✳️ برترین پایگاه‌ها و مخازن دسترسی آزاد برای دریافت متن کامل مقالات علمی

1. Directory of Open Access Journals (DOAJ)
یکی از معتبرترین نمایه‌های مجلات دسترسی آزاد جهان که تنها مجلات علمی داوری‌شده و باکیفیت را نمایه می‌کند و امکان دسترسی رایگان به میلیون‌ها مقاله تمام‌متن را فراهم می‌سازد.

نشانی: https://doaj.org

2. CORE
یکی از بزرگ‌ترین کتابخانه‌های دسترسی آزاد جهان که مقالات را از هزاران مخزن دانشگاهی و مجله علمی گردآوری کرده و نسخه کامل آن‌ها را در صورت وجود در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

نشانی: https://core.ac.uk

3. OpenAlex
پایگاه اطلاعات علمی متن‌باز که علاوه بر اطلاعات استنادی، در صورت وجود نسخه دسترسی آزاد، پیوند مستقیم متن کامل مقاله را نیز نمایش می‌دهد.

نشانی: https://openalex.org

4. Google Scholar
پرکاربردترین موتور جستجوی علمی جهان که در صورت وجود نسخه رایگان مقاله در مخازن دانشگاهی، وب‌سایت نویسندگان یا منابع دسترسی آزاد، لینک PDF را نمایش می‌دهد.

نشانی: https://scholar.google.com

5. Semantic Scholar
موتور جستجوی علمی مبتنی بر هوش مصنوعی که علاوه بر پیشنهاد مقالات مرتبط، نسخه‌های رایگان و قانونی مقالات را نیز شناسایی و معرفی می‌کند.

نشانی: https://www.semanticscholar.org

6. Lens
پلتفرمی قدرتمند برای جستجوی مقالات، پتنت‌ها و استنادها که امکان فیلتر کردن منابع دسترسی آزاد را نیز فراهم می‌کند.

نشانی: https://www.lens.org

7. BASE (Bielefeld Academic Search Engine)
یکی از بزرگ‌ترین موتورهای جستجوی منابع علمی جهان که میلیون‌ها سند علمی را از مخازن دانشگاهی و کتابخانه‌های دیجیتال بازیابی می‌کند.

نشانی: https://www.base-search.net

8. OpenAIRE
زیرساخت علمی اتحادیه اروپا که مقالات، پایان‌نامه‌ها، داده‌های پژوهشی و سایر منابع علمی دسترسی آزاد را از هزاران مخزن معتبر گردآوری می‌کند.

نشانی: https://www.openaire.eu

9. OAIster
پایگاه گردآورنده منابع دسترسی آزاد از هزاران کتابخانه، دانشگاه و مؤسسه پژوهشی جهان که توسط WorldCat مدیریت می‌شود.

نشانی: https://oaister.worldcat.org

10. Zenodo
مخزن علمی توسعه‌یافته توسط CERN که مقالات، داده‌های پژوهشی، نرم‌افزارها و سایر محصولات علمی را با دسترسی آزاد منتشر می‌کند.

نشانی: https://zenodo.org

11. Figshare
مخزن بین‌المللی برای اشتراک‌گذاری مقالات، داده‌های پژوهشی، تصاویر، فایل‌های چندرسانه‌ای و سایر خروجی‌های علمی با دسترسی آزاد.

نشانی: https://figshare.com

12. Dryad
مخزن تخصصی داده‌های پژوهشی که بسیاری از مقالات علمی را همراه با داده‌های پژوهش در دسترس قرار می‌دهد.

نشانی: https://datadryad.org

13. PubMed Central (PMC)
کتابخانه دیجیتال رایگان کتابخانه ملی پزشکی آمریکا که متن کامل میلیون‌ها مقاله در حوزه پزشکی، سلامت و علوم زیستی را منتشر می‌کند.

نشانی: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov

14. Europe PMC
پایگاه اروپایی مقالات علوم زیستی و پزشکی که علاوه بر PubMed، دسترسی آزاد به میلیون‌ها مقاله تمام‌متن را فراهم می‌کند.

