ماجرای مرتبط با جیسون آرندای (Jason Arday) و یادداشت سرمقاله مجله نیچر (Nature) شامل یک زنجیره رویداد جنجالی در جامعه دانشگاهی بریتانیاست:
۱. صعود و شهرت سریع
جیسون آرندای جامعهشناسی بود که در سن ۳۹ سالگی بهعنوان جوانترین استاد سیاهپوست تاریخ دانشگاه کمبریج منصوب شد. داستان زندگی او بهشدت در رسانهها بازتاب یافت؛ روایت بر این بود که او تا ۱۸ سالگی توانایی خواندن و نوشتن نداشته و به اوتیسم مبتلا بوده است، اما توانسته به مدارج عالی علمی در کمبریج برسد. این داستان، او را به چهرهای نمادین برای تنوع، عدالت و برابری آموزشی (DEI) تبدیل کرد.
۲. افشاگریها و اتهامات تخلف پژوهشی
چندی بعد، گزارشهای تحقیقی و افشاگریهایی در رسانهها و نهادهای نظارتی (از جمله رسانههایی مانند Retraction Watch) مطرح شد که سوابق ادعایی، سوابق تحصیلی و برخی دادههای پژوهشی و مقالات او را زیر سؤال بردند. اتهاماتی مبنی بر «تخلف علمی» (Research Misconduct)، رزومهسازی و تحریف حقایق علمی پیرامون کارهای او شکل گرفت.
۳. فشار رسانهای و خودکشی (اوت ۲۰۲۶)
با شدت گرفتن تحقیقات دانشگاهی و پوشش سنگین رسانهای و انتقادهای شدید در شبکههای اجتماعی، فشار روانی شدیدی بر او وارد شد. او طی نامهها و پیامهایی نسبت به شدت هجمهها و به خطر افتادن سلامت روانیاش ابراز نگرانی کرد. در نهایت، در اواسط اوت ۲۰۲۶ خبر درگذشت/خودکشی او منتشر شد.
۴. واکنش مجله نیچر و جنجالهای بعدی (سپتامبر ۲۰۲۶)
در سپتامبر ۲۰۲۶، مجله نیچر در سرمقالهای با عنوان «درگذشت جیسون آرندای باید موجب تأملی عمیق شود» وارد این بحث شد.
موضع نیچر: مجله نیچر در این یادداشت تأکید کرد که فارغ از درست یا نادرست بودن اتهامات علمی، دانشگاهها، نهادهای نظارتی و رسانهها باید در نحوه برخورد با پروندههای تخلف علمی «تعهد به حفظ سلامت روانی افراد» (Duty of Care) را مد نظر قرار دهند و از هجمههای ویرانگر جلوگیری کنند.
واکنش منتقدان به نیچر: این مقاله نیچر با واکنشهای انتقادی تندی در جامعه علمی مواجه شد. منتقدان معتقد بودند که نیچر اصلِ تخلف علمی و واقعیتهای فاششده را کماهمیت جلوه داده و به جای پرداختن به استانداردهای پژوهشی، فضایی احساسی ایجاد کرده است؛ در حالی که مدافعان آرندای، رسانهها را به نژادپرستی ساختاری و فشار بیرویه متهم میکردند.
https://t.me/UT_Central_Library
۱. صعود و شهرت سریع
جیسون آرندای جامعهشناسی بود که در سن ۳۹ سالگی بهعنوان جوانترین استاد سیاهپوست تاریخ دانشگاه کمبریج منصوب شد. داستان زندگی او بهشدت در رسانهها بازتاب یافت؛ روایت بر این بود که او تا ۱۸ سالگی توانایی خواندن و نوشتن نداشته و به اوتیسم مبتلا بوده است، اما توانسته به مدارج عالی علمی در کمبریج برسد. این داستان، او را به چهرهای نمادین برای تنوع، عدالت و برابری آموزشی (DEI) تبدیل کرد.
۲. افشاگریها و اتهامات تخلف پژوهشی
چندی بعد، گزارشهای تحقیقی و افشاگریهایی در رسانهها و نهادهای نظارتی (از جمله رسانههایی مانند Retraction Watch) مطرح شد که سوابق ادعایی، سوابق تحصیلی و برخی دادههای پژوهشی و مقالات او را زیر سؤال بردند. اتهاماتی مبنی بر «تخلف علمی» (Research Misconduct)، رزومهسازی و تحریف حقایق علمی پیرامون کارهای او شکل گرفت.
۳. فشار رسانهای و خودکشی (اوت ۲۰۲۶)
با شدت گرفتن تحقیقات دانشگاهی و پوشش سنگین رسانهای و انتقادهای شدید در شبکههای اجتماعی، فشار روانی شدیدی بر او وارد شد. او طی نامهها و پیامهایی نسبت به شدت هجمهها و به خطر افتادن سلامت روانیاش ابراز نگرانی کرد. در نهایت، در اواسط اوت ۲۰۲۶ خبر درگذشت/خودکشی او منتشر شد.
۴. واکنش مجله نیچر و جنجالهای بعدی (سپتامبر ۲۰۲۶)
در سپتامبر ۲۰۲۶، مجله نیچر در سرمقالهای با عنوان «درگذشت جیسون آرندای باید موجب تأملی عمیق شود» وارد این بحث شد.
موضع نیچر: مجله نیچر در این یادداشت تأکید کرد که فارغ از درست یا نادرست بودن اتهامات علمی، دانشگاهها، نهادهای نظارتی و رسانهها باید در نحوه برخورد با پروندههای تخلف علمی «تعهد به حفظ سلامت روانی افراد» (Duty of Care) را مد نظر قرار دهند و از هجمههای ویرانگر جلوگیری کنند.
واکنش منتقدان به نیچر: این مقاله نیچر با واکنشهای انتقادی تندی در جامعه علمی مواجه شد. منتقدان معتقد بودند که نیچر اصلِ تخلف علمی و واقعیتهای فاششده را کماهمیت جلوه داده و به جای پرداختن به استانداردهای پژوهشی، فضایی احساسی ایجاد کرده است؛ در حالی که مدافعان آرندای، رسانهها را به نژادپرستی ساختاری و فشار بیرویه متهم میکردند.
