📄 مقاله

«مقلدِ تاچر در خانه شماره 10»


@utfinance

📌 بحران انرژی در آستانه فصل سرد بر قاره اروپا سایه افکنده است. تحلیل‌گران گلدمن ساکس پیش‌بینی کرده اند که در صورت افزایش قیمت انرژی نرخ تورم بریتانیا می تواند تا سطح 22 درصد افزایش پیدا کند. این در حالی است که بانک مرکزی انگلیس مجبور است برای مقابله با تورم نرخ بهره را افزایش دهد و این موضوع می تواند رکود اقتصادی را ،در حالی که تازه این اقتصاد از رکود پاندمی کرونا خلاص شده است، به اقتصاد برتانیا بازگرداند. این‌ها معضلاتی است که هر کدام به تنهایی می تواند آینده سختی را جلوی راه یک نخست وزیر تصویر کند و در حالی تراس وارد خانه شماره 10 خیابان داونینگ می شود که با مجموعه‌ای از این بحران‌ها مواجه است.

@UTfinance

📄 پرونده؛ پرسش روز

1- «سه دهه پس از فروپاشی شوروی»

👤 البرز نظامی

@utfinance

📄 مقاله

2- «شرق غربی»

👤 موسی غنی‌نژاد

@utfinance

📄 مقاله

3- «مصیبت اصلاح»

👤 امیرحسین خالقی

@utfinance

منابعی برای دروس اقتصاد انرژی

در این سال‌‌ها چند بار درس اقتصاد انرژی پیش‌رفته/کاربردی را برای دانش‌جویانی با پیشینه عموما مهندسی و فنی تدریس کرده‌ام و دنبال منابع مناسب هم برای چنین کلاسی بوده‌ام. این تابستان منابع را دوباره بروز کردم و برخی را معرفی می‌کنم شاید به کار بقیه هم بیاید.

ابتدا باید این توضیح را بدهم که درس‌های اقتصاد انرژی باید چند موضوع مهم را پوشش بدهند که لزوما یک کتاب خوب برای همه‌ آن‌ها وجود ندارد. به نظرم موضوعات اصلی را می‌شه در این گروه‌ها طبقه‌بندی کرد:

۱) سیستم‌های انرژی: فهم روابط فیزیکی حاکم برای تولید، انتقال و مصرف انرژی، تبدیل واحدها، درک قیود فیزیکی حاکم بر سیستم‌های انرژی

۲) اقتصاد کلان انرژی: درک نظام‌مند از تعامل منابع، مصارف و روندهای انرژی در دنیا، سناریوهای انرژی، امنیت انرژی، روندهای بلندمدت انرژی

۳) اقتصاد خرد: مفاهیمی مثل ماهیت تخصصی تابع عرضه و تقاضا، کشش و تعادل در بازارهای انرژی

۴) اقتصاد صنعتی (IO): درک رفتار رقابت ناکامل و استراتژیک بین بازی‌‌گران و تحلیل و طراحی بازارهای انرژی (خصوصا بازار برق)

۵) اقتصاد بخش عمومی: جنبه‌های نرماتیو، رفاه اجتماعی و سیاست‌گذاری بهینه بخش محیط‌زیست و انرژی (مباحثی مثل مالیات و یارانه بهینه)

و نهایتا ۶) تحلیل و درک رفتار و ماهیت بازارهای مختلف انرژی مثل نفت و گاز و ذغال‌سنگ و برق فسیلی و تجدیدپذیر و هیدروژن و برق هسته‌ای و بازار کربن و ... که هر کدام‌شان می‌تواند یک بحث مفصل باشد.

کتابی که همه این جنبه‌ها را به خوبی پوشش بدهد پیدا نکردم ولی چند کتاب که ترکیب‌شان کمابیش مباحث را پوشش می‌دهد این‌ها هستند:

اول از همه یک کتاب با دست‌رسی باز که همین امسال منتشر شد و پوشش خوبی روی اقتصاد کاربردی بازارهای مختلف دارد را معرفی کنم. می‌توانید رایگان دانلود کنید.


