📄 مقاله

خصوصی سازی پول: نسخه‌ای برای یک ارز باثبات

📌 در کتاب «خصوصی سازی پول» تلاش هایک بیشتر متوجّه طرح جدّی یک سؤال است تا متقاعد کردن ما در مورد جواب آن­: «آیا رقابت بین منتشرکنندگان انواع کاملاً متمایزی از پول (یعنی واحدهای مختلف پول) نمی‌تواند نوع بهتری از پول را نسبت به آنچه تاکنون داشته‌ایم در اختیار ما بگذارد؟». به نظر می­‌رسد اکنون پس از گذشت بیش از چهل سال از نگارش این کتاب و در دورۀ ظهور غیرمنتظره و گسترش تدریجی ارزهای دیجیتال، سؤال مورد نظر هایک اهمیت بسیار بیشتری یافته باشد.

◽️@utfinance◽️

📚 کتاب

Denationalisation of Money: The Argument Refined

👤 فردریش فون هایک

🗓 1976

📎 PDF - English

◽️@utfinance◽️

📕 معرفی کتاب

«خصوصی‌سازی پول»

👤 فردریش فون هایک

✍ترجمه: امیررضا عبدلی و محمد جوادی

لینک خرید کتاب از طاقچه:
https://taaghche.com/book/76976


لینک کتاب در نشر آماره

◽️@utfinance◽️

📄 یادداشت

شب عید و کار بازار و بهازار

👤 محمد طبیبیان


مسئول دولتی ظاهراً عده‌ای از کسبه را جمع کرده بود و مطلبی به این مضمون برایشان می‌گفت که گفتگو در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

مطلب این که دولت توان کنترل قیمت‌ها را ندارد فقط بازار است که قدرت کنترل قیمت‌ها را دارد و در این شب عیدی و تورم تازنده و بی‌ترحم بازاریانند که بهتر است کمک کنند قیمت‌ها کنترل شود چون فقط بازار است که می‌تواند قیمت‌ها را کنترل کند!

در این گفته چند ایراد یا اشتباه وجود دارد.

اول منظور گوینده از این سخن است. آیا منظور ایشان یافتن راه صحیح کاهش بار هزینه خانوار از طریق کاهش قیمت‌ها در شب عید است و تصور می‌کنند بازاریان بعد از شنیدن توصیه ایشان به جد و جهت در جهت کاهش قیمت اقدام خواهند کرد؟

این تصورات باطل است. زیرا:
یکم این که مفهوم بازار از نظر اقتصاددانان و بازار در کلام عامیانه بسیار متفاوت است. در اقتصاد، بازار به معنی عرضه و تقاضا است و اشاره‌ای به محل یا گروه خاصی از کسبه نمی‌کند.

در اقتصاد، بازار یعنی سازو کار مراوده داوطلبانه بین مردم.  به همین دلیل هم بهتر است به این چارچوب «بهازار» اطلاق شود، یعنی محل ظاهر شدند بها یا قیمت.

اگر بازارها رقابتی باشند هیچ فعال اقتصادی چه عرضه کننده و یا خریدار نمی‌تواند بر قیمت تاثیر بگذارد. اگر بازار انحصاری باشد فروشنده با تصمیم خود بر قیمت تاثیر می‌گذارد و قیمت انحصاری تعیین می‌کند و به توصیه کسی هم گوش فرا نمی‌دهد. برای مثال بازار خودرو را در نظر داشته باشید.

دوم، بهازار از طریق عرضه و تقاضا قیمت تعیین می‌کند اما قیمت‌های نسبی را. یعنی قیمت تخم‌مرغ به نسبت گوشت، گوشت به نسبت برنج، قیمت برنج به نسبت گندم… و هزاران قیمت نسبی توسط سازو کار عرضه و تقاضا تعیین می‌شود و نه قیمت‌های مطلق. قیمت‌های مطلق را فقط سیاست‌های دولتی از قبیل افزایش حجم پول تعیین می‌کند و لاغیر.
آنچه کمر شکن است تغییر قیمت نسبی خیار نسبت به گوجه فرنگی نیست که عرضه و تقاضا یا بهازار تعیین می‌کند، بلکه سطح عمومی قیمت‌ها و تورم عمومی است. این را فقط حکومت تعیین می‌کند و عامل آن است، از طریق ایجاد نقدینگی مستمر (همه جا و همیشه تاریخ تورم را سیاست‌های مالی و بیشتر سیاست‌های پولی حکومت‌ها ایجاد کرده است).
اما ده‌ها سال است که از طریق مغلطه سعی شده توجه مردم به مطالب دیگر منعطف شود.

