📄 مقاله

مبانی پول از دیدگاه میزس

👤 دان سانچز

✍🏻 مترجم: آرش آزادی

◽️@utfinance◽️

کنکور؛ صفی طولانی برای یک مالِ مفت

کنکور در ایران یک صف طولانی است؛ صفی برای دستیابی به چیزی که «مال مفت» تلقی می‌شود: دانشگاه رایگان. این صف، درست مانند هر صف دیگری که برای کالای رایگان تشکیل می‌شود، حاصل ترکیب رانت، کمیابی مصنوعی و توزیع ناعادلانه منابع عمومی است.

کنکور را بسیاری «مسئله» می‌دانند و در پی حذف یا اصلاح آن هستند. اما واقعیت این است که کنکور، مسئله نیست؛ معلول است. تا زمانی که دانشگاه رایگان باقی بماند، صفی طولانی برای ورود به آن هم وجود خواهد داشت.

دانشگاه رایگان؛ ابزار فقرزدایی یا رانت؟

اقتصاددانانی مانند میلتون فریدمن
(در Capitalism and Freedom)
نشان داده‌اند که دانشگاه رایگان، در عمل بیشتر به سود خانوارهای مرفه‌تز تمام می‌شود؛ کسانی که از مدارس بهتر، معلمان خصوصی و منابع آموزشی غنی‌تر بهره‌مند بوده‌اند، در رقابت جلوترند و سهم بیشتری از «رایگان» می‌برند.

فردریش هایک نیز هشدار داده بود که وقتی دولت به جای فراهم کردن چارچوبی عادلانه، به تأمین مستقیم کالاها و خدمات روی می‌آورد، رقابت سالم جای خود را به «صف» و «رانت» می‌دهد
(The Constitution of Liberty).

مطالعات تجربی در کشورهای مختلف هم این را تأیید کرده است:

در برزیل، دانشگاه‌های رایگان بیشتر در دسترس فرزندان طبقات ثروتمند قرار گرفتند
(World Bank, 2001).

در هند، بخش عمده‌ی یارانه آموزش عالی نصیب قشر بالاتر درآمدی شد
(Tilak, 2005).

حتی در کشورهای اروپایی با دانشگاه‌های رایگان، سهم دانشجویان طبقات مرفه به‌طور نامتناسب بالاتر است
(OECD, Education at a Glance).

همینجا در تهران بررسی کنید ببینید چه کسانی در دانشگاه شریف تحصیل می‌کنند. برآورد شده بیش از ۹۵ درصد از اقشار بالاتر از متوسط هستند. فقرا شرایط رقابت با کسانی که اموزش‌های سنگین برای تست‌زنی داشته‌اند را ندارند و تقریباً هیچ راهی برای ورود به دانشگاهی مثل شریف پیدا نمی‌کنند.

هزینه‌های پنهان و دانشگاه رایگان

صدها هزار نفر در ایران، تنها به خاطر اینکه دانشگاه رایگان بوده در رشته‌هایی تحصیل کرده‌اند که هیچ علاقه یا چشم‌انداز کاری در آن نداشته‌اند. نتیجه چه شد؟ آن رشته‌ها را به سادگی کنار گذاشتند و حتی یک روز هم در آن حوزه کار نکردند.
هزینه‌ی این بازی اما از جیب همه مردم پرداخت شد: از کشاورز و کارگر گرفته تا مالیات‌دهندگان خاموش. این یعنی «آموزش عالی رایگان» نه فقط فقر را کاهش نداد، بلکه منبعی برای اتلاف سرمایه انسانی و تحمیل هزینه‌های عمومی شد.

تجربه‌ی دانشگاه‌های معتبر دنیا

در اکثر دانشگاه‌های معتبر دنیا، آموزش عالی رایگان نیست. اما تلاش می‌شود کسی به‌خاطر فقر از تحصیل باز‌نماند. چرا؟ چون تلاش می‌شود منابع مالی به‌صورت هدفمند به کسانی برسد که واقعاً نیازمندند.
دانشگاه‌های بزرگ از هاروارد و استنفورد گرفته تا آکسفورد و کمبریج، صندوق‌های عظیمی دارند که شهریه‌ی فقرا یا استعدادهایی که از لحاظ مالی‌ ضعیف هستند را پوشش می‌دهد. نتیجه این است که منابع بهتر مصرف می‌شود: ثروتمندان هزینه واقعی تحصیل را می‌پردازند و نیازمندان حمایت می‌شوند. این الگو بسیار عادلانه‌تر از «دانشگاه رایگان» است که در عمل به یارانه‌ای برای برخورداران تبدیل می‌شود.

