📄 مقاله

ضرورت تغییر

👤 موسی غنی‌نژاد

◽️@utfinance◽️

📚 کتاب

خرد و ایمان

👤 پرویز دستمالچی


◽️@utfinance◽️

📝 ۱۳ خرافه‌ اقتصادی که به باور عمومی تبدیل شده‌اند


▫️آیا ثروتمند شدن کسی به معنی فقیر شدن کس دیگری است؟

▫️آیا واردات به زیان تولید ملی است؟

▫️آیا شرکت‌های بزرگ استثمارگر هستند؟

▫️آیا دولت می‌تواند هر چقدر بخواهد پول چاپ کند؟

▫️آیا دستمزد باید حداقل مشخصی داشته باشد؟

▫️آیا دولت می‌تواند شغل ایجاد کند و قیمت‌ها را ثابت نگه دارد؟

▫️آیا نابرابری بد است و عادلانه نیست؟

▫️آیا کشوری که منابع طبیعی دارد ثروتمند است؟

▫️آیا تجارت جهانی فقط به سود کشورهای ثروتمند است؟

▫️آیا توسعه را می‌توان با دستور و برنامه ایجاد کرد؟


🔴 اگر پاسخ شما به این سؤالات مثبت است، مخاطب این مقاله هستید.


◽️@utfinance◽️

◽️ توئیت روز

حسین سلاح‌ورزی، رئیس پیشین اتاق بازرگانی:

«در سفر رییس‌جمهور به چین تنها ۲۰ دقیقه وقت ملاقات با شی‌جی‌پینگ داده شد؛ یعنی با احتساب زمان ترجمه، حداکثر ۵ دقیقه برای بیان خواسته‌ها، نظرات و مواضع ایران!
این همان تصویر واقعی جایگاه ما در نگاه پکن است، نه آنچه در تبلیغات داخلی روایت می‌شود.»

◽️@utfinance◽️

📄 چرا رند پال سوسیالیست نیست؟

کتاب «چرا سوسیالیست نیستم» نوشته رَند پال، سناتور جمهوری‌خواه آمریکایی و از چهره‌های شناخته‌شده جنبش لیبرتارین در ایالات متحده، یکی از مهم‌ترین کتاب‌ها در نقد سوسیالیسم و دفاع از اقتصاد بازار آزاد است که در سال‌های اخیر در ایران ترجمه و منتشر شده‌اند.

کتاب را مسعود یوسف‌حصیرچین ترجمه کرده و انتشارات پارسه آن را منتشر کرده است.

این کتاب نه صرفاً یک متن حزبی و سیاسی، بلکه پاسخی فلسفی، تاریخی و اقتصادی به پرسش بنیادین درباره این است که چرا اندیشه سوسیالیستی، با وجود جذابیت‌های ظاهری و وعده‌های عدالت‌خواهانه، در عمل ناکارآمد و حتی زیان‌بار از کار درآمده است.

رند پال در این کتاب با اتکا به شواهد تاریخی، داده‌های اقتصادی و استدلال‌های فلسفی، نشان می‌دهد که چرا سوسیالیسم نه تنها در تحقق عدالت و رفاه شکست خورده، بلکه همواره منجر به گسترش دولت‌های اقتدارگرا و محدود شدن آزادی‌های فردی شده است. او در ابتدای کتاب توضیح می‌دهد که چگونه وعده‌های برابری و عدالت اجتماعی در نظام‌های سوسیالیستی به‌تدریج جای خود را به سرکوب، کمبود منابع و اتلاف سرمایه داده‌اند. پال بر تجربه‌های تاریخی قرن بیستم ـ از اتحاد جماهیر شوروی و اروپای شرقی گرفته تا کوبا و ونزوئلا ـ تأکید می‌کند و این نظام‌ها را نمونه‌های روشن شکست ایده‌آل‌های سوسیالیستی می‌داند.

یکی از نقاط برجسته کتاب، نقد پال بر برداشت‌های رایج از «عدالت» در سوسیالیسم است. او نشان می‌دهد که عدالت در معنای سوسیالیستی آن، بیشتر معطوف به برابری نتایج است تا برابری فرصت‌ها، و همین تفاوت کوچک، نتایج بسیار بزرگی در پی دارد. به باور پال، هرگاه دولت کوشیده است نتایج اقتصادی و اجتماعی را برابر کند، به‌ناچار آزادی‌های فردی را محدود کرده است، چرا که برای تحقق چنین برابری‌ای باید دست به اجبار، مصادره و کنترل همه‌جانبه اقتصاد بزند.