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
کتابخانه دیجیتال قطر؛ دسترسی آزاد به نزدیک ۲.۵ میلیون صفحه از تاریخ خلیج فارس و جهان اسلام
کتابخانه دیجیتال قطر یکی از بزرگترین پایگاههای اینترنتی در زمینه تاریخ خلیج فارس، ایران، شبهجزیره عربستان و میراث علمی جهان اسلام است. این پایگاه که در سال ۲۰۱۴ راهاندازی شد، محصول همکاری بنیاد قطر، کتابخانه ملی قطر و کتابخانه بریتانیاست. هدف اصلی پروژه، دیجیتالسازی و انتشار عمومی بخشهایی از مجموعههای کتابخانه بریتانیا و دیگر مراکز است که پیشتر دسترسی به آنها عمدتاً به مراجعه حضوری پژوهشگران محدود بود.
بر اساس تازهترین اطلاعات کتابخانه ملی قطر، در این طرح تاکنون نزدیک به ۲.۵ میلیون صفحه دیجیتالسازی شده است. صفحه جستوجوی پایگاه در زمان تهیه این گزارش، تعداد ۲٬۴۵۶٬۵۷۳ محتوای دیجیتال را در قالب ۲۲٬۸۷۲ رکورد کتابشناختی و آرشیوی نشان میدهد. بنابراین، نباید این رقم را به معنای وجود دو و نیم میلیون کتاب یا نسخه خطی دانست؛ بخش بزرگی از این عدد، تصاویر صفحات اسناد، نامهها، پروندهها، کتابها و نسخههای خطی است. این پایگاه سالانه حدود ۲۰۰ هزار کاربر مستقل و بیش از دو میلیون بازدید از صفحات دارد. معرفی همکاری کتابخانه ملی قطر و کتابخانه بریتانیا
چه منابعی در این کتابخانه وجود دارد؟
هسته اصلی کتابخانه دیجیتال قطر را اسناد «اداره هند» در آرشیو کتابخانه بریتانیا تشکیل میدهد. این مجموعه برای مطالعه تاریخ مناسبات بریتانیا با ایران، هند، عثمانی و کشورهای جنوبی خلیج فارس اهمیت فراوانی دارد. مکاتبات سیاسی و محرمانه، گزارشهای نمایندگیهای بریتانیا، اسناد تجارت دریایی، امور نظامی، مرزبندیها، نفت، کشتیرانی، قبایل، راههای ارتباطی، تلگراف، گمرک، مهاجرت و مناسبات دیپلماتیک در شمار مهمترین مواد آن است.
بخشهایی از این اسناد از اوایل قرن هفدهم تا میانه قرن بیستم را دربر میگیرد. از جمله مجموعههای شاخص آن میتوان به «یادداشتها و روزنامههای گمبرون یا بندرعباس»، اسناد بخش دریایی و نظامی اداره هند، اسناد سیاسی و محرمانه، مدارک اقامتگاه و نمایندگیهای سیاسی بریتانیا در خلیج فارس و مجموعه نقشههای اداره هند اشاره کرد. کتاب مشهور لوریمر، یعنی فرهنگ جغرافیایی خلیج فارس، عمان و عربستان مرکزی، نیز بهصورت کامل در این پایگاه در دسترس است. معرفی رسمی محتویات کتابخانه دیجیتال قطر
آمار فیلترهای پایگاه، تصویری روشنتر از تنوع منابع به دست میدهد:
۷٬۵۹۵ پرونده آرشیوی
۷٬۳۸۳ نامه و مکاتبه
۴٬۱۱۷ قلم آرشیوی مستقل
۱٬۶۱۴ نقشه
۶۱۸ قطعه عکس
۳۰۰ رکورد نسخه خطی
۴۳۱ اثر یا بخش مستقل درون نسخههای خطی
۲۰۴ دفتر نامه
۱۱۴ طرح و نقشه فنی
۱۱۰ کتاب
۱۰۴ مجلد
دهها طراحی، نقاشی، چاپ سنگی، گزارش، دفتر روزانه، جدول آماری و بریده جراید
اعداد «نسخه خطی» و «اثر موجود در نسخه خطی» را نیز نباید با یکدیگر جمع کرد؛ زیرا ممکن است یک نسخه شامل چند رساله باشد و هر رساله رکورد جداگانهای داشته باشد. صفحه جستوجو و آمار جاری مجموعه
نسخههای خطی عربی و اسلامی
یکی از ارزشمندترین بخشهای این پایگاه، نسخههای خطی علمی عربی است. این نسخهها موضوعاتی چون پزشکی، ریاضیات، نجوم، هندسه، مهندسی، دامپزشکی و ابزارهای علمی را دربر میگیرند. برخی از آنها متعلق به سدههای نخست و میانه اسلامیاند و آثاری از سنتهای علمی یونانی، ایرانی و اسلامی را بازتاب میدهند.
مجموعه اصلی نسخههای عربی کتابخانه بریتانیا نزدیک به ۱۵ هزار اثر در حدود ۱۴ هزار مجلد دارد؛ البته تنها گزیدهای از آن در کتابخانه دیجیتال قطر منتشر شده است. این مجموعه مادر، از قرآن و تفسیر، حدیث، فقه، کلام، فلسفه و عرفان تا ادبیات، تاریخ، جغرافیا، پزشکی، نجوم، موسیقی، کشاورزی، شکار، بازداری، تعبیر خواب و علوم غریبه را شامل میشود و دامنه تاریخی آن از قرن هشتم تا قرن نوزدهم میلادی امتداد دارد. معرفی مجموعه نسخههای عربی کتابخانه بریتانیا
آیا استفاده از منابع آزاد است؟
مشاهده و دریافت منابع رایگان است. برای جستوجو، مشاهده صفحات و دریافت بسیاری از فایلها نیازی به خرید اشتراک یا عضویت وجود ندارد. اسناد در نمایشگرهای استاندارد Universal Viewer و Mirador نمایش داده میشوند و بسیاری از رکوردها امکان دریافت فایل PDF کامل یا تصویر منفرد را دارند. ارائه شناسه و پیوند IIIF نیز امکان نمایش تصاویر در نرمافزارهای پژوهشی، مقایسه نسخهها و استفاده فنی از دادهها را فراهم میکند. برای هر رکورد، شیوه پیشنهادی استناد علمی نیز ارائه شده است.
