علیهِ «کتابت پیوسته»: کهنترین شواهد از کتابت قرآن در ایران و خراسان قرن دوم و سوم هجری
دیدگاه پذیرفته شده در میان پژوهشگران غربی، نخستین شواهد قرآن نویسی ایرانیان را از اوایل سدۀ چهارم هجری به بعد، و به خط کوفی مشرقی میانگارد. من در این مقاله کوشیدهام با ارائۀ اسناد و دلایلی نشان دهم سنت کتابت قرآن به خط کوفی اولیه در ایران و به ویژه در خراسان از سدۀ دوم هجری رواج داشته است و بسیاری از مصاحف قرآنی به خط کوفی که غربیان متعلق به مناطق مختلفی چون شامات، شمال آفریقا و عراق میدانند، درواقع حاصل ابتکار ایرانیان در خراسان قدیم یا ایران مرکزی بوده است.
کتابت پیوسته از ویژگیهای کتابت قرآن از نخستین نمونههای حجازی تا نمونههای کوفی در قرون بعدی بوده است. ایرانیان در برخورد نخست خود با این نسخههای قرآنی، احتمالاً از همین سیستم تبعیت کردهاند، اما به تدریج در برخی مناطق شرقی، یعنی خراسان و ماوراء النهر از ادامۀ آن تن زده و کلمات عربی را در پایان سطر تقطیع نکردهاند. این شیوه باید بسیار زودتر در کتابت ایرانیان از قرآن به خط کوفی اولیه در سدههای دوم و سوم هجری رخ داده باشد.
روشن است که محققانِ تاریخ هنر اسلامی، جملگی میپذیرند که قرآن نویسی ایرانی با خط کوفی ایرانی یا مشرقی از اواخر قرن سوم نمونهها و شواهد بسیار دارد، اما تلاش من این است که نشان دهم ایرانیان سه قرن منتظر و تماشاگر نماندهاند تا یکباره از آغاز قرن چهارم کتابت مصاحف قرآن را آغاز کنند، درست همچنانکه از همان آغاز، در کار تولید و تطوّر دانشهایی چون نحو عربی، و قرائات، و تفسیر، و حدیث از دیگر مناطق جغرافیایی جهان اسلام پیشی گرفته بودند.
این مقاله همراه با مجموعه مقالاتی دیگر، در کتابی ویراستۀ فرانسوا دِروش، از سوی انتشارات بریل در اواخر سال 2024 انتشار یافته است:
Morteza Karimi-Nia, “Against Scriptio Continua: Iranian Approaches to the Copying of the Qurʾān during the Second and Third Centuries AH (Eighth and Ninth Centuries CE),” in: The Qur’an and Its Handwritten Transmission, edited by François Déroche, Leiden: Brill, 2024, pp. 190-208.
لینک دریافت فایل مقاله:
https://www.kateban.com/media/files/676fd6950fe43.pdf
@kariminiaa
دیدگاه پذیرفته شده در میان پژوهشگران غربی، نخستین شواهد قرآن نویسی ایرانیان را از اوایل سدۀ چهارم هجری به بعد، و به خط کوفی مشرقی میانگارد. من در این مقاله کوشیدهام با ارائۀ اسناد و دلایلی نشان دهم سنت کتابت قرآن به خط کوفی اولیه در ایران و به ویژه در خراسان از سدۀ دوم هجری رواج داشته است و بسیاری از مصاحف قرآنی به خط کوفی که غربیان متعلق به مناطق مختلفی چون شامات، شمال آفریقا و عراق میدانند، درواقع حاصل ابتکار ایرانیان در خراسان قدیم یا ایران مرکزی بوده است.
کتابت پیوسته از ویژگیهای کتابت قرآن از نخستین نمونههای حجازی تا نمونههای کوفی در قرون بعدی بوده است. ایرانیان در برخورد نخست خود با این نسخههای قرآنی، احتمالاً از همین سیستم تبعیت کردهاند، اما به تدریج در برخی مناطق شرقی، یعنی خراسان و ماوراء النهر از ادامۀ آن تن زده و کلمات عربی را در پایان سطر تقطیع نکردهاند. این شیوه باید بسیار زودتر در کتابت ایرانیان از قرآن به خط کوفی اولیه در سدههای دوم و سوم هجری رخ داده باشد.
روشن است که محققانِ تاریخ هنر اسلامی، جملگی میپذیرند که قرآن نویسی ایرانی با خط کوفی ایرانی یا مشرقی از اواخر قرن سوم نمونهها و شواهد بسیار دارد، اما تلاش من این است که نشان دهم ایرانیان سه قرن منتظر و تماشاگر نماندهاند تا یکباره از آغاز قرن چهارم کتابت مصاحف قرآن را آغاز کنند، درست همچنانکه از همان آغاز، در کار تولید و تطوّر دانشهایی چون نحو عربی، و قرائات، و تفسیر، و حدیث از دیگر مناطق جغرافیایی جهان اسلام پیشی گرفته بودند.
این مقاله همراه با مجموعه مقالاتی دیگر، در کتابی ویراستۀ فرانسوا دِروش، از سوی انتشارات بریل در اواخر سال 2024 انتشار یافته است:
Morteza Karimi-Nia, “Against Scriptio Continua: Iranian Approaches to the Copying of the Qurʾān during the Second and Third Centuries AH (Eighth and Ninth Centuries CE),” in: The Qur’an and Its Handwritten Transmission, edited by François Déroche, Leiden: Brill, 2024, pp. 190-208.
لینک دریافت فایل مقاله:
https://www.kateban.com/media/files/676fd6950fe43.pdf
@kariminiaa
📌 ارتقاء منابع سخت افزاری سامانه کتابخانه
منابع سخت افزاری سامانه کتابخانه آذرسا به منظور بهبود عملکرد و رفع کندی تغییر می یابد.
احتمال اختلال یا قطعی در سامانه کتابخانه روز چهارشنبه 3 بهمن 1403 از ساعت 16:30 به مدت حداکثر 1 ساعت، وجود دارد.
لینک خبر:
https://digital.ut.ac.ir/fa/news/45565
@UT_Central_Library
منابع سخت افزاری سامانه کتابخانه آذرسا به منظور بهبود عملکرد و رفع کندی تغییر می یابد.
