‌
🟥 انتشار کتاب «در کشاکش شورشیان و حاکمان در جهان اسلامی‌مآب نخستین: قدرت، ستیز و هویت»

🔵اطلاعات کتاب‌شناختی:

Hannah-Lena Hagemann, Alasdair C. Grant (Eds), Between Rebels and Rulers in the Early Islamicate World: Power, Contention and Identity, (2024), Edinburgh University Press.

⬇️دریافت فایل PDF تمام متن کتاب با دسترسی آزاد


✍️ معرفی کتاب
(به کوشش فاطمه بختیاری)

کتاب حاضر مجموعه مقالاتی در هفت بخش است که شورش را به عنوان یک پدیده تاریخی مورد توجه قرار داده و ارتباط میان شورشیان و حاکمان را از سه منظر بررسی می‌کند. ابتدا چگونگی شکل‌گیری شورش‌ها در برابر قدرت حاکمان و سپس تأثیری که این شورش‌ها در شکل‌گیری هویت جمعی داشته‌اند، مورد اشاره قرار گرفته است. در قدم بعدی تعامل بین شورشیان و حاکمان که الزاما نه همیشه به شکل تقابل بل گاهی در قالب مذاکره و یا مصالحه بود مورد توجه‌ است. در این میان به تحولات سیاسی و اجتماعی پرداخته شده تا چگونگی تأثیر این تحولات بر ساختارهای قدرت و هویت‌های جمعی نشان داده شود.

مجموعۀ حاضر با در برداشتن ۱۴ مقاله از حیث زمانی و مکانی حوزه گسترده‌ای را پوشش می‌دهد و مفهوم شورش را از قرن ۶ تا ۱۰ میلادی، از آفریقا تا آسیای مرکزی مورد توجه قرار داده است. دامنۀ این مجموعه به عمد گسترده در نظر گرفته شده تا علاوه بر منعکس کردن پیچیدگی و تنوع جوامع اسلام متقدم، بتواند به واسطه شناسایی ویژگی‌های مشترک در انواع شورش‌های متقدم، الگوی آن‌ها به تصویر بکشد. در نهایت، مداخلهٔ فزاینده قدرت مرکزی در امور محلی و محدود کردن اختیارات رعایا که آن را می‌توان «شورش ذی‌نفعان» نامید، به عنوان الگویی ظاهر می‌شود که در عراق، ارمنستان، افریقیه و دیگر سرزمین‌های اسلامی قابل تعمیم بوده و شکل غالب اعتراض در جهان اسلامی را می‌ساخته است؛ هرچند مورخان تاکنون بیشتر بر نقش نخبگان در شورش‌ها متمرکز بوده و آن را پررنگ جلوه می‌دادند. علاوه بر این، مقالات این مجموعه نشان می‌دهند که تاکید بر دوگانهٔ نیروی داخلی و خارجی در شورش‌های جامعه اسلامی نخستین معنایی نداشته است.

نکتهٔ مهم اثر حاضر توجه به میدان‌های مختلف معنایی مفهوم شورش در زبان عربی است. ارتباط معنایی این مفهوم با «حرکت فیزیکی خشونت‌آمیز» و همچنین با «وفاداری و اطاعت» باعث شده است شورش نه فقط به معنای قیام مسلحانه و فیزیکی بل هر نوع کناره‌گیری و سرپیچی از دستور مقامات بدون اعمال خشونت‌آمیز نیز معنی دهد؛ امری که منجر می‌شود اعضای گروه‌های مسلط اجتماعی و نخبگان مذهبی، سیاسی، نظامی و اقتصادی، چه مسلمان و چه غیر مسلمان جزئی از شورشیان به شمار آیند.

