنم اگر واقعاً دل‌نگران زندگی و بسترهای حفظ و رشد و ترقّی زندگی بودیم (از جنگل و هوا و آب گرفته تا آموزش و بهداشت و فرهنگ)، دیگر خیلی به این فکر نمی‌کردیم که این‌ ثروت‌ها «مال» چه کسی هستند، و دیگر برایمان عجیب و نپذیرفتنی نبود که فلان جنگل یا رودخانه یا جادّه «مال» فلان سرمایه‌دار یا فلان شرکت باشد، بلکه در درجه اوّل به این فکر می‌کردیم که با کدام روش می‌توان این ساز و برگ‌های زندگی را از شرّ اتلاف و اسراف و نابودی در امان نگاه داشت. امّا به نظر می‌رسد دغدغه‌ها و اولویت‌های مهمتری وجود دارند.

می‌دانیم و می‌بینیم که مالکیت و اداره عمومی روش خوبی برای حفظ ثروت‌هایی که ملّی نامیده می‌شوند نیست؛ به‌خصوص در مناطقی از جهان که طبق سنّت‌های کهن دولتمردان همیشه طلبکارند و هیچ تصوّری از مسئول بودن ندارند. ولی علی‌رغم این دانستن و دیدن، همچنان بر مشاع بودن مهم‌ترین منابع ثروت اصرار داریم و همه مشکلات را به بی‌کفایتی «این» دولت یا «این» حکومت خاص نسبت می‌دهیم. شاید به این خاطر که عدالت (به معنای نفی حتّی‌المقدور همه نابرابری‌ها) آن‌قدر ضروری به نظرمان می‌رسد که اگر شده حاضریم حتّی خود زندگی را هم به پایش قربانی کنیم. به بیان بسیار عامیانه‌: اگر دیگی عادلانه نمی‌جوشد، می‌خواهم سر سگ در آن بجوشد.

در هر صورت که کار از کار گذشته، ولی اگر قرار بود در یک جمله به همه فرزندان آینده این سرزمین وصیت کنم احتمالاً می‌گفتم: باقی ماندن زندگی از عادلانه به نظر رسیدن آن مهم‌تر است.


◽️@utfinance◽️

📄 اقتصاد سیاسی تورم
/چرا افزایش سطح قیمت‌ها در ایران متوقف نمی‌شود؟/

👤 مهدی عسلی

◽️@utfinance◽️

#تورم
#اقتصاد_سیاسی
#مهدی_عسلی

🖥 عدالت، بازارها و سوء تفاهم در مورد موازنه

👤 حسین عبده‌تبریزی

📌 سخنرانی تد امیرکبیر

◽️@utfinance◽️

#تد_تاک
#حسین_عبده‌تبریزی

🖥 درس‌های اصلاحات اقتصادی آرژانتین برای ایران

👤 گفت‌وگوی دنیای اقتصاد با پویا جبل‌عاملی

◽️@utfinance◽️

#خاویر_میلی
#لیبرتارینیسم
#آنارکوکاپیتالیسم
#آرژانتین

‌‌📄 ذاتِ مشروطه

👤 مصطفی نصیری

اکثر ما، وقتی نام «مشروطه» را می‌شنویم، ناخودآگاه و به‌درستی یاد ترکیبِ «حکومتِ قانون» می‌افتیم، که در این ترکیب، جزء اول یعنی حکومت، در سنّتِ قُدمایی ما، امرِ معهودی است که در یک درازنای نزدیک به سه‌هزاره، در صورتِ «شاهنشاهی»، خود را نشان داده بود. اما جزء قانون، امرِ جدیدی بود که در سنتِ قدمایی ما، سابقه‌ای نداشت.

پس ترکیب حکومتِ قانون، دارای دو عنصر؛ قدیم (حکومت) و جدید (قانون) است. یعنی مفهومِ قانون، امر جدیدی بود که در مشروطه به آن رسیدیم، و از منظر این جزء جدیدِ قانون است که امرِ قدیمِ حکومت، به امرِ جدیدِ دولت، تبدیل می‌شود.

