کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

شرح بنای دانشگاه تهران در یادداشت‌های روزانه علی‌اصغر حکمت در زمات تصدی وزارت معارف (۱۳۱۳ـ۱۳۱۷ خورشیدی)

«در شمال غربی تهران آن سوی خندق شهر که صحرائی ریگزار بوده است در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه، شاهزاده جلال‌الدوله اکبر میرزا فرزند مسعود میرزا ظل‌السلطان پسر ارشد شاه باغی ایجاد کرده‌ بود که به مناسبت لقب صاحب آن به "جلالیه" معروف گشته و دارای عماراتی دو طبقه و درختان کهن کاج و نیز میوه‌دار بود. نهر بزرگی با حدود پنجاه سنگ آب که از رودخانه کرج جدا و به تهران آورده بودند از وسط آن باغ می‌گذشت، که اینک بخشی از آن بولوار مصفائی است.
قسمت شمالی نهر مذکور از باغ جلالیه را پس از قاجاریه به میدان رژه سپاهیان در روز سوم اسفند هر سال اختصاص دادند و عمارتی برای توقف شاه و مقامات مملکتی و مدعوین در غرب آن ساختند که بعدها آن میدان تبدیل به پارک شد.
اراضی جنوب نهر مورد اشاره که حدود دویست هزار مترمربع بود و قنات آبی هم داشت از ورثه جلال‌الدوله به تملک حاج رحیم آقا اتحادیه درآمده بود. آن اراضی را به متری پنج ریال وزارت معارف از مالک آن خریداری کرد و وزیر دارائی وقت ده شاهی در هر متر از بهای آن کم کرد و هنگام تنظیم سند، وزیر معارف خواست که قنات مورد اشاره نیز جزو زمین به مالکیت دولت درآید و مالک پذیرفت.
اولین اقدام معارف تسطیح زمین و خیابان‌کشی و نصب نرده گرداگرد آن بود که بخشی از آن هنوز برجاست. برای ساختمان دانشکده پزشکی قسمت شمال و دانشکده‌های فنی و حقوق و باشگاه دانشگاه قسمت غرب و دانشکده‌های علم و ادبیات قسمت شرق و کتابخانه مرکزی مرکز زمین منظور و قسمت جنوب‌شرقی مجاور خیابان برای زمین فوتبال در نظر گرفته شد که بعدها در این زمین دانشکده هنرهای زیبا بنا گردید و زمین ورزش را به وسط محوطه بین دانشکده حقوق و ادبیات منتقل کردند که بعدها مسجد دانشگاه در آن بنا گردید.»

دبیرسیاقی، محمد. (۱۳۸۴) داستان بنا شدن دانشگاه تهران به روایت علی‌اصغر حکمت، پیک نور، سال سوم، شماره اول.
https://t.me/UT_Central_Library

3.71K viewsRas, edited 10:27