💥 به مناسبت زادروز ابوریحان بیرونی

🎓تحلیل روش ابوریحان بیرونی در حوزه انسان‌شناسی دین
🖊 ولی‌الله نصیری

📌ابوریحان بیرونی، قرن‌ها پیش از پیدایش انسان‌شناسی در غرب، با روش‌های علمی همچون مشاهده مشارکتی، هم‌دلی، توصیف بی‌طرفانه و مقایسه تطبیقی، به مطالعه فرهنگ و دین هندوان پرداخت و او را نخستین انسان‌شناس تطبیقی و بنیان‌گذار پدیدارشناسی دین می‌دانند. او با یادگیری زبان سانسکریت و زندگی در میان مردم هند، آیین‌ها، نظام طبقاتی، ازدواج و باورهای دینی آنان را از نزدیک بررسی کرد و بدون تعصب، حقایق را از منابع دست اول ثبت نمود. بیرونی دین را نه فقط باورهایی انتزاعی، بلکه نهادی کارکردی برای انسجام اجتماعی می‌داند و با رویکردی تجربه‌گرا، عقلانیت و حقیقت‌جویی را پیوند می‌زند. اندیشه‌های او همچنان با استانداردهای امروزی انسان‌شناسی دین همخوانی دارد و می‌تواند الهام‌بخش رویکردهای نوین در مطالعات دینی و فرهنگی باشد.
کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib

✳️ تولید پادکست و محتوای صوتی هوشمند با هوش مصنوعی Genspark

هوش مصنوعی Genspark با قابلیت AI Pods امکان تبدیل موضوع، متن، مقاله پژوهشی و حتی فایل‌های آموزشی به یک پادکست گفت‌وگومحور را فراهم کرده است. پژوهشگر یا مدرس می‌تواند متن مورد نظر خود را وارد کند یا یک فایل PDF، DOCX یا TXT بارگذاری کرده و از هوش مصنوعی بخواهد محتوای آن را به یک پادکست تبدیل کند.
یکی از قابلیت‌های جذاب Genspark، امکان تولید پادکست در زبان‌های متعدد و تعیین سبک ارائه، از جمله حالت آموزشی، حرفه‌ای یا گفت‌وگویی است. برای تولید محتوای فارسی می‌توان در دستور کار، زبان فارسی، لحن رسمی و دانشگاهی و حتی تعداد گویندگان موردنظر را مشخص کرد. به‌عنوان نمونه می‌توان نوشت: «این مقاله را به یک پادکست فارسی ۸ دقیقه‌ای آموزشی با گفت‌وگوی دو پژوهشگر تبدیل کن و مفاهیم اصلی، یافته‌ها و کاربردهای آن را توضیح بده».
این ابزار علاوه بر تولید متن گفت‌وگو، صدا و دو گوینده متمایز ایجاد می‌کند و می‌تواند محتوای علمی را از قالب خشک و متنی به یک تجربه شنیداری جذاب تبدیل کند. این ویژگی برای کتابخانه‌های دانشگاهی، تولید خلاصه صوتی مقالات، معرفی کتاب‌ها، آموزش مهارت‌های پژوهش و تولید محتوای آموزشی برای دانشجویان بسیار کاربردی است.
اما نکته مهم برای کاربران این است که امکان دانلود فایل پادکست در پنل موردنظر به دسترسی Pro نیاز دارد؛ بنابراین ممکن است کاربر بتواند پادکست را ایجاد و در محیط Genspark پخش یا به اشتراک بگذارد، اما برای دریافت فایل صوتی و استفاده مستقل از آن، نیاز به ارتقای حساب داشته باشد. راهنمای رسمی Genspark نیز قابلیت Export و دریافت خروجی صوتی را برای AI Pods توضیح داده است.
در مجموع، Genspark را می‌توان ابزاری کاربردی برای تبدیل محتوای متنی و علمی به محتوای صوتی فارسی دانست؛ ابزاری که فاصله میان «خواندن یک متن» و «شنیدن و یادگیری آن» را کاهش می‌دهد و می‌تواند در آموزش دانشگاهی، اطلاع‌رسانی کتابخانه‌ای و ترویج علم مورد استفاده قرار گیرد.