احتمال اختلال یا قطعی در سامانه کتابخانه روز چهارشنبه 3 بهمن 1403 از ساعت 16:30 به مدت حداکثر 1 ساعت، وجود دارد.
لینک خبر:
https://digital.ut.ac.ir/fa/news/45565
@UT_Central_Library
معاونت فناوریهای دیجیتالی
ارتقاء منابع سخت افزاری سامانه کتابخانه آذرسا برای بهبود خدمات - معاونت فناوریهای دیجیتالی
منابع سخت افزاری سامانه کتابخانه آذرسا به منظور بهبود عملکرد و رفع کندی تغییر می یابد.
ارجنامه علی اشرف مجتهد شبستری ج 1.pdf
5.1 MB
اهدای فایل این دو جلد با این یادآوری که هر نوع استفاده مالی از آنها ممنوع است.
سپاس از بانیان آن که در عصر جدید این گونه کار خیر می کنند.
هر دو جلد حاوی مقالات ارزشمندی است.
https://t.me/UT_Central_Library
سپاس از بانیان آن که در عصر جدید این گونه کار خیر می کنند.
هر دو جلد حاوی مقالات ارزشمندی است.
https://t.me/UT_Central_Library
🔹افشای کتاب محرمانه سیا در مورد اینکه دنیا چگونه به پایان می رسد
کتابی که سازمان سیا بیش از ۵۰ سال آن را محرمانه نگه داشته بود، نظریهای تکاندهنده را درباره پایان جهان افشا میکند. انتشار این کتاب با عنوان «داستان آدم و حوا» نوشته چان توماس، کارمند پیشین نیروی هوایی آمریکا و پژوهشگر بشقابپرندهها در سال ۱۹۶۶ توسط سیا متوقف شد.
به گزارش روزیاتو، حداقل بخشی از این کتاب در سال ۲۰۱۳ بهصورت مخفیانه از حالت محرمانه خارج شد، اما همچنان در پایگاه داده سیا پنهان ماند تا اینکه بهتازگی بخش بیشتری از آن در دسترس ما قرار گرفت. توماس در این کتاب ادعا کرده که هر ۶,۵۰۰ سال، فاجعهای عظیم مشابه با سیل عظیم کتاب مقدس، زمین را دربرمیگیرد.
در حالی که کارشناسان درباره تاریخ دقیق وقوع این سیل در کتاب پیدایش اختلاف نظر دارند، اما توماس معتقد است که این اتفاق حدود ۶,۵۰۰ سال پیش رخ داده و برخی شواهد باستانشناسی و زمینشناسی نیز این ادعا را تأیید میکنند.
با این حساب، توماس هشدار داده که فاجعه بعدی نزدیک است. بهگفته او، در زمان وقوع این فاجعه، میدان مغناطیسی زمین بهطور ناگهانی و شدید تغییر میکند و موجب ویرانیهای گسترده ای در سراسر سیاره میشود. علت محرمانه بودن این کتاب مشخص نیست، اما برخی گمان میکنند که سیا نگران بوده که انتشار این اطلاعات باعث وحشت عمومی شود یا اطلاعاتی مرتبط با تحقیقات سری دولت را افشا کند.
توماس در دوران همکاری با شرکت مکدانل داگلاس که یک شرکت هوافضای منحلشده است، در پروژههایی محرمانه فعالیت داشت. او عضو تیمی از دانشمندان بود که این شرکت برای بررسی گزارشهای مرتبط با بشقابپرندهها تشکیل داده بود. اگرچه هیچ مدرک رسمی مبنی بر همکاری مستقیم توماس با سیا وجود ندارد، اما توافقنامه محرمانگی این سازمان ایجاب میکند که کارکنان سابق قبل از انتشار هر نوع کتاب یا محتوای ارتباطی، تأییدیه بگیرند.
توماس در کتاب خود میگوید:
در کالیفرنیا کوهها مانند سرخسها در باد میلرزند؛ اقیانوس آرام عقب میرود و به کوهی از آب تبدیل میشود و سپس بهسرعت بهسوی شرق پیش میتازد. در کسری از روز، تمام آثار تمدن از بین میرود و شهرهای بزرگ، لسآنجلس، سانفرانسیسکو، شیکاگو، دالاس و نیویورک، به افسانه تبدیل میشوند. تقریباً سنگی باقی نمیماند که میلیونها نفر در چند ساعت پیش روی آن راه میرفتند.
فصل اول کتاب با این جمله آغاز میشود:
مانند سیل نوح ۶,۵۰۰ سال پیش… مانند آدم و حوا ۱۱,۵۰۰ سال پیش… این نیز خواهد گذشت…
کتاب در مجموع ۵۵ صفحه دارد، اما توماس بیش از ۲۰۰ صفحه نوشته بود که باقی آن همچنان بهصورت محرمانه نگهداری میشود
این روایت آخرالزمانی با نابودی کالیفرنیا آغاز میشود و توضیح میدهد که چگونه بادهایی با قدرتی هزاران برابر ارتش، همهچیز را با بمبارانی مافوق صوت نابود میکنند و سونامی اقیانوس آرام، لسآنجلس و سانفرانسیسکو را در خود فرو میبرد.
اما این تنها آمریکای شمالی نیست که درگیر نابودی میشود. به گفته توماس، هیچیک از هفت قاره نمیتوانند از این ویرانی فرار کنند و هرکدام نسخهای کمی متفاوت از این پایان ترسناک را تجربه خواهند کرد.
تا روز هفتم، این طوفان وحشتناک به پایان میرسد و تمام زمین تغییر کرده است. حوضه خلیج بنگال، درست در شرق هند، اکنون در قطب شمال قرار دارد. اقیانوس آرام، درست در غرب پرو، در قطب جنوب است. حتی گرینلند و قطب جنوب نیز به سمت استوا کشیده شدهاند و یخهایشان بهسرعت در گرمای مناطق گرمسیری ذوب میشود.
مارتین ملینچاک، دانشمند ارشد مرکز تحقیقات لانگلی ناسا در این باره به وبسایت The Verge گفته است:
متأسفانه این چیزها در حال انتشار هستند. ادعاهای خارقالعاده نیازمند مدارک خارقالعاده هستند. هیچ مدرک، علم یا فیزیکی وجود ندارد که ادعاهای مرتبط با تغییر میدان مغناطیسی و ارتباط آن با تغییرات اقلیمی را تأیید کند.