پال همچنین در این اثر به مقایسه تجربه کشورهایی می‌پردازد که به درجات مختلف از سیاست‌های سوسیالیستی استفاده کرده‌اند. او مثال‌هایی از اسکاندیناوی را ذکر می‌کند و توضیح می‌دهد که کشورهای شمال اروپا به‌غلط به‌عنوان نمونه‌های موفق سوسیالیسم معرفی می‌شوند، در حالی که بنیان اصلی اقتصاد آن‌ها بر بازار آزاد و مالکیت خصوصی استوار است و تنها در حوزه خدمات اجتماعی، مالیات‌های بالاتری وضع کرده‌اند.

بخش مهم دیگری از کتاب به دفاع از آزادی اقتصادی و نقش آن در ایجاد رفاه اختصاص دارد. رند پال نشان می‌دهد که تنها در سایه بازار آزاد و رقابت است که نوآوری، پیشرفت و رفاه عمومی حاصل می‌شود. او تأکید می‌کند که اگرچه سرمایه‌داری کامل بی‌عیب نیست، اما در مقایسه با سوسیالیسم، بهترین سازوکار شناخته‌شده برای حفظ آزادی و تولید ثروت است.

از لحاظ سبک نگارش، کتاب به‌گونه‌ای نوشته شده است که برای مخاطب دانشگاهی و همچنین عموم علاقه‌مندان به سیاست و اقتصاد قابل‌فهم باشد. پال تلاش می‌کند از زبان ساده و مثال‌های تاریخی روشن استفاده کند تا نشان دهد نقد او بر سوسیالیسم صرفاً یک بحث نظری یا حزبی نیست، بلکه ریشه در تجربه زیسته ملت‌ها دارد.

اهمیت کتاب در فضای فکری امروز، به‌ویژه در ایالات متحده و اروپا، بیشتر به این دلیل است که موجی از گرایش‌های سوسیالیستی در میان نسل جوان پدید آمده است. رند پال با نوشتن این کتاب می‌کوشد نسل جدید را متوجه هزینه‌های پنهان و آشکار این اندیشه کند و در مقابل، آن‌ها را به ارزش آزادی فردی و اقتصاد بازار متکی بر حقوق مالکیت دعوت کند.


◽️@utfinance◽️

📄 مقاله

رشد اقتصادی، چگونه رفاه مردم را بالا می‌برد؟
/گذر از «جدال توزیع کیک» به «بزرگتر کردن کیک اقتصاد»/

◽️ جدیدترین آمار رشد اقتصادی نشان می‌دهد که رشد اقتصادی ماهانه نقطه‌ای (چه با احتساب نفت چه بدون آن) در اولین ماه تابستان امسال منفی برآورد شده و حتی نسبت به رشد خردادماه که باز هم منفی بوده، کاهش بیشتری را تجربه کرده است.

◽️ کشور ما، ایران، با وجود بهره‌مندی از منابع طبیعی غنی و جمعیت جوان تحصیل‌کرده به لحاظ اقتصادی در دهه‌های گذشته از بسیاری از کشورهای همسایه عقب افتاده است. چرا ایران از توسعه باز مانده است؟ چرا درآمد سرانه هر ایرانی پایین‌تر از کشورهای همسایه است؟

◽️ معمولاً هر گاه سخن از مشکلات اقتصادی ایران می‌شود محور مباحث، نرخ بالای تورم است. اما یک عامل مهم دیگر نیز وجود دارد: نرخ رشد اقتصادی پایین.

◽️@utfinance◽️

🔸در نخستین رویداد مماس «مجموعه ملاقات‌های انسانی» به ملاقات «مفهوم رنج» خواهیم رفت.

📅 پنحشنبه، ۱۳ شهریور
🕒 ساعت ۱۵ تا ۱۸
📬 سالن کنفرانس برج بین‌المللی تهران

⬅️ ثبت‌نام از طریق سایت؛

https://www.darwinsabouri.ir

👥 میزگرد

خشت کج
بررسی ماهیت و کارکرد بخش تعاون در اقتصاد ایران در میزگرد موسی غنی‌نژاد و عباس آخوندی

