با آرزوي سالي سرشار از سلامتي، موفقيت و شاد كامي، فرا رسيدن بهار طبيعت و حلول سال يكهزار و سيصد و نود و هشت هجري شمسي، بر كليه هموطنان عزيز، خصوصاً خانواده بزرگ دانشگاه تهران، اعم از اساتيد معظم، كاركنان محترم و دانشجويان عزيز، تبريك و تهنيت باد.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
ایرج افشار در مهرماه 1342 برای دانش پژوه نوشته است:
والله که دلم برای طهران و دانشگاه و محضر دوستان ارجمندی چون شما تنگ شده است. تمام زیبایی ها و وسایل آسایش در این دیار هست، به چشمم هیچ می آید. کتابخانه بسیار معتبر وایدتر که از صبح تا پنج بعد از ظهر در آن کار می کنم، با تمام کتابها و وسائل کارش در اختیارم است، و باید برای آن کار کنم. اما چون از آن اجنبی است آن شوق و علاقه ای که باید بروز نمی کند. اینجا نسخ فارسی زیاد نیست... همان طور که دکتر اصغر مهدوی حدس می زد، زندگی امریکا به دل ما ایرانی ها نمی چسبد...
(حدیث عشق ص 544)
@UT_Central_Library
والله که دلم برای طهران و دانشگاه و محضر دوستان ارجمندی چون شما تنگ شده است. تمام زیبایی ها و وسایل آسایش در این دیار هست، به چشمم هیچ می آید. کتابخانه بسیار معتبر وایدتر که از صبح تا پنج بعد از ظهر در آن کار می کنم، با تمام کتابها و وسائل کارش در اختیارم است، و باید برای آن کار کنم. اما چون از آن اجنبی است آن شوق و علاقه ای که باید بروز نمی کند. اینجا نسخ فارسی زیاد نیست... همان طور که دکتر اصغر مهدوی حدس می زد، زندگی امریکا به دل ما ایرانی ها نمی چسبد...
(حدیث عشق ص 544)
@UT_Central_Library
سالروز شهادت جانسوز عقيله بني هاشم، شيرزن دشت كربلا، امّ المصائب، حضرت زينب كبري(س) تسليت باد.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
Forwarded from رضا منصوری
یادداشتهایی پیرامون علم مدرن و سیاستگذاری آن
Notes on Science and Science Policy
✅دینامیک و مفهوم تغییر
Dynamics and the concept of change*
۹ فروردین ۱۳۹۸
✍️ رضا منصوری
rmansouri.ir
منظور از هر سیاستگذاری تغییر در یک سامانه است، و منظور از اجرا تحققِ همان تغییر مورد نظر است؛ چه در حد خانواده باشد، چه بنگاه، و چه جامعه. تصَوُر تغییر ساده است، اما آیا تحقق آن هم ساده است؟ پیچیدگی آن در چیست؟ دینامیک مفهومی است که فیزیکدانان ساختهاند برای درک و بیان تغییر. نمیخواهم تداعی کنم که درک دینامیک در فیزیک تنها راه درک هر نوع تغییر و سیاستگذاری و اجرا به منظور تغییر است؛ اما بیتوجهی به شناخت امروزی ما از دینامیک در فیزیک درک بعضی مفاهیم جامعهشناسی و سیاستگذاری را سختتر میکند. ابهام میان دو مفهوم نتیجهٔ نامنظور و نیز نتیجهٔ نامنتظر در علوم انسانی از جمله در علوم اجتماعی و سیاسی و اقتصاد در بیش از نیم قرن گذشته نمونهٔ بارزی از این بیتوجهی است.
به مثال بسیار ابتدایی پرتابه از مکانیک، اما بسیار تاثیرگذار در تاریخ تفکر بشر، توجه کنید. مبحث پرتابه در دینامیک به حرکت هر ذره یا جسم تحت تاثیر گرانش میپردازد. فروکاستگرایی به ما آموخته است که ابتدا سادهترین حالت را در نظر بگیریم تا هر حرکتی را با هر شرایط اولیه بتوانیم محاسبه بکنیم. در واقعیت اما انتظارِ انحراف از این مسیر ساده شده را داریم. پس این انحراف یک نتیجهٔ نامنتظِر (Unanticipated consequence) نیست؛ مگر این که یادمان رفته باشد در نوشتن معادلههای دینامیک مسئله را به حالت بسیار ساده فروکاستهایم و بسیار عاملهای موثر در حرکت را کنار گذاشتهایم. در موردهای دشوار و پیچیده باید انتظار این فراموشیها یا غفلتهای دانشی را داشته باشیم. همین غفلتها است که منجر به نتیجههایی میشود که انتظارش را نداریم و به همین دلیل اینگونه نتیجهها را نامنتظر مینامند. اگر به هنگام پرتاب موشکهایی به ماه یا سیارات پیشرانههای جانبی برای جبران انحراف از مسیر تعبیه میشود به خاطر انتظار داشتن از این انحراف است که امری بدیهی در فضانوردی است. پس در این مورد خاص نتیجهٔ نامنتظر نشان از غفلت دانشی ما دارد. پس آنچه در مدیریت اجرایی از علوم اجتماعی و نیز در اقتصاد به آن نتیجهٔ نامنتظر میگویند شاید در موردهایی از جنس غفلت دانشی باشد.
هنگامی که از تغییر در جامعه صحبت میکنیم باید آگاه باشیم که با سامانهای پیچیده سروکار داریم؛ به ویژه این که سامانههای اجتماعی باید پیچیدهتر از سامانههای طبیعی باشند. اما شک نکنیم بیتوجهی به مفاهیم سامانههای طبیعی برای بررسی و تحلیل هر تغییر اجتماعی، چه علوم اجتماعی باشد چه اقتصاد و چه سیاستگذاری و چه اجرای سیاستها پر هزینه خواهد بود. پیشرفتهای علمی در چند دههٔ گذشته در جهت درک چنین پدیدههایی بسیار راهگشا بوده است.