رویکرد انتقادی حاکم بر کتاب، توجه بیش از اندازه به بُعد مذهبی و کلامی شورش در جامعه اسلامی نخستین را رد کرده و در تلاش است تا بر انگیزه‌های غیر دینی و اجتماعی و تاریخی تمرکز کند و به همین خاطر در عنوان کتاب از اصطلاح «Islamicate» (اسلامی‌مآب و نه اسلامی)‌ استفاده شده است؛ البته این به معنای نفی تاثیر دین در ایجاد شورش‌ها نیست.

⭐️ این مجموعه مقالات دستاورد کنفرانسی است که در ۲۰۲۲ با عنوان "نظریه و عمل شورش در جهان اسلامی نخستین" در دانشگاه هامبورگ و در چارچوب پروژه SCORE برگزار گردید. در این کنفرانس علاوه بر مورخان، پژوهشگران دین و ادبیات نیز حضور داشته و در رویکردی چندرشته‌ای با توجه به زبان‌های مختلف عربی، سریانی، ارمنی سعی کردند از دام روایت‌محوری گذر کرده و با بهره‌گیری از شواهد دیگر مانند زیست‌نامه‌ها، منابع تبارشناسی و اسناد پاپیروس و شواهد مادی مانند سکه‌ها و بناها به پژوهش بپردازند.


🗂 فهرست مقالات کتاب

بخش اول: گفتمان‌های شورش
۱- پیشوایان علم اسلامی و احادیث ضد شورش
۲- تاریخنگاری نخستین اباضیه: مطالعه موردی خوارج

بخش دوم: فرهنگ سیاسی شورش
۳- قیام یحیی بن زید بن علی (د. ۱۲۵): بیعت، نافرمانی و شورش در دوره نخستین اسلامی
۴- شاعر، عالم، شورشی؟ عمران بن حطان، قیام خوارج و «کتابچه شورش» در دوره اموی

بخش سوم: جوامع ستیزه‌جو
۵- فرقه‌گرایی و شورش‌شکنی در مسیحیت روم شرقی قرن ششم: مطالعه موردی «روستایی شدن»
۶- دین و شورش: جذب نیرو از طریق ساخت تصویر مذهبی – نمونه‌های زنگیان و قرامطه

بخش چهارم: منازعه بر سر ایالت
۷- مالیات، شورش و عقب‌نشینی در ارمنستان دوره عباسی متقدم
۸- مقاومت محلی و شورش اعراب: فتح خراسان و ماوراءالنهر در چارچوب فتنه اول و دوم

بخش پنجم: منازعه بر سر شهر
۹- مذاکره در شورش: قیام جند تونس
۱۰- الگوهای متغیر شورش در میان اغلبیان افریقیه

بخش ششم: اختلافات بر سر امتیازات
۱۱- ثروت و تصویر امویان در خطبه‌های منسوب به ابوحمزه
۱۲- تفسیر نسلی از فتنه سوم (۱۲۶-۱۳۶)

بخش هفتم: فضاهای شورش
۱۳- سه کعبه، سه شورش: شورشیان و معماری‌های مقدس در جهان اسلام نخستین
۱۴- زیرساخت‌های منازعه: قیام زنگیان

#انعکاس_کتاب
@inekas

یادداشت ملکیت کتاب از میرداماد [؟؟]
هو المالک
الحمد لله علی نعمائه
قد انتقل ببیع الصحیح الشرعی علی ید اقل الطلبة راجیا الی ربه الغنی محمد باقر الحسینی
اللهم اغفره و لوالدیه و لجمیع المؤمنین و المؤمنات
یا باقر العلوم ادرکنی

✅ گواهی «تألیف انسانی»
ابتکاری از اتحادیه نویسندگان امریکا

اتحادیه نویسندگان امریکا برای تمایز آثار اصیل انسانی از کتاب‌های تولید شده با هوش مصنوعی، برنامه‌ای به نام «تألیف انسانی» معرفی کرده است.

با درج نشان «تألیف انسانی» روی جلد کتاب، خوانندگان متوجه می‌شوند که این اثر حاصل کار نویسنده انسانی است.