پرسشی که پیش می‌آید؛ لفظ و مضمون امر قانون، به‌عنوان جزء مهم و جدیدِ مشروطه، از کجا و یا چگونه پیدا شد یا به‌دست آمد؟

ما در فرهنگ و زبانِ خودمان، واژهٔ قانون را در معنای «کانونِ یونانی» داشتیم. چه‌بسا مهم‌ترین کاربرد آن هم در عنوانِ کتابِ پزشکی معروف ابن‌سینا، به نامِ «القانون فی‌الطب» است که بیان‌گر چگونگی مکانیسمِ عملِ بدن و نیز چگونگی تأثیر، موجباتِ تندرستی و عوامل زوالِ آن می‌باشد. در کاربردهایی مانند قانونِ الهی یا قانونِ طبیعی نیز چنین معنایی - نظمِ کلّیِ طبیعی - مورد نظر است. اما مضمونِ جدیدی که در مشروطه به واژهٔ قانون بار شد، عبارت از قواعد و مقرراتی است که برخی نهادهای خاص، به نمایندگی از ملّتِ ایران، آن را تعریف و تصویب می‌کنند.

حال چنان‌چه اشاره شد، پرسش اساسی این است که مضمون جدیدِ قانون، از کجا و چگونه به دست آمد؟ در پاسخ به این پرسش است که تفسیر حقوقی و برجستهٔ دکتر جواد طباطبایی از «مشروطه» به‌عنوانِ «حکومتِ قانون»، تکوین و تدوین می‌شود. برمبنای توضیح مبسوطی که استاد در دو کتابِ مکتبِ تبریز و نظریهٔ حکومتِ قانون آورده است؛ آن‌چه مضمون قانونِ جدید را ساخت و مقدماتِ گذار از فقه به حقوق را فراهم آورد، عبارت از تبدیل نظام‌های فقه به نظام‌های حقوقِ جدید بود. به بیانی دیگر، قانون در معنای جدید که «حکومتِ مستقل» را به «حکومتِ قانون» تبدیل کرد، عبارت از ریختنِ مضامینِ احکام فقهی در ظرفِ حقوقی بود که نتیجه آن، تدوینِ قانون‌های جدید شد، و بدین‌وسیله، حکومتِ مستقل به عنوان امرِ قدیم، با مقیّد شدن به «قانون»، به حاکمیّت یا دولت در معنای جدید تبدیل شد. دو قانون بسیار مهم؛ قانون اساسی مشروطه - بویژه متمم - و قانون مدنی به‌عنوان نمادهای قانون‌گذاری جدید، و نیز سایر قوانین مترقی، مانند آن‌چه در نهایت، صورتِ آیینِ دادرسیِ مدنی به‌خود گرفت، ره‌آورد و مصداقِ چنین تحولِ مضمونی در مفهوم قانون هستند.

شاید این موضوع را از منظر دیگری بهتر بتوانیم درک کنیم، و آن، الهیاتِ سیاسی است که در غرب، در میدان جاذبهٔ دینِ بدون شریعت و بدون سیاستِ مسیحیت، طرح و تناورده شد. از پرسش‌های دوران‌ساز در اندیشهٔ غربی، این بود که مفاهیم تجدّد، آیا از درونِ نظامِ سنتِ قدمایی، زاده شدند؟ یا این مفاهیم در دوره‌ای و مقطعی از تاریخ، بدون هیچ رجوعی به سنتِ قدیم و در انقطاعی کامل از آن، ابداء شدند؟

از مجموع مباحثی که در پرتو پرسش پیش‌گفته طرح شده، باورمندان به دیدگاه اول، جایگاه برجسته‌ای را اشغال کرده‌اند، و بر این اساس، بسیاری از مفاهیمِ دنیای قدیم، به‌جهت پُری، مفاهیم آبستنی بودند که مضامین جدیدی را در قالب مفاهیمِ قدیم ریختند و آن‌ها را زاییدند. به سخنی دیگر، مفاهیمِ جدید، همان صورتِ عرفی‌شدهٔ مفاهیمِ آبستنِ قدیم هستند.
بدون این‌که نیازی و فرصتی به پرداختن به مکانیسم این تحوّل مفهومی باشد، مصداق چنین تحوّلی را در ایران، در جنبشِ مشروطه می‌بینیم که عبارت از گذار از «نظامِ سنّتی فقه» به «نظامِ حقوقی جدید» است.

حال بار دیگر به این نکته اساسی برگشته و تأکید می‌کنیم که آن‌چه از حیثِ نظری در کانونِ جنبشِ مشروطه قرار دارد، عنصر قانون و منابع آن است که جز در رویکردِ حقوقیِ شادروان دکتر طباطبایی در تفسیرِ مشروطه، کم‌تر مورد توجه قرار گرفته است. برمبنای این تفسیر، قانون‌ها قابلِ انتقال از کشوری به کشور دیگری نیستند، و اگر ما در مشروطه، صاحب قانون در معنا و مضمون جدید شدیم، لاجرم از دلِ سنّتِ ما، زاده شد.