* John Mansfield, The Nature of Change or the Law of Unintended Consequences, Imperial College Press, London, 2010.
Notes on Science and Science Policy
✅دینامیک و مفهوم تغییر
Dynamics and the concept of change*
۹ فروردین ۱۳۹۸
✍️ رضا منصوری
rmansouri.ir
منظور از هر سیاستگذاری تغییر در یک سامانه است، و منظور از اجرا تحققِ همان تغییر مورد نظر است؛ چه در حد خانواده باشد، چه بنگاه، و چه جامعه. تصَوُر تغییر ساده است، اما آیا تحقق آن هم ساده است؟ پیچیدگی آن در چیست؟ دینامیک مفهومی است که فیزیکدانان ساختهاند برای درک و بیان تغییر. نمیخواهم تداعی کنم که درک دینامیک در فیزیک تنها راه درک هر نوع تغییر و سیاستگذاری و اجرا به منظور تغییر است؛ اما بیتوجهی به شناخت امروزی ما از دینامیک در فیزیک درک بعضی مفاهیم جامعهشناسی و سیاستگذاری را سختتر میکند. ابهام میان دو مفهوم نتیجهٔ نامنظور و نیز نتیجهٔ نامنتظر در علوم انسانی از جمله در علوم اجتماعی و سیاسی و اقتصاد در بیش از نیم قرن گذشته نمونهٔ بارزی از این بیتوجهی است.
به مثال بسیار ابتدایی پرتابه از مکانیک، اما بسیار تاثیرگذار در تاریخ تفکر بشر، توجه کنید. مبحث پرتابه در دینامیک به حرکت هر ذره یا جسم تحت تاثیر گرانش میپردازد. فروکاستگرایی به ما آموخته است که ابتدا سادهترین حالت را در نظر بگیریم تا هر حرکتی را با هر شرایط اولیه بتوانیم محاسبه بکنیم. در واقعیت اما انتظارِ انحراف از این مسیر ساده شده را داریم. پس این انحراف یک نتیجهٔ نامنتظِر (Unanticipated consequence) نیست؛ مگر این که یادمان رفته باشد در نوشتن معادلههای دینامیک مسئله را به حالت بسیار ساده فروکاستهایم و بسیار عاملهای موثر در حرکت را کنار گذاشتهایم. در موردهای دشوار و پیچیده باید انتظار این فراموشیها یا غفلتهای دانشی را داشته باشیم. همین غفلتها است که منجر به نتیجههایی میشود که انتظارش را نداریم و به همین دلیل اینگونه نتیجهها را نامنتظر مینامند. اگر به هنگام پرتاب موشکهایی به ماه یا سیارات پیشرانههای جانبی برای جبران انحراف از مسیر تعبیه میشود به خاطر انتظار داشتن از این انحراف است که امری بدیهی در فضانوردی است. پس در این مورد خاص نتیجهٔ نامنتظر نشان از غفلت دانشی ما دارد. پس آنچه در مدیریت اجرایی از علوم اجتماعی و نیز در اقتصاد به آن نتیجهٔ نامنتظر میگویند شاید در موردهایی از جنس غفلت دانشی باشد.
هنگامی که از تغییر در جامعه صحبت میکنیم باید آگاه باشیم که با سامانهای پیچیده سروکار داریم؛ به ویژه این که سامانههای اجتماعی باید پیچیدهتر از سامانههای طبیعی باشند. اما شک نکنیم بیتوجهی به مفاهیم سامانههای طبیعی برای بررسی و تحلیل هر تغییر اجتماعی، چه علوم اجتماعی باشد چه اقتصاد و چه سیاستگذاری و چه اجرای سیاستها پر هزینه خواهد بود. پیشرفتهای علمی در چند دههٔ گذشته در جهت درک چنین پدیدههایی بسیار راهگشا بوده است.
* John Mansfield, The Nature of Change or the Law of Unintended Consequences, Imperial College Press, London, 2010.
سالروز شهادت جانگداز هفتمين كوكب فروزان سپهر ولايت و امامت، پيشواي صابران، عبد صالح خدا، باب الحوائج حضرت موسي بن جعفر(ع)، بر همه عاشقان و شيفتگان خاندان وحي و سوگواران آن امام همام تسليت و تعزيت باد.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
فرخنده سالروز عيد سعيد مبعث نبي مكرم اسلام، حضرت خاتم الانبياء و المرسلين محمد مصطفي(ص) بر عموم مسلمين خصوصاً جامعه علمي و دانشگاهي تبريك و تهنيت باد.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
Forwarded from رضا منصوری
یادداشتهایی پیرامون علم مدرن و سیاستگذاری آن
Notes on Science and Science Policy
✅سامانه، سیستم، منظومه
System I, II, and III
۱۶ فروردین ۱۳۹۸
✍️ رضا منصوری
rmansouri.ir
واژهٔ سیستم در فارسی معنیهایی متنوعتر از اصل ریشهٔ لاتین به خود گرفته است. فرهنگستان برابرنهادهٔ سامانه را پیشنهاد کرده که در هواشناسی جایگزین سیستم شده است. من از همین برابرنهادهٔ فرهنگستان استفاده خواهم کرد برای کاربرد در علوم فیزیکی و اجتماعی. مفهوم سامانه در کاربردی که منظور من است ابتدا در قرن ۱۱/۱۷ توسط دکارت وارد فلسفه شد و سپس در اوائل قرن ۱۳/۱۹ توسط سعدی کارنو وارد ترمودینامیک و فیزیک شد. ورود این مفهوم به علوم اجتماعی در قرن ۱۴/۲۰ اتفاق افتاد. پیشرفتهای علوم فیزیکی در نیم قرن گذشته، همراه با پیشرفتهای سختافزاری و نرمافزاری در علوم رایانه از جمله هوش مصنوعی و کلان داده، کاربرد واژهٔ سامانه را در همهٔ علوم بسیار گستردهتر و پیچیدهتر کرده است. پس ما با مفهومی سروکار داریم که در دوران پیشامدرن چه اسلامی و چه یونانی سابقه نداشته، به دنیای مدرن تعلق دارد، و به ویژه در ۴۰ سال گذشته معنی بسیار گستردهتر به خود گرفته، و ارتباط میان درک ما از سامانههای طبیعی و اجتماعی را نزدیک کرده است. بنابراین، تعجب نکنیم اگر در حکمرانی ما در ایران کنونی این مفهوم و مفهومهای وابسته به آن نقشی ندارد و ما از این دانش کاملاً غافلیم؛ و البته بدیهی است که باید تبعات آن را در سیاستگذاریهایمان و در مدیریت کشور هم بپذیریم. مفاهیم نظری و اجرایی ما در حکمرانی معمولاً از قرن هفتم/ سیزدهم جلوتر نمیآید. تاکید میکنم که منظور من مفهومها هستند نه اعتقادها.