نشانی دسترسی به این ابزار برای تولید پادکست:

https://www.genspark.ai/tools/ai-podcast-generator

https://t.me/UT_Central_Library

🔵 عبدالمجید ارفعی؛ نخستین مترجم فارسی منشور کوروش از زبان بابلی نو

🔹 عبدالمجید ارفعی (شهریور ۱۳۱۸–۱۴۰۴)، عیلام‌شناس برجسته، دهه‌ها از عمر خود را صرف خوانش متون میخی و ترجمه لوح‌های تخت جمشید کرد.

🔹 نام ارفعی بیش از هر چیز با ترجمه مستقیم استوانه کوروش پیوند خورده است. او نخستین پژوهشگری بود که متن این اثر را از زبان اصلی، یعنی بابلی نو، به فارسی ترجمه کرد؛ اثری که در جهان با عنوان «Cyrus Cylinder» شناخته می‌شود و به کوروش بزرگ نسبت داده شده است.
‎
🔹 عبدالمجید ارفعی، فرزند میرعبدالله ارفعی، در خانواده‌ای ریشه‌دار در خطه لارستان فارس پرورش یافت. او پس از تحصیل در دبیرستان‌های منوچهری و البرز، وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد. سپس با تشویق و راهنمایی استادانی همچون پرویز ناتل خانلری و عیلام‌شناس نامدار، ریچارد هلک، راهی ایالات متحده آمریکا شد و بیش از هشت سال در دانشگاه شیکاگو به مطالعه و پژوهش در حوزه زبان‌های اکدی و عیلامی پرداخت.

🔹 دانش گسترده او از تاریخ و فرهنگ میان‌رودان (بین‌النهرین) باستان، به ترجمه‌هایش عمق و دقتی کم‌نظیر می‌بخشید.

🔹 ارفعی همچنین برای بازگشت بخشی از گل‌نبشته‌های تخت جمشید، که دهه‌ها پیش برای مطالعه به دانشگاه شیکاگو منتقل و به امانت سپرده شده بود، پیگیرانه کوشید. حاصل پژوهش و ترجمه او بر این آثار، کتاب سه‌جلدی گل‌نبشته‌های باروی تخت‌جمشید است که در سال ۱۳۸۷ از سوی انتشارات مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی منتشر شد.

🔹 او در سال ۱۳۹۴ جایزه «سرو ایرانی» را در حوزه میراث فرهنگی، به‌عنوان یک عمر کوشش فرهنگی، دریافت کرد. در خرداد ۱۴۰۱ نیز در پنجمین مراسم «تماشای خورشید» که از سوی کمیسیون ملی یونسکو در ایران و با مشارکت موزه ملی ایران برگزار شد، نشان «خورشید یونسکو» به همراه نشان ایکوم (کمیته ملی موزه‌ها در ایران) به او اهدا شد.


🆔 @nlai_ir

🔰یادداشت علی‌اشرف صادقی به مناسبت زادروز بدیع‌الزمان فروزانفر؛
استاد فروزانفر آن‌طور که من دیدم(ibna.ir/x6JTp)

🔸هم‌زمان با سالروز تولد بدیع‌الزمان فروزانفر، علی‌اشرف صادقی، در یادداشتی به یاد استادش پرداخته و از جایگاه علمی و تأثیر فروزانفر بر نسل‌های بعدی پژوهشگران ادبیات فارسی نوشته است.