علاوه بر این، هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد میدان مغناطیسی زمین تاکنون تغییری ۹۰ درجهای مانند آنچه که توماس توصیف کرده، داشته یا خواهد داشت. ملینچاک توضیح داد:
این ادعا کاملاً بیاساس است. اگر چنین اتفاقی هر ۶,۵۰۰ سال رخ میداد، حتماً در تمام سوابق تاریخی ثبت شده بود… میزان انرژی لازم برای ایجاد چنین چیزی بسیار عظیم است و هیچ چیزی وجود ندارد که این تغییر را آغاز کند.
البته، قطبهای مغناطیسی زمین در طول تاریخ چندین بار جابهجا شدهاند. این پدیده وارونگی قطبها نام دارد و به گفته ناسا، سوابق مغناطیسی قدیمی نشان میدهد که بهطور میانگین هر ۳۰۰,۰۰۰ سال یکبار اتفاق میافتد، هرچند فاصله زمانی آن بسیار متغیراست.
@khabarha_nazarha
کتابی که سازمان سیا بیش از ۵۰ سال آن را محرمانه نگه داشته بود، نظریهای تکاندهنده را درباره پایان جهان افشا میکند. انتشار این کتاب با عنوان «داستان آدم و حوا» نوشته چان توماس، کارمند پیشین نیروی هوایی آمریکا و پژوهشگر بشقابپرندهها در سال ۱۹۶۶ توسط سیا متوقف شد.
به گزارش روزیاتو، حداقل بخشی از این کتاب در سال ۲۰۱۳ بهصورت مخفیانه از حالت محرمانه خارج شد، اما همچنان در پایگاه داده سیا پنهان ماند تا اینکه بهتازگی بخش بیشتری از آن در دسترس ما قرار گرفت. توماس در این کتاب ادعا کرده که هر ۶,۵۰۰ سال، فاجعهای عظیم مشابه با سیل عظیم کتاب مقدس، زمین را دربرمیگیرد.
در حالی که کارشناسان درباره تاریخ دقیق وقوع این سیل در کتاب پیدایش اختلاف نظر دارند، اما توماس معتقد است که این اتفاق حدود ۶,۵۰۰ سال پیش رخ داده و برخی شواهد باستانشناسی و زمینشناسی نیز این ادعا را تأیید میکنند.
با این حساب، توماس هشدار داده که فاجعه بعدی نزدیک است. بهگفته او، در زمان وقوع این فاجعه، میدان مغناطیسی زمین بهطور ناگهانی و شدید تغییر میکند و موجب ویرانیهای گسترده ای در سراسر سیاره میشود. علت محرمانه بودن این کتاب مشخص نیست، اما برخی گمان میکنند که سیا نگران بوده که انتشار این اطلاعات باعث وحشت عمومی شود یا اطلاعاتی مرتبط با تحقیقات سری دولت را افشا کند.
توماس در دوران همکاری با شرکت مکدانل داگلاس که یک شرکت هوافضای منحلشده است، در پروژههایی محرمانه فعالیت داشت. او عضو تیمی از دانشمندان بود که این شرکت برای بررسی گزارشهای مرتبط با بشقابپرندهها تشکیل داده بود. اگرچه هیچ مدرک رسمی مبنی بر همکاری مستقیم توماس با سیا وجود ندارد، اما توافقنامه محرمانگی این سازمان ایجاب میکند که کارکنان سابق قبل از انتشار هر نوع کتاب یا محتوای ارتباطی، تأییدیه بگیرند.
توماس در کتاب خود میگوید:
در کالیفرنیا کوهها مانند سرخسها در باد میلرزند؛ اقیانوس آرام عقب میرود و به کوهی از آب تبدیل میشود و سپس بهسرعت بهسوی شرق پیش میتازد. در کسری از روز، تمام آثار تمدن از بین میرود و شهرهای بزرگ، لسآنجلس، سانفرانسیسکو، شیکاگو، دالاس و نیویورک، به افسانه تبدیل میشوند. تقریباً سنگی باقی نمیماند که میلیونها نفر در چند ساعت پیش روی آن راه میرفتند.
فصل اول کتاب با این جمله آغاز میشود:
مانند سیل نوح ۶,۵۰۰ سال پیش… مانند آدم و حوا ۱۱,۵۰۰ سال پیش… این نیز خواهد گذشت…
کتاب در مجموع ۵۵ صفحه دارد، اما توماس بیش از ۲۰۰ صفحه نوشته بود که باقی آن همچنان بهصورت محرمانه نگهداری میشود
این روایت آخرالزمانی با نابودی کالیفرنیا آغاز میشود و توضیح میدهد که چگونه بادهایی با قدرتی هزاران برابر ارتش، همهچیز را با بمبارانی مافوق صوت نابود میکنند و سونامی اقیانوس آرام، لسآنجلس و سانفرانسیسکو را در خود فرو میبرد.
اما این تنها آمریکای شمالی نیست که درگیر نابودی میشود. به گفته توماس، هیچیک از هفت قاره نمیتوانند از این ویرانی فرار کنند و هرکدام نسخهای کمی متفاوت از این پایان ترسناک را تجربه خواهند کرد.
تا روز هفتم، این طوفان وحشتناک به پایان میرسد و تمام زمین تغییر کرده است. حوضه خلیج بنگال، درست در شرق هند، اکنون در قطب شمال قرار دارد. اقیانوس آرام، درست در غرب پرو، در قطب جنوب است. حتی گرینلند و قطب جنوب نیز به سمت استوا کشیده شدهاند و یخهایشان بهسرعت در گرمای مناطق گرمسیری ذوب میشود.
مارتین ملینچاک، دانشمند ارشد مرکز تحقیقات لانگلی ناسا در این باره به وبسایت The Verge گفته است:
متأسفانه این چیزها در حال انتشار هستند. ادعاهای خارقالعاده نیازمند مدارک خارقالعاده هستند. هیچ مدرک، علم یا فیزیکی وجود ندارد که ادعاهای مرتبط با تغییر میدان مغناطیسی و ارتباط آن با تغییرات اقلیمی را تأیید کند.