این گواهی‌ها در پایگاه داده‌ای عمومی قرار دارند که هر کسی می‌تواند جزئیات آن را استعلام و بررسی کند.

برای دریافت این گواهی، کتاب باید کاملاً توسط انسان نوشته شود.
البته استفاده جزئی از هوش مصنوعی، مانند بررسی املایی، مجاز است.

در حال حاضر، فقط اعضای اتحادیه نویسندگان امریکا می‌توانند از این نشان استفاده کنند.
در آینده، آثار با چند نویسنده و نویسندگان غیرعضو اتحادیه هم شامل خواهند شد.

این ابتکار می‌تواند الگویی برای سایر کشورها و زبان‌ها باشد تا حقوق نویسندگان و اعتماد مخاطبان به آثار انسانی حفظ شود.

اطلاعات بیشتر:
https://authorsguild.org/human-authored

https://t.me/KetabTasavof

کتابهای در حوزه ادبیات صوفیانه را اینجا دنبال کنید

گزارش سفر چند ماهه به چین توسط استاد شیخ الحکمائی
پژوهشگر مؤسسۀ باستان‌شناسی دانشگاه تهران



@mirasmaktoob
.

📱 و بالاخره Deep Research معرفی شد ؛ محققی که کل اینترنتو برات زیر و رو می‌کنه!

▪️شرکت OpenAI به‌تازگی از قابلیت جدیدی به نام Deep Research رونمایی کرده که به‌عنوان یک دستیار هوشمند در ChatGPT عمل میکنه.

▪️این ویژگی به‌طور خودکار وظایف تحقیقاتی چندمرحله‌ای رو در بستر اینترنت انجام میده و اطلاعات رو از منابع مختلف جمع‌آوری و تحلیل میکنه!

▫️تحقیق خودکار از منابع مختلف
▫️آنالیز داده‌ها و ارائه گزارش دقیق
▫️پیدا کردن جواب از بین میلیاردها صفحه

📊 توی تست "Humanity's Last Exam"، این مدل ۲۶٪ دقت داشته که کلی از بقیه مدل‌ها بالاتره! (برای مقایسه: o3-mini فقط ۱۳٪ بوده!)

💵 فعلاً برای کاربران پولی با اشتراک ۲۰۰ دلاری در دسترسه، ولی شاید بعداً برای همه فعال بشه. به‌زودی تحقیقات اینترنتی متحول می‌شه!

@RoidBest

📺 داستان دانشگاه ... ( قسمت پانزدهم)

🔻آغاز دهه چهل و انقلاب سفید! در دانشگاه چه می گذرد؟

#داستان_دانشگاه

@ut_internet_tv| شبکه دانشگاه تهران

این مقاله نیم‌صفحه‌ای شاید اولین مقاله ایرانی چاپ شده در مجله نیچر در سال ۱۹۶۷ (۱۳۴۵) باشد. دو نویسنده آن، شرقی و لاله‌زاری، هر دو عضو دانشکده داروسازی دانشگاه تهران بودند و گونه‌ای خشخاش‌ را در کوهستان البرز شناسایی کردند.

۷۳ ارجاع هم دریافت کرده است.

ُSharghi, N., and Lalezari, I, Papaver bracteatum Lindl., a Highly Rich Source of Thebaine, Nature 213:1244 (1967)

https://www.nature.com/articles/2131244a0

مقداری بیشتر جستجو کردم و این موارد قدیمی‌تر را پیدا کردم:

1959:
https://www.nature.com/articles/1841341a0

1961:
https://www.nature.com/articles/191717b0
https://www.nature.com/articles/191708a0
https://www.nature.com/articles/192356b0

1962:
https://www.nature.com/articles/195392b0
https://www.nature.com/articles/1931196a0

1963:
https://www.nature.com/articles/197312b0
https://www.nature.com/articles/199178a0
https://www.nature.com/articles/198485a0