نشانی: https://europepmc.org

15. arXiv
بزرگ‌ترین مخزن پیش‌چاپ مقالات در حوزه‌های هوش مصنوعی، علوم رایانه، ریاضیات، فیزیک، آمار و مهندسی.

نشانی: https://arxiv.org

16. bioRxiv
مخزن تخصصی پیش‌چاپ مقالات علوم زیستی.

نشانی: https://www.biorxiv.org

17. medRxiv
پایگاه پیش‌چاپ مقالات پزشکی و علوم سلامت.

نشانی: https://www.medrxiv.org

18. ChemRxiv
مخزن دسترسی آزاد پیش‌چاپ مقالات حوزه شیمی و علوم وابسته.

نشانی: https://chemrxiv.org

19. EarthArXiv
مخزن پیش‌چاپ مقالات علوم زمین، محیط‌زیست و جغرافیا.

نشانی: https://eartharxiv.org

https://t.me/UT_Central_Library

✅ راهکارهای حرفه‌ای و قانونی برای دسترسی به متن کامل منابع علمی

دسترسی نداشتن به متن کامل (Full Text) مقالات علمی یکی از چالش‌های رایج پژوهشگران، دانشجویان و اعضای هیئت علمی در سراسر جهان است. با این حال، روش‌های متعددی برای دسترسی قانونی به این منابع وجود دارد که می‌تواند فرایند پژوهش را تسهیل کند.
نخستین راهکار، جستجوی نسخه دسترسی آزاد مقاله در موتورهای علمی مانند Google Scholar و OpenAlex یا مخازن دانشگاهی است. در صورتی که نسخه آزاد در دسترس نباشد، یکی از مؤثرترین و حرفه‌ای‌ترین روش‌ها، برقراری ارتباط مستقیم با نویسنده مقاله است. بسیاری از پژوهشگران نسخه شخصی مقاله خود را از طریق شبکه‌های اجتماعی علمی مانند ResearchGate، Academia.edu، ORCID، SSRN و Mendeley در اختیار سایر پژوهشگران قرار می‌دهند یا در پاسخ به درخواست‌ها، فایل مقاله را از طریق ایمیل ارسال می‌کنند.
تجربه نشان داده است که اغلب نویسندگان با کمال میل نسخه مجاز مقاله را برای استفاده پژوهشی در اختیار متقاضیان قرار می‌دهند. همچنین، استفاده از افزونه‌هایی مانند Unpaywall و Open Access Button می‌تواند نسخه‌های قانونی و رایگان مقالات را در مخازن معتبر شناسایی کند.
بررسی صفحه شخصی نویسنده در وب‌سایت دانشگاه محل خدمت یا وب‌سایت شخصی او نیز راهکار دیگری برای یافتن نسخه کامل مقاله است. در بسیاری از موارد، نسخه پیش‌چاپ (Preprint) یا نسخه پذیرفته‌شده (Accepted Manuscript) مقاله در مخازنی مانند arXiv، bioRxiv، Zenodo یا مخازن سازمانی دانشگاه‌ها منتشر شده است. آشنایی با این راهکارها نه‌تنها موجب صرفه‌جویی در زمان و هزینه پژوهشگران می‌شود، بلکه دسترسی اخلاق‌مدار و قانونی به دانش علمی را نیز تقویت می‌کند.

Priem, J., Piwowar, H., & Orr, R. (2022). OpenAlex: A fully open index of scholarly works, authors, venues, institutions, and concepts. https://openalex.org
Piwowar, H., Priem, J., Orr, R., & Alperin, J. P. (2018). The state of OA: A large-scale analysis of the prevalence and impact of Open Access articles. PeerJ, 6, e4375. https://doi.org/10.7717/peerj.4375
ResearchGate. (2026). ResearchGate: Connect with researchers and access research. https://www.researchgate.net
Unpaywall. (2026). Unpaywall. https://unpaywall.org