کتاب «اقتصاد انرژی: بازارها، تاریخچه و سیاست‌ها» جنبه‌های نظری را خیلی پوشش نداده ولی بازارها و فناورهای را نسبتا با جزییات وارد شده‌ است. نویسنده کتاب دومی هم دارد که بیش‌تر روی جنبه‌های فنی‌تر انرژی متمرکز است.

کتاب اقتصاد انرژی شوارتز به عنوان منبع اصلی درس گزینه بدی نیست چون هم یک مقدار خوبی به تئوری اقتصاد خرد و اقتصاد منابع پایان‌پذیر پرداخته است و هم بازارهای مختلف انرژی را بحث کرده است. این کتاب نسبتا جدید هم خصوصیات کمابیش مشابهی دارد.


باتاچاریا سعی کرده بیش‌تر نظری باشه ولی به نظرم از برخی مباحث نسبتا سطحی عبور کرده است.

نهایتا چند هندبوک انرژی (اولی، دومی) هم در سال‌های اخیر منتشر شده که لزوما مناسب کتاب درسی نیستند ولی برخی فصل‌های‌شان را می‌شود ه عنوان خواندنی مکمل در کلاس بحث کرد.

تماس با نویسنده @hamed_ghoddusi
@hamedghoddusi

📄 مقاله

«نگاه به شرق در برنامه هفتم»

👤 محمد طبیبیان

@utfinance

📄 مقاله

زیستن نه بر پایه‌ی دروغ

👤 آلکساندر سولژنیتسین
ترجمه‌ی آبتین گلکار
@UTfinance

حقیقت و ایدئولوژی

حقیقت بازتاب واقعیت در ذهن براساس معیارهای عقل سلیم یا عقل عقلایی است که خود ریشه در عرف زمانه دارد. اما ایدئولوژی از عقل سلیم نفور است و واقعیتی را که سازگار با معیارهای خود نیابد نفی میکند یا دیگرگون نشان می‌دهد. بازداشت و به دنبال آن درگذشت غم انگیز مهسا امینی در دست کسانی که مسئولیت امنیت جانی او را به عهده داشتند حقیقتی تاسف بار و البته انکار ناپذیر است. مقامات ذیربط از همان آغاز هرگونه مسئولیتی را در این خصوص نفی کرده و واقعیت را طوری بازتاب دادند که گویا او به علت مشکلات سلامتی زمینه ای که داشته اگر بازداشت هم نمی‌شد ممکن بود این حادثه برایش اتفاق افتد. این گمانه زنی ها در زمان صفر که امکان حقیقت آزمایی آنها وجود نداشت آشکارا حکایت از موضعی ایدئولوژیک و دور از عقل سلیم داشت. آنچه افکار عمومی را جریحه دار و عصبانی کرد اینگونه به سخره گرفتن شعور مردم و شانه خالی کردن از مسئولیت بود. اگر بر فرض همه آن گمانه زنی ها درست هم باشد بازهم چیزی از مسئولیت سنگین مقامات زیربط که دختر ایران، مهسا امینی، را به بهانه واهی قانون شکنی بازداشت کرده و دست کم و لاجرم او را تحت فشار روانی قرار دادند، کم نمیکند.
واقعیت این است که در هیچ جای دنیا قانونی ایجابی و اجباری برای پوشش انسان ها وجود ندارد. در هر جامعه ای انسان ها پوشش خود را در چارچوب عرف جاری آن جامعه انتخاب می‌کنند و این رویه به قدری طبیعی و عادی است که دلیلی برای ورود قانونگذار به این حوزه اجتماعی وجود ندارد. واضح است که عرف در گذر زمان تغییر میکند و همراه آن پوشش انسان ها نیز عوض میشود. مقابله با عرف زمانه نه مطلوب است و نه ممکن. تنها ایدئولوژی ها هستند که به چنین کاری خطر می‌کنند و با این کار عرض خود میبرند و زحمت مردم میدارند.
در سال های پیش از انقلاب اسلامی عرف زمانه تنوع پوششی در میان مردان و زنان شکل داده بود به طوری که افرادی با پوشش های متفاوت در کنار هم و بدون هیچ مشکلی با هم زندگی میکردند. با پیروزی انقلاب اسلامی، انقلابیون دوآتشه که در پی ساختن جامعه «نو» اسلامی بر ویرانه های جامعه موجود آن زمان بودند عملا در بسیاری زمینه ها که به زعم خود میخواستند «اصول اسلامی» را حاکم کنند به جنگ با عقل سلیم و عرف زمانه رفتند. تلاش برای برپا ساختن بانکداری بدون بهره و عمومیت دادن به پوشش «استاندارد اسلامی» مصداق هایی از این جنگ دن کیشوت وار با عرف زمانه اند که برای جامعه ایرانی هزینه های مادی و معنوی بسیار گزافی به همراه داشته است. طرفه اینکه برخی افراطیون «انقلابی» امروزه در صدد بازسازی این هر دو طرح نامعقول و شکست خورده اند! گرچه خواب زدگان مغرور سوار بر خر مراد را گوش شنیدن نیست اما شکی نباید داشت که در نهایت ایدئولوژی در برابر حقیقت محکوم به شکست است. ادامه ستیز با حقیقت تنها بر هزینه ها میافزاید اما نتیجه را تغییر نمیدهد.