سوم بازار به مفهوم عمومی آن در ایران به دالان طولانی گفته می‌شود که دو طرف آن مغازه هست و افرادی منتظر رسیدن مشتری و خرید آنان نشسته‌اند، این نهاد علاوه بر این که جزئی از نظام عرضه و تقاضا است و نه تمامی آن در ایران یک نهاد سیاسی و اجتماعی هم بوده است. لا اقل بخش متشکل آن بیشتر وجه مرکانتالیستی (سوداگرانه) دارد نه رقابتی. یعنی به صورت تاریخی زیر مجموعه‌ای متشکل در آن شکل گرفته که سعی کرده از طریق اعمال نفوذ در حکومت امتیازهایی کسب کند ( خواه در آن دلان مستقر باشند، به صورت مغازه‌‌دار یا در بلند مرتبه‌های منطقه تپه‌ای، تحت عنوان شرکت) برای ایجاد رانت و حق انحصاری. مانند سهمیه ارز، سهمیه کالا، دسترسی به اعتبارات ارزان بانکی، حق ویژه واردات و صادرات (انحصار خرید کالاهای ضروری، کاغذ، گوشی تلفن…و مجوز و سهمیه محصولات پتروشیمی و صادرات و غیره کجا است و چگونه توزیع می شود؟) چرا وضعیت بازار خودرو، کیفیت و قیمت، چنین فاجعه است؟ این‌ها دقیقاً نوع سیاست‌هایی است که در چارچوب شیوه مرکانتالیسم  طبقه بندی می‌شود و قابل توضیح است.

چهارم اقتصاددانان درس خوانده پیوسته مدافع بازار رقابتی بوده به دلیل کار آیی امکان مشارکت عمومی، شفافیت، و آزادی و پیوسته مخالف انحصار، امتیاز، رانت و سیاست‌هایی که چنین شرایطی را فراهم می‌کند بوده‌اند چون این شیوه‌ها عین ناکارآیی، فساد و بی عدالتی هستند.
مغلطه کاران متعددی بوده‌اند که برای تخطئه اقتصاد آن را مدافع بازار تلقی کرده‌اند و اشاره به مرکانتالیست ها و انحصار گران داشته‌اند که گوئی اقتصاد دانان مدافع این‌ها هستند.

بایستی ذهنیت‌ها را درست تنظیم کنیم تا دانه برای دام بهره‌مند شوندگان فساد نشویم. از جمله کسانی که از سهمیه ارز ترجیحی و رفاقتی و انحصاری و بهره‌مند شوندگان مشخص و معدود آن دفاع می‌کنند چنان‌که گویی از منافع عمومی دفاع می‌کنند.

◽️@utfinance◽️

🖥 ویدیو

درباره‌ی عدالت اجتماعی

👤 فریدریش فون هایک

◽️@utfinance◽️

👤 موسی غنی‌نژاد:

«نمی‌خواستم مجبور بشوم ته ریش بگذارم و روی پیشانی‌ام یک کارهایی بکنم و خودی محسوب بشوم. به این خاطر به حیطه کار اجرایی نیامدم.»


◽️@utfinance◽️

📚 کتاب

Hayek on Hayek:
An Autobiographical Dialogue

◽️@utfinance◽️

📚 کتاب

Hayek on Hayek:
An Autobiographical Dialogue

◽️@utfinance◽️

📄 مقاله

مروری بر ادبیات داستانی لیبرال و لیبرتارین

◽️@utfinance◽️

لینک خرید کتاب‌های سودابه قیصری

با تخفیف 25 درصد
از وبسایت بنوبوک

◽️@utfinance◽️

🖥 ویدیو

چرا اغلب روشنفکران 57ی چپ‌گرا بودند و در آتش شورش دمیدند؟

◽️@utfinance◽️

◽️ توئیت

👤 مهرپویا علا

حالا یک موضوع جالب اینکه «کاپیتالیسم»، «فردگرایی» و «مکتب اتریش» هر سه معنای طعنه‌آمیز داشتند و اصلاً توسط مخالفان این جریان‌ها ساخته شده بودند.

◽️@utfinance◽️

📄 یادداشت

«سلطیه» و چریک‌های زبانی

👤 بابک مینا

چپ پست‌مدرن از آنجا که عمدتاً معتقد است «زبان است که زندگی اجتماعی را می‌سازد» و «زبان عرصه قدرت است» و «نظام قدرت را باید از درون واسازی کرد» بنابراین تصور می‌کند با «ازآن‌خود‌سازی» واژگانِ نظامِ قدرت می‌تواند آن را براندازد.

بر این اساس اگر نظام قدرت به زنان می‌گوید «سلیطه»، زنان باید به گونه‌ای ارادی خود را سلطیه بخوانند تا اثر قدرت در این کلمه را خنثی کنند. سیاستِ دیگرِ چپ پست مدرن ضدعفونی‌ کردن زبان است: با ذره‌بین دنبال کلمات و عبارات و تعابیر روزمره می‌گردند تا ردپایی از زن‌ستیزی و همجنس‌گراستیزی و نژادستیزی و غیره در آنها تشخیص دهند و بعد می‌کوشند فی الفور آنها را تغییر دهند. هدف نهایی به طور ضمنی خلق زبانی جدید است که عاری از قدرت باشد. برای چپ جدید حتی اگر این هدف هرگز دست نیافتنی باشد باید برای آن تلاش کرد.