🔸فروزانفر به سبب داشتن حافظه بسیار نیرومند، اهل یادداشت و فیش‌برداری منظم به سبک محققان امروز نبود و از او یادداشت‌های مهمی مانند یادداشت‌های قزوینی یا مینوی باقی نمانده است. البته یک بار در کلاس گفت: «من هر متن قدیمی‌ای را که می‌خوانم، لغات مهمش را فیش می‌کنم.» با آنکه او متن‌های مهمی مانند کلیات شمس، فیه ما فیه، معارف بهاء ولد، معارف برهان‌الدین محقق ترمذی، رساله قشیریه، مناقب اوحدالدین کرمانی و مصباح‌الارواح را تصحیح کرده و کتاب‌هایی مانند شرح مثنوی (۳ جلد)، احادیث مثنوی، مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی، شرح احوال و آثار عطار، سخن و سخنوران، شرح حال مولانا و جز آن را نوشته و همه آن‌ها در سطح بالای علمی است، با این همه او بیشتر یک شخصیت شفاهی بود.

🔸فروزانفر در داوری خود نسبت به اشخاص منصف بود و کمتر مشاهده شده بود که با حب و بغض نسبت به دیگران سخن بگوید. به علامه قزوینی فوق‌العاده احترام می‌گذاشت. یک روز سر کلاس از مجله‌های هفتگی انتقاد می‌کرد و می‌گفت: «مطالب این نشریات مبتذل است، آخر شرح حال مرحوم قزوینی را که چاپ نمی‌کنند!»

🔸فروزانفر به سبب داشتن حافظه بسیار نیرومند، اهل یادداشت و فیش‌برداری منظم به سبک محققان امروز نبود و از او یادداشت‌های مهمی مانند یادداشت‌های قزوینی یا مینوی باقی نمانده است.


🔸بی‌شک اگر او چند سال دیگر زنده مانده بود، می‌توانست آثار ماندنی دیگری از خود به جای بگذارد و لااقل شرح مثنوی خود را که تنها یک‌دهم مثنوی را در بر می‌گیرد تمام کند؛ هرچند شنیدم گفته بود: «من لُبّ مطلب راجع به مولوی و مثنوی را در این سه جلد گفته‌ام و چیز زیادی باقی نمانده است.» تأثیر فروزانفر از راه درس‌های او در عده زیادی از شاگردان او باقی بوده و چند نسل از استادان ادبیات فارسی همه از شاگردان او بوده‌اند.

@ibna_official

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺میانجی‌گری فرهنگی در جوامع اسلامی پیشامدرن

🔺 Cultural Brokerage in Premodern Islamic Societies

👈🏻 ویراستاران: Uriel Simonsohn, Luke Yarbrough
👈🏻 ناشر:  Edinburgh University Press
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9781399528689

معرفی ناشر

هنگامی که از «جوامع اسلامی» یا «تمدن اسلامی» سخن به میان می‌آوریم، غالبا بر این دلالت داریم که در هر کجا که اسلام حضور پررنگی دارد، ویژگی‌های متمایزی در فرهنگ‌ها به چشم می‌خورد. با این وجود، مورخان به ندرت با نگاهی موشکافانه بررسی کرده‌اند که چگونه این فرهنگ‌های موسوم به «اسلامی» در پیوند با فرهنگ‌های هم‌جوار خود تکوین یافته‌اند. مجلد حاضر با تمرکز بر مفهوم میانجی‌گری فرهنگی، در پی رفع این خلأ است؛ فرآیندی که در بستر آن، یک فرد در میانه‌ی حوزه‌های گوناگون فرهنگی نقش واسطه را ایفا می‌کند و انگاره‌ها، مناسک و نهادها را به فراسوی مرزها انتقال داده و بازآفرینی (ترجمه) می‌کند؛ روندی که غالبا پیامدهایی دیرپا به همراه دارد. این مجموعه، نظریه‌ای استوار و مبتنی بر شواهد تاریخی در باب میانجی‌گری فرهنگی پیش می‌کشد و اهمیت آن را در درک روند شکل‌گیری و تطور فرهنگ در جوامع اسلامی به اثبات می‌رساند. اثر حاضر این نظریه را با تکیه بر مطالعات موردی و عینی به تصویر می‌کشد و گستره‌ای از مصر متقدم اسلامی تا چین اوایل دوران مدرن، و ساحت‌های متنوعی از پزشکی و الهیات تا هنر را در بر می‌گیرد.
 