علاوه بر این، هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد میدان مغناطیسی زمین تاکنون تغییری ۹۰ درجهای مانند آنچه که توماس توصیف کرده، داشته یا خواهد داشت. ملینچاک توضیح داد:
این ادعا کاملاً بیاساس است. اگر چنین اتفاقی هر ۶,۵۰۰ سال رخ میداد، حتماً در تمام سوابق تاریخی ثبت شده بود… میزان انرژی لازم برای ایجاد چنین چیزی بسیار عظیم است و هیچ چیزی وجود ندارد که این تغییر را آغاز کند.
البته، قطبهای مغناطیسی زمین در طول تاریخ چندین بار جابهجا شدهاند. این پدیده وارونگی قطبها نام دارد و به گفته ناسا، سوابق مغناطیسی قدیمی نشان میدهد که بهطور میانگین هر ۳۰۰,۰۰۰ سال یکبار اتفاق میافتد، هرچند فاصله زمانی آن بسیار متغیراست.
@khabarha_nazarha
https://www.youtube.com/watch?v=PH6sVcMhuBU
گفتگوی مفصل سر رولی کیتینگ (مدیر اجرایی کتابخانه بریتانیا) و کارلا هیدن (کتابدار کنگره آمریکا) با اجرای جسی جی. هلند، نویسنده، و روزنامهنگار ، در باره وضعیت این دو کتابخانه، مواجهه با شرایط جدید، و مسائل مختلف کتابخانه ای از جمله کتابخانه دیجیتال و... در یک ساعت و هیجده دقیقه.
روشن است که می توانید در تنظیمات زیر نویس فارسی را فعال کنید. این برنامه 6 ژانویه 2025 بارگذاری شده است.
https://t.me/Historylibrary
گزارشی از این گفتگو را پایین ملاحظه فرمایید 🌹🌹👇👇👇💐💐💐
گفتگوی مفصل سر رولی کیتینگ (مدیر اجرایی کتابخانه بریتانیا) و کارلا هیدن (کتابدار کنگره آمریکا) با اجرای جسی جی. هلند، نویسنده، و روزنامهنگار ، در باره وضعیت این دو کتابخانه، مواجهه با شرایط جدید، و مسائل مختلف کتابخانه ای از جمله کتابخانه دیجیتال و... در یک ساعت و هیجده دقیقه.
روشن است که می توانید در تنظیمات زیر نویس فارسی را فعال کنید. این برنامه 6 ژانویه 2025 بارگذاری شده است.
https://t.me/Historylibrary
گزارشی از این گفتگو را پایین ملاحظه فرمایید 🌹🌹👇👇👇💐💐💐
وقف کتاب در سال 1221 ق
بسم الله الواقف علی السرائر و الضمائر
وقف موبد و حبس مخلد نمودم این یک جلد کتاب را برای کافه علما فرقه ناجیه اثنی عشریه ـ رضوان الله علیهم ـ که هر کس از ایشان که قابلیت مباحثه و مطالعه داشته باشند مشغول بوده باشند، و از یک دیگر بقدر امکان مضایقه نکنند، و تولیت آن را مادام الحیات مادام الحیات بخود و بعد از خود به اولاد ذکور، و ذکور اولاد ذکور، و هکذا بطنا بعد بطن، و بعدهم الاقرب فالاقرب بوده باشد، و از پوست که لباس اوست عاری ننمایند، و واقف را در بعضی اوقات به دعای خیر یاد فرمایند، و صیغه وقف از واقف بطریق شرع جاری گردید.
فمن بدّله بعد ما سمعه فانّما اثمه علی الذین یبدّلونه و الله سمیع علیم.
و کان ذلک فی شهر جمادی الثانیه سنه 1221
https://t.me/UT_Central_Library
بسم الله الواقف علی السرائر و الضمائر
وقف موبد و حبس مخلد نمودم این یک جلد کتاب را برای کافه علما فرقه ناجیه اثنی عشریه ـ رضوان الله علیهم ـ که هر کس از ایشان که قابلیت مباحثه و مطالعه داشته باشند مشغول بوده باشند، و از یک دیگر بقدر امکان مضایقه نکنند، و تولیت آن را مادام الحیات مادام الحیات بخود و بعد از خود به اولاد ذکور، و ذکور اولاد ذکور، و هکذا بطنا بعد بطن، و بعدهم الاقرب فالاقرب بوده باشد، و از پوست که لباس اوست عاری ننمایند، و واقف را در بعضی اوقات به دعای خیر یاد فرمایند، و صیغه وقف از واقف بطریق شرع جاری گردید.
فمن بدّله بعد ما سمعه فانّما اثمه علی الذین یبدّلونه و الله سمیع علیم.
و کان ذلک فی شهر جمادی الثانیه سنه 1221
https://t.me/UT_Central_Library
📚 گزارش ویژه: نگاهی به تجربیات کتابخانه بریتانیا و کتابخانه کنگره آمریکا
در گفتگویی ارزشمند با مدیران کتابخانه بریتانیا و کتابخانه کنگره آمریکا، راهکارهای نوین مدیریت کتابخانههای ملی و چالشهای پیش روی آنها مورد بررسی قرار گرفت. مهمترین محورهای این گفتگو:
🔹 نوآوری در خدمات کتابخانهای:
این دو کتابخانه با راهاندازی "شبکه دانش زنده"، ارتباط مستمر و پویایی با کتابخانههای عمومی برقرار کردهاند. آنها رویدادهای مختلف را به صورت زنده پخش میکنند و نمایشگاههای خود را به اشتراک میگذارند. برنامههای خانوادگی متنوعی طراحی کردهاند که باعث جذب نسل جوان شده است. آنها توانستهاند با استفاده از فناوریهای نوین، دسترسی به منابع را برای همه آسان کنند. آنها کتابخانه را پلی بین مردم و دانشگاه در نظر گرفتهاند و دورههای تخصصی را با زبانی ساده به مردم انتقال میدهند.
🔹 چالشهای فناوری:
یکی از مهمترین چالشها، نگهداری از انواع مختلف منابع از نسخ خطی گرفته تا فایلهای دیجیتال است. آنها باید مدام تجهیزات خود را بهروز کنند و مهارتهای کارکنان را ارتقا دهند. حفظ و نگهداری منابع دیجیتال نیز چالش بزرگی است که نیازمند زیرساختهای قوی و دانش تخصصی است.