📄 مقاله
هاول در "قدرت بی‌قدرتان" چه می‌گوید؟

👤 فرهاد میثمی
بهار ۱۴۰۱ | زندان رجایی‌شهر

،، روایتی از مباحث کتاب "قدرت بی‌قدرتان" به‌همراه توضیحاتی در قالب مقدّمه |

▫️آن‌چه واتسلاف هاول در "قدرت بی‌قدرتان" طرح می‌کند به نظر من چارچوب عمل دوره‌ی گذار از منظری تحوّل‌خواهانه است. پیش‌تر درباره‌ی اهمیت این متن نوشته‌ام. معتقدم مفاهیم آن بایستی بیش از این‌ها در میان گذاشته و پیرامون آن بحث و فحص شود. حدود ۲سال و اندی پیش، روایتی از این متن تهیه و ارائه کرده بودم. اینک ویراست دومی از آن را آماده کرده‌ام که اصلاحات مهمّی در آن انجام و در قالب ۵ صفحه مقدّمه و ۲۹ صفحه روایت متن همراه با مقداری تحلیلِ تطبیقی و کاربردی آن برای شرایط ایران تنظیم شده است. امیدوارم به کار آید.

@UTfinance

📕 مجله
«اکونومیست»
🗓 1 october 2022

#اکونومیست #Economist

@UTfinance

📕 مجله
«اکونومیست»
🗓 1 october 2022

#اکونومیست #Economist

@UTfinance

🎞 چرا التهاب موجود جامعه ایرانی را باید جدی گرفت؟

▫️۵ اقتصاددان در واکنش به آنچه بر ایران در هفته‌های اخیر گذشت، بیانیه‌ای صادر کردند.

▫️بیانیه با بیان این پرسش آغاز می‌شود: «چرا جامعه تبدیل به انبار مواد محترقه‌ای شده که با جرقه‌ای آتش به سرعت در آن گسترش پیدا می‌کند؟»

▫️ادامه بیانیه سعی می‌کند به این سوال پاسخ بدهد. نویسندگان از دل آمار و اعداد، تغییراتی که جامعه ایران در طول ۴ دهه گذشته سپری کرده، را روایت و رو به حاکمیت توصیه می‌کنند: «مراعات بیشتر» و «احترام فزون‌تر» به خواسته‌ها و تمایلات جامعه.

▫️این آیتم با مرور بخش آماری بیانیه مذکور، پیشنهاد اقتصاددانان در شرایط فعلی را بازگو می‌کند.

نویسندگان بیانیه:
محمد طبیبیان
مسعود نیلی
موسی غنی‌نژاد
محمدمهدی بهکیش
حسن درگاهی


📺 @ecoiran_webtv

سرمقاله امروز:

ضرورت بازگشت به «فرد»

👤 دکتر پويا جبل عاملي

✍️ تجربه دو قرن گذشته نشان داده که چگونه رویکرد مبتنی بر بازار آزاد، تجارت و جامعه باز می‌تواند چشمه‌ای جوشان از خلق تولید و رفاه برای جوامع بشری باشد. این تصویر از شرق دور تا جنوب آمریکا و در سرتاسر گیتی صادق بوده است. از اروپای بدرود گفته با نظام‌های بسته میراث‌دار فئودالیته تا ژاپن سوخته در جنگ جهانی دوم و هند و چین و حال شیرهایی که در آفریقا در حال سر بر آوردن هستند.