◽️@utfinance◽️

#ایران
#مشروطه
#قانون
#فقه
#حکومت_قانون
#دکتر_جواد_طباطبایی
#جواد_طباطبایی
#جدیدوقدیم
#الهیات_سیاسی

📄 دانش ضمنی/Tacit knowledge

👤 مهرپویا علا

#دانش‌_ضمنی تنها در چهارچوب مناسبات #بازار می‌تواند وجود داشته باشد و تنها نظریه‌ای که می‌تواند دانش ضمنی را توضیح دهد #لیبرالیسم است.
اصلاً یک ویژگی #آنتروپرونر همین است که می‌تواند دانش ضمنی را خوب به دست بیاورد و دشواری‌های احتمالی اجرای یک پروژه را تشخیص دهد. آنتروپرونری که نتواند به خوبی از دانش ضمنی استفاده کند ورشکست خواهد شد. من درک نمی‌کنم بعضی‌ها چگونه این موضوع دانش ضمنی را به‌عنوان شاهدی ضد نظریۀ لیبرالیسم و علم اقتصاد بازارمحور مطرح می‌کنند.

دانش ضمنی را به بیان ساده با یک مثال بخواهم توضیح دهم، فرض کنید کسی سال‌ها بر روی علم پزشکی و تخصص جراحی قلب زمان گذاشته، متون مهم آن را به خوبی خوانده، در آزمون‌های آن شرکت کرده و نمرۀ عالی گرفته است. آیا شما حاضرید صرفاً به اتکای این مطالعات نظری موفق و ژرف او قلب‌تان را برای جراحی به چنین پزشکی بسپارید؟ به احتمال زیاد خیر. چون می‌دانید که جراحی را تنها در کتاب‌ها نمی‌توان آموخت. حتماً باید کنار دست چند پزشک باتجربه و کارکشته تعدادی عمل را دیده باشد تا به تدریج بتواند یک عمل جراحی قلب را رهبری کند. او به‌تدریج چیزهایی می‌آموزد که اساساً نمی‌توان آن‌ها را در کتاب‌ها گنجاند. بعضی از این آموزه‌ها ممکن است منطقه به منطقه فرق داشته باشند. ممکن است پزشکی که سال‌ها در یک منطقه عمل جراحی قلب انجام داده است چیزهایی دربارۀ مردم آن ناحیه بداند که خیلی موقع‌ها به کارش بیایند. این را نمی‌توان در یک کتاب عمومی دربارۀ قلب یافت.

مانند همین واقعیت دربارۀ رشته‌های فنی و مهندسی هم صدق می‌کند. شما برای اجرای یک پروژۀ مهندسی بزرگ باید دائماً مسائلی را حل کنید که لزوماً راه‌حل آنها در کتاب‌های مرجع پیدا نمی‌شوند. این مسائل تنها به مرحلۀ اجرای فنی پروژه‌ها هم محدود نمی‌شوند. شما به‌عنوان سرمایه‌گذار باید بدانید که این ساختمان یا این خط تولید را در کجا با چه ویژگی آب‌وهوایی و چه نیروی انسانی می‌خواهید اجرا کنید و مهندسی موفق است که بتواند دربارۀ این موضوعات به سرمایه‌گذار مشاوره‌های خوب بدهد.


حالا یک پرسش دیگر: آیا شما از این واقعیت‌ها نتیجه می‌گیرید که مطالعات نظری در پزشکی یا مهندسی «انتزاعی» و بی‌ارتباط با واقعیت هستند؟
آیا نتیجه می‌گیرید که نظریه‌های پیرامون گردش خون ربطی به واقعیت ندارند و تاریخ پزشکی عبارت است از مباحث تعدادی آدم که در برج عاج نشسته بودند و برای خودشان نظریه‌پردازی کرده‌اند؟ به احتمال زیاد خیر.
پس چرا وقتی نوبت دانش اقتصاد و مطالعۀ بازار می‌رسد ناگهان قضیه متفاوت می‌شود؟ آن هم نظریۀ اتریشی که اتفاقاً افتخارش همین در نظر گرفتن دانش ضمنی است و آن را در چهارچوب نظریۀ آنتروپرونری - که به غلط کارآفرین ترجمه می‌شود - توضیح می‌دهد.