کلمهٔ سیستم در مورد منظومهٔ شمسی هم به کار میرود که در برابر آن «منظومه» پذیرفته شده است. در نوشتههای جاریاَم پیرامون علم و سیاستگذاری این مفهوم از سامانه منظور من نیست. درست است که سامانه از مجموعهای از اجزا، یا عنصرها، تشکیل میشود و منظومهٔ شمسی هم تعدادی بیش از ده سیاره و دنبالهدار دارد، اما تفاوتی هست میان این منظومه (سیستم) و سامانهای که من در بالا مطرح کردم. سیستم به مفهوم منظومه در ترکیب سیستمهای دینامیکی به فارسی وارد شده است که معمولاً به عنوان بخشی از مکانیک مدرن شناخته و تدریس میشود. چنانکه گفتم من به این مفهوم از سیستم در این متن کاری ندارم. در این مفهوم از سیستم تعداد اجزا معمولا کم است؛-کم یعنی چند تا. ما مفهوم دیگری در فیزیک داریم که در آن تعداد اجزا، یا ذرهها، از چند تا بیشتر است اما به لحاظ روشی در مقولهای دیگر قرار میگیرد و با روشهای سیستمهای دینامیکی قابل درک نیست؛ مثل بررسی اتمهای سنگین که از تعداد به نسبت زیاد ذرهٔ بنیادی تشکیل میشود. این حیطه را فیزیک بس ذرهای مینامیم و آن را به وضوح از منظومه و نیز از سامانههای ترمودینامیکی جدا میکنیم. این حیطه هنوز به ترمودینامیک و فیزیک آماری وارد نمیشود و اطلاق سامانه به آنها مرسوم نیست.
Notes on Science and Science Policy
✅سامانه، سیستم، منظومه
System I, II, and III
۱۶ فروردین ۱۳۹۸
✍️ رضا منصوری
rmansouri.ir
واژهٔ سیستم در فارسی معنیهایی متنوعتر از اصل ریشهٔ لاتین به خود گرفته است. فرهنگستان برابرنهادهٔ سامانه را پیشنهاد کرده که در هواشناسی جایگزین سیستم شده است. من از همین برابرنهادهٔ فرهنگستان استفاده خواهم کرد برای کاربرد در علوم فیزیکی و اجتماعی. مفهوم سامانه در کاربردی که منظور من است ابتدا در قرن ۱۱/۱۷ توسط دکارت وارد فلسفه شد و سپس در اوائل قرن ۱۳/۱۹ توسط سعدی کارنو وارد ترمودینامیک و فیزیک شد. ورود این مفهوم به علوم اجتماعی در قرن ۱۴/۲۰ اتفاق افتاد. پیشرفتهای علوم فیزیکی در نیم قرن گذشته، همراه با پیشرفتهای سختافزاری و نرمافزاری در علوم رایانه از جمله هوش مصنوعی و کلان داده، کاربرد واژهٔ سامانه را در همهٔ علوم بسیار گستردهتر و پیچیدهتر کرده است. پس ما با مفهومی سروکار داریم که در دوران پیشامدرن چه اسلامی و چه یونانی سابقه نداشته، به دنیای مدرن تعلق دارد، و به ویژه در ۴۰ سال گذشته معنی بسیار گستردهتر به خود گرفته، و ارتباط میان درک ما از سامانههای طبیعی و اجتماعی را نزدیک کرده است. بنابراین، تعجب نکنیم اگر در حکمرانی ما در ایران کنونی این مفهوم و مفهومهای وابسته به آن نقشی ندارد و ما از این دانش کاملاً غافلیم؛ و البته بدیهی است که باید تبعات آن را در سیاستگذاریهایمان و در مدیریت کشور هم بپذیریم. مفاهیم نظری و اجرایی ما در حکمرانی معمولاً از قرن هفتم/ سیزدهم جلوتر نمیآید. تاکید میکنم که منظور من مفهومها هستند نه اعتقادها.