فهرست مطالب
مقدمه) گامی به سوی نظریه میانجی‌گری فرهنگی در جوامع اسلامی (اوریل سیمونسون و لوک یاربرو)
۱) «آنان که پیروِ هدایت‌اند»: پیوندهای میان‌فرهنگی در الگوهای سندنگاری متقدم اسلامی (اوژنیو گاروسی)
۲) مسیحیان در رویارویی با برآمدن اسلام در شام: نیایشگاه‌ها، مصالح ساختمانی و آرایه‌های پیکرنما (ماتیا گویدتی)
۳) ذائقه فرافرهنگی: میانجی‌گران هنر آشپزی عربی (لیمور یونگمن)
۴) گذر از رویکردهای پسااستعماری: دستور زبان در جایگاه ابزار میانجی‌گری فرهنگی میان بیزانس و جهان اسلام (سده‌های هفتم تا یازدهم میلادی) (ماریا ماورودی)
۵) تکاپوی گرداب: صفات الهی در بستری جدل‌خیز (سارا استرومسا)
۶) ترجمه عربی نصیحه الملوک غزالی: مطالعه‌ای موردی در باب میانجی‌گری درون‌فرهنگی (لوئیز مارلو)
۷) «منزلگاه افراسیاب»: میانجی‌گران فرهنگی مسلمان در قراقورومِ مغول (میخال بیران)
۸) پزشکی چینی به مثابه «تجربه» در ایران سده‌های میانه: درباره‌ی میانجی‌گری فرهنگی، ترجمه و امپراتوری (جاناتان براک)
۹) میانجی‌گران فرهنگی در میانه‌ی اسلام ایرانی و عربی: مهاجران عجمی-حنفی در قلمرو ممالیک (اور امیر)
۱۰) میانجی‌گری فرهنگی فقیهان مسلمان نانجینگ و شکل‌گیری جامعه اسلامی در چین پیشامدرن (هوآ تائو)
۱۱) در پی ابرهای ابهام: درباره‌ی تبادلات فرهنگی میان انسان‌شناسی و تاریخ (دیونیجی آلبره)
۱۲) میانجی‌گری فرهنگی: نوسانات کلان‌تاریخی در یک زیرساخت ارتباطی (دانیل جی. کونیگ)
 
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

عنوان کتاب: STRATEGIC VECTORS OF DIGITAL TRANSFORMATION AND THEIR IMPACT ON THE SOCIAL AND ECONOMIC SECURITY OF THE STATE
مؤلف: Cherep, Alla
ناشر: Technology center pc
سال انتشار: ۲۰۲۶

محتوای این کتاب نقش فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و نسل پنجم شبکه تلفن همراه را در نوسازی بخش‌های کشاورزی، مدیریت دولتی و کسب‌وکارهای کوچک، با تمرکز بر کشور اوکراین تحلیل می‌کند. بخش بزرگی از متن به چالش‌های روان‌شناختی و پدیده آموزش از راه دور اختصاص یافته و بر اهمیت تقویت مهارت‌های نرم و سواد فرهنگی در محیط‌های آموزشی دیجیتال تأکید دارد. نویسندگان با ارائه مدل‌های علمی، نحوه تعامل استاد و دانشجو و شیوه‌های نوین یادگیری زبان و مهارت‌های حرفه‌ای را در بستر ابزارهای هوشمند بررسی کرده‌اند.

 @KETABCAST_AI_LIB_UT_AC