کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
23.7K subscribers
7.75K photos
306 videos
3.34K files
4.9K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
آموزش خط سیریلیک در میراث مکتوب

در راستای افزایش و بهبود ارتباطات فرهنگی با کشور تاجیکستان، کارگاه آموزش خط سیریلیک در مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب برگزار می‌شود.
(شایان ذکر است خط رسمی و رایج در تاجیکستان، خط سیریلیک تاجیکی می‌باشد.)
پس از تأسیس دولت اتحاد جماهیر شوروی در دهۀ 1920 در قلمرو آسیای میانه، نخست خط لاتین رسمیت یافت، اما در دهۀ 1930 خط سیریلیک روسی جایگزین لاتین گشت.
به این ترتیب، فارسی‌زبانان آسیای میانه به جای استفاده از الفبای فارسی نیاکان، نخست از الفبای لاتین و سپس مجبور به استفاده از حروف سیریلیک شدند.
در تاجیکستان که بیشتر مردم به زبان فارسی سخن می‌گویند، الفبای سیریلیک به الفبای زبان تاجیکی معروف است. در الفبای سیریلیک، برخلاف الفبای فارسی که در اکثر نوشته‌های امروز به کار می‌رود و در آن مصوّت‌های کوتاه معمولاً حذف می‌شود، همه آواها (یا مصوت‌ها) دارای حروف خاص خود هستند و کلمات همان‌گونه که تلفظ می‌شوند به همان صورت نیز نوشته می شوند.
بعد از استقلال کشور تاجیکستان در سپتامبر سال 1991 بحث‌های فراوانی در مورد تغییر خط و بازگشت به خط فارسی (که در تاجیکستان خط نیاکان نامیده می‌شود) در‌گرفت، اما به اعتقاد برخی از منتقدان برگشت به الفبای نیاکان آن هم به صورت فوری، مشکلات و پیامدهای بسیاری درپی دارد و باعث بی‌سواد شدن مردم و .... می‌شود، چرا که مردم تاجیکستان با خط فارسی آشنایی خیلی کمی دارند و تازه در کلاس پنجم آموزش خط فارسی شروع شده. با این حال روند بازگشت مردم تاجیک به خط فارسی در یک فرآیند طولانی مدت امکان‌پذیر است و مروجان این اتفاق در ایران و یا افغانستان نیز باید برای کمک به این فرآیند، خط تاجیکی یا همان الفبای سیریلیک را فرابگیرند.
از این رو، مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب بعد از امضای تفاهمنامۀ همکاری با انستیتوی زبان و ادبیات رودکی تاجیکستان، آشنایی محققان ایرانی با این خط را در برنامه قرار داد و به‌زودی برای علاقه‌مندان کارگاه آموزش خط سیریلیک برگزار می‌کند.

https://www.instagram.com/p/DFBQXImqCIE/?igsh=MzYzazBkMjNrMWs0
ملزومات حکمرانی هوش مصنوعی در کتابخانه های دانشگاهی
برای کنترل مؤثر هوش مصنوعی در کتابخانه‌های دانشگاهی، چندین الزام و ملاحظات کلیدی باید مورد توجه قرار گیرد:

* برنامه ریزی و توسعه خط مشی:
کتابخانه‌ها باید فعالانه با سیاست‌های هوش مصنوعی ملی و بین‌المللی درگیر شوند تا شیوه‌های خود را با چارچوب‌های نظارتی گسترده‌تر هماهنگ کنند.همچنبن با ایجاد سیاست‌های سازمانی خاص برای استفاده از هوش مصنوعی در کتابخانه‌ها می‌تواند به هدایت چالش‌های اخلاقی و عملیاتی کمک کند.

* زیرساخت های فنی و بودجه:
تخصیص بودجه کافی برای توسعه زیرساخت های فنی مورد نیاز برای پشتیبانی از برنامه های کاربردی هوش مصنوعی در کتابخانه ها ضروری است. این شامل سخت افزار، نرم افزار و قابلیت های شبکه می شود. همچنین سیستم های مدیریت داده کارآمد باید برای مدیریت حجم زیادی از داده های پردازش شده توسط فناوری های هوش مصنوعی وجود داشته باشد.

*منابع انسانی و آموزش:
آموزش مداوم و برنامه‌های آموزشی برای تجهیز کارکنان کتابخانه به مهارت‌های لازم برای کارکرد و مدیریت مؤثر ابزارهای هوش مصنوعی ضروری است .