🔹 اعتمادسازی و مقابله با اطلاعات نادرست:
در عصر اطلاعات نادرست، این کتابخانهها به عنوان مراجع معتبر عمل میکنند. آنها محیطی امن برای پژوهش فراهم کردهاند و به شدت به حفظ حریم خصوصی کاربران پایبند هستند. منابع ارائه شده توسط آنها پس از بررسیهای دقیق در اختیار کاربران قرار میگیرد.
🔹 همکاریهای بینالمللی:
تبادل تجربیات و دانش فنی بین کتابخانهها بسیار گسترده است. پروژههای مشترکی بین آنها تعریف شده که باعث همافزایی شده است. اشتراکگذاری منابع و مجموعهها به صورت دیجیتال نیز در دستور کار آنها قرار دارد اما در عین حال کتابهای سنتی را نیز حفظ کردهاند.
📍 درسآموزهها برای کتابخانههای ایران:
1️⃣ راهکارهای قابل اجرا:
کتابخانههای ایران میتوانند با ایجاد شبکه همکاری بین استانها، منابع و تجربیات خود را به اشتراک بگذارند. برگزاری رویدادهای مجازی و حضوری میتواند مخاطبان جدیدی را جذب کند. توسعه خدمات دیجیتال باید متناسب با نیاز کاربران ایرانی باشد.
2️⃣ فرصتهای بومیسازی:
استفاده از ظرفیت فضای مجازی و شبکههای اجتماعی میتواند دسترسی به منابع را گسترش دهد. ارتباط با مدارس و دانشگاهها باید تقویت شود. برنامهها باید متناسب با فرهنگ ایرانی طراحی شوند تا اثربخشی بیشتری داشته باشند.
3️⃣ پیشنهادهای اجرایی:
تدوین برنامه جامع دیجیتالسازی منابع باید در اولویت قرار گیرد. کتابداران نیاز به آموزش مستمر دارند تا بتوانند با فناوریهای جدید کار کنند. همکاری با بخش خصوصی میتواند به تأمین منابع مالی و فنی کمک کند.
🔶 نکته مهم: موفقیت این کتابخانهها از آنجا ناشی میشود که توانستهاند سنت و نوآوری را به شکلی هوشمندانه با هم ترکیب کنند. کتابخانههای ایران نیز باید ضمن حفظ ارزشهای سنتی خود، از فناوریهای نوین بهره ببرند.
📌 پیام کلیدی: امروزه کتابخانههای ملی باید فراتر از مخازن نگهداری کتاب عمل کنند و به مراکز پویای تولید و اشاعه دانش تبدیل شوند. این تحول نیازمند برنامهریزی دقیق، سرمایهگذاری مناسب و آموزش مستمر است.
با تشکر دوست عزیز جناب آقای میرهلی
https://t.me/UT_Central_Library
در گفتگویی ارزشمند با مدیران کتابخانه بریتانیا و کتابخانه کنگره آمریکا، راهکارهای نوین مدیریت کتابخانههای ملی و چالشهای پیش روی آنها مورد بررسی قرار گرفت. مهمترین محورهای این گفتگو:
🔹 نوآوری در خدمات کتابخانهای:
این دو کتابخانه با راهاندازی "شبکه دانش زنده"، ارتباط مستمر و پویایی با کتابخانههای عمومی برقرار کردهاند. آنها رویدادهای مختلف را به صورت زنده پخش میکنند و نمایشگاههای خود را به اشتراک میگذارند. برنامههای خانوادگی متنوعی طراحی کردهاند که باعث جذب نسل جوان شده است. آنها توانستهاند با استفاده از فناوریهای نوین، دسترسی به منابع را برای همه آسان کنند. آنها کتابخانه را پلی بین مردم و دانشگاه در نظر گرفتهاند و دورههای تخصصی را با زبانی ساده به مردم انتقال میدهند.
🔹 چالشهای فناوری:
یکی از مهمترین چالشها، نگهداری از انواع مختلف منابع از نسخ خطی گرفته تا فایلهای دیجیتال است. آنها باید مدام تجهیزات خود را بهروز کنند و مهارتهای کارکنان را ارتقا دهند. حفظ و نگهداری منابع دیجیتال نیز چالش بزرگی است که نیازمند زیرساختهای قوی و دانش تخصصی است.
🔹 اعتمادسازی و مقابله با اطلاعات نادرست:
در عصر اطلاعات نادرست، این کتابخانهها به عنوان مراجع معتبر عمل میکنند. آنها محیطی امن برای پژوهش فراهم کردهاند و به شدت به حفظ حریم خصوصی کاربران پایبند هستند. منابع ارائه شده توسط آنها پس از بررسیهای دقیق در اختیار کاربران قرار میگیرد.
🔹 همکاریهای بینالمللی:
تبادل تجربیات و دانش فنی بین کتابخانهها بسیار گسترده است. پروژههای مشترکی بین آنها تعریف شده که باعث همافزایی شده است. اشتراکگذاری منابع و مجموعهها به صورت دیجیتال نیز در دستور کار آنها قرار دارد اما در عین حال کتابهای سنتی را نیز حفظ کردهاند.
📍 درسآموزهها برای کتابخانههای ایران:
1️⃣ راهکارهای قابل اجرا:
کتابخانههای ایران میتوانند با ایجاد شبکه همکاری بین استانها، منابع و تجربیات خود را به اشتراک بگذارند. برگزاری رویدادهای مجازی و حضوری میتواند مخاطبان جدیدی را جذب کند. توسعه خدمات دیجیتال باید متناسب با نیاز کاربران ایرانی باشد.
2️⃣ فرصتهای بومیسازی:
استفاده از ظرفیت فضای مجازی و شبکههای اجتماعی میتواند دسترسی به منابع را گسترش دهد. ارتباط با مدارس و دانشگاهها باید تقویت شود. برنامهها باید متناسب با فرهنگ ایرانی طراحی شوند تا اثربخشی بیشتری داشته باشند.