1964:
https://www.nature.com/articles/204791a0
https://www.nature.com/articles/201319a0

1965:
https://www.nature.com/articles/207882a0

‏"بریده روزنامه خبر مرگ آدولف هیتلر"
در میان یادداشت هائی بخط علامه محمد قزوینی، کتابخانه دانشگاه تهران

نامه ای از پروین اعتصامی

#کارگاه

🔰 بنیاد ملی علم ایران برگزار می‌کند؛کارگاه آموزشی یک‌روزه «نگارش محتوای ترویجی از متون تخصصی»/ ویژه تمامی پژوهشگران

🔻کارگاه آموزشی نگارش محتوای ترویجی از متون تخصصی روز پنجشنبه ۲۵ بهمن ماه از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۵ به‌صورت حضوری در ساختمان بنیاد ملی علم ایران برگزار خواهد شد.

🔸با توجه به محدودیت ظرفیت پذیرش به صورت حضوری اولویت با افرادی است که از طریق لینک ثبت‌نام حضوری موفق به ثبت‌نام شوند.

🔹گفتنی‌ست امکان شرکت به صورت مجازی نیز در این جلسه برای پژوهشگران و دانشجویان کلیه رشته‌ها از طریق لینک https://www.skyroom.online/ch/insf/group فراهم می‌باشد. برای شرکت در این کارگاه به‌صورت مجازی نیز خواهشمند است از طریق لینک ثبت‌نام مجازی اقدام به ثبت‌نام نمایید.

📎 جزئیات 👇

🌐 https://insf.org/fa/news/1037

🆔@insf_pr

💠آغاز ثبت‌نام دومین همایش بین‌المللی مطالعات میان رشته‌ای قرآن و هفتمین همایش ملی اعجاز قرآن - ICIQS2025-(حضوری-آنلاین)


🔸روزهای همایش (۱۷ و ۱۸ بهمن ۱۴۰۳)
🔸با حضور شخصیت‌های برجسته داخل و خارج از کشور

🔸محورهای اصلی برنامه:

🔵مطالعات میان رشته‌ای قرآن
🔵مطالعات عهدینی و قرآن
🔵مطالعات تاریخی و قرآن
🔵اعجاز قرآن و گونه های آن
🔵مطالعات زبان شناختی و قرآن
🔵علوم اجتماعی و قرآن
🔵مطالعات جنسیت و قرآن
🔵قرآن و چالش‌های جهان معاصر
🔵قرآن و هوش مصنوعی
🔵علوم تربیتی و سبک زندگی

👥 سخنرانان کلیدی:

👤دکتر علیرضا طالب‌پور
دانشگاه شهید بهشتی

👤دکتر غلامرضا حسن‌زاده
دانشگاه علوم پزشکی ایران

👤پروفسور هولگر زلنتین
دانشگاه توبینگن

👤پروفسور الریکا مارتنسون
دانشگاه اسلو

👤پروفسور عبدالله گلدری
دانشگاه امارات

🗓مهلت ثبت نام: تا ۱۶ بهمن ماه

🔴تخفیف ویژه دانشجویی
🔴اعطای گواهینامه معتبر
🔴برگزاری حضوری جلسات در مرکز همایش‌های بین‌المللی دانشگاه شهید بهشتی

🔺برای ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه فرمایید:

