Finance & Economics

📄 قوانین نخستین

👤 فریدریش فون هایک
مترجم: موسیٰ غنی‌نژاد

اکنون فهم این مطلب آسان‌تر شده است که چرا در تمام تمدن‌های باستانی شاهد قانونی هستیم که همانند قانون «مادها و پارس‌ها تغییرناپذیر است‌»، و چرا همۀ «قانون‌گذاری‌»های اولیه عبارت بود از کوشش برای ثبت و شناساندن قانونی که تصور می‌شد به‌طور تغییرناپذیری از قبل موجود بوده است. «قانون‌گذار» می‌توانست سعی در تصفیۀ قانون از تحریف‌های مفروض کند، یا خلوص اولیه را به آن بازگرداند، ولی کسی فکر نمی‌کرد او ‌بتواند قانون جدیدی وضع کند. مورخان حقوق اتفاق نظر دارند که تمام «قانون‌گذاران‌» معروف دوران باستان، از آورـ نامو و حمورابی تا سولون، لیکورگوس گرفته تا مؤلفان «دوازده فرمان روم‌»، هیچکدام قصد ابداع قوانین جدیدی را نداشتند، بلکه صرفاً می‌خواستند قوانینی را که وجود داشت و همیشه وجود داشته بیان کنند.

ولی اینکه هیچکس قدرت و قصد تغییر قانون را نداشت و فقط قانون قدیمی به‌عنوان قانون خوب شناخته می‌شد، بدین معنا نیست که قانون به رشد خود ادامه نمی‌داد، بلکه فقط به این معناست که تغییراتی که عملاً به وجود آمدند، ناشی از قصد و طرح عامدانۀ قانون‌گذار نبوده است.
برای حاکمی که قدرت وی تا حد زیادی بر این واقعیت استوار بود که مردم از او انتظار داشتند قانونی را که تصور می‌شد مستقل از ارادۀ اوست به مورد اجرا دربیاورد، این قانون غالباً بیش از این‌که وسیله‌ای جهت رسیدن به اهداف آگاهانۀ وی تلقی شود مانعی در برابر کوشش‌های وی به‌منظور سازماندهی عامدانۀ حکومت به شمار می‌رفت. قواعد جدید در میان آن دسته از فعالیت‌های اتباع حاکمان ظهور می‌یافت که آنها [حاکمان] نمی‌توانستند مستقیماً تحت کنترل داشته باشند، یعنی اغلب و به‌طور عمده در روابط با اتباع بیگانه بود که قواعد جدید خارج از حیطۀ قوانین اِعمال‌شده توسط حاکمان ظهور یافتند، قوانینی که هرقدر تصریح می‌شدند به همان انداز انعطاف‌ناپذیرتر می‌گشتند.

به این ترتیب، رشد قواعد رفتاری مستقل از اهدافِ معین که بتواند نظم خودجوشی را به وجود آورد، اغلب در تعارض با اهداف حاکمانی شکل گرفت که سعی در تبدیل قلمرو خود به یک سازمان به معنای واقعی کلمه داشتند. برای یافتن مراحل تحول قانون، که در نهایت وجود جامعۀ باز را ممکن ساخت، باید اساساً به ius gentium، یعنی حقوق تجارت و شیوۀ کار در بندرها و بازارهای مکاره توجه کنیم. حتی شاید بتوان گفت تشکیل قواعد رفتاری همه‌شمول [عام] در اجتماع سازمان‌یافتۀ قبیله آغاز نشد، بلکه با اولین مورد مبادله پایاپای خاموش [بدون گفت‌وگو] آغاز شد، زمانی که یک انسان وحشی هدیه‌ای را در مرز قلمرو قبیلۀ خود نهاد، به این امید که هدیۀ متقابلی را به همین طریق دریافت کند، و بدین ترتیب رسم جدیدی به وجود آمد. به‌هرحال قبول قواعد رفتاری عام نه از طریق رهبری حاکمان بلکه توسط آداب و رسومی صورت گرفته است که افراد می‌توانستند روی آن‌ها حساب کنند.

📚 قانون،‌ قانون‌گذاری و آزادی ، جلد یک ، فصل چهارم ، ص۸۹-۸۸

◽️@utfinance◽️

منبع: پژوهشگاه مالکیت و بازار

@IIFOM_CO

iifom.com

#هایک
#موسی_غنی_نژاد

👍2

1.27K viewsedited 13:34