3️⃣ پیشنهادهای اجرایی:
تدوین برنامه جامع دیجیتالسازی منابع باید در اولویت قرار گیرد. کتابداران نیاز به آموزش مستمر دارند تا بتوانند با فناوریهای جدید کار کنند. همکاری با بخش خصوصی میتواند به تأمین منابع مالی و فنی کمک کند.
🔶 نکته مهم: موفقیت این کتابخانهها از آنجا ناشی میشود که توانستهاند سنت و نوآوری را به شکلی هوشمندانه با هم ترکیب کنند. کتابخانههای ایران نیز باید ضمن حفظ ارزشهای سنتی خود، از فناوریهای نوین بهره ببرند.
📌 پیام کلیدی: امروزه کتابخانههای ملی باید فراتر از مخازن نگهداری کتاب عمل کنند و به مراکز پویای تولید و اشاعه دانش تبدیل شوند. این تحول نیازمند برنامهریزی دقیق، سرمایهگذاری مناسب و آموزش مستمر است.
با تشکر دوست عزیز جناب آقای میرهلی
https://t.me/UT_Central_Library
Forwarded from کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (Ras)
در صورتی که مشکلی وجود داشت دوستان به این ایمیل اطلاع دهند: dss@ut.ac.ir
Forwarded from کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (Ras)
راهنمای_استفاده_از_تصاویر_نسخ_خطی_موجود_در_کتابخانه_مرکزی.pdf
585 KB
روازنه می توانید تصویر یک نسخه خطی را از کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران بدون پرداخت هزینه بردارید.
راهنمای آن را اینجا مشاهده فرمایید.
راهنمای آن را اینجا مشاهده فرمایید.
نیازهای کتابخانه های دانشگاهی در عصر هوش مصنوعی
کتابخانه های دانشگاهی به دلیل ادغام فناوری های هوش مصنوعی دستخوش تحولات قابل توجهی شده اند. در اینجا نیازها و ملاحظات کلیدی برای کتابخانه های دانشگاهی در این دوره جدید آمده است:
* سیستم های بازیابی اطلاعات پیشرفته :
هوش مصنوعی می تواند کارایی و دقت سیستم های بازیابی اطلاعات را در کتابخانه های دانشگاهی به میزان قابل توجهی بهبود بخشد. سیستمهای فعلی اغلب با کمبودهایی مواجه هستند، اما هوش مصنوعی میتواند با استفاده از الگوریتمهای پیشرفته برای ارتقای تجربه کاربر و قابلیتهای مدیریتی، این مشکلات را برطرف کند.
* تجربه کاربری سفارشی شده: هوش مصنوعی امکان توسعه خدمات اطلاعات شخصی را فراهم می کند که شامل شناسایی دقیق نیازهای کاربر، توصیههای شخصیسازی شده و منابع آکادمیک سفارشی شده است.
* پشتیبانی و کارایی پژوهش:
هوش مصنوعی می تواند خدمات اطلاعات تحقیقاتی را بهینه کند، سرعت بازیابی، رضایت کاربر و کارایی پشتیبانی تحقیقاتی را بهبود بخشد. همچنین سیستمهای پشتیبانی تصمیم مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند در دادهکاوی و تجزیه و تحلیل، کمک به ذخیرهسازی و بازیابی اطلاعات با ارزش بالا کمک نمایند.
* زیرساخت های فناوری و آموزش:
اجرای موفقیتآمیز هوش مصنوعی به زیرساختهای فنآوری قوی، از جمله اینترنت پرسرعت، منابع محاسباتی پیشرفته، و سیستمهای مدیریت داده ایمن نیاز دارد. همچنین کتابداران باید مهارت های جدیدی را برای استفاده موثر از فناوری های هوش مصنوعی کسب کنند.
* ملاحظات اخلاقی و حریم خصوصی :
پیاده سازی هوش مصنوعی در کتابخانه ها نگرانی هایی را در مورد حفظ حریم خصوصی و امنیت داده ها ایجاد می کند. کتابخانه ها باید اطمینان حاصل کنند که سیستم های هوش مصنوعی با استانداردهای اخلاقی مطابقت دارند و از داده های کاربر محافظت می کنند.
* سرمایه گذاری مالی:
فناوریهای هوش مصنوعی برای پیادهسازی و نگهداری میتوانند پرهزینه باشند. کتابخانه ها برای حمایت از این نوآوری ها به بودجه و برنامه ریزی مالی کافی نیاز دارند.
*همکاری و مشارکت :
برای ادغام موفقیت آمیز ابزارهای هوش مصنوعی، همکاری نزدیک بین کارکنان کتابخانه و بخش های فناوری اطلاعات ضروری است.
نتیجه گیری
ادغام هوش مصنوعی در کتابخانههای دانشگاهی مزایای متعددی از جمله بهبود یافته بازیابی اطلاعات، خدمات شخصیسازی شده و افزایش پشتیبانی تحقیقاتی را ارائه میدهد. با این حال، به سرمایه گذاری قابل توجهی در زیرساخت ها، آموزش و ملاحظات اخلاقی نیز نیاز دارد. با پرداختن به این نیازها، کتابخانه های دانشگاهی می توانند به طور موثر از هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات خود و حمایت از تعالی دانشگاهی استفاده کنند.
منبع: scopus AI
https://t.me/UT_Central_Library
کتابخانه های دانشگاهی به دلیل ادغام فناوری های هوش مصنوعی دستخوش تحولات قابل توجهی شده اند. در اینجا نیازها و ملاحظات کلیدی برای کتابخانه های دانشگاهی در این دوره جدید آمده است:
* سیستم های بازیابی اطلاعات پیشرفته :
هوش مصنوعی می تواند کارایی و دقت سیستم های بازیابی اطلاعات را در کتابخانه های دانشگاهی به میزان قابل توجهی بهبود بخشد. سیستمهای فعلی اغلب با کمبودهایی مواجه هستند، اما هوش مصنوعی میتواند با استفاده از الگوریتمهای پیشرفته برای ارتقای تجربه کاربر و قابلیتهای مدیریتی، این مشکلات را برطرف کند.
* تجربه کاربری سفارشی شده: هوش مصنوعی امکان توسعه خدمات اطلاعات شخصی را فراهم می کند که شامل شناسایی دقیق نیازهای کاربر، توصیههای شخصیسازی شده و منابع آکادمیک سفارشی شده است.