در برابر چنین دیدگاهی باید تاکید کنیم که زبان به اراده اشخاص و چریک‌های زبانی تغییر نمی‌کند. هر زبانی یک نهادی اجتماعی است که قواعد درونی خود را دارد. ناسزا، ناسزا است و با تصمیم و کارزار چند چپ هپروتی ناگهان معنای خود را از دست نمی‌دهد. نکته طنزآمیز این است که چپ جدید بسیار نخبه‌گرا است و بیشتر محدود به چند فعال سیاسی و هنرمند آلامد و برکنار از توده مردم. جمعی خودشیفته که تصور می‌کنند مرکز جهان‌اند و با فلان عمل می‌توانند «نظام قدرت زبانی» را تغییر دهند. البته این نوع «مبارزه زبانی» هزلی بی‌مقدار است و باعث وهن مبارزه، اما به هر حال در همین عمل مضحک هم خصلت ثابت سنت چپ را می‌بینیم: آرزو برای جعل انسانی جدید، جامعه‌ای جدید، زبانی جدید. خیر، زبان همین است که می‌بینید، معنای کلمات بر مبنای سنتی جمعی به ما رسیده است، تغییرات زبان آهسته است و از تصمیم افراد اطاعت نمی‌کند.

◽️@utfinance◽️

ویدیوکست

چرا الماس به‌درد نخور از آب حیاتی گرون‌تره؟

پادکست خوره کتاب

اگر برای شما هم این سوال پیش آمده چرا آب که برای حیات انسان ضروری است بسیار ارزان است و الماس که انسان نیاز چندانی به آن ندارد گران است، این بخش از پادکست خوره کتاب را گوش بدید.
به نظر شما معیار ارزشمندی کالاها چیست؟ آیا درباره تئوری‌های ارزش چیزی شنیده‌اید؟ این ویدیوکست را از دست ندهید.

◽️@utfinance◽️

👤 موسی غنی‌نژاد:

«فروش پست مدیریتی به پنج‌ میلیارد
یعنی اداره اقتصاد به شیوه تیول‌داری نه نئولیبرالیسم!»

◽️@utfinance◽️

📕 معرفی کتاب

آزاد سازی و عملکرد اقتصادی

👤 موسی غنی‌نژاد

📌 در این کتاب موسی غنی‌نژاد توضیح می‌دهد که پیش‌شرط خصوصی سازی، آزادسازی و مقررات زدایی است.


🔗 لینک خرید کتاب از فیدیبو:

https://fidibo.com/book/154522-آزاد-سازی-عملکرد-اقتصادی

◽️@utfinance◽️

📌 فهرست کتاب

📌 مقدمه کتاب

◽️@utfinance◽️

📕 معرفی کتاب

قدرت و بازار

👤 مورای روتبارد

◽️@utfinance◽️

📚 کتاب

Trend of Economic Thinking:
Essays on Political Economists and Economic History

روند تفکر اقتصادی: مقالاتی در مورد اقتصاددانان سیاسی و تاریخ اقتصادی

👤 فردریش فون هایک

🗓 1951

📌 هایک در این کتاب چهره‌هایی را معرفی می‌کند که بر توسعه اندیشه اقتصادی او تأثیر گذاشته‌اند. این مقالات از اقتصاددانان مشهوری مانند مندویل، هیوم، اسمیت و باستیا گرفته تا چهره‌های کمتر شناخته شده‌ای مانند دوپو (Dupuit) و گوسن (Gossen) را در بر می‌گیرد که گستره مطالعه هایک در مورد تاریخ اندیشه اقتصادی را نشان می‌دهد.

🔗 لینک خرید کتاب از آمازون


◽️@utfinance◽️

📚 کتاب

Trend of Economic Thinking:
Essays on Political Economists and Economic History

روند تفکر اقتصادی: مقالاتی در مورد اقتصاددانان سیاسی و تاریخ اقتصادی

👤 فردریش فون هایک

📌 هایک در این کتاب چهره‌هایی را معرفی می‌کند که بر توسعه اندیشه اقتصادی او تأثیر گذاشته‌اند. این مقالات از اقتصاددانان مشهوری مانند مندویل، هیوم، اسمیت و باستیا گرفته تا چهره‌های کمتر شناخته شده‌ای مانند دوپو (Dupuit) و گوسن (Gossen) را در بر می‌گیرد که گستره مطالعه هایک در مورد تاریخ اندیشه اقتصادی را نشان می‌دهد.