کلمهٔ سیستم در مورد منظومهٔ شمسی هم به کار میرود که در برابر آن «منظومه» پذیرفته شده است. در نوشتههای جاریاَم پیرامون علم و سیاستگذاری این مفهوم از سامانه منظور من نیست. درست است که سامانه از مجموعهای از اجزا، یا عنصرها، تشکیل میشود و منظومهٔ شمسی هم تعدادی بیش از ده سیاره و دنبالهدار دارد، اما تفاوتی هست میان این منظومه (سیستم) و سامانهای که من در بالا مطرح کردم. سیستم به مفهوم منظومه در ترکیب سیستمهای دینامیکی به فارسی وارد شده است که معمولاً به عنوان بخشی از مکانیک مدرن شناخته و تدریس میشود. چنانکه گفتم من به این مفهوم از سیستم در این متن کاری ندارم. در این مفهوم از سیستم تعداد اجزا معمولا کم است؛-کم یعنی چند تا. ما مفهوم دیگری در فیزیک داریم که در آن تعداد اجزا، یا ذرهها، از چند تا بیشتر است اما به لحاظ روشی در مقولهای دیگر قرار میگیرد و با روشهای سیستمهای دینامیکی قابل درک نیست؛ مثل بررسی اتمهای سنگین که از تعداد به نسبت زیاد ذرهٔ بنیادی تشکیل میشود. این حیطه را فیزیک بس ذرهای مینامیم و آن را به وضوح از منظومه و نیز از سامانههای ترمودینامیکی جدا میکنیم. این حیطه هنوز به ترمودینامیک و فیزیک آماری وارد نمیشود و اطلاق سامانه به آنها مرسوم نیست.
کتاب «باغ دانش» اثری هنری با بیش از 130 تصویر نفیس از بخش های مختلف کتابخانه مرکزی. این اثر به مناسبت هفتادمین سال تأسیس کتابخانه مرکزی انتشار یافته است. کتاب باغ دانش با سردبیری رسول جعفریان، و دبیران: حامد زارع، و صدرا صدوقی و عکسهای سید رضا سید حسینی و عباس توکلی انتشار یافته است. این کتاب را از انتشارات توس تهیه فرمایید.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
مقدمه باغ دانش (کتابی که به مناسبت هفتادمین سال تاسیس کتابخانه مرکزی منتشر شده است)
مقدمه کتاب باغ دانش (کتاب عکس کتابخانه مرکزی)
عصر جدید بیهيچ تردیدی عصر دانش است؛ عصری که می بایست همه چیز بر محور «علم» استوار باشد. علم، از ارکان تمدن بشری است، رکنی که بدون آن، هیچ گاه تمدّن اصیل محقق نمی شود. در ساختن تمدن، هر چه تفکرات و تصمیمات ما از «علم» و «يقين» دور باشد، به همان اندازه از تمدن معقول و عالمانه دور خواهيم بود. رکن ديگر تمدن «دين» و «معنویت» است که باید آن را در کنار «علم» حفظ کرد؛ دينی که بايد بر پاية عقلانيت و اخلاق باشد.
در عصر دانش، کتابخانهها محل انباشت علم از نسلهای گذشته و حال هستند؛ جايي که همه دانشها وداناییها به آنجا ختم میشود؛ نقطهای که می بایست دانشپژوهان، دانشجویان وپژوهشگران گرد آن حلقه زده، از توشه آن بهره ببرند، و مدام بر سرمايه آن بيفزايند. اگر در دنیای کنونی دانش را محور رشد و تمدن و ثروت بدانيم، کتابخانهها – اعم از آن که کتاب فیزیکی باشند یا دیجیتالی – مهمترین سرمايه و میراث بشر هستند. شک نکنيم که امروز پیشرفت بشر، در گرو انباشت علم، تجزیه و تحلیل درست آن، و بهرهگیری هدفمند از آن در مسیر پیشرفت و تمدّن و سازندگی است.
کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران با سرمايهای بالغ بر يک میلیون منبع، با بیش از 400 هزار جلد کتاب چاپی، 16 هزار نسخه خطی و مجموعهای بزرگ از میکروفيلمها، اسناد و عکسهای تاریخی، کتابهای چاپ سنگی، نشريات، پاياننامهها، نقشهها، در قلب دانشگاهی قرار گرفته است که بالغ بر پنجاه هزار دانشجو و استاد در آن حضور دارند. بنابراین شایسته و سزاوار است تا این کتابخانه، نماد دانش در کشور ما تلقی گردد.
انديشه تأسیس کتابخانه مرکزی در سال 1328 شکل گرفت و این کتابخانه در سال 1333 با اهدا و واگذاری رسمی تعداد 1328 نسخه خطی از مجموعه استاد محمد مشکوه رسما افتتاح شد. در سال 1344 محل جدید آن در جنوب مسجد دانشگاه با 22000 متر مساحت زیربنا طراحی و کلنگزنی شد. در سال 1348 بخشی از کتابها به ساختمان نیم ساز جدید منتقل شده، و شرح وظایف این کتابخانه که به طور عمده، بر محور گردآوری کتاب و نشريه و سند، و خدمترسانی به دانشجويان و استادان دانشگاه بنا شده بود در 28 اصل تدوین شد. در مهر ماه 1350 ساختمان کتابخانه، پس از هفت سال که ساخت آن طول کشید، افتتاح شد. همزمان تشکيلات کتابخانه نیز در حال شکلگیری بود، به طوری که در سال 1351 سازمان مصوّب کتابخانه به طور رسمی آغاز به کار کرد. در تمام این سالها، رؤسای دانشگاه، توجه جدی به این امر داشتند و با مدیریت مرحوم ایرج افشار که تا سال 57 ریاست کتابخانه را داشت، کارها رو به پیشرفت بود. پس از انقلاب اسلامی، تلاش های قابل ستایشی از سوی رؤسای این کتابخانه، در جهت توسعه منابع آن صورت گرفته است.
ساختمان کتابخانه مرکزی در نُه طبقه شامل مخازن، تالارهای مطالعه و بخشهای فنی و اداری است. سه بخش مهم کتابخانه، بخش خطی و کتابهای کمیاب، بخش چاپی عمومی، و بخش نشریات است که از نظر منابع موجود، از جمله غنیترين بخشهای کتابخانههای ایران به شمار میروند. در کنار آنها بخشهای فنی، شامل فراهمآوری، فهرست نویسی و حفاظت و مرمت قرار دارند. افزوده شدن بخش پایان نامهها، به عنوان یکی از بخشهای مهم و مورد توجه، کتابخانه مرکزی را از نظر غنای محتوا و کاربرد آن تکمیل کرده است.