مجله تجارت فردا، شماره ۶۰۴
۸ شهریور ۱۴۰۴

◽️@utfinance◽️

📄 واقعیات در برابر زبان‌بازی

👥 گفت‎‌وگوی پیتر رابینسون با توماس سوئل


✍🏻 ترجمه: امیر امجدیان

◽️@utfinance◽️

‍ 📄 مقاله

احمد توکلی، چرا و چگونه در برابر توسعه ایستاد؟

👤 شادی معرفتی

احمد توکلی را می‌توان مردی دانست که همیشه در چهارراه ایستاده بود؛ چهارراهی میان «عدالت» و «توسعه»، میان «افشاگری» و «سیاست‌ورزی». او بارها بانگ زد که برای عدالت می‌جنگد، رانت‌ها را برملا کرد، نامه‌های تند نوشت و خود را در قامت وجدان بیدار مجلس نشان داد. اما هربار که به دوراهی بزرگ تاریخ رسید، گام‌هایش نه به سوی آینده، که به سوی عقب متمایل شد. در دهه 60، منتقد اقتصاد دولتی بود، اما در دهه 80، پرچم تثبیت قیمت‌ها را بر دوش گرفت. روزی علیه سیاست‌های دولتی شعار داد و روزی دیگر در برابر برنامه چهارم توسعه و استراتژی صنعتی، سد ساخت. نگاهش به جهان همچنان محصور در مرزها ماند؛ در حالی که تجربه کشورهای در حال توسعه نشان می‌داد بدون گشودن درها، صنعتی شدن بیشتر شبیه رویاست تا امکان. حالا که مدتی است از خاکسپاری احمد توکلی گذشته است، پرسش اینجاست که او چرا و چگونه در برابر توسعه ایستاد؟

احمد توکلی از همان آغاز دهه ۶۰، به چهره‌ای متفاوت در سیاست و اقتصاد جمهوری اسلامی بدل شد. او که در کابینه اول میرحسین موسوی وزیر کار بود، خیلی زود به دلیل اختلافات عمیق با چپ‌های اقتصادی از دولت جدا شد و راه دیگری برگزید: تأسیس روزنامه رسالت به‌عنوان سنگر فکری راست‌های اسلامی و پرچم‌دار گفتمان تازه‌ای که «بازار اسلامی» را در برابر «اقتصاد کوپنی» قرار می‌داد.

در روزگاری که دولت موسوی با جنگ، تحریم و کمبود منابع، راه نجات را در کنترل شدید واردات و صادرات، نظام چندنرخی ارز، توزیع کوپن و تثبیت قیمت‌ها می‌دید، توکلی هشدار می‌داد این مسیر به رانت، فساد اداری و پرورش طبقه‌ای وابسته به دولت می‌انجامد. او عدالت را در «کار و تولید» می‌جست، نه در مساوات کوپنی.

اوایل دهه هشتاد، در پایان برنامه سوم توسعه، ایران آماده گام بعدی بود: تدوین یک نقشه راه برای صنعتی‌شدن. «طرح جامع استراتژی توسعه صنعتی» به مدیریت مسعود نیلی با همکاری بیش از ۶۸ اقتصاددان در سال ۱۳۸۲ تدوین شد؛ نخستین سند منسجم برای تبدیل ایران به کشوری صنعتی و پیوندخورده با اقتصاد جهانی. این طرح قرار بود دولت را از بنگاهداری دور کند، بخش خصوصی را محور توسعه بداند و تعامل با جهان را به فرصت بدل کند.

اما تنها چند روز پس از رونمایی، احمد توکلی و ۹ اقتصاددان دیگر با نامه‌ای سرگشاده به خاتمی، این سند را «نئولیبرالی» و «مخل استقلال» خواندند. آنها مدعی بودند که طرح، عدالت اجتماعی را نادیده می‌گیرد، راه سلطه شرکت‌های فراملی را هموار می‌کند و استقلال اقتصادی ایران را تهدید خواهد کرد. مخالفتی که بیش از آنکه نقد علمی باشد، رنگ ایدئولوژیک داشت.

نتیجه روشن بود: دولت سند را کنار گذاشت و یکی از معدود تلاش‌های علمی برای طراحی استراتژی صنعتی ملی در نطفه خفه شد. در حالی که ترکیه، مالزی و ویتنام در همان سال‌ها جهش صنعتی را آغاز کردند، ایران منابع نفتی را صرف تثبیت قیمت‌ها و یارانه‌های پرهزینه کرد. پراکندگی سیاست صنعتی، کشور را از رقبا عقب راند.