📎 PDF - English

◽️@utfinance◽️

📚 مروری بر کتاب «روند تفکر اقتصادی: مقالاتی درباره اقتصاددانان سیاسی و تاریخ اقتصادی»

نگاهی به روند تفکر اقتصادی هایک

کتاب «روند تفکر اقتصادی: مقالاتی درباره اقتصاددانان سیاسی و تاریخ اقتصادی» فریدریش هایک چیزی بیش از مجموعه‌ای از مقالات است. این سفری است در دودمان روشنفکری که اندیشه اقتصادی او را شکل داد. این کتاب که در سال 1951 منتشر شد، بررسی انتقادی شخصیت‌های کلیدی و مکاتب فکری را ارائه می‌کند که پایه‌های اقتصاد مدرن را پایه‌گذاری کردند.

◽️ قسمت اول: اقتصاددان و وظیفه او
بخش افتتاحیه کتاب زمینه بحث را توضیح می‌دهد و نقش در حال تحول علم اقتصاد و دست اندرکاران آن را بررسی می‌کند. هایک اقتصاددانان را افرادی معرفی می‌کند که با پرسش‌های پیچیده اجتماعی مرتبط با تخصیص منابع و رفاه اجتماعی دست و پنجه نرم می‌کنند.

◽️ بخش دوم: خاستگاه‌های اقتصاد سیاسی در بریتانیا
هایک به بررسی جریانات فکری بریتانیای قرن هجدهم، زادگاه اقتصاد مدرن، می‌پردازد. او چهره‌هایی مانند فرانسیس بیکن، دیوید هیوم و برنارد ماندویل را مورد بررسی قرار می‌دهد و کمک آنها به روش شناسی اقتصادی و درک آنها از نیروهای بازار را برجسته می‌کند. هایک بر اهمیت این متفکران اولیه در از بین بردن ایده‌های مرکانتیلیستی و هموار کردن راه برای تمرکز بر کنش فردی و نظم خودجوش تأکید می‌کند.

◽️ بخش سوم: سیاست پولی
این بخش به پیچیدگی‌های تئوری و سیاست پولی می‌پردازد. هایک بحث‌های پیرامون استاندارد طلا و نقش نوظهور بانک‌های مرکزی را تحلیل می‌کند. تمرکز او بر افشای معایب دستکاری پولی و حمایت از اصول صحیح پول است.

◽️ قسمت چهارم: مکتب اتریش و انقلاب مارژینالیستی
در اینجا، هایک به سنت فکری که عمیق‌ترین تأثیر را بر او گذاشت، می‌پردازد: مکتب اقتصاد اتریش.
او کارهای پیشگامانه کارل منگر، لودویگ فون میزس و فردریش ویزر را بررسی می‌کند و بر مفاهیمی مانند سود حاشیه‌ای، نظریه ارزش ذهنی و نقش کارآفرینی تمرکز می‌کند. این بخش اصول اصلی اقتصاد اتریشی را نشان می‌دهد که هایک بعداً آنها را پیش برد و از آنها دفاع کرد.

◽️ بخش پنجم: سوسیالیسم و مسئله دانش
بخش پایانی به چالش برنامه ریزی اقتصادی سوسیالیستی می‌پردازد. هایک استدلال می‌کند که برنامه ریزی مرکزی ناگزیر به مشکلات دانش منجر می‌شود، زیرا برنامه ریزان فاقد اطلاعات پراکنده‌ای هستند که میلیون ها نفر در اقتصاد بازار دارند. او بر اهمیت نظم خودانگیخته و سیستم قیمت به عنوان مکانیسم‌هایی برای تخصیص کارآمد منابع تاکید می‌کند.

◽️ پروژه فکری هایک
«روند تفکر اقتصادی» نگاهی اجمالی به رشد فکری هایک ارائه می‌دهد. او با تعامل انتقادی با متفکران گذشته، موضع خود را در مورد موضوعات محوری مانند سیاست پولی، محاسبات اقتصادی و نقش دولت روشن می‌کند. این کتاب به‌عنوان پایه‌ای برای آثار مهم بعدی هایک، مانند «راه بردگی» و «قانون اساسی آزادی» عمل می‌کند، جایی که او ایده‌های خود را درباره حکومت محدود، نظم خودجوش و اهمیت آزادی فردی بسط می‌دهد.
کتاب «روند تفکر اقتصادی» صرفاً یک بررسی تاریخی نیست. این فراخوانی برای تعامل انتقادی با ایده‌های اقتصادی است. این کتاب منبع ارزشمندی برای هر کسی است که علاقه مند به درک مبانی فکری تفکر اقتصادی مدرن و اصول اصلی شکل دهنده فلسفه اقتصادی تاثیرگذار هایک است.
◽️@utfinance◽️