کنکور؛ نتیجه طبیعی «مال مفت»

کنکور نه به خاطر علاقه به علم، که به خاطر دسترسی به یک کالای یارانه‌ای شکل گرفته است. همان‌طور که گری‌بکر در نظریه سرمایه انسانی توضیح می‌دهد وقتی هزینه‌ی آموزش از جیب شخص پرداخت نشود، افراد بیشتری وارد چرخه می‌شوند، حتی اگر بازده شخصی و اجتماعی آن پایین باشد. نتیجه، هجوم گسترده به دانشگاه، مدرک‌گرایی و صفی به نام کنکور است.

راه‌حل؛ آزادسازی آموزش

راه حذف کنکور، همان است که بیشتر کشورهای دنیا انجام دادند:

۱. پایان دانشگاه رایگان.
دانشگاه اگر هزینه دارد، باید توسط کسی پرداخت شود که از آن بهره‌مند می‌شود.


۲. وام‌های دانشجویی و کمک‌هزینه‌های هدفمند.
فریدمن پیشنهاد کرده بود دولت به جای تأمین مستقیم دانشگاه، وام‌های مبتنی بر درآمد
(Income Contingent Loans)
بدهد تا هرکس مطابق درآمد آینده‌اش بازپرداخت کند.

۳. رقابت و تنوع.
وقتی دانشگاه‌ها مستقل و متکی به درآمد واقعی دانشجویان باشند، کیفیت و تنوع افزایش می‌یابد و صف‌های طولانی بی‌معنا می‌شود.

جمع‌بندی
کنکور یک «دیوار» نیست که با جابه‌جایی یا اصلاح فرو بریزد. کنکور سایه‌ی یک واقعیت است: دانشگاه رایگان، مال مفتی که به صفی طولانی می‌انجامد.
تا زمانی که این مال مفت توزیع می‌شود، صف و رانت هم وجود خواهد داشت.
و تا زمانی که صف باقی است، نه آزادی انتخاب داریم و نه عدالت آموزشی.
➖➖➖
در ارتباط با این موضوع پرونده آموزش و آزادی را مطالعه بفرمایید

✍️ مرتضی کاظمی
🗓 ۱۰ شهریور ۱۴۰۳
https://t.me/mortezakazemii

📄 مقاله

سقلمه تغییر
کاس سانستین چگونه نظریه تلنگر را در سیاست‌گذاری بسط داد؟

👤 محمد علی‌نژاد

◽️@utfinance◽️

📄 مرز باریک تلنگر و دستکاری

نقش اقتصاد رفتاری در سیاستگذاری در گفت‌وگو با کاس سانستین

©️ تجارت فردا

◽️@utfinance◽️

📄 مقاله

انیشتین و سوسیالیسم
تأملی بر دیدگاه‌های اقتصادی آلبرت انیشتین

👤 محمدحسن وکیلی


©️ منبع: کانال تلگرام ذهن محافظه‌کار

◽️@utfinance◽️

📄 مقاله

چرا سوسیالیسم؟

👤 آلبرت انیشتین

📎 PDF - English

©️ منبع: کانال تلگرام ذهن محافظه‌کار

◽️@utfinance◽️

🖥 در مناظره تحلیل اقتصادی، اتریشی‌ها پیروز شده‌اند

👤 خاویر میلی

سخنرانی در پردیس روزاریو - دانشگاه کاتولیک آرژانتین - 2016

📌 زیرنویس فارسی از یوتیوب لرن‌کست

در این سخنرانی، #خاویرمیلی در مقام استاد اقتصاد دانشگاه به تبیین ادعای خود می‌پردازد.

◽️@utfinance◽️

🖥 چپ و راست سیاسی از نگاه استیون پینکر

👤 آسیه علیخواه

🔗 اینستاگرام آسیه علیخواه

◼️@asiehalikhah◼️
◽️@utfinance◽️

📕 ‌‌منتشر شد

ایده های بنیادین هایک

👤 نویسنده: دونالد جی. بودرو

مترجم: اشکان زارع

۱۲۶ صفحه
۱۸۰ هزار تومان

خرید مستقیم از فروشگاه اینترنتی فراهم: farahampub.ir

#ایده_های_بنیادین_هایک #فردریش_هایک #هایک #انتشارات_فراهم #کتاب_جدید #راه_بردگی #آزادی #اقتصاد #فلسفه_سیاسی #کتاب_خوب #پیشنهاد_کتاب #اندیشه_انتقادی

◽️@utfinance◽️

📄 مقاله

مغالطه‌های اقتصادی

مغالطه‌ها به‌واسطه ظاهر منطقی‌شان دوام می‌آورند و تنها با بررسی دقیق، داده‌محور و مستقل از توجیهات احساسی می‌توان آن‌ها را اصلاح کرد.