* ملاحظات اخلاقی و حریم خصوصی:
کتابخانه‌ها باید دستورالعمل‌های اخلاقی را توسعه دهند و به آن‌ها پایبند باشند تا از استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی اطمینان حاصل کنند و به مسائلی مانند سوگیری، شفافیت و پاسخگویی رسیدگی کنند. همچنین سیاست ها و شیوه های قوی برای محافظت از داده های کاربر و اطمینان از حریم خصوصی اجرا شود.

*همکاری و نوآوری
کتابخانه‌ها باید با متخصصان، محققان و سیاست‌گذاران هوش مصنوعی همکاری کنند تا با آخرین پیشرفت‌ها و بهترین شیوه‌ها برای توسعه خدمات کتابخانه ای نوآورانه، مانند توصیه های شخصی، فهرست نویسی خودکار، و تعاملات پیشرفته با کاربر، از هوش مصنوعی استفاده کنند.

با پرداختن به این الزامات، کتابخانه‌های دانشگاهی می‌توانند با موفقیت فناوری‌های هوش مصنوعی را برای ارتقای خدمات و عملیات خود ادغام کنند و اطمینان حاصل کنند که در خط مقدم نوآوری‌های فن‌آوری باقی می‌مانند و در عین حال استانداردهای اخلاقی و اعتماد کاربران را حفظ می‌کنند.
منبع: هوش مصنوعی اسکوپوس
https://www.scopus.com/search/form.uri?display=basic#scopus-ai
قم شهر کتابخانه های تخصصی
شهردار قم در این باره چه می گوید:


🔷سید مرتضی سقائیان‌نژاد شهردار قم در جلسه شورای سیاستگذاری مجمع کتابخانه‌های تخصصی استان قم اظهار کرد:
قم شهری خاص با جایگاه فرهنگی و سیاسی ممتاز و ویژه است و در این عرصه، مسئله اساسی این است که بدانیم فرهنگ قم باید در سطح جهانی ترویج شود چراکه قدرت‌های جهانی به دنبال محدود کردن ترویج فرهنگ تشیع هستند.
🔸وی با اشاره به اینکه بحث طراحی و تولید تابلوهای کتابخانه‌های تخصصی شهر توسط شهرداری انجام می‌شود، افزود: شهرداری قم برنامه نرم‌افزاری این شهر را در دست اقدام دارد.
🔸شهردار قم خاطرنشان کرد: در کنار آن بزرگترین کتابخانه تخصصی خاورمیانه متعلق آیت الله سیستانی در بلوار پیامبر اعظم (ص) در ۱۴ طبقه در حال ساخت است.
🔸شهردار قم با بیان اینکه در زمینه حوزه کتاب و نشر ظرفیت‌های این شهر بسیار زیاد است و باید کار شود، تاکید کرد: شهرداری درباره کمک‌های فرهنگی دو ردیف بودجه در زمینه مساجد و کانون‌های فرهنگی تعریف کرده است، در بحث کانون‌های فرهنگی می‌توان کارهایی را گنجاند و اگر در حوزه نشر نیز درخواستی باشد از هیچ کمکی دریغ نخواهیم کرد.
سقائیان‌نژاد اظهار کرد: برای سال آینده پیشنهاد بودجه فرهنگی شهرداری قم بالای هزار و ۳۰۰ میلیارد است که در قسمت‌های مختلف تقسیم می‌شود، سیاست ما این است که برای خاموش نشدن شعله مراکز فرهنگی شهر به ویژه مراکزی که به جوانان خدمت می‌کنند، تلاش کنیم.
🔸شهردار قم تصریح کرد: یک پیشنهاد این است که ساخت یک کتابخانه عمومی جامع در شهر قم مد نظر قرار گیرد و حداقل طراحی و برنامه‌ریزی این کتابخانه در نظر گرفته شود تا از نیمه دوم سال آینده بحث ساخت آن شروع شود.
🔸سقائیان‌نژاد گفت: تمام کلانشهرها یک کتابخانه مرکزی جامع و وسیع دارند و شهر قم با وجود کتابخانه‌های تخصصی بسیار، به این کتابخانه جامع عمومی نیاز خواهد داشت.
🔸وی با اشاره به اهمیت ایجاد کتابخانه و سالن‌های مطالعه مخصوص بانوان در شهر قم اضافه کرد: می‌توان از ظرفیت بوستان‌های بانوان در این زمینه بهتر استفاده کرد.