https://evand.com/events/همایش-بین-المللی-مطالعات-میان-رشته-ای-قرآن-کریم-3383115

دیروز فرصتی شد تا در خدمت سرکار خانم ها مینا و هما هوتن باشیم. فرزندان مرحوم حسین هوتن، از کارمندان قدیم اداره مالیه، و بعدها فعال اقتصادی، از جمله کارخانه ریسندگی و برق نجف آباد، و درگذشته 1347ش. فردی اهل کتاب و فرهنگ دوست بویژه در حوزه ادبیات و شعر، که طبع شعر هم داشته است. این دو بانو، کتابهای پدر را به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران اهداء کردند. 29 کتاب خطی نفیس و با ارزش، 32 کتاب چاپ سنگی، و چند صد عنوان کتاب چاپی دیگر. آنها از نقش فعال پدر در آغاز جنگ جهانی دوم در همدان و تلاش برای حفظ ذخایر گندم و جلوگیری از دست اندازی انگلیسی ها نقل کردند که جالب بود. نیز از خیانت یک یهودی که پدر به او اعتماد کرد و کارخانه را به او سپرد و پس از درگذشت، آن را تصرف کرد یاد کردند. دیدار آنان از کتابخانه بویژه بخش خطی برایشان جذاب بود.
https://t.me/UT_Central_Library

شرح بنای دانشگاه تهران در یادداشت‌های روزانه علی‌اصغر حکمت در زمات تصدی وزارت معارف (۱۳۱۳ـ۱۳۱۷ خورشیدی)

«در شمال غربی تهران آن سوی خندق شهر که صحرائی ریگزار بوده است در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه، شاهزاده جلال‌الدوله اکبر میرزا فرزند مسعود میرزا ظل‌السلطان پسر ارشد شاه باغی ایجاد کرده‌ بود که به مناسبت لقب صاحب آن به "جلالیه" معروف گشته و دارای عماراتی دو طبقه و درختان کهن کاج و نیز میوه‌دار بود. نهر بزرگی با حدود پنجاه سنگ آب که از رودخانه کرج جدا و به تهران آورده بودند از وسط آن باغ می‌گذشت، که اینک بخشی از آن بولوار مصفائی است.
قسمت شمالی نهر مذکور از باغ جلالیه را پس از قاجاریه به میدان رژه سپاهیان در روز سوم اسفند هر سال اختصاص دادند و عمارتی برای توقف شاه و مقامات مملکتی و مدعوین در غرب آن ساختند که بعدها آن میدان تبدیل به پارک شد.
اراضی جنوب نهر مورد اشاره که حدود دویست هزار مترمربع بود و قنات آبی هم داشت از ورثه جلال‌الدوله به تملک حاج رحیم آقا اتحادیه درآمده بود. آن اراضی را به متری پنج ریال وزارت معارف از مالک آن خریداری کرد و وزیر دارائی وقت ده شاهی در هر متر از بهای آن کم کرد و هنگام تنظیم سند، وزیر معارف خواست که قنات مورد اشاره نیز جزو زمین به مالکیت دولت درآید و مالک پذیرفت.
اولین اقدام معارف تسطیح زمین و خیابان‌کشی و نصب نرده گرداگرد آن بود که بخشی از آن هنوز برجاست. برای ساختمان دانشکده پزشکی قسمت شمال و دانشکده‌های فنی و حقوق و باشگاه دانشگاه قسمت غرب و دانشکده‌های علم و ادبیات قسمت شرق و کتابخانه مرکزی مرکز زمین منظور و قسمت جنوب‌شرقی مجاور خیابان برای زمین فوتبال در نظر گرفته شد که بعدها در این زمین دانشکده هنرهای زیبا بنا گردید و زمین ورزش را به وسط محوطه بین دانشکده حقوق و ادبیات منتقل کردند که بعدها مسجد دانشگاه در آن بنا گردید.»

دبیرسیاقی، محمد. (۱۳۸۴) داستان بنا شدن دانشگاه تهران به روایت علی‌اصغر حکمت، پیک نور، سال سوم، شماره اول.
https://t.me/UT_Central_Library

236 نشریه قدیمی با ارزش را که در وبسایت کتابخانه مرکزی (در آذرسا) آپلود شده، می توانید به آسانی و بدون پرداخت هر گونه وجهی دریافت کنید. لیست آنها در این اکسل آمده است. به تدریج عناوین تازه افزوده خواهد شد.

https://t.me/UT_Central_Library