کتاب «حقایق و مغالطه‌ها در اقتصاد» نوشته توماس سوئل، در پی بررسی مغالطه‌های رایج اقتصادی در حوزه‌های گوناگون شهری، جنسیتی، دانشگاهی، درآمدی، نژادی و کشورهای درحال‌توسعه است و به‌گونه‌ای مدون شده که ابتدا ماهیت عمومی مغالطه‌ها را تحلیل می‌کند و سپس به موارد مشخص در زیربخش‌های مختلف می‌پردازد.

کتاب با ترجمه سجاد امیری و جواد قربانی توسط انتشارات دنیای اقتصاد منتشر شده است.

◽️@utfinance◽️

📚 کتاب

Austrian Business Cycle Theory: An Introduction

👤 Paul F. Cwik

📎 PDF - English

◽️@utfinance◽️

📄 مقاله

محسن خلیلی‌عراقی چگونه نامی ماندگار پیدا کرد؟

👤 الهه طهماسبی

◽️@utfinance◽️

🖥 ویدیو

مجموعه آزادی انتخاب

👤 میلتون فریدمن

📌 با زیرنویس فارسی


- قسمت اول قدرت بازار

- قسمت دوم بیداد نظارت

- قسمت سوم کالبدشکافی بحران

- قسمت چهارم از گهواره تا گور

- قسمت پنجم خلقت برابر

- قسمت ششم مدارس ما چه کم دارند؟

- قسمت هفتم حامیان مصرف‌کننده چه کسانی هستند؟

- قسمت هشتم چه کسی از کارگران حمایت می‌کند؟

- قسمت نهم علاج تورم

- قسمت دهم و پایانی طوفان فرو می‌نشیند



📌 «#آزادی‌انتخاب»، عنوان یک مجموعه تلویزیونی ده قسمتی است که در سال ۱۹۸۰ به نویسندگی و اجرای #میلتون‌فریدمن از شبکه‌ی تلویزیونی «پی بی اس» پخش شد.

هر قسمت مشتمل بود بر دو بخش؛ بخش اول مستندی بود که فریدمن اجرا می‌کرد، و بخش دوم گفت‌وگویی میان موافقان و مخالفان، اعم از دانشگاهیان، سیاستمداران و بازرگانان بود.


◽️@utfinance◽️

🖥 درباره لیبرالیسم

معرفی کتاب لیبرالیسم نوشته لودویگ فون میزس

👤 محمد رجبی

◽️@utfinance◽️
◼️@LiberalPodcast◼️

🎧 درباره لیبرالیسم

معرفی کتاب لیبرالیسم نوشته لودویگ فون میزس

🎙 محمد رجبی

◽️@utfinance◽️
◼️@LiberalPodcast◼️

👤 مهدی تدینی:

روزنامه شرق که گویا از عدم برگزاری کنسرت شجریان خیلی ناراحت و عصبانیه، مطلبی درج کرده که از استانداردهای کیهان هم پایین‌تره.

هیچ دلیلی نمی‌بینم به شرق توصیه دوستانه یا دلسوزانه کنم. فقط یادآوری می‌کنم با درج چنین دیدگاه‌های غیرجامعه‌شناختی، بیست‌وسی‌وار و سبکی همین مقدار مخاطب و تاثیرگذاری رو هم از دست می‌‌ده.

اگر برنامه‌های مطلوبتون نمی‌گیره، باید برگردید و تفکر و عمل خودتون رو آسیب‌شناسی کنید، وگرنه آدرس غلط دادن و تخریب دگراندیشان مهارتیه که خیلی‌ها قبل از شما داشتند و به جایی نرسیدند و اگر معدود مخاطبانی دارید به این دلیله که بعضی فکر می‌کردند شما اهل تخریب و آدرس غلط نیستید.

نشنیدن صدای مخالف هنر نیست، حالا هر قدر هم که آسمون‌ریسمون ببافید. همهٔ مدال‌هایی که بابت نویز انداختن روی صدای جامعه به سینه کیهان زدند، تقدیم شما! اگر فکر می‌کنید این هنر خاصیه.

◽️@utfinance◽️

پلیس استان هوبئی چین اعلام کرده مرد ۴۷ساله‌ای را که در فضای آنلاین سخنانی انتقادی درباره رژه نظامی ارتش آزادی‌بخش خلق منتشر کرده بابت «سخنان فتنه‌انگیز» دستگیر کره و این مرد اعتراف کرده «با کفرگویی درباره کشور، احساسات مردم را جریحه‌دار کرده» است.

در حالی‌که معلوم نیست این مرد چه کسی است و چه چیزی گفته، پلیس هشدار داده «نهادهای امنیت عمومی کسی را که به احساسات میهن‌دوستانه ضربه بزند، شدیداً سرکوب خواهند کرد.»

آیا باید باور کنیم در نظر کسانی که برای ایران و جهان نسخه چینی می‌پیچند، آزادی کوچک‌ترین اهمیتی دارد؟

شرق وحشی
تلگرام| یوتوب