✍️ در همین دوره اما، تجربه معکوس این روند و ثمره مصیبت‌بارش برای انسان‌ها بسی پررنگ است. از گرسنگی مردم اروپای شرقی که روی زمین‌های حاصلخیزی می‌خوابیدند که سرشار از منابع خدادادی ذرت و غلات بود تا ونزوئلایی که حوزه‌های انرژی سرشارش می‌توانست شهروندانش را ثروتمندترین مردم دنیا کند یا هند پس از استقلال که فکر می‌کردند تنها با استقلال، مردم از فقر بیرون می‌آیند و بعد فهمیدند که این امر با تنیدن در اقتصاد جهانی و تجارت آزاد میسر است.

✍️ گام نهادن در استراتژی آزاد گذاردن شهروندان و تشویق تجارت، تنها به کیک اقتصاد می‌افزاید و کسب‌و‌کارها با خلق نوآوری برای خود و مشتریان‌شان رفاه خلق می‌کنند. چنین تحول بی‌نظیر اقتصادی به جز بازگشت به فرد، احترام به حقوق و آزادی و حق اختیار وی محقق نمی‌شد.

✍️ احترام به حقوق خصوصی، حریم انسان‌ها و آزادی فردی اصلی‌ترین و مبنایی‌ترین مساله‌ای است که باید در قلب سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی قرار داشته باشد. از این رو به نظر ما، تنش‌های اجتماعی کنونی، چه برآمده از وضعیت نامساعد اقتصادی باشد و چه از خواست حقوق قومی، جنسیتی و... تنها یک راه‌حل مشخص دارد، بازگشت به فرد، حرکت به سوی دولت حداقلی که حیطه خصوصی را محترم می‌شمرد و در عین حال خود صدای همه بینش‌های جامعه است، به شکلی که افراد جامعه بتوانند نماینده‌ای از تفکر خویش را در آن به عینه ببینند.

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

https://b2n.ir/p73355

🎞 کسانی که پرچم بانک‌ها را بالا گرفتند

▫️بن برنانکی، داگلاس دایموند و فیلیپ دیبویگ بابت مطالعه در زمینه بانک‌ها و بحران‌های مالی، جایزه نوبل اقتصاد سال ۲۰۲۲ را از آنِ خود کردند.

▫️سه نوبلیست امسال با نظریات خود نشان می‌دهند که بانک‌ها چطور می‌توانند در شرایط بحران مالی، نقشی کلیدی ایفا کنند.

▫️نسیم بنایی گزارش می‌دهد.


📺 @ecoiran_webtv

📄 مقاله

«جنبش زنان ايران و نظام مفهومی»

👤 محمدعلی مرادی
@UTfinance

📚 کتاب
«مبانی مبارزه‌ی خشونت‌پرهیز»

👤 مایکل نگلر

✍🏻 ترجمه‌ی فرهاد میثمی
/پائیز 1401 - زندان رجائی‌شهر/

@UTfinance

♦️زنان ایرانی‌تبار عرصه سیاست

#اینفوگرافیک
@tejaratefarda

سوسیالیزم بورسی

👤 پیمان مولوی/ کارشناس بازار‌‌‌‌‌‌‌‏‌های مالی

💠 زمانی‌که فدرال‌رزرو نرخ بهره بین‌بانکی را افزایش می‌دهد، رئیس سازمان بورس و اوراق‌بهادار ایالات متحده در صورتی‌که خود را شرحه‌شرحه هم بکند، نمی‌تواند مانع از کاهش تورم نشود و از ورود اقتصاد آمریکا به رکودی عمیق جلوگیری نکند.

💠 درخصوص اقتصاد ایران هم چنین تصوری که سازمان بورس می‌تواند دخل و تصرفی در کلیت بازار سهام داشته باشد، اشتباه است، چراکه این بازار در اوج خود حدود ۸‌هزار‌هزار ‌میلیارد‌تومان ارزش داشته و هم‌اکنون بازاری است خیلی بزرگ، بنابراین هیچ بازارگردانی نمی‌تواند مانع از سقوط شود یا در بهترین حالت با جلوگیری از روند ریزشی باعث تغییر روند و صعود شاخص‌های سهامی در این بازار شود.