با این حال، «دسترسی رایگان» را باید از «آزادی کامل بازنشر» جدا کرد. مجوز هر تصویر یا سند در صفحه همان اثر مشخص شده است. طبق آمار فعلی پایگاه:
حدود ۱.۹۷ میلیون قلم تحت مجوز Open Government Licence قرار دارد؛
حدود ۲۴۷ هزار قلم در مالکیت عمومی یا Public Domain است؛
کتابخانه دیجیتال قطر یکی از بزرگترین پایگاههای اینترنتی در زمینه تاریخ خلیج فارس، ایران، شبهجزیره عربستان و میراث علمی جهان اسلام است. این پایگاه که در سال ۲۰۱۴ راهاندازی شد، محصول همکاری بنیاد قطر، کتابخانه ملی قطر و کتابخانه بریتانیاست. هدف اصلی پروژه، دیجیتالسازی و انتشار عمومی بخشهایی از مجموعههای کتابخانه بریتانیا و دیگر مراکز است که پیشتر دسترسی به آنها عمدتاً به مراجعه حضوری پژوهشگران محدود بود.
بر اساس تازهترین اطلاعات کتابخانه ملی قطر، در این طرح تاکنون نزدیک به ۲.۵ میلیون صفحه دیجیتالسازی شده است. صفحه جستوجوی پایگاه در زمان تهیه این گزارش، تعداد ۲٬۴۵۶٬۵۷۳ محتوای دیجیتال را در قالب ۲۲٬۸۷۲ رکورد کتابشناختی و آرشیوی نشان میدهد. بنابراین، نباید این رقم را به معنای وجود دو و نیم میلیون کتاب یا نسخه خطی دانست؛ بخش بزرگی از این عدد، تصاویر صفحات اسناد، نامهها، پروندهها، کتابها و نسخههای خطی است. این پایگاه سالانه حدود ۲۰۰ هزار کاربر مستقل و بیش از دو میلیون بازدید از صفحات دارد. معرفی همکاری کتابخانه ملی قطر و کتابخانه بریتانیا
چه منابعی در این کتابخانه وجود دارد؟
هسته اصلی کتابخانه دیجیتال قطر را اسناد «اداره هند» در آرشیو کتابخانه بریتانیا تشکیل میدهد. این مجموعه برای مطالعه تاریخ مناسبات بریتانیا با ایران، هند، عثمانی و کشورهای جنوبی خلیج فارس اهمیت فراوانی دارد. مکاتبات سیاسی و محرمانه، گزارشهای نمایندگیهای بریتانیا، اسناد تجارت دریایی، امور نظامی، مرزبندیها، نفت، کشتیرانی، قبایل، راههای ارتباطی، تلگراف، گمرک، مهاجرت و مناسبات دیپلماتیک در شمار مهمترین مواد آن است.
بخشهایی از این اسناد از اوایل قرن هفدهم تا میانه قرن بیستم را دربر میگیرد. از جمله مجموعههای شاخص آن میتوان به «یادداشتها و روزنامههای گمبرون یا بندرعباس»، اسناد بخش دریایی و نظامی اداره هند، اسناد سیاسی و محرمانه، مدارک اقامتگاه و نمایندگیهای سیاسی بریتانیا در خلیج فارس و مجموعه نقشههای اداره هند اشاره کرد. کتاب مشهور لوریمر، یعنی فرهنگ جغرافیایی خلیج فارس، عمان و عربستان مرکزی، نیز بهصورت کامل در این پایگاه در دسترس است. معرفی رسمی محتویات کتابخانه دیجیتال قطر
آمار فیلترهای پایگاه، تصویری روشنتر از تنوع منابع به دست میدهد:
۷٬۵۹۵ پرونده آرشیوی
۷٬۳۸۳ نامه و مکاتبه
۴٬۱۱۷ قلم آرشیوی مستقل
۱٬۶۱۴ نقشه
۶۱۸ قطعه عکس
۳۰۰ رکورد نسخه خطی
۴۳۱ اثر یا بخش مستقل درون نسخههای خطی
۲۰۴ دفتر نامه
۱۱۴ طرح و نقشه فنی
۱۱۰ کتاب
۱۰۴ مجلد
دهها طراحی، نقاشی، چاپ سنگی، گزارش، دفتر روزانه، جدول آماری و بریده جراید
اعداد «نسخه خطی» و «اثر موجود در نسخه خطی» را نیز نباید با یکدیگر جمع کرد؛ زیرا ممکن است یک نسخه شامل چند رساله باشد و هر رساله رکورد جداگانهای داشته باشد. صفحه جستوجو و آمار جاری مجموعه
نسخههای خطی عربی و اسلامی
یکی از ارزشمندترین بخشهای این پایگاه، نسخههای خطی علمی عربی است. این نسخهها موضوعاتی چون پزشکی، ریاضیات، نجوم، هندسه، مهندسی، دامپزشکی و ابزارهای علمی را دربر میگیرند. برخی از آنها متعلق به سدههای نخست و میانه اسلامیاند و آثاری از سنتهای علمی یونانی، ایرانی و اسلامی را بازتاب میدهند.
مجموعه اصلی نسخههای عربی کتابخانه بریتانیا نزدیک به ۱۵ هزار اثر در حدود ۱۴ هزار مجلد دارد؛ البته تنها گزیدهای از آن در کتابخانه دیجیتال قطر منتشر شده است. این مجموعه مادر، از قرآن و تفسیر، حدیث، فقه، کلام، فلسفه و عرفان تا ادبیات، تاریخ، جغرافیا، پزشکی، نجوم، موسیقی، کشاورزی، شکار، بازداری، تعبیر خواب و علوم غریبه را شامل میشود و دامنه تاریخی آن از قرن هشتم تا قرن نوزدهم میلادی امتداد دارد. معرفی مجموعه نسخههای عربی کتابخانه بریتانیا
آیا استفاده از منابع آزاد است؟
مشاهده و دریافت منابع رایگان است. برای جستوجو، مشاهده صفحات و دریافت بسیاری از فایلها نیازی به خرید اشتراک یا عضویت وجود ندارد. اسناد در نمایشگرهای استاندارد Universal Viewer و Mirador نمایش داده میشوند و بسیاری از رکوردها امکان دریافت فایل PDF کامل یا تصویر منفرد را دارند. ارائه شناسه و پیوند IIIF نیز امکان نمایش تصاویر در نرمافزارهای پژوهشی، مقایسه نسخهها و استفاده فنی از دادهها را فراهم میکند. برای هر رکورد، شیوه پیشنهادی استناد علمی نیز ارائه شده است.