تالارهای کتابخانه، شامل تالار مرجع (اقبال لاهوری) تالار ایرانشناسی (رشيدالدین فضلالله همدانی)، تالار کتابهای کمياب و مجموعههای ويژه (خواجه نصیرالدین طوسی) تالار تاریخ و ادبیات (ابوریحان بیرونی)، تالار علوم و فنون (سید محمد علی جمالزاده) و تالار اطلاعرسانی، و چندین تالار مطالعه از دیگر بخشهای مهم کتابخانه است. جدا از زیرزمین دوم که تأسیسات کتابخانه در آن قرار دارد، زیرزمین اول شامل تالار بزرگ علامه امینی، تالار ایرج افشار، و چندین تالار کوچک دیگر است که برای برگزاری کلاسها و دورههای آموزشی استفاده میشود.
ساختمان زیبای کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران در مرکز دانشگاه تهران، نماد دانشپروری و آموزش است؛ و بدین ترتیب سزاوار است تا محل توجه بیشتری باشد، و همواره به عنوان نماد علم و فرهنگ در شهر تهران شناخته شود. اقدام به انتشار این کتاب، در باره این اثر نمادین علم و دانش، از سوی کتابخانه مرکزی، و با همراهی سازمان زیباسازی شهرداری تهران، در چارچوب همین هدف صورت گرفته است.
انتشار این کتاب در هفتادمین سال تأسیس کتابخانه، نشانگر اهتمامی است که برای توسعه و بروز شدن این کتابخانه در سال جاری صورت خواهد گرفت. امیدوارم در این راه، از حمایت واقعی مسؤولان دانشگاه، و همدلی کارمندان و کارکنان خوب کتابخانه برخودار باشیم.
مقدمه کتاب باغ دانش (کتاب عکس کتابخانه مرکزی)
عصر جدید بیهيچ تردیدی عصر دانش است؛ عصری که می بایست همه چیز بر محور «علم» استوار باشد. علم، از ارکان تمدن بشری است، رکنی که بدون آن، هیچ گاه تمدّن اصیل محقق نمی شود. در ساختن تمدن، هر چه تفکرات و تصمیمات ما از «علم» و «يقين» دور باشد، به همان اندازه از تمدن معقول و عالمانه دور خواهيم بود. رکن ديگر تمدن «دين» و «معنویت» است که باید آن را در کنار «علم» حفظ کرد؛ دينی که بايد بر پاية عقلانيت و اخلاق باشد.
در عصر دانش، کتابخانهها محل انباشت علم از نسلهای گذشته و حال هستند؛ جايي که همه دانشها وداناییها به آنجا ختم میشود؛ نقطهای که می بایست دانشپژوهان، دانشجویان وپژوهشگران گرد آن حلقه زده، از توشه آن بهره ببرند، و مدام بر سرمايه آن بيفزايند. اگر در دنیای کنونی دانش را محور رشد و تمدن و ثروت بدانيم، کتابخانهها – اعم از آن که کتاب فیزیکی باشند یا دیجیتالی – مهمترین سرمايه و میراث بشر هستند. شک نکنيم که امروز پیشرفت بشر، در گرو انباشت علم، تجزیه و تحلیل درست آن، و بهرهگیری هدفمند از آن در مسیر پیشرفت و تمدّن و سازندگی است.
کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران با سرمايهای بالغ بر يک میلیون منبع، با بیش از 400 هزار جلد کتاب چاپی، 16 هزار نسخه خطی و مجموعهای بزرگ از میکروفيلمها، اسناد و عکسهای تاریخی، کتابهای چاپ سنگی، نشريات، پاياننامهها، نقشهها، در قلب دانشگاهی قرار گرفته است که بالغ بر پنجاه هزار دانشجو و استاد در آن حضور دارند. بنابراین شایسته و سزاوار است تا این کتابخانه، نماد دانش در کشور ما تلقی گردد.
انديشه تأسیس کتابخانه مرکزی در سال 1328 شکل گرفت و این کتابخانه در سال 1333 با اهدا و واگذاری رسمی تعداد 1328 نسخه خطی از مجموعه استاد محمد مشکوه رسما افتتاح شد. در سال 1344 محل جدید آن در جنوب مسجد دانشگاه با 22000 متر مساحت زیربنا طراحی و کلنگزنی شد. در سال 1348 بخشی از کتابها به ساختمان نیم ساز جدید منتقل شده، و شرح وظایف این کتابخانه که به طور عمده، بر محور گردآوری کتاب و نشريه و سند، و خدمترسانی به دانشجويان و استادان دانشگاه بنا شده بود در 28 اصل تدوین شد. در مهر ماه 1350 ساختمان کتابخانه، پس از هفت سال که ساخت آن طول کشید، افتتاح شد. همزمان تشکيلات کتابخانه نیز در حال شکلگیری بود، به طوری که در سال 1351 سازمان مصوّب کتابخانه به طور رسمی آغاز به کار کرد. در تمام این سالها، رؤسای دانشگاه، توجه جدی به این امر داشتند و با مدیریت مرحوم ایرج افشار که تا سال 57 ریاست کتابخانه را داشت، کارها رو به پیشرفت بود. پس از انقلاب اسلامی، تلاش های قابل ستایشی از سوی رؤسای این کتابخانه، در جهت توسعه منابع آن صورت گرفته است.
ساختمان کتابخانه مرکزی در نُه طبقه شامل مخازن، تالارهای مطالعه و بخشهای فنی و اداری است. سه بخش مهم کتابخانه، بخش خطی و کتابهای کمیاب، بخش چاپی عمومی، و بخش نشریات است که از نظر منابع موجود، از جمله غنیترين بخشهای کتابخانههای ایران به شمار میروند. در کنار آنها بخشهای فنی، شامل فراهمآوری، فهرست نویسی و حفاظت و مرمت قرار دارند. افزوده شدن بخش پایان نامهها، به عنوان یکی از بخشهای مهم و مورد توجه، کتابخانه مرکزی را از نظر غنای محتوا و کاربرد آن تکمیل کرده است.