* پشتیبانی و کارایی پژوهش:
هوش مصنوعی می تواند خدمات اطلاعات تحقیقاتی را بهینه کند، سرعت بازیابی، رضایت کاربر و کارایی پشتیبانی تحقیقاتی را بهبود بخشد. همچنین سیستمهای پشتیبانی تصمیم مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند در دادهکاوی و تجزیه و تحلیل، کمک به ذخیرهسازی و بازیابی اطلاعات با ارزش بالا کمک نمایند.
* زیرساخت های فناوری و آموزش:
اجرای موفقیتآمیز هوش مصنوعی به زیرساختهای فنآوری قوی، از جمله اینترنت پرسرعت، منابع محاسباتی پیشرفته، و سیستمهای مدیریت داده ایمن نیاز دارد. همچنین کتابداران باید مهارت های جدیدی را برای استفاده موثر از فناوری های هوش مصنوعی کسب کنند.
* ملاحظات اخلاقی و حریم خصوصی :
پیاده سازی هوش مصنوعی در کتابخانه ها نگرانی هایی را در مورد حفظ حریم خصوصی و امنیت داده ها ایجاد می کند. کتابخانه ها باید اطمینان حاصل کنند که سیستم های هوش مصنوعی با استانداردهای اخلاقی مطابقت دارند و از داده های کاربر محافظت می کنند.
* سرمایه گذاری مالی:
فناوریهای هوش مصنوعی برای پیادهسازی و نگهداری میتوانند پرهزینه باشند. کتابخانه ها برای حمایت از این نوآوری ها به بودجه و برنامه ریزی مالی کافی نیاز دارند.
*همکاری و مشارکت :
برای ادغام موفقیت آمیز ابزارهای هوش مصنوعی، همکاری نزدیک بین کارکنان کتابخانه و بخش های فناوری اطلاعات ضروری است.
نتیجه گیری
ادغام هوش مصنوعی در کتابخانههای دانشگاهی مزایای متعددی از جمله بهبود یافته بازیابی اطلاعات، خدمات شخصیسازی شده و افزایش پشتیبانی تحقیقاتی را ارائه میدهد. با این حال، به سرمایه گذاری قابل توجهی در زیرساخت ها، آموزش و ملاحظات اخلاقی نیز نیاز دارد. با پرداختن به این نیازها، کتابخانه های دانشگاهی می توانند به طور موثر از هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات خود و حمایت از تعالی دانشگاهی استفاده کنند.
منبع: scopus AI
https://t.me/UT_Central_Library
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 تماشا کنید: پیش به سوی مناطق تمدنی ایران
🔹چرا تاجیکستان و آسیای میانه باید عمق استراتژیک ایران باشد؟
گزارش از سیدحمزه صالحی
🆔 @EntekhabTV_channel
🔹چرا تاجیکستان و آسیای میانه باید عمق استراتژیک ایران باشد؟
گزارش از سیدحمزه صالحی
🆔 @EntekhabTV_channel
🖋 مقاله «[استانبول] شهر کتبخانهها» از مجتبی مینوی درباره کتابخانههای شهر استانبول و روابط فرهنگی ایران و ترکیه
👈 استاد مجتبی مینوی در سال ۱۳۲۹ برای فهرست نویسی نسخه های خطی فارسی کتابخانه های شهر استانبول، وارد ترکیه شده است. او بعد از دو ماه حضور در آن شهر، از وجود نسخههای متعدد و ارزشمند در آن شهر شگفت زده میشود و همچنین بسیار تحت تاثیر رفتار مثبت ساکنان آن شهر و نیز کارمندان و پژوهشگران کتابخانهها نسبت به خود قرار میگیرد. این است که متنی را مینویسد تا دوستش که مدیر کتابخانه ایاصوفیه در استانبول بوده، آن را به ترکی ترجمه کند و در روزنامه وطن منتشر کند.
👈 این مقاله، متن اصلی آن مقاله است که در روزنامه وطن منتشر شده است. در پایان آن، استاد مینوی پیشنهاداتی برای گسترش روابط فرهنگی ایران و ترکیه ارایه میدهد. اکنون که حدود ۷۵ سال از تاریخ نگارش این مقاله میگذرد، هنوز طراوت اخلاص و انگیزههای مولف در راستای گسترش روابط فرهنگی ایران و ترکیه به مشام میرسد.
👈 برای شنیدن متن این سخنرانی ارزشمند میتوانید به این پیوند مراجعه کنید.
کانال جامعه و فرهنگ | پیمان اسحاقی
https://t.me/peymaneshaghi110
👈 استاد مجتبی مینوی در سال ۱۳۲۹ برای فهرست نویسی نسخه های خطی فارسی کتابخانه های شهر استانبول، وارد ترکیه شده است. او بعد از دو ماه حضور در آن شهر، از وجود نسخههای متعدد و ارزشمند در آن شهر شگفت زده میشود و همچنین بسیار تحت تاثیر رفتار مثبت ساکنان آن شهر و نیز کارمندان و پژوهشگران کتابخانهها نسبت به خود قرار میگیرد. این است که متنی را مینویسد تا دوستش که مدیر کتابخانه ایاصوفیه در استانبول بوده، آن را به ترکی ترجمه کند و در روزنامه وطن منتشر کند.
👈 این مقاله، متن اصلی آن مقاله است که در روزنامه وطن منتشر شده است. در پایان آن، استاد مینوی پیشنهاداتی برای گسترش روابط فرهنگی ایران و ترکیه ارایه میدهد. اکنون که حدود ۷۵ سال از تاریخ نگارش این مقاله میگذرد، هنوز طراوت اخلاص و انگیزههای مولف در راستای گسترش روابط فرهنگی ایران و ترکیه به مشام میرسد.
👈 برای شنیدن متن این سخنرانی ارزشمند میتوانید به این پیوند مراجعه کنید.