اتفاقاً هرچقدر بازار بیشتر عقب رانده شده و با «دستور» جایگزین شود مقدار بیشتری از دانش ضمنی دور ریخته خواهد شد. برنامه‌ریز مرکزی نمی‌تواند دانش ضمنی در صدها شغل را در نظر بگیرد. این موضوع هیچ ارتباطی با مفهوم مبهم «سنت» ندارد؛ مگر اینکه سنت را چنان تعریف کنیم که عملاً از فهم رایج از واژه جدا شود. شما در یک آزمایشگاه پیشرفته رباتیک هم دانش ضمنی دارید. در دزدی و خلافکاری و گانگستری هم مقدار بسیار زیادی دانش ضمنی وجود دارد. در جنگ و کار با پهپاد و موشک و جنگنده هم دانش ضمنی وجود دارد. سنت اگر با زور حفظ شود خودش علیه دانش ضمنی عمل می‌کند. سنت شما را از تعدادی رفتارها بر پایۀ خواست و تشخیص شخصی منع می‌کند. اگر شما بر پایۀ موقعیتی که در آن قرار دارید و تجربه‌ای که کسب کرده‌اید تشخیص‌تان از بزرگ خاندان یا طایفه بهتر باشد، درحالی‌که نظر متفاوتی با او دارید ناچارید دانش ضمنی خود را نادیده بگیرید. هایک از مفهوم دانش ضمنی استفاده کرد به این خاطر که از بازار و از لزوم پدیدۀ آنتروپرونری و «تخریب خلاق» به تعبیر شومپیتر دفاع کند. تخریب خلاق دقیقاً خلاف مفهوم سنت است. آنتروپرونر کارش سنت‌شکنی است. در گذشتۀ پیشاسرمایه‌داری آنتروپرونر نداشتیم چون سنت‌ها سفت و سخت بودند و با زور فیزیکی پشتیبانی می‌شدند.

◼️ @alamehrpouia
◽️@utfinance◽️

لیبرال‌کلاسیک یا لیبرتارین؟ در باب تفاوت دو واژه (1)

✍️مهران خسروزاده

طی روزهای اخیر، بحث بر سر چیستی، تفاوت‌ها و قرابت‌ها میان لیبرالیسم کلاسیک و لیبرتارینیسم، مرا بر آن داشت که در یک یا چند قسمت، نسبت این دو را با یکدیگر روشن سازم.

انگیزه این کار، مشاهده تاکیدها بر افتراق این دو ایدئولوژی و تلاش برای مصادره به مطلوب قرائت موسوم به لیبرالیسم کلاسیک است. این تلاش‌ها در حالی انجام می‌شود که در واقعیت، حجم قرابت‌ها و خاستگاه‌های یکسان این دو، انکار یکسان‌ بودن آن‌ها دشوار می‌سازد.

در گام نخست، تلاش می‌کنم تا نشان دهم متفکرانی که از عنوان لیبرتارین استفاده می‌کنند، چه مقصودی از بیان این واژه دارند و هنگام اشاره به آن، کدام ایدئولوژی به ذهنشان می‌آید.

در اولین قسمت از این یادداشت، به آراء والتر بلاک، اقتصاددان آمریکایی می‌پردازم. او که از دوستان و شاگردان نزدیک موری روتبارد بوده، تز دکترای خود را با راهنمایی گری بکر، برنده نوبل اقتصاد، به پایان رساند و یکی از مهم‌ترین چهره‌های در قید حیات اقتصاد اتریشی و اندیشه سیاسی لیبرتارین به شمار می‌‌رود.

متن پیش‌رو بخشی از مقدمه‌ای است که او به سفارش من برای ترجمه فارسی کتاب اخلاق آزادی نوشته است و به جهت تناسب با موضوع، تصمیم گرفتم بخشی از آن را در اینجا ‌بیاورم.

به عقیده بلاک:

«لیبرتارینیسم نظریه قانون عادلانه است و به این نکته می‌پردازد که کدام قانون با عدالت سازگار است و کدام یک نیست.
لیبرتارینیسم بر دو اصل بنیادین استوار شده است؛ اصل نخست، اصل عدم تجاوز یا به اختصار NAP است. بر اساس این اصل افراد از نظر قانونی، مجازند به هر اقدامی که مایلند دست بزنند، مگر در مواردی که به تهدید یا آغاز خشونت‌ورزی علیه اشخاص بی‌گناه مبادرت می‌کنند. دومین اصل لیبرتارینیسم، حقوق مالکیت خصوصی است. این اصل نیز از اهمیت حیاتی برخوردار است، زیرا تا زمانی که بر ما روشن نباشد چه کسی مالک چه چیزی است، ناامیدانه در مسئله تعیین این که آیا نقض حقوقی رخ داده است یا خیر سردرگم می‌شویم.»