🔷 در ادامه جلسه مهدی کلانترزاده مدیرکل ارتباطات و امور بین الملل شهرداری قم اظهار کرد:
شهرداری قم در تلاش است تا دستاوردهای خوبی از هماهنگی و همکاری میان معاونت فرهنگی و اجتماعی و بخش روابط عمومی با سایر بخش های فرهنگی شهر به خصوص در حوزه نشر و تالیف کتاب حاصل کند.
🔸وی افزود: در همین زمینه کمیته‌ای برای حمایت از مراکز فرهنگی در نظر گرفته شده که لازم است نامه‌ای که برای این کمیته ارسال می شود شامل دو نکته باشد، به این معنی که شماره حساب حقوقی در ذیل نامه بیابد و همچنین یک رابط نیز معرفی شود که دبیری آن در سازمان فرهنگی ورزشی و اجتماعی شهرداری وجود دارد.
🔸مدیرکل ارتباطات و امور بین الملل شهرداری قم ادامه داد: در خصوص لیست تابلوهای مراکز فرهنگی در دو تا سه فاز این لیست تقسیم بندی و اطلاعات این مراکز ارائه می شود تا تابلوهای عمود بر شارع بر سر هر خیابان به عنوان یک سند هویتی برای شهر نصب شود.
🔸وی افزود: همچنین امید است تیمی برای پیگیری موضوعاتی مثل تبادل کتاب و جمعه بازارهای کتاب در قم راه اندازی شود.

◽️کتابخانه مسجداعظم

🔸لینک خبر🔻
https://www.imna.ir/news/830178

🌐@boroujerdilib
راشل رویش (1664-1750)
هنرمند هلندی باروک
استاد طبیعت بی جان.
تابلوهای طبیعت بیجان و گلدان نگاری های هلندی
تاثیر بسیاری در رواج نقاشی گل و مرغ در اواخر عهد صفوی بین نگارگران مکتب متاخر اصفهان صفوی داشت

@rezamahdavi51.
مستندها:
"خطاطی: هنر ذهن‌آگاه استاد ذن، تیک نات هان": این فیلم کوتاه به تمرین مدیتیشن در خطاطی توسط استاد ذن، تیک نات هان می‌پردازد. می‌توانید آن را در اینجا تماشا کنید:
https://youtu.be/JM7P7aJcE2I?si=Q_xccPzmAws3upCf
"هنر خطاطی": مستندی کوتاه و آموزنده از PBS که به بررسی خطاطی ژاپنی می‌پردازد. تماشا کنید:
https://www.pbs.org/video/the-art-of-calligraphy-mwwgn6/?utm_source=chatgpt.com
"خطاطی از کاغذ تا آجر": این مجموعه نشان می‌دهد که چگونه خطاطان هنر خود را از رسانه‌های سنتی به فضای شهری می‌آورند. اینجا قسمت اول آن است:
https://youtu.be/ZGcW515RWmY?si=w0FfAPBPpmVFZ1Mg
فیلم‌ها:
"کتاب بالش": به کارگردانی پیتر گرین‌اوی، این فیلم ترکیبی از عشق و انتقام است که در آن خطاطی نقشی مرکزی دارد. تصویری چشم‌نواز و دیدنی است.
"دختران شودو": فیلمی ژاپنی درباره دختران دبیرستانی که شهر خود را از طریق اجرای خطاطی احیا می‌کنند. این داستان الهام‌بخش بر اساس وقایع واقعی ساخته شده است.
منابع اضافی:
کانال یوتیوب Calligraphy Masters: برای آموزش‌ها و نمایش سبک‌های مختلف خطاطی، این کانال منبعی ارزشمند است


مستندها:
"نقطه": به کارگردانی امیر ولی‌نژاد، این فیلم به تاریخ و هنر خطاطی ایرانی می‌پردازد و بر عنصر اساسی "نقطه" تأکید دارد. این مستند در اوت 2024 برای اولین بار در روسیه به نمایش درآمد.
https://tvbrics.com/en/news/documentary-film-about-art-of-iranian-calligraphy-to-have-its-world-premiere-in-russia/?utm_source=chatgpt.com
"مشکین قلم" (2023): این مستند زندگی مشکین‌قلم (1824-1912)، یکی از برجسته‌ترین خطاطان قرن نوزدهم ایران را به تصویر می‌کشد که به خاطر مهارت در خطاطی و خط ناخنی شناخته شده است.
https://m.imdb.com/title/tt31863477/?utm_source=chatgpt.com
فیلم‌های کوتاه و ویدیوها:
"نستعلیق: نبوغ خطاطی ایرانی": این ویدئوی کوتاه هنرمند خطاط منظر مقبلی را در حال نمایش خط نستعلیق نشان می‌دهد و به آرامش و دقت این سبک می‌پردازد.
https://youtu.be/_Ywcb7w4kUc?si=8A6S-rcQG_vfZ9KV
"ریشه‌های عرفانی خطاطی ایرانی": کوروش بیگ‌پور، هنرمند گرافیک و طراح تایپ برنده جوایز، جنبه‌های معنوی خطاطی ایرانی را در این ارائه جذاب بررسی می‌کند.
https://youtu.be/0sNmRaDC-go?si=pHX83WmWl1u5zSwn
"نستعلیق و داستان خطاطی ایرانی": این ویدئو نگاهی جامع به تاریخ و تکنیک‌های خط نستعلیق ارائه می‌دهد و نظرات یک استاد خطاط را به اشتراک می‌گذارد.
🔴ترامپ از پروژه 500 میلیارد دلاری استارگیت رونمایی کرد