با این حال، «دسترسی رایگان» را باید از «آزادی کامل بازنشر» جدا کرد. مجوز هر تصویر یا سند در صفحه همان اثر مشخص شده است. طبق آمار فعلی پایگاه:
حدود ۱.۹۷ میلیون قلم تحت مجوز Open Government Licence قرار دارد؛
حدود ۲۴۷ هزار قلم در مالکیت عمومی یا Public Domain است؛
www.qdl.qa
About Qatar Digital Library
What is Qatar Digital Library, how did it come about, and what does it contain?
ادامه پست بالا
بیش از ۴۴ هزار قلم با یکی از مجوزهای Creative Commons منتشر شده است؛
استفاده از حدود ۳۲ هزار قلم فقط غیرتجاری است؛
وضعیت حقوقی حدود ۱۹۲ هزار قلم «نامشخص» ثبت شده است.
بنابراین، تقریباً تمام منابع را میتوان آزادانه دید و مطالعه کرد، اما برای چاپ، انتشار اینترنتی، استفاده تجاری یا بازنشر تصاویر باید مجوز همان قلم بررسی و مأخذ آن ذکر شود. برای نمونه، یک نقشه لاتینی عربستان متعلق به قرن هفدهم بهصورت PDF قابل دریافت است، مجوز مالکیت عمومی دارد و شناسه IIIF آن نیز ارائه شده است. نمونه رکورد و امکانات دریافت و بازاستفاده
اهمیت پایگاه برای پژوهشگران ایرانی
کتابخانه دیجیتال قطر، برخلاف نام آن، تنها درباره قطر نیست. ایران یکی از محورهای اصلی این مجموعه است؛ بهویژه برای پژوهش درباره بوشهر، بندرعباس، خرمشهر، سیستان و بلوچستان، جزایر خلیج فارس، روابط ایران و بریتانیا، قراردادها، مرزها، نفت، تلگراف، تجارت دریایی و تحولات دوره قاجار و پهلوی. رابط کاربری دوزبانه عربی و انگلیسی، جستوجوی متن و فیلترهایی بر اساس نوع منبع، تاریخ، زبان، مکان، موضوع، اشخاص، سازمانها و وضعیت حقوقی، دسترسی پژوهشگران را آسان کرده است.
در مجموع، کتابخانه دیجیتال قطر را باید بیش از آنکه یک «کتابخانه کتابهای دیجیتال» بدانیم، یک آرشیو عظیم اسناد تاریخی و نسخههای خطی به شمار آوریم؛ آرشیوی که نزدیک به دو و نیم میلیون صفحه را با کیفیت تصویری مناسب، فراداده تفصیلی و امکان دریافت رایگان در اختیار پژوهشگران سراسر جهان قرار داده است.
بیش از ۴۴ هزار قلم با یکی از مجوزهای Creative Commons منتشر شده است؛
استفاده از حدود ۳۲ هزار قلم فقط غیرتجاری است؛
وضعیت حقوقی حدود ۱۹۲ هزار قلم «نامشخص» ثبت شده است.
بنابراین، تقریباً تمام منابع را میتوان آزادانه دید و مطالعه کرد، اما برای چاپ، انتشار اینترنتی، استفاده تجاری یا بازنشر تصاویر باید مجوز همان قلم بررسی و مأخذ آن ذکر شود. برای نمونه، یک نقشه لاتینی عربستان متعلق به قرن هفدهم بهصورت PDF قابل دریافت است، مجوز مالکیت عمومی دارد و شناسه IIIF آن نیز ارائه شده است. نمونه رکورد و امکانات دریافت و بازاستفاده
اهمیت پایگاه برای پژوهشگران ایرانی
کتابخانه دیجیتال قطر، برخلاف نام آن، تنها درباره قطر نیست. ایران یکی از محورهای اصلی این مجموعه است؛ بهویژه برای پژوهش درباره بوشهر، بندرعباس، خرمشهر، سیستان و بلوچستان، جزایر خلیج فارس، روابط ایران و بریتانیا، قراردادها، مرزها، نفت، تلگراف، تجارت دریایی و تحولات دوره قاجار و پهلوی. رابط کاربری دوزبانه عربی و انگلیسی، جستوجوی متن و فیلترهایی بر اساس نوع منبع، تاریخ، زبان، مکان، موضوع، اشخاص، سازمانها و وضعیت حقوقی، دسترسی پژوهشگران را آسان کرده است.
در مجموع، کتابخانه دیجیتال قطر را باید بیش از آنکه یک «کتابخانه کتابهای دیجیتال» بدانیم، یک آرشیو عظیم اسناد تاریخی و نسخههای خطی به شمار آوریم؛ آرشیوی که نزدیک به دو و نیم میلیون صفحه را با کیفیت تصویری مناسب، فراداده تفصیلی و امکان دریافت رایگان در اختیار پژوهشگران سراسر جهان قرار داده است.
Qatar Digital Library
Arabia
This 1662 Latin map of Arabia is a copy of an earlier map by Willem Janszoon Blaeu (1571-1638), the founder of the Blaeu cartographic firm. It is one of the first maps to show internal features of the
آرشیو اینترنت؛ کتابخانهای با ۴۴ میلیون کتاب و ۸۳۵ میلیارد صفحه وب
«اینترنت آرشیو» (Internet Archive) یکی از بزرگترین طرحهای غیرانتفاعی جهان برای حفاظت و دسترسی به میراث دیجیتال است؛ نهادی که فعالیت خود را در سال ۱۹۹۶ آغاز کرد و هدف اعلامشدهاش «دسترسی همگانی به همه دانش» است. این مجموعه را بیش از همه با Wayback Machine میشناسند؛ سامانهای که نسخههای قدیمی وبسایتها را نگهداری میکند و برای پژوهشگران تاریخ معاصر و تاریخ اینترنت اهمیت ویژهای دارد.