https://t.me/UT_Central_Library

کتاب حاضر یک مجموعه علمی و دانشگاهی به نام «چالش‌های مدیریت استعداد» است که در دسامبر ۲۰۲۵ توسط انتشارات دانشگاه ماریبور منتشر شده است. هدف اصلی این کتاب بررسی چالش‌های حفظ و توسعه سرمایه‌های انسانی در مواجهه با تغییرات دیجیتالی، پیری جمعیت و کمبود نیروی کار متخصص است. محتوای اثر به هفت فصل تقسیم شده که موضوعاتی همچون تعاریف ذهنی موفقیت، مدیریت استعدادهای غیرمتعارف، تأثیر ویژگی‌های شخصیتی بر عملکرد شغلی و اهمیت تلاش در برابر استعداد ذاتی را تحلیل می‌کنند. علاوه بر این، کتاب راهکارهای عملی برای مدیریت کارکنان باسابقه (استعدادهای نقره‌ای) و ابزارهای سنجش پرسنل کلیدی را به منظور ایجاد مزیت رقابتی در سازمان‌ها ارائه می‌دهد. این اثر تأکید می‌کند که علی‌رغم پیشرفت هوش مصنوعی، استعداد انسانی همچنان قلب تپنده و جایگزین‌ناپذیر هر سازمان موفقی باقی خواهد ماند.
 
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

عنوان مقاله:  Not quite eye to A.I.: student and teacher perspectives on the use of generative artificial intelligence in the writing process
مولفان:  Alex Barrett & Austin Pack
ناشر:  Springer
سال انتشار: 2023

این پژوهش به بررسی دیدگاه‌های دانشجویان و اساتید پیرامون نحوه استفاده از هوش مصنوعی مولد در مراحل مختلف نگارش آکادمیک پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که هر دو گروه استفاده از این فناوری را برای طوفان فکری و ایده‌پردازی مجاز می‌دانند، اما ارسال محتوای تولیدشده بدون ذکر منبع را عملی غیرقابل قبول تلقی می‌کنند. همچنین، این مطالعه بر ضرورت تدوین راهکارهای صریح و آموزش اساتید برای یکپارچه‌سازی هدفمند هوش مصنوعی در محیط‌های آموزشی تأکید می‌کند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

https://t.me/UT_Central_Library
فایل را پایین ملاحظه فرمایید

یک جام می از مملکت جم خوشتر
بوی قدح از غذای مریم خوشتر
آه سحری ز سینۀ خماری
از نالۀ بوسعید و ادهم خوشتر

از اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

دیوان شحنه خراسانی
(محمد مهدی‌خان اوبهی مازندرانی)
به کوشش حمیدالله کام‌گار
هرات، نشر کام‌گار، ۲۴۲ صفحه
چاپ دوم، بهار ۱۴۰۵ خورشیدی

توضیح: این نسخه با اجازه و خواستاری مصحّح اثر منتشر می‌شود و نقل آن در صفحات دیگر نه فقط بلامانع، بلکه مورد تأیید و تأکید است.
‏..