توکلی، به‌ظاهر در جست‌وجوی عدالت، اغلب در دام شعار افتاد. عدالت در سخن او رنگ آرمان داشت، اما در عمل به سیاست‌هایی بدل شد که نه تورم را مهار کرد، نه فقر را کاهش داد. تثبیت قیمت‌ها، که او از آن همچون «دستاورد مجلس هفتم» یاد می‌کرد، جز اتلاف منابع و گسترش کسری بودجه حاصلی نداشت. نامه مخالفت با استراتژی توسعه صنعتی نیز، فرصت تاریخی ایران برای ترسیم نقشه راه صنعتی شدن را بر باد داد و سرانجام، در بزنگاه سیاسی سال ۱۳۸۴، با وجود همه تردیدهایش، در کارزار هاشمی‌رفسنجانی و احمدی‌نژاد از محمود احمدی‌نژاد حمایت کرد؛ انتخابی که نه‌تنها کشور را به عقب برد، بلکه نشانه‌ای بود از ترجیح مصالح جناحی بر آینده ملی. این‌گونه بود که احمد توکلی، در حافظه اقتصاد سیاسی ایران، نه به‌عنوان معمار توسعه، بلکه به‌عنوان سیاستمداری پارادوکسیکال ثبت شد: عدالت‌خواهی که راه عدالت را بست، افشاگری که نقشه‌ای برای ساختن نداشت، و سیاستمداری که می‌توانست چراغی برافروزد، اما بارها در بزنگاه، شعله‌ها را خاموش کرد.

🔗 همچنین بخوانید: احمد توکلی؛ سیاست‌گذار ناترازی‌ها

◽️@utfinance◽️

📄 چرا بازارها شعور درست و حسابی ندارند؟

👤 امیررضا عبدلی

طرف بیش از سی سال فرمانده و فرماندار و استاندار و نماینده مجلس بوده. و حالا با کوهی از تجارب گرانسنگ سیاسی و نظامی و امنیتی در واکنش به دلار بالای صدهزار تومانی هشتم شهریور در می‌آید که: «واکنش بازار به اسنپ‌بک تند و اشتباه بود. رفتار هوشمندانه و خردمندانه‌ای نبود».
طرف واقعاً تعجّب کرده و ناراحت شده که چرا بازار هم مثل رسانه‌های فرمایشیِ «هوشمند و خردمند»، مطیع و منتظر ابلاغ اوامر نیست.
طرف نمی‌فهمد و نمی‌تواند بفهمد که بازار از میلیون‌ها خریدار و فروشنده‌ای تشکیل شده که فرد فردشان از امثال او هوشمندترند. آن‌ها ناگزیرند هوشمند باشند چون در غیر این صورت بهای خبط‌هایشان را با ضرر یا ورشکستگی خواهند پرداخت. آن‌ها مثل سیاستمداران و بوروکرات‌های یک سیستم فاسد نیستند که هرچه بیشتر بر خطا و جهالت‌ اصرار کنند، بختشان برای ترفیع و دریافت نشان لیاقت بیشتر شود.

اصلاح‌ناپذیری یک حکومت ناشی از همین ضدّاندیشه‌هایی است که در ذهن بیمار رهبران و کارگزارانش جریان دارد. از نظر آن‌ها واقعیت چیزی نیست که باید بفهمیم و بپذیریم، چیزی است که باید آن‌قدر زیر فشارش بگذاریم تا تسلیم خیالات و اوهام مقدّس ما شود.
خلاصه جای بسی تأسف است که بازارها از آن شعور و بصیرتی که مقامات مسئول انتظار دارند برخوردار نیستند و اجازه نمی‌دهند وفاق لازم بر جامعه حکمفرما شود. بنابراین دلار باز هم گران‌تر خواهد شد و ریال به روند پنجاه‌ساله بی‌ارزش شدن ادامه خواهد داد؛ تا روزی که افق روشنی پیش روی اقتصاد نیست، و تا روزی که دولت به قدرت خرید شهروندان دستبرد می‌زند و هزینه‌های ندانم‌کاری‌هایش را از محل افزایش حجم پول تأمین می‌کند.

◽️@utfinance◽️

🖥 نسیم نوروزی اصلاحطلب ساکن کانادا: «مهسا امینی مظهر هر چیزی بود که می‌توانست باعث تجزیه ایران شود.»

«غرب منتظر اتفاقی برای تغییر رژیم در ایران بود و (بعد از کشته شدن مهسا امینی) آن‌ها گفتند حالا وقتش است. بنابراین آن‌ها تمام کارت‌هایشان را بازی کردند. این در ذهن من یک عملیات کامل برای تغییر رژیم بود.»

◽️@utfinance◽️