بر اساس آخرین آمار رسمی منتشرشده از سوی این مجموعه که همچنان در منابع سال ۲۰۲۵ نیز مورد استناد قرار گرفته، ابعاد آرشیو بسیار چشمگیر است: بیش از ۸۳۵ میلیارد صفحه وب، ۴۴ میلیون کتاب و متن، ۱۵ میلیون فایل صوتی، ۱۰٫۶ میلیون ویدئو، ۴٫۸ میلیون تصویر و یک میلیون برنامه نرمافزاری. در بخش صوتی حدود ۲۵۵ هزار اجرای زنده موسیقی و در مجموعه ویدئویی حدود ۲٫۶ میلیون برنامه خبری تلویزیونی نگهداری میشود. حجم کل دادههای نگهداریشده نیز بیش از ۱۵۰ پتابایت گزارش شده است.
بخش کتاب و متن برای پژوهشگران اهمیت خاصی دارد. اینترنت آرشیو از سال ۲۰۰۵ برنامه گسترده دیجیتالسازی کتاب را آغاز کرد و در آمار منتشرشده، سرعت اسکن آن حدود ۴۴۰۰ کتاب در روز در ۲۰ مرکز در نقاط مختلف جهان اعلام شده است. بخشی از کتابها ــ بهویژه آثار خارج از محدودیتهای کپیرایت ــ آزادانه قابل مشاهده و دریافتاند، اما همه ۴۴ میلیون متن به معنای «۴۴ میلیون کتاب آزاد برای دانلود» نیست. بخشی از کتابهای جدیدتر تحت مقررات حقوق مؤلف قرار دارند و دسترسی به آنها ممکن است به شکل امانت دیجیتال یا با محدودیتهای دیگر انجام شود.
یکی از ویژگیهای مهم آرشیو، رایگان بودن استفاده عمومی از بخش بزرگی از خدمات است. ایجاد حساب کاربری نیز رایگان است و کاربران میتوانند مواد دیجیتال خود را در مجموعه بارگذاری کنند. علاوه بر مشارکت کاربران، اینترنت آرشیو با هزاران نهاد فرهنگی همکاری دارد و در برنامه Archive-It با بیش از ۱۲۰۰ کتابخانه و مؤسسه شریک برای انتخاب و حفاظت از صفحات وب همکاری کرده است.
اهمیت این مجموعه فقط در تعداد کتابها نیست. پژوهشگر میتواند در یک محیط واحد با کتاب، نسخههای دیجیتال متون قدیمی، نشریات، اسناد، تصاویر، فایلهای صوتی، فیلم، برنامههای رادیویی و تلویزیونی، نرمافزارهای قدیمی و نسخههای تاریخی وبسایتها روبهرو شود. از این جهت Internet Archive بیش از آنکه یک «کتابخانه دیجیتال» معمولی باشد، نوعی مخزن گسترده برای حافظه دیجیتال جهان است.
البته سیاست دسترسی آزاد این مجموعه در سالهای اخیر با چالشهای جدی حقوق مؤلف نیز روبهرو بوده است؛ بهخصوص شیوه امانتدهی نسخههای اسکنشده کتابهای دارای کپیرایت محل مناقشه با ناشران بوده و احکام قضایی باعث محدودتر شدن دسترسی به بخشی از کتابهای جدید شده است. بنابراین باید میان رایگان بودن خود پایگاه و آزاد بودن حقوقی همه منابع موجود در آن تفاوت گذاشت.
در مجموع، با ۴۴ میلیون کتاب و متن و صدها میلیارد نسخه ذخیرهشده از صفحات وب، اینترنت آرشیو یکی از مهمترین زیرساختهای جهان برای پژوهش تاریخی، کتابشناسی و حفاظت از میراث دیجیتال به شمار میرود؛ خصوصاً برای پژوهشگرانی که به دنبال کتابهای قدیمی، منابع کمیاب یا نسخههای حذفشده و قدیمی وبسایتها هستند.
ورود به Internet Archive
https://t.me/UT_Central_Library
«اینترنت آرشیو» (Internet Archive) یکی از بزرگترین طرحهای غیرانتفاعی جهان برای حفاظت و دسترسی به میراث دیجیتال است؛ نهادی که فعالیت خود را در سال ۱۹۹۶ آغاز کرد و هدف اعلامشدهاش «دسترسی همگانی به همه دانش» است. این مجموعه را بیش از همه با Wayback Machine میشناسند؛ سامانهای که نسخههای قدیمی وبسایتها را نگهداری میکند و برای پژوهشگران تاریخ معاصر و تاریخ اینترنت اهمیت ویژهای دارد.
بر اساس آخرین آمار رسمی منتشرشده از سوی این مجموعه که همچنان در منابع سال ۲۰۲۵ نیز مورد استناد قرار گرفته، ابعاد آرشیو بسیار چشمگیر است: بیش از ۸۳۵ میلیارد صفحه وب، ۴۴ میلیون کتاب و متن، ۱۵ میلیون فایل صوتی، ۱۰٫۶ میلیون ویدئو، ۴٫۸ میلیون تصویر و یک میلیون برنامه نرمافزاری. در بخش صوتی حدود ۲۵۵ هزار اجرای زنده موسیقی و در مجموعه ویدئویی حدود ۲٫۶ میلیون برنامه خبری تلویزیونی نگهداری میشود. حجم کل دادههای نگهداریشده نیز بیش از ۱۵۰ پتابایت گزارش شده است.
بخش کتاب و متن برای پژوهشگران اهمیت خاصی دارد. اینترنت آرشیو از سال ۲۰۰۵ برنامه گسترده دیجیتالسازی کتاب را آغاز کرد و در آمار منتشرشده، سرعت اسکن آن حدود ۴۴۰۰ کتاب در روز در ۲۰ مرکز در نقاط مختلف جهان اعلام شده است. بخشی از کتابها ــ بهویژه آثار خارج از محدودیتهای کپیرایت ــ آزادانه قابل مشاهده و دریافتاند، اما همه ۴۴ میلیون متن به معنای «۴۴ میلیون کتاب آزاد برای دانلود» نیست. بخشی از کتابهای جدیدتر تحت مقررات حقوق مؤلف قرار دارند و دسترسی به آنها ممکن است به شکل امانت دیجیتال یا با محدودیتهای دیگر انجام شود.