تالارهای کتابخانه، شامل تالار مرجع (اقبال لاهوری) تالار ایرانشناسی (رشيدالدین فضلالله همدانی)، تالار کتابهای کمياب و مجموعههای ويژه (خواجه نصیرالدین طوسی) تالار تاریخ و ادبیات (ابوریحان بیرونی)، تالار علوم و فنون (سید محمد علی جمالزاده) و تالار اطلاعرسانی، و چندین تالار مطالعه از دیگر بخشهای مهم کتابخانه است. جدا از زیرزمین دوم که تأسیسات کتابخانه در آن قرار دارد، زیرزمین اول شامل تالار بزرگ علامه امینی، تالار ایرج افشار، و چندین تالار کوچک دیگر است که برای برگزاری کلاسها و دورههای آموزشی استفاده میشود.
ساختمان زیبای کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران در مرکز دانشگاه تهران، نماد دانشپروری و آموزش است؛ و بدین ترتیب سزاوار است تا محل توجه بیشتری باشد، و همواره به عنوان نماد علم و فرهنگ در شهر تهران شناخته شود. اقدام به انتشار این کتاب، در باره این اثر نمادین علم و دانش، از سوی کتابخانه مرکزی، و با همراهی سازمان زیباسازی شهرداری تهران، در چارچوب همین هدف صورت گرفته است.
انتشار این کتاب در هفتادمین سال تأسیس کتابخانه، نشانگر اهتمامی است که برای توسعه و بروز شدن این کتابخانه در سال جاری صورت خواهد گرفت. امیدوارم در این راه، از حمایت واقعی مسؤولان دانشگاه، و همدلی کارمندان و کارکنان خوب کتابخانه برخودار باشیم.
باید در فرآیند فراهم آمدن کتاب مصوّر حاضر از چند نفر تشکر و قدردانی شود. آقایان حامد زارع و صدرا صدوقی متولی فنی این پروژه بودند، و بخشهای عکاسی و صفحهآرایی و محتوایی زیر نظر آنان انجام گرفته است. دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهرداری تهران، مهندس بهروز فتحی معاون برنامهریزی و توسعه سازمان و آقای سیدرضا موسوینژاد نیز با حمایت مالی و پیگیرهای مداوم خود موجبات به ثمر نشستن این پروژه را فراهم آوردند. از همه این عزیزان پیشگفته و نیز آقای عباس توکلی از دوستان شاغل در کتابخانه، سپاسگزارم.
رسول جعفریان
رسول جعفریان
Forwarded from ELSEVIER IRAN
نکاتی برای دریافت کمک مالی برای پژوهشگران
پژوهشگران امروزی برای یافتن و تامین بودجه کافی برای پروژه های خود تحت فشار هستند. از پژوهشگران مبتدی گرفته تا پژوهشگران حرفه ای، کشف فرصت های کمک مالی مناسب و انجام درست پروسهی درخواست کمک مالی، می تواند چالش برانگیز و زمان گیر باشد. با وجود تمام تلاش ها، همیشه این پروسه درخواست کمک مالی با موفقیت به پایان نمی رسد.
در این فایل وبیناری، شما از کسانی خواهید شنید که واقعا دارای درک خوبی از اینکه چه چیزی لازم است تا آن "بله" حیاتی را به دست آورد، هستند. Richard Wilder، یک مشاور عمومی در بنیاد بیل و ملیندا گیتس، توضیح می دهد که سازمان های مالی در عرصه رقابتی امروز به دنبال چه چیزی هستند.
دکتر Monik C. Jiménez از دانشکده پزشکی هاروارد، تاملات زیادی در رابطه با درخواست های موفق خود که برای NIH (انستیتو ملی سلامت) فرستاد و درس هایی که در طول مسیر آموخته، داشته است.
در انتها، شما به درک صحیحی از برخی دام های معمول در سر راه پژوهشگران مبتدی در مسیر درخواست برای برنامه های کمک مالی، و نیز اهمیت استفاده از سرمایه گذاری بر روی شبکه کاری خود خواهید رسید.
https://researcheracademy.elsevier.com/research-preparation/funding/funding-hacks-researchers
پژوهشگران امروزی برای یافتن و تامین بودجه کافی برای پروژه های خود تحت فشار هستند. از پژوهشگران مبتدی گرفته تا پژوهشگران حرفه ای، کشف فرصت های کمک مالی مناسب و انجام درست پروسهی درخواست کمک مالی، می تواند چالش برانگیز و زمان گیر باشد. با وجود تمام تلاش ها، همیشه این پروسه درخواست کمک مالی با موفقیت به پایان نمی رسد.
در این فایل وبیناری، شما از کسانی خواهید شنید که واقعا دارای درک خوبی از اینکه چه چیزی لازم است تا آن "بله" حیاتی را به دست آورد، هستند. Richard Wilder، یک مشاور عمومی در بنیاد بیل و ملیندا گیتس، توضیح می دهد که سازمان های مالی در عرصه رقابتی امروز به دنبال چه چیزی هستند.
دکتر Monik C. Jiménez از دانشکده پزشکی هاروارد، تاملات زیادی در رابطه با درخواست های موفق خود که برای NIH (انستیتو ملی سلامت) فرستاد و درس هایی که در طول مسیر آموخته، داشته است.
در انتها، شما به درک صحیحی از برخی دام های معمول در سر راه پژوهشگران مبتدی در مسیر درخواست برای برنامه های کمک مالی، و نیز اهمیت استفاده از سرمایه گذاری بر روی شبکه کاری خود خواهید رسید.
https://researcheracademy.elsevier.com/research-preparation/funding/funding-hacks-researchers
Elsevier Researcher Academy
Funding Hacks for Researchers
Top tips from the people who really understand what it takes to write a successful grant application.