"چهار خطی"
رباعی فارسی، به روایت سید علی میرافضلی
https://telegram.me/Xatt4

روزنامه اطلاعات، یکشنبه 20 شهریور ماه 1322ش
https://t.me/UT_Central_Library

زیباترین کتابخانه‌های جهان
The World’s Most Beautiful Libraries
این کتاب یکی از چشمگیرترین آثار تصویری درباره تاریخ و معماری کتابخانه‌ها در جهان است. ماسیمو لیستری، عکاس ایتالیاییِ متخصص در عکاسی از معماری و فضاهای تاریخی، در این اثر به کتابخانه‌های تاریخی برجسته در کشورهای مختلف رفته و فضای داخلی، معماری، قفسه‌ها، تالارهای مطالعه، نسخه‌های خطی و آثار نفیس آنها را با عکس‌هایی بسیار دقیق و هنرمندانه ثبت کرده است.
کتاب تنها یک آلبوم عکس نیست. گئورگ روپلت، کتابدار و پژوهشگر تاریخ کتاب و کتابخانه، و الیزابت اسلادک، پژوهشگر تاریخ هنر و معماری، برای کتابخانه‌های معرفی‌شده توضیحات تاریخی نوشته‌اند. از این رو، اثر را می‌توان تلفیقی از تاریخ کتابخانه، تاریخ معماری، تاریخ فرهنگ مکتوب و عکاسی هنری دانست. taschen.com
کتابخانه‌های معرفی‌شده طیف وسیعی را دربرمی‌گیرند: از کتابخانه‌های صومعه‌ای و سلطنتی تا کتابخانه‌های دانشگاهی و خصوصی، و از بناهای قرون وسطی تا کتابخانه‌های باشکوه دوره باروک، روکوکو و سده نوزدهم. در میان نمونه‌های مشهور کتاب می‌توان به کتابخانه واتیکان، کتابخانه ترینیتی کالج دوبلین و کتابخانه لورنتیانا در فلورانس اشاره کرد. Google Books
اهمیت این کتاب برای دانشجویان کتابداری، تاریخ کتاب و مطالعات فرهنگی در این است که نشان می‌دهد کتابخانه فقط محل نگهداری کتاب نیست، بلکه خود یک پدیده تاریخی و فرهنگی است. معماری تالارها، نحوه چیدمان کتاب‌ها، تزیینات، نقاشی‌ها و حتی رابطه میان فضای کتابخانه و قدرت سیاسی یا دینی، بخشی از تاریخ دانش و فرهنگ هر جامعه را بازتاب می‌دهد.
مشخصات نشر
Listri, Massimo. The World’s Most Beautiful Libraries. Text by Georg Ruppelt & Elisabeth Sladek. Köln: TASCHEN, 2018.
نسخه بزرگ اصلی، جلد سخت و چندزبانه ــ انگلیسی، فرانسوی و آلمانی ــ است و 560 صفحه دارد. قطع آن بسیار بزرگ، حدود 29 × 39.5 سانتی‌متر و وزن آن بیش از 7 کیلوگرم است. شابک این نسخه 978-3-8365-3524-3 است. ناشر، TASCHEN، کلن، 2018. taschen.com
ناشر بعدها یک نسخه کوچک‌تر در مجموعه 45th Edition نیز منتشر کرده که 512 صفحه، قطع 15.6 × 21.7 سانتی‌متر و شابک 978-3-8365-9381-6 دارد.
https://t.me/UT_Central_Library

در حرم بایست و دعای اذن را به این نحو بخوان
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

https://t.me/UT_Central_Library

https://t.me/UT_Central_Library
امیدوارم آقای صاحب الزمانی به سلامت باشند. کسی خبری از ایشان دارد؟

آقای ویتکام، هلندی و از معروف ترین فهرست نگاران نسخ خطی اسلامی (متولد 1945 و درگذشته 4 سپتامبر 2026). (عکس از استاد و دوست ارجمند جناب آقای محمد کریم اشراق. با سپاس از ایشان).
https://t.me/UT_Central_Library

https://www.mareonline.nl/wetenschap/mopperend-genoot-jan-just-witkam-van-zijn-onbegrensde-vrijheid