یکی از ویژگیهای مهم آرشیو، رایگان بودن استفاده عمومی از بخش بزرگی از خدمات است. ایجاد حساب کاربری نیز رایگان است و کاربران میتوانند مواد دیجیتال خود را در مجموعه بارگذاری کنند. علاوه بر مشارکت کاربران، اینترنت آرشیو با هزاران نهاد فرهنگی همکاری دارد و در برنامه Archive-It با بیش از ۱۲۰۰ کتابخانه و مؤسسه شریک برای انتخاب و حفاظت از صفحات وب همکاری کرده است.
اهمیت این مجموعه فقط در تعداد کتابها نیست. پژوهشگر میتواند در یک محیط واحد با کتاب، نسخههای دیجیتال متون قدیمی، نشریات، اسناد، تصاویر، فایلهای صوتی، فیلم، برنامههای رادیویی و تلویزیونی، نرمافزارهای قدیمی و نسخههای تاریخی وبسایتها روبهرو شود. از این جهت Internet Archive بیش از آنکه یک «کتابخانه دیجیتال» معمولی باشد، نوعی مخزن گسترده برای حافظه دیجیتال جهان است.
البته سیاست دسترسی آزاد این مجموعه در سالهای اخیر با چالشهای جدی حقوق مؤلف نیز روبهرو بوده است؛ بهخصوص شیوه امانتدهی نسخههای اسکنشده کتابهای دارای کپیرایت محل مناقشه با ناشران بوده و احکام قضایی باعث محدودتر شدن دسترسی به بخشی از کتابهای جدید شده است. بنابراین باید میان رایگان بودن خود پایگاه و آزاد بودن حقوقی همه منابع موجود در آن تفاوت گذاشت.
در مجموع، با ۴۴ میلیون کتاب و متن و صدها میلیارد نسخه ذخیرهشده از صفحات وب، اینترنت آرشیو یکی از مهمترین زیرساختهای جهان برای پژوهش تاریخی، کتابشناسی و حفاظت از میراث دیجیتال به شمار میرود؛ خصوصاً برای پژوهشگرانی که به دنبال کتابهای قدیمی، منابع کمیاب یا نسخههای حذفشده و قدیمی وبسایتها هستند.
ورود به Internet Archive
https://t.me/UT_Central_Library
داکیباکس؛ شبکهای ایرانی برای یکپارچهسازی کتابخانهها و منابع دیجیتال
داکیباکس (DOCiBOX) یک پلتفرم ایرانی برای مدیریت، جستوجو و اشتراکگذاری منابع کتابخانهای و دیجیتال است که فعالیت آزمایشی آن از ۱۹ شهریور ۱۴۰۴ آغاز شده است. ایده اصلی سامانه این است که منابع پراکنده کتابخانهها، مراکز پژوهشی، ناشران و مجموعههای شخصی در بستری واحد قابل شناسایی و در صورت وجود نسخه دیجیتال، قابل دسترسی باشند.
آمارهای منتشرشده نشان میدهد پایگاه در ماههای نخست فعالیت با سرعت قابل توجهی توسعه یافته است. تعداد منابع از حدود ۲٫۴۸ میلیون عنوان در پایان ماه نخست به ۲٫۵۸ میلیون در ماه دوم و ۲٫۶۴ میلیون در ماه سوم رسیده است. آمار جدیدتری که داکیباکس منتشر کرده، از افزایش مجموعه به ۳٬۹۳۶٬۵۱۱ رکورد حکایت دارد؛ یعنی نزدیک به چهار میلیون منبع کتابشناختی.
ترکیب نزدیک به چهار میلیون رکورد اخیر چنین اعلام شده است: **۳٬۶۲۱٬۲۶۸ کتاب، ۱۵۰٬۶۴۰ پایاننامه، ۵۳٬۵۷۵ سند، ۴۱٬۲۲۸ اثر چاپ سنگی، ۴۱٬۳۷۹ نسخه خطی و....
https://docibox.ir/
https://t.me/UT_Central_Library
داکیباکس (DOCiBOX) یک پلتفرم ایرانی برای مدیریت، جستوجو و اشتراکگذاری منابع کتابخانهای و دیجیتال است که فعالیت آزمایشی آن از ۱۹ شهریور ۱۴۰۴ آغاز شده است. ایده اصلی سامانه این است که منابع پراکنده کتابخانهها، مراکز پژوهشی، ناشران و مجموعههای شخصی در بستری واحد قابل شناسایی و در صورت وجود نسخه دیجیتال، قابل دسترسی باشند.
آمارهای منتشرشده نشان میدهد پایگاه در ماههای نخست فعالیت با سرعت قابل توجهی توسعه یافته است. تعداد منابع از حدود ۲٫۴۸ میلیون عنوان در پایان ماه نخست به ۲٫۵۸ میلیون در ماه دوم و ۲٫۶۴ میلیون در ماه سوم رسیده است. آمار جدیدتری که داکیباکس منتشر کرده، از افزایش مجموعه به ۳٬۹۳۶٬۵۱۱ رکورد حکایت دارد؛ یعنی نزدیک به چهار میلیون منبع کتابشناختی.
ترکیب نزدیک به چهار میلیون رکورد اخیر چنین اعلام شده است: **۳٬۶۲۱٬۲۶۸ کتاب، ۱۵۰٬۶۴۰ پایاننامه، ۵۳٬۵۷۵ سند، ۴۱٬۲۲۸ اثر چاپ سنگی، ۴۱٬۳۷۹ نسخه خطی و....
https://docibox.ir/
https://t.me/UT_Central_Library
داکیـباکس
پلتفرم مدیریت کتابخانهها و دسترسی به منابع دیجیتال | داکیباکس
داکیباکس؛ پلتفرم جامع مدیریت کتابخانهها و دسترسی به کتابها، مقالات، پایاننامهها و منابع دیجیتال. جستوجو، مطالعه و دانلود آنلاین کتاب الکترونیکی و صوتی.