فصلنامه سینمایی «فارابی» به صاحب امتیازی بنیاد سینمایی فارابی، مدیر مسئولی متخصصانی چون سید محمد بهشتی، محمد رجبی، محمدحسن پزشک، عبدالحمید محبی، محمد عسگرپور، علیرضا رضاداد و علیرضا تابش و سردبیری محمود ارژمند، مسعود ترقی جاه، داریوش نوروزی و مسعود نقاش زاده در زمستان سال 1367 اولین شماره خود را با تأکید بر تحقیقات در حوزه فیلم و سینما به عرصه مطبوعات معرفی کرد.
یکی از اهداف این فصلنامه توسعه دانش تخصصی سینما به منظور ارتقای صنعت سینمای ایران است. در شماره های اخیر چند شماره پی در پی فصلنامه به فناوری های نوین سینمایی با رویکرد سینمای دیجیتال اختصاص یافته است. مضامینی نظیر بنیان های سینمای دیجیتال/ فرایندهای تولید در سینمای دیجیتال/ فرایندهای پسا تولید در سینمای دیجیتال و نظام توزیع و نمایش در سینمای دیجیتال محور هر یک از شماره های فصلنامه در این مجموعه و با تمرکز بر وجوه گوناگون سینمای دیجیتال خواهد بود.
از این مجله شمار های 1-82 از سال 1367 تا 1397در مجموعه نشریات ادواری کتابخانه مرکزی در دسترس مراجعین محترم است
@UT_Central_Library
یکی از اهداف این فصلنامه توسعه دانش تخصصی سینما به منظور ارتقای صنعت سینمای ایران است. در شماره های اخیر چند شماره پی در پی فصلنامه به فناوری های نوین سینمایی با رویکرد سینمای دیجیتال اختصاص یافته است. مضامینی نظیر بنیان های سینمای دیجیتال/ فرایندهای تولید در سینمای دیجیتال/ فرایندهای پسا تولید در سینمای دیجیتال و نظام توزیع و نمایش در سینمای دیجیتال محور هر یک از شماره های فصلنامه در این مجموعه و با تمرکز بر وجوه گوناگون سینمای دیجیتال خواهد بود.
از این مجله شمار های 1-82 از سال 1367 تا 1397در مجموعه نشریات ادواری کتابخانه مرکزی در دسترس مراجعین محترم است
@UT_Central_Library
علم نوین به عنوان یک حرفه، هدف ندارد
واژههاي علم نافع و علم ضار در فرهنگ ما، و مفهوم علم نافع در كاربرد نوين آن، همگي حكايت از آن دارد كه بعضيها براي علم هدف قائلاند. عدهاي هم هدف از علم را شناختِ حقيقت ميدانند، يا فهم و تفسير امور يا طبيعت. علم ديني هم هدف از علم را تقرب به پروردگار ميداند. اما واقعيت اين است كه علم نوين، بهعنوان يك حرفه، هدف ندارد؛ همانگونه كه در مورد هر حرفهاي ديگر چنين است. البته هركس شاغل در يك حرفه ممكن است يك يا چند هدف داشته باشد، اما اين اهداف را نميتوان هدف آن حرفه تلقي كرد. تاجر ممكن است هدفش اين باشد كه به امور بازرگاني خودش رونق بيشتري ببخشد، همانگونه كه اهل علم نوين، دانشگران، هم ميكوشند پيشرفت كنند و اعتبار بيشتري كسب كنند. اينگونه اهداف كاملاً فردي است و منطبق است بر نياز انسان به افزايش منافع خودش. اتحاديههاي اصناف ممكن است اهدافي را اعلام كنند، اما اين هدفها، هدف آن حرفه نيستند. مثلاً توجه به منافع كارگران، يا كاهش ماليات تجار، يا پيگيري قوانيني براي رشد بازرگاني خصوصي ميتواند از اهداف اتحاديهها باشد. همانگونه كه انجمنهاي علمي هم اهداف مشابهي دارند، اما علم بهخودي خود، بهعنوان يك حرفه براي هر دانشگر، يا بهعنوان يک فعاليت اجتماعي، هدف ندارد. در ميان انسانها كساني هستند كه بهدلايل گوناگون بهسمت فعاليت علمي كشانده ميشوند، ازجمله انگيزة دانشمند شدن در بعضي جوانان، شبيه به انگيزۀ فوتباليست شدن بعضي جوانان در نتيجۀ ديدن مسابقات فوتبال و تشويق مردم است؛ اين انگيزههاي فردي را گاهي ما انگيزه و هدف علم تلقي ميكنيم. اين تلقي شبيه به اين است كه هدف از تجارت را افزايش سرمايه بدانيم. اما توجه داشته باشيم كه هدف تاجر با هدف تجارت متفاوت است.