🔴 ترامپ روز سه‌شنبه پروژه «استارگیت» رو معرفی کرد؛ ابتکاری ۵۰۰ میلیارد دلاری به رهبری OpenAI، اوراکل و سافت‌بانک برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی در آمریکا.

🔴 این پروژه که در تگزاس مستقره، با سرمایه‌گذاری اولیه 100 میلیارد دلاری آغاز و طی چهار سال به 500 میلیارد دلار خواهد رسید!!!

+ هدف اصلی اون ایجاد مراکز داده پیشرفته و زیرساخت‌های مدرن برای حفظ برتری فناوری آمریکاست.
کار تازه ای در حوزه تاریخ علم در ایران از دکتر یونس کرامتی
برای توضیحات بیشتر به کانال تلگرامی میراث مکتوب مراجعه فرمایید:
https://t.me/mirasmaktoob
معرفی پروژه استارگیت
پروژه استارگیت یک شرکت جدید است که قصد دارد طی چهار سال آینده 500 میلیارد دلار برای ساخت زیرساخت‌های جدید هوش مصنوعی برای OpenAI در ایالات متحده سرمایه‌گذاری کند. در مرحله اولیه، مبلغ 100 میلیارد دلار به‌طور فوری تخصیص داده خواهد شد. این زیرساخت‌ها جایگاه رهبری آمریکا در زمینه هوش مصنوعی را تثبیت، صدها هزار شغل در ایالات متحده ایجاد و منافع اقتصادی عظیمی برای کل جهان فراهم خواهد کرد. این پروژه نه‌تنها از بازصنعتی‌سازی ایالات متحده حمایت می‌کند، بلکه توانایی استراتژیکی برای حفاظت از امنیت ملی آمریکا و متحدانش فراهم خواهد ساخت.

حامیان اولیه پروژه:
سرمایه‌گذاران اولیه سهام در پروژه استارگیت عبارتند از:

سافت‌بانک (SoftBank)
OpenAI
Oracle
MGX
سافت‌بانک و OpenAI به‌عنوان شرکای اصلی استارگیت فعالیت خواهند کرد؛ با مسئولیت مالی سافت‌بانک و مسئولیت عملیاتی OpenAI. ماسایوشی سان به‌عنوان رئیس این پروژه منصوب شده است.

شرکای فناوری کلیدی:
شرکای اولیه فناوری در این پروژه شامل شرکت‌های زیر هستند:

Arm
مایکروسافت (Microsoft)
انویدیا (NVIDIA)
اوراکل (Oracle)
OpenAI
ساخت و توسعه این پروژه در حال حاضر در ایالت تگزاس آغاز شده است و سایت‌های دیگری در سراسر کشور برای ایجاد پردیس‌های بیشتر در دست بررسی هستند.

همکاری‌های کلیدی:
به‌عنوان بخشی از پروژه استارگیت:

اوراکل، انویدیا، و OpenAI به‌طور نزدیک همکاری خواهند کرد تا این سیستم محاسباتی را بسازند و بهره‌برداری کنند.
این پروژه بر اساس همکاری‌های عمیقی میان OpenAI و انویدیا که از سال 2016 آغاز شده، و نیز مشارکت جدید میان OpenAI و اوراکل شکل گرفته است.
مشارکت OpenAI و مایکروسافت:
این پروژه بر شراکت موجود بین OpenAI و مایکروسافت نیز استوار است. OpenAI مصرف خدمات Azure مایکروسافت را افزایش خواهد داد تا مدل‌های پیشرفته‌تری آموزش دهد و محصولات و خدمات برجسته‌ای ارائه کند.

هدف نهایی:
ما همگی مشتاق ادامه توسعه هوش مصنوعی، به‌ویژه هوش مصنوعی عمومی (AGI)، برای منافع همه بشریت هستیم. معتقدیم این گام جدید بسیار حیاتی است و به افراد خلاق کمک می‌کند تا راه‌هایی برای استفاده از هوش مصنوعی در جهت ارتقاء انسانیت پیدا کنند.
https://x.com/OpenAI/status/1881830103858172059

@UT_Central_Library
هادیان، مدیرعامل انتشارات علمی فرهنگی شد

🔹با حکم محمد سالاری، مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی، «سیدجمال هادیان طبائی زواره» به عنوان عضو هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت انتشارات علمی و فرهنگی منصوب شد.