الهی بیزارم از طاعتی که مرا به عجب آورد - ( خواجه عبد الله انصاری )
تراب قدوم احباب افسری فتحعلی شیرازی
( عرضه شده در حراج ساتبیز - لندن انگلستان )
#فتحعلی_حجاب_شیرازی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
تراب قدوم احباب افسری فتحعلی شیرازی
( عرضه شده در حراج ساتبیز - لندن انگلستان )
#فتحعلی_حجاب_شیرازی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
🏛 معرفی کتابخانههای بزرگ جهان | کتابخانه ملی چین (National Library of China)
🔷 درباره کتابخانه:
کتابخانه ملی چین، واقع در منطقه هایدیان پکن، بزرگترین کتابخانه آسیا و یکی از بزرگترین کتابخانههای جهان است. پیشینهی آن، «کتابخانه امپراتوری پکن»، در ۹ سپتامبر ۱۹۰۹ توسط دولت سلسله چینگ تأسیس شد و پس از انقلاب شین های، در سال ۱۹۱۲ رسماً افتتاح گردید. ساختمان کنونی آن که در سال ۲۰۰۸ تکمیل شد، برندهی یک رقابت بینالمللی معماری و اثر شرکت آلمانی KSP Jürgen Engel Architekten است؛ طراحی سهبخشی این بنا (پایهی سنگی، بخش شیشهای مرکزی و حجم فلزی بالا) نمادِ گذشته، حال و آیندهی فرهنگ چین است.
💠 ویژگیهای شاخص:
🔷 حجم مجموعه: بیش از ۴۱ میلیون قلم اثر (تا پایان ۲۰۲۰) در مساحتی حدود ۲۸۰ هزار متر مربع؛ شامل آثاری به بیش از ۱۲۰ زبان دنیا.
🔷 گنجینه تاریخی: نگهداری تنها نسخهی کامل باقیمانده از دائرةالمعارف «سیکو چوانشو» (از تنها ۴ نسخهی تهیهشده در دوره چینگ)، همراه با هزاران قطعه استخوان و لاکپشت کندهکاریشده با خط باستانی چینی با قدمت بیش از ۳۰۰۰ سال.
🔷 کتابخانه دیجیتال ملی چین: از سال ۲۰۱۱، طرح ملی ساخت شبکهی سراسری کتابخانه دیجیتال با محوریت این کتابخانه آغاز شده است. بر اساس گزارش رسمی شهرداری پکن، ظرفیت منابع دیجیتال کتابخانه تا پایان سال ۲۰۲۱ از ۲۴۹۷ ترابایت فراتر رفته بود.
🔷 کتابخانه هوشمند: بر اساس گزارشهای IFLA و همکاریهای بینالمللی این کتابخانه با نهادهای مشابه در آسیا، چین در چند سال اخیر طرحهای دیجیتالسازی کتب کهن و فناوریهای هوشمند (از جمله اینترنت اشیا، برچسبگذاری RFID، و واقعیت افزوده/مجازی) را در کتابخانه ملی توسعه داده است.
🔷 همکاری بینالمللی در دیجیتالسازی: طبق گزارش دانشگاه هاروارد، این کتابخانه یک پروژهی مشترک چندساله با کتابخانه دانشگاه هاروارد برای دیجیتالیسازی و دسترسی رایگان به یکی از بزرگترین مجموعههای کتب کمیاب چینی خارج از چین دارد.
🌐 دسترسی و درگاههای دیجیتال
🔹 وبسایت رسمی: nlc.cn
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
🔷 درباره کتابخانه:
کتابخانه ملی چین، واقع در منطقه هایدیان پکن، بزرگترین کتابخانه آسیا و یکی از بزرگترین کتابخانههای جهان است. پیشینهی آن، «کتابخانه امپراتوری پکن»، در ۹ سپتامبر ۱۹۰۹ توسط دولت سلسله چینگ تأسیس شد و پس از انقلاب شین های، در سال ۱۹۱۲ رسماً افتتاح گردید. ساختمان کنونی آن که در سال ۲۰۰۸ تکمیل شد، برندهی یک رقابت بینالمللی معماری و اثر شرکت آلمانی KSP Jürgen Engel Architekten است؛ طراحی سهبخشی این بنا (پایهی سنگی، بخش شیشهای مرکزی و حجم فلزی بالا) نمادِ گذشته، حال و آیندهی فرهنگ چین است.
💠 ویژگیهای شاخص:
🔷 حجم مجموعه: بیش از ۴۱ میلیون قلم اثر (تا پایان ۲۰۲۰) در مساحتی حدود ۲۸۰ هزار متر مربع؛ شامل آثاری به بیش از ۱۲۰ زبان دنیا.
🔷 گنجینه تاریخی: نگهداری تنها نسخهی کامل باقیمانده از دائرةالمعارف «سیکو چوانشو» (از تنها ۴ نسخهی تهیهشده در دوره چینگ)، همراه با هزاران قطعه استخوان و لاکپشت کندهکاریشده با خط باستانی چینی با قدمت بیش از ۳۰۰۰ سال.
🔷 کتابخانه دیجیتال ملی چین: از سال ۲۰۱۱، طرح ملی ساخت شبکهی سراسری کتابخانه دیجیتال با محوریت این کتابخانه آغاز شده است. بر اساس گزارش رسمی شهرداری پکن، ظرفیت منابع دیجیتال کتابخانه تا پایان سال ۲۰۲۱ از ۲۴۹۷ ترابایت فراتر رفته بود.
🔷 کتابخانه هوشمند: بر اساس گزارشهای IFLA و همکاریهای بینالمللی این کتابخانه با نهادهای مشابه در آسیا، چین در چند سال اخیر طرحهای دیجیتالسازی کتب کهن و فناوریهای هوشمند (از جمله اینترنت اشیا، برچسبگذاری RFID، و واقعیت افزوده/مجازی) را در کتابخانه ملی توسعه داده است.
🔷 همکاری بینالمللی در دیجیتالسازی: طبق گزارش دانشگاه هاروارد، این کتابخانه یک پروژهی مشترک چندساله با کتابخانه دانشگاه هاروارد برای دیجیتالیسازی و دسترسی رایگان به یکی از بزرگترین مجموعههای کتب کمیاب چینی خارج از چین دارد.
🌐 دسترسی و درگاههای دیجیتال
🔹 وبسایت رسمی: nlc.cn
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Kimi
این هوش مصنوعی چه کارهایی برای شما انجام می دهد؟
🧠 پاسخ به سؤال و تحلیل: به سؤالات عمومی و تخصصی پاسخ میدهد و میتواند مسائل را تحلیل کند.
📄 کار با فایلهای طولانی: یکی از نقاط قوت Kimi، پردازش متنها و اسناد طولانی است؛ مثلاً میتوانی مقاله، PDF یا اسناد کاری را برایش بفرستی و بخواهی خلاصه یا تحلیل کند.