💠 به‌تازگی موضوعی درخصوص بیمه سهامداران مطرح شد، مکانیزم ‌‌‌‌‌‌‌‌‌آن بدین صورت است که هر چند در ظاهر ریسک ۹۶‌درصدی سهامداران را کاهش می‌دهد و با هدف جلوگیری از خروج پول روی کارآمد، اما اگر اندکی اقتصاد مطالعه شود مشاهده خواهد شد در تورمی که ۴۲‌درصد است؛ در واقع تعهد ۲۰‌درصدی به معنای منفی ۲۲‌درصد ضرر است. این موضوعی است معامله‌گران از آن آگاه هستند. بازار سرمایه دارای ذاتی ریسک‌‌‌‌‌‌‌‌‌پذیر است اما اشتباه کجا بوده و افراد در حال آواربرداری از چه چیزی هستند؟ ...👇

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

https://b2n.ir/m43721

با سلام و درود خدمت مخاطبین و همراهان گرامی، و سپاس از حضور و همراهی عزیزان. نظر به استقبال مخاطبین و همراهان عزیز پژوهشگاه مالکیّت و بازار از انتشار نسخۀ چاپی شمارۀ نخست(فصل بهار) فصلنامۀ"مالکیّت و بازار"،شرایط پیش‌خرید نسخهٔ چاپی شمارهٔ دوم(فصل تابستان) فصلنامهٔ«مالکیّت و بازار» تقدیم می‌گردد.
امید که تلاش دوستان ما در پژوهشگاه مالکیّت و بازار مورد پسند مخاطبین و همراهان گرامی این مجموعه قرار گیرد.

.
🌐iifom.com

⚫️instagram.com/iifom.co

🔶@IIFOM_CO

‍ 🆔 @ghaninejad_mousa
✔️ @BoomrangInstitute

سخنی با ناصحان
✍🏻 موسی غنی‌نژاد

🔹 این روزها که جنبش ملی جوانان ابعاد گسترده بی سابقه ای یافته صدای برخی ناصحان از چپ و راست، و از داخل و خارج بلند شده که یا ایهالناس، ای جوانان بی تجربه که وارد معرکه سیاسی شده اید به نصحیت های ما گوش فرادهید و گرنه جنبش شما عاقبت خوشی پیدا نخواهد کرد.

🔹 گروهکی که اکنون به عنوان ورشکستگان به تقصیر، یکی از میراث داران سیاه ترین و ضدملی ترین جریان سیاسی تاریخ معاصر ایران است، نصیحتی تحت عنوان «مرز میان اعتراض مترقی و شورش های کور ارتجاعی» مطرح میکند و البته توضیح نمیدهد منظور از شورش کور ارتجاعی چیست و کجا صورت گرفته است. اعتراض مترقی لابد شعارهای ضد سرمایه داری و ضدامپریالیستی است که هیچ جایی در این جنبش جوانان ندارد؛ و شورش کور هم مطالبه حقوق اولیه و انتخاب آزاد فردی است که به مذاق چپ زدگان خوش نمیاید بخصوص اگر در این میان صراحتا با «اقتصاد دستوری» مخالفت شود!

🔹 و اما چپهای اسلامی سابق، روشنفکران دینی بعدی و اصلاح طلبان بعدتر که در مقام افسردگان سیاسی به کنج عافیت خزیده بودند در پی حمله تروریستی به صحن شاهچراغ، ضمن محکوم کردن این حمله تروریستی، دل به دریا زدند و از جریان اعتراضی جوانان هم سخن گفتند. البته از شعارهای رادیکال آنها تبری جستند و چاره را در راه سوم یا همان «تداوم حرکت اصلاحی» دانستند.

🔹 جوانان معترض مدعی گرفتن قدرت سیاسی نیستند و اگر بعضا شعارهای ضد جمهوری اسلامی و ضد نظام میدهند به این جهت است که تا اینجا کوچکترین خواسته های برحقشان برآورده نشده و همگی به در بسته خورده است.