🔹هادیان، مدیرعامل کل روابط عمومی وزارت ارتباطات در دولت دوازدهم ، سالها در وزارت فرهنگ، شورای اسلامی شهر تهران، سازمان‌زیباسازی شهرداری تهران، سازمان ملی استاندارد و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مسئولیت‌های فرهنگی و اطلاع‌رسانی را به عهده داشته است.

🔹او همچنین مولف و مترجم ۱۵ جلد کتاب در حوزه‌های ادبیات، ارتباطات، فرهنگ‌عمومی و توسعه است.

🔹شرکت انتشارات علمی فرهنگی(فرانکلین سابق) یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین موسسات فرهنگی کشور است که امسال هفتادمین سال حیات خویش را پشت سر می‌گذارد. این موسسه بزرگ فرهنگی در زمینه تولید و توزیع محتوای فرهنگی اعم از کتاب، فیلم و صوت فعالیت می‌کند و در طول عمر خویش آثار ماندگاری از شخصیت‌های برجسته فرهنگی و هنری منتشر کرده است.

asriran.com
@MyAsriran
https://t.me/ketabestangroup


با ایجاد گروههای کتابی همانند کتابستان کم کاری کتابخانه های بزرگ را جبران کنید.
با دریغ دکتر جلال متینی، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران و زبان فارسی درگذشت.

دکتر جلال متینی (۱۳۰۷-۱۴۰۳) پیش از انقلاب، استاد دانشگاه فردوسی مشهد بود و مدتی ریاست آن دانشگاه را بر عهده داشت. او پس از انقلاب به آمریکا مهاجرت کرد و در دانشگاه برکلی کالیفرنیا به تدریس در زمینۀ تاریخ و فرهنگ ایران مشغول شد. دکتر متینی که انتشار دو مجلۀ تخصصی مطالعات ایرانی به نام‌های ایران‌نامه و ایرانشناسی را در کارنامه داشت، آثاری گوناگون را به زبان‌های فارسی و انگلیسی در این رشتۀ تحقیقاتی از خود به یادگار گذاشت.
حفظ تمامیت ارضی ایران از موضوعات پراهمیت در تحقیقات و نوشته‌های دکتر جلال متینی بود. او که تمامیت ارضی ایران روزگار خود را در خطر می‌دید کوشید تا در مقالاتی چون «هان ای ایرانیان، ایران‌ اندر بلاست»، «بر آذربایجان چه گذشت؟»، «اران قفقاز در صدد بلع آذربایجان»، «روز نجات آذربایجان» و «نیاکان هموطنان آذربایجانی ما چه کسانی هستند؟» ذهن هموطنان خود را به این مسئله معطوف دارد و به شبهه‌افکنی‌ها و تفرقه‌انگیزی‌های تجزیه‌طلبان پاسخ گوید.
از دیگر خدمات علمی دکتر جلال متینی می‌توان به تصحیح چند متن کهن فارسی مانند هدایة المتعلمین فی طب، تفسیر پارسی قرآن محفوظ در کتابخانۀ موزۀ دانشگاه کمبریج، کوش‌نامه و متنی ظاهراً از قرن پنجم (منتشرشده با نام پند پیران) اشاره کرد. مجموعه مقالات او نیز به‌زودی با نام سرود مولیان در انتشارات دکتر محمود افشار به چاپ خواهد رسید. ««فردوسی و مردم (فردوسی در هاله‌ای از افسانه‌ها)»، «نقش فردوسی در حفظ هویت ملی ما ایرانیان»، «در معنی شاهنامه» و «دربارۀ مسئلۀ منابع فردوسی» از جملۀ این مقالات دربارۀ فردوسی و شاهنامه است.
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار سال‌ها تلاش بی‌وقفۀ دکتر جلال متینی را در تحقیق دربارۀ زبان فارسی و تاریخ و فرهنگ ایران ارج می‌نهد و در گذشت آن دانشمند ارجمند را به خانوادۀ ایشان، جامعۀ علمی و مردم فرهنگ‌دوست ایران تسلیت می‌گوید. یاد استاد جلال متینی گرامی و خاک بر او خوش باد.

عکس از گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار
گیرنده: ایرج افشار
پشت‌نویس عکس: کنگرۀ سعدی و حافظ شیراز ۱۳۵۰

@AfsharFoundation