انسانها بهطور طبيعي، بهدنبال علائق خود، حرفهای را انتخاب ميكنند. يكي از اين حرفههاي نوين دانشگري يا علم نوين است. بسياري از دانشگران جوان، اگر نه همه، در درجۀ اول بهدنبال امنيت شغلي هستند و سپس شايد بهدنبال كشف حقايق. پيچيدگي حرفۀ نوين دانشگري بهگونهاي است كه سئوال از هدف آن بيمورد است و اين سئوال تناسبي با اين پديدة پيچيدة اجتماعي ندارد
(معماری علم در ایران، رضا منصوری)
@UT_Central_Library
واژههاي علم نافع و علم ضار در فرهنگ ما، و مفهوم علم نافع در كاربرد نوين آن، همگي حكايت از آن دارد كه بعضيها براي علم هدف قائلاند. عدهاي هم هدف از علم را شناختِ حقيقت ميدانند، يا فهم و تفسير امور يا طبيعت. علم ديني هم هدف از علم را تقرب به پروردگار ميداند. اما واقعيت اين است كه علم نوين، بهعنوان يك حرفه، هدف ندارد؛ همانگونه كه در مورد هر حرفهاي ديگر چنين است. البته هركس شاغل در يك حرفه ممكن است يك يا چند هدف داشته باشد، اما اين اهداف را نميتوان هدف آن حرفه تلقي كرد. تاجر ممكن است هدفش اين باشد كه به امور بازرگاني خودش رونق بيشتري ببخشد، همانگونه كه اهل علم نوين، دانشگران، هم ميكوشند پيشرفت كنند و اعتبار بيشتري كسب كنند. اينگونه اهداف كاملاً فردي است و منطبق است بر نياز انسان به افزايش منافع خودش. اتحاديههاي اصناف ممكن است اهدافي را اعلام كنند، اما اين هدفها، هدف آن حرفه نيستند. مثلاً توجه به منافع كارگران، يا كاهش ماليات تجار، يا پيگيري قوانيني براي رشد بازرگاني خصوصي ميتواند از اهداف اتحاديهها باشد. همانگونه كه انجمنهاي علمي هم اهداف مشابهي دارند، اما علم بهخودي خود، بهعنوان يك حرفه براي هر دانشگر، يا بهعنوان يک فعاليت اجتماعي، هدف ندارد. در ميان انسانها كساني هستند كه بهدلايل گوناگون بهسمت فعاليت علمي كشانده ميشوند، ازجمله انگيزة دانشمند شدن در بعضي جوانان، شبيه به انگيزۀ فوتباليست شدن بعضي جوانان در نتيجۀ ديدن مسابقات فوتبال و تشويق مردم است؛ اين انگيزههاي فردي را گاهي ما انگيزه و هدف علم تلقي ميكنيم. اين تلقي شبيه به اين است كه هدف از تجارت را افزايش سرمايه بدانيم. اما توجه داشته باشيم كه هدف تاجر با هدف تجارت متفاوت است.
انسانها بهطور طبيعي، بهدنبال علائق خود، حرفهای را انتخاب ميكنند. يكي از اين حرفههاي نوين دانشگري يا علم نوين است. بسياري از دانشگران جوان، اگر نه همه، در درجۀ اول بهدنبال امنيت شغلي هستند و سپس شايد بهدنبال كشف حقايق. پيچيدگي حرفۀ نوين دانشگري بهگونهاي است كه سئوال از هدف آن بيمورد است و اين سئوال تناسبي با اين پديدة پيچيدة اجتماعي ندارد
(معماری علم در ایران، رضا منصوری)
@UT_Central_Library
ملاقات آقای کریستف راخ رئیس بخش نسخ خطی شرقی کتابخانه برلین آلمان، خانم الیزه استورکنبوم استاد تاریخ هنر ایرانی اسلامی دانشگاه سنت اندروز اسکاتلند و خانم کلودیا کولینی پژوهشگر مرکز مطالعه فرهنگ نسخ خطی دانشگاه هامبورگ آلمان با آقای دکتر رسول جعفریان رئیس کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران و سرکار خانم دکتر افکاری رئیس کتابخانه دانشگاه مطالعات جهان، و بازدید از بخش حفاظت و مرمت اسناد و کتب خطی کتابخانه مرکزی در تاریخ ۱۳۹۸/۱/۱۸
حلول ماه مبارك شعبان و ايام ولادت با سعادت سيد العشاق و مولي الكونين حضرت اباعبدالله الحسين(ع)، قمر منير بني هاشم، حضرت اباالفضل العباس(ع) و زينت عبادت كنندگان حضرت امام زين العابدين(ع) بر همه شيعيان و دوستداران خاندان عصمت و طهارت تبريك و تهنيت باد.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
📣 اطلاعیه جذب نیروی کار دانشجویی:
🔹 به این وسیله از دانشجویان رشته های کتابداری، تاریخ، مرمت آثار و سایر رشته های مرتبط با علوم انسانی دعوت می کنیم جهت کار دانشجویی در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران با شماره تلفن 61112790 تماس گرفته یا به سرکار خانم مجد _ دفتر ریاست کتابخانه_مراجعه نمایند.
@UT_Central_Library
🔹 به این وسیله از دانشجویان رشته های کتابداری، تاریخ، مرمت آثار و سایر رشته های مرتبط با علوم انسانی دعوت می کنیم جهت کار دانشجویی در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران با شماره تلفن 61112790 تماس گرفته یا به سرکار خانم مجد _ دفتر ریاست کتابخانه_مراجعه نمایند.
@UT_Central_Library
آقایان مهندس غلامرضا سحاب، هاشم رجب زاده، سه کی، محمودی، جعفریان. امروز کتابخانه مرکزی
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
چیلر اهدایی بنیاد نیکوکاری جمیلی به کتابخانه مرکزیََ جهتدثابت نگاه داشتن دمای بخش خطی. با سپاس از جناب جمیلی و سرکار خانم دکتر جمیلی. با کمک این دستگاه، مخزن بخش خطی کتابخانه در طول سال، در دمای ثابت 18 درجه ثابت خواهد بود، این در حالی است که پیش از این، در تابستان گاه درجه هوا تا نزدیک چهل می رسید. بدین ترتیب، شرایط مساعد برای حفظ بهتر این آثار فراهم شده است.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
اطلس شصت سال کارتوگرافی (نقشه نگاری) آثار قلمی استاد عباس سحاب به کوشش و با افزوده غلامرضا سحاب. این اثر در قطع دایره المعارفی در 485 صفحه، تمام رنگی، با صدها نقشه جغرافیایی از شهرها و کشورها، اثر مرحوم سحاب، بسیار زیبا و شکیل منتشر شده است. مسلما هیچ کس به اندازه خاندان سحاب به کارتوگرافی در ایران خدمت نکرده است. این کتاب تاریخ علم و صنعت در این بخش است.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library