این صاحب‌نظر، چهار سطح مختلف از لیبرتارینیسم را از نظر میزان سازگاری با دو اصل بنیادین لیبرتارینیسم تعریف می‌کند:

در جایگاه اول، آنارکوکاپیتالیسم روتباردی قرار دارد. چرا آنارشیسم؟ چون تمام دولت‌ها بر اساس اجبار از شهروندانشان مالیات می‌ستانند و این اقدام بخشی از یک ترتیب قراردادی نیست که در آن، شهروندان موافقت کرده باشند چنین وجوهی را به دولت‌ها بپردازند. این اقدام سرقت محسوب می‌شود و به شدت از سوی قانون لیبرتارین ممنوع شده است. برآورد من این است که تنها 2 درصد از تمام کسانی که خود را لیبرتارین می‌دانند در این دسته قرار می‌گیرند.

دومین گروه در این ترتیب، افرادی هستند که «مینارشیست» یا لیبرتارین‌های دولت محدود نامیده می‌شوند. مشهورترین طرفداران این فلسفه سیاسی آین رند و رابرت نوزیک هستند. در این دیدگاه دولت به صورت کلی از مشروعیت برخوردار است اما تنها نقش مشروع آن، حفاظت از جان و مال تمام شهروندان و ساکنان خود است. به این منظور، دولت تنها از سه نهاد قانونی ارتش، پلیس و دادگاه برخودار است. برآورد من این است که 24 درصد از کسانی که خود را لیبرتارین می‌دانند عضو این دسته‌ هستند.

سومین گروه در فهرست من – دستکم در چارچوب ایالات متحده- هواداران قانون اساسی یا مشروطه‌خواه هستند. مشهورترین طرفداران این دیدگاه، نماینده سابق کنگره، دکتر ران پال است. این دیدگاه تمام وظایف دولتی پذیرفته شده از سوی مینارشیست‌ها را می‌پذیرد اما چند مورد دیگر، مانند جاده‌ها و بزرگراه‌ها و دفاتر پست را به این خاطر که در قانون اساسی آمریکا به آن‌ها اشاره شده است، می‌پذیرد. برآورد من این است که 24 درصد از کل افرادی که خود را لیبرتارین می‌دانند در این گروه قرار می‌گیرند.

چهارمین و ضعیف‌ترین گروه از نظر سازگاری با اصل عدم تجاوز و حقوق مالکیت خصوصی مبتنی بر اصل تقدم و متعاقبا تعامل داوطلبانه، گروهی است که معمولا تحت عنوان لیبرال‌های کلاسیک شناخته می‌شوند. آن‌ها لیبرتارین هستند اما نسبت به سه گروه قبلی، قدرت کنترل بیشتری به دولت می‌دهند. حامیان برجسته این دیدگاه شامل میلتون فریدمن، فردریش هایک، گری بکر، جورج استیگلر، ورنون اسمیت و جیمز بوکانان می‌شود که همگی برنده جایزه نوبل اقتصاد شده‌اند. برآورد من این است که 50 درصد از تمام کسانی که خود را لیبرتارین می‌دانند در این گروه جای می‌گیرند.»

روشن است که مقصود از بلاک از بکارگیری واژه لیبرتارین چیست و نباید یک نحله آن را نماینده کل آن در نظر گرفت. همانطور که پیش‌تر ذکر شد، این واژه به دنبال مصادره واژه لیبرال از سوی سوسیال‌دموکرات‌ها، برای اشاره به لیبرال‌های کلاسیک مورد استفاده قرار گرفت، نه اینکه یک ایدئولوژی جداگانه باشد.

در یادداشت‌های بعدی بیشتر به تفکیک ناروا میان لیبرال‌کلاسیک و لیبرتارین می‌پردازم.

🖥 ایدئولوژی، خشونت و تمامیت‌خواهی
از نگاه جورج اورول

👤 محمد رجبی مهوار

معرفی کتاب «ناسیونالیسم»
اثر جورج اورول
ترجمه سودابه قیصری
نشر پارسه

◽️@utfinance◽️

🎧 افسانه طبقه

مرجع پادکست: 📄 مقاله افسانه طبقه: نقد مبانی فلسفی مارکسیسم از منظر میزس ، نوشته: اویس ارشادیان


◼️@oveissershadian
◽️@utfinance◽️

◼️@LiberalPodcast◼️