سخنرانی کارا استولکر رئیس پیشین دانشگاه لایدن در باره یان یوست ویتکام از مهم ترین فهرست نگاران نسخ خطی اسلامی
آقای ویتکام در 4 سپتامبر 2026 درگذشت و سخنرانی زیر از رئیس سابق دانشگاه لایدن، در مراسم وی ایراد شده است:
شنبه گذشته با یان یوست ویتکام (Jan Just Witkam) وداع کردیم. دو روز پیش از درگذشتش، او ایمیلی با این موضوع برای من فرستاده بود: «سخنرانی تشییع جنازه». در متن آن آمده بود: «کارل عزیز، آیا می‌خواهی در مراسم خاکسپاری من صحبت کنی؟ پیشاپیش از تو سپاسگزارم، یان یوست.»
من که از این پیام کوتاه و غیرمنتظره جا خورده بودم، بلافاصله با او تماس گرفتم. او گفت: «من تقریباً رفتنی هستم.» سراسیمه سوار دوچرخه‌ام شدم. ماتیلده، یکی از پنج دخترش، در را باز کرد و برایمان نوشیدنی آورد. یان یوست و من بیش از یک ساعت را با هم در آرامش گذراندیم.
ما در آن اتاق بزرگ و ساکت، در آن خانه عظیم به نام «Huis ter Ligt» واقع در خیابان Leidse Donkersteeg نشسته بودیم. همه‌جا پر از کتاب، مجله، دست‌نوشته، جعبه و اشیاء عجیب و غریب بود. آنجا نمادی از علوم انسانی در ملموس‌ترین شکل خود بود؛ دنیایی از دانش و معرفت. ما درباره کار او، درباره کریستیان اسنوک هورخرونیه (Christiaan Snouck Hurgronje) و درباره مجموعه‌هایش صحبت کردیم. یان یوست آسیب‌پذیر شده بود، با صدایی نرم و آرام صحبت می‌کرد و به نظر می‌رسید که با رفتن خود کنار آمده است. او گفت: «من به فرزندانم فکر می‌کنم که در نقطه‌ای باید راه خود را از میان این مجموعه‌ها پیدا کنند.»
او در نوامبر ۱۹۷۴ به عنوان مدیر بخش نسخه‌های خطی شرقی در کتابخانه دانشگاه لیدن مشغول به کار شد. این آغاز یک دوران کاری درخشان و طولانی بود که بیش از چهل سال به طول انجامید. او برای خرید نسخه‌های خطی به سراسر جهان سفر می‌کرد و کمبودهای موجود در مجموعه‌های قدیمی را برطرف می‌ساخت. او این مجموعه‌ها را زنده نگه می‌داشت، فهرست‌نویسی می‌کرد و به آن‌ها عشق می‌ورزید. ویتکام خود استاد زبان عربی بود و در سال ۱۹۹۲ به عنوان استاد کرسی متن‌شناسی و تاریخ کتاب در جهان اسلام منصوب شد؛ انتصابی که تعهد او را به مجموعه معروف «خوسترمنس» (Oosterse collectie) به زیباترین شکل ممکن معنا بخشید.
به لطف این انتصاب، او می‌توانست دانش و تخصص خود را به دیگران منتقل کند و توجهات را به متونی جلب کند که تا پیش از آن کمتر کسی به آن‌ها پرداخته بود. او برای چندین نسل از پژوهشگران، دانشجویان دکتری و دانشجویان سراسر جهان، راهنمایی الهام‌بخش بود.
او پیش از اینکه به عنوان استاد منصوب شود، در سال ۱۹۸۹ مجله‌ای تخصصی به نام «Manuscripts of the Middle East» (نسخه‌های خطی خاورمیانه) را پایه‌گذاری کرد. این کار نمونه‌ای بارز از آزادی و استقلال عمل او بود. ویتکام علاقه‌ای به جلسات طولانی و بروکراسی‌های اداری نداشت؛ او ترجیح می‌داد خودش دست به کار شود. در یکی از مصاحبه‌ها، او لحظه بازنشستگی و خروجش از ساختمان کتابخانه در سال ۲۰۱۰ را به یک «رهایی بزرگ» تشبیه کرد: «انگار از یک زندان آزاد شده بودم.» او بالاخره توانست از قوانین دست‌وپاگیر اداری رها شود و تمام تمرکز خود را روی پژوهش‌ها و مجموعه‌های شخصی‌اش بگذارد.
او شخصیتی منتقد، سرسخت و گاهی به ظاهر غرغرو داشت، اما در عین حال وابستگی عمیقی به دانشگاه داشت. او درباره محیط‌های دانشگاهی می‌گفت: «دانشگاه جایی بود که هیچ‌چیز اجباری نبود، اما همه‌چیز ممکن بود.» این روحیه انتقادی را شاید از پدرش به ارث برده بود. پدرش، ام.جی. ویتکام، در سال ۱۹۶۵ در یک روزنامه محلی مقاله‌ای تند علیه تبدیل شدن لیدن به یک دانشگاه توده‌ای و بزرگ نوشته بود.
با این حال، یان یوست ویتکام هرگز دانشگاه را رها نکرد. او معتقد بود دانشگاه باید بستری برای کشف ناشناخته‌ها و پرورش استقلال فکری باشد.
ویتکام از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۱ سردبیر مجله معتبر دانشگاه لیدن به نام «معیار» (Magna Charta) بود. متن این یادبود توسط کارل استولکر نوشته شده است، که این سخنان را در مراسم تشییع جنازه پروفسور یان یوست ویتکام بیان کرد.
https://t.me/UT_Central_Library

روزتان بخیر

نسخه کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library