کانال جامعه و فرهنگ | پیمان اسحاقی
https://t.me/peymaneshaghi110
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
࿐ྀུ༅࿇🍃჻ᭂ࿐🌺
چون به جز تو دوست نتوان داشتن
دوستی دیگران بر بوی توست
هر پریشانی که در هر دو جهان
هست و خواهد بود از یک موی توست
🔖 جناب عطار نیشابوری
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چون به جز تو دوست نتوان داشتن
دوستی دیگران بر بوی توست
هر پریشانی که در هر دو جهان
هست و خواهد بود از یک موی توست
🔖 جناب عطار نیشابوری
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
https://www.youtube.com/watch?v=tthotSAisag&list=PLpAGnumt6iV4k3CPvaLKhswrNoF5te8ky&index=2
گزارشی در باره دستگاههای ضد عفونی اسناد و کتب خطی در کتابخانه کنگره، و انجام آزمایشاتی در این باره که این آثار در گذر زمان، چه تغییراتی ممکن است بکنند.
https://t.me/UT_Central_Library
گزارشی در باره دستگاههای ضد عفونی اسناد و کتب خطی در کتابخانه کنگره، و انجام آزمایشاتی در این باره که این آثار در گذر زمان، چه تغییراتی ممکن است بکنند.
https://t.me/UT_Central_Library
آموزش خط سیریلیک در میراث مکتوب
در راستای افزایش و بهبود ارتباطات فرهنگی با کشور تاجیکستان، کارگاه آموزش خط سیریلیک در مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب برگزار میشود.
(شایان ذکر است خط رسمی و رایج در تاجیکستان، خط سیریلیک تاجیکی میباشد.)
پس از تأسیس دولت اتحاد جماهیر شوروی در دهۀ 1920 در قلمرو آسیای میانه، نخست خط لاتین رسمیت یافت، اما در دهۀ 1930 خط سیریلیک روسی جایگزین لاتین گشت.
به این ترتیب، فارسیزبانان آسیای میانه به جای استفاده از الفبای فارسی نیاکان، نخست از الفبای لاتین و سپس مجبور به استفاده از حروف سیریلیک شدند.
در تاجیکستان که بیشتر مردم به زبان فارسی سخن میگویند، الفبای سیریلیک به الفبای زبان تاجیکی معروف است. در الفبای سیریلیک، برخلاف الفبای فارسی که در اکثر نوشتههای امروز به کار میرود و در آن مصوّتهای کوتاه معمولاً حذف میشود، همه آواها (یا مصوتها) دارای حروف خاص خود هستند و کلمات همانگونه که تلفظ میشوند به همان صورت نیز نوشته می شوند.
بعد از استقلال کشور تاجیکستان در سپتامبر سال 1991 بحثهای فراوانی در مورد تغییر خط و بازگشت به خط فارسی (که در تاجیکستان خط نیاکان نامیده میشود) درگرفت، اما به اعتقاد برخی از منتقدان برگشت به الفبای نیاکان آن هم به صورت فوری، مشکلات و پیامدهای بسیاری درپی دارد و باعث بیسواد شدن مردم و .... میشود، چرا که مردم تاجیکستان با خط فارسی آشنایی خیلی کمی دارند و تازه در کلاس پنجم آموزش خط فارسی شروع شده. با این حال روند بازگشت مردم تاجیک به خط فارسی در یک فرآیند طولانی مدت امکانپذیر است و مروجان این اتفاق در ایران و یا افغانستان نیز باید برای کمک به این فرآیند، خط تاجیکی یا همان الفبای سیریلیک را فرابگیرند.
از این رو، مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب بعد از امضای تفاهمنامۀ همکاری با انستیتوی زبان و ادبیات رودکی تاجیکستان، آشنایی محققان ایرانی با این خط را در برنامه قرار داد و بهزودی برای علاقهمندان کارگاه آموزش خط سیریلیک برگزار میکند.
https://www.instagram.com/p/DFBQXImqCIE/?igsh=MzYzazBkMjNrMWs0
در راستای افزایش و بهبود ارتباطات فرهنگی با کشور تاجیکستان، کارگاه آموزش خط سیریلیک در مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب برگزار میشود.
(شایان ذکر است خط رسمی و رایج در تاجیکستان، خط سیریلیک تاجیکی میباشد.)
پس از تأسیس دولت اتحاد جماهیر شوروی در دهۀ 1920 در قلمرو آسیای میانه، نخست خط لاتین رسمیت یافت، اما در دهۀ 1930 خط سیریلیک روسی جایگزین لاتین گشت.
به این ترتیب، فارسیزبانان آسیای میانه به جای استفاده از الفبای فارسی نیاکان، نخست از الفبای لاتین و سپس مجبور به استفاده از حروف سیریلیک شدند.
در تاجیکستان که بیشتر مردم به زبان فارسی سخن میگویند، الفبای سیریلیک به الفبای زبان تاجیکی معروف است. در الفبای سیریلیک، برخلاف الفبای فارسی که در اکثر نوشتههای امروز به کار میرود و در آن مصوّتهای کوتاه معمولاً حذف میشود، همه آواها (یا مصوتها) دارای حروف خاص خود هستند و کلمات همانگونه که تلفظ میشوند به همان صورت نیز نوشته می شوند.
بعد از استقلال کشور تاجیکستان در سپتامبر سال 1991 بحثهای فراوانی در مورد تغییر خط و بازگشت به خط فارسی (که در تاجیکستان خط نیاکان نامیده میشود) درگرفت، اما به اعتقاد برخی از منتقدان برگشت به الفبای نیاکان آن هم به صورت فوری، مشکلات و پیامدهای بسیاری درپی دارد و باعث بیسواد شدن مردم و .... میشود، چرا که مردم تاجیکستان با خط فارسی آشنایی خیلی کمی دارند و تازه در کلاس پنجم آموزش خط فارسی شروع شده. با این حال روند بازگشت مردم تاجیک به خط فارسی در یک فرآیند طولانی مدت امکانپذیر است و مروجان این اتفاق در ایران و یا افغانستان نیز باید برای کمک به این فرآیند، خط تاجیکی یا همان الفبای سیریلیک را فرابگیرند.
از این رو، مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب بعد از امضای تفاهمنامۀ همکاری با انستیتوی زبان و ادبیات رودکی تاجیکستان، آشنایی محققان ایرانی با این خط را در برنامه قرار داد و بهزودی برای علاقهمندان کارگاه آموزش خط سیریلیک برگزار میکند.
https://www.instagram.com/p/DFBQXImqCIE/?igsh=MzYzazBkMjNrMWs0