💻 برنامهنویسی: نوشتن، توضیح و اشکالزدایی کد.
✍️ تولید و ویرایش متن: مقاله، ایمیل، گزارش، ترجمه، ایدهپردازی و موارد مشابه.
🔎 جستوجو و تحقیق: در برخی حالتها میتواند برای جمعآوری و تحلیل اطلاعات از وب استفاده کند.
🖼 کار با تصاویر و فایلهای مختلف: مدلهای جدیدتر Kimi قابلیتهای چندوجهی دارند.
🤖 انجام وظایف چندمرحلهای: Kimi روی قابلیتهایی برای انجام کارهای پیچیدهتر و استفاده از ابزارها/Agentها نیز تمرکز دارد.
Kimi در مقایسه با ChatGPT
بهطور ساده، Kimi را میتوان یکی از رقبای ChatGPT و Claude دانست. مزیت تاریخی Kimi بیشتر در پردازش حجم بسیار زیاد متن و اسناد طولانی بوده و در سالهای اخیر روی Reasoning، کدنویسی و Agentها نیز تمرکز زیادی کرده است.
اگر منظورت Kimi K2 یا نسخههای جدید Kimi است، میتوانم دقیقتر توضیح بدهم که Kimi K2 چیست، چه تفاوتی با ChatGPT دارد و برای برنامهنویسی/تحقیق/تولید محتوا کدام بهتر است.
https://www.kimi.com/en
https://t.me/UT_Central_Library
این هوش مصنوعی چه کارهایی برای شما انجام می دهد؟
🧠 پاسخ به سؤال و تحلیل: به سؤالات عمومی و تخصصی پاسخ میدهد و میتواند مسائل را تحلیل کند.
📄 کار با فایلهای طولانی: یکی از نقاط قوت Kimi، پردازش متنها و اسناد طولانی است؛ مثلاً میتوانی مقاله، PDF یا اسناد کاری را برایش بفرستی و بخواهی خلاصه یا تحلیل کند.
💻 برنامهنویسی: نوشتن، توضیح و اشکالزدایی کد.
✍️ تولید و ویرایش متن: مقاله، ایمیل، گزارش، ترجمه، ایدهپردازی و موارد مشابه.
🔎 جستوجو و تحقیق: در برخی حالتها میتواند برای جمعآوری و تحلیل اطلاعات از وب استفاده کند.
🖼 کار با تصاویر و فایلهای مختلف: مدلهای جدیدتر Kimi قابلیتهای چندوجهی دارند.
🤖 انجام وظایف چندمرحلهای: Kimi روی قابلیتهایی برای انجام کارهای پیچیدهتر و استفاده از ابزارها/Agentها نیز تمرکز دارد.
Kimi در مقایسه با ChatGPT
بهطور ساده، Kimi را میتوان یکی از رقبای ChatGPT و Claude دانست. مزیت تاریخی Kimi بیشتر در پردازش حجم بسیار زیاد متن و اسناد طولانی بوده و در سالهای اخیر روی Reasoning، کدنویسی و Agentها نیز تمرکز زیادی کرده است.
اگر منظورت Kimi K2 یا نسخههای جدید Kimi است، میتوانم دقیقتر توضیح بدهم که Kimi K2 چیست، چه تفاوتی با ChatGPT دارد و برای برنامهنویسی/تحقیق/تولید محتوا کدام بهتر است.
https://www.kimi.com/en
https://t.me/UT_Central_Library
Kimi
Kimi AI with K3 | Built for Agentic Coding & Knowledge Work
Try Kimi K3 to build playable multiplayer and 3D games, create consulting grade slides, and run parallel tasks with Swarm and Goal to get more work done.
Audio
این مقاله که در سال 2025 منتشر شده، به بررسی نقش دگرگونکننده هوش مصنوعی در آموزش عالی میپردازند و چگونگی ارتقای برنامهریزی تحصیلی و موفقیت دانشجویان را از طریق فناوریهای نوین تحلیل میکند. متن با تکیه بر چارچوبهای نظری، توضیح میدهد که ابزارهایی مانند تحلیلهای پیشبینانه، سیستمهای آموزشی تطبیقی و دستیاران مجازی چگونه مسیرهای یادگیری را شخصیسازی کرده و تصمیمگیریهای نهادی را بهینهسازی مینمایند. علاوه بر مزایایی چون افزایش مشارکت دانشجویان و بهبود نمرات، این مقاله به چالشهای حیاتی از جمله شکاف دیجیتال، مسائل اخلاقی و حریم خصوصی دادهها نیز اشاره دارد. در نهایت، راهکارهایی راهبردی برای سیاستگذاران و مربیان ارائه شده است تا با بهرهگیری از نوآوریهای هوشمند، محیطهای آموزشی عادلانهتر و کارآمدتری ایجاد کنند. این منبع بر اهمیت تعادل میان پیشرفتهای تکنولوژیکی و اصول پداگوژیک برای تضمین تابآوری مؤسسات آموزشی در عصر دیجیتال تأکید میورزد.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
تحلیل_روش_ابوریحان_بیرونی_در_حوزه_ی_انسان_شناسی_دین.pdf
818.5 KB
💥 به مناسبت زادروز ابوریحان بیرونی
🎓تحلیل روش ابوریحان بیرونی در حوزه انسانشناسی دین
🖊 ولیالله نصیری
📌ابوریحان بیرونی، قرنها پیش از پیدایش انسانشناسی در غرب، با روشهای علمی همچون مشاهده مشارکتی، همدلی، توصیف بیطرفانه و مقایسه تطبیقی، به مطالعه فرهنگ و دین هندوان پرداخت و او را نخستین انسانشناس تطبیقی و بنیانگذار پدیدارشناسی دین میدانند. او با یادگیری زبان سانسکریت و زندگی در میان مردم هند، آیینها، نظام طبقاتی، ازدواج و باورهای دینی آنان را از نزدیک بررسی کرد و بدون تعصب، حقایق را از منابع دست اول ثبت نمود. بیرونی دین را نه فقط باورهایی انتزاعی، بلکه نهادی کارکردی برای انسجام اجتماعی میداند و با رویکردی تجربهگرا، عقلانیت و حقیقتجویی را پیوند میزند. اندیشههای او همچنان با استانداردهای امروزی انسانشناسی دین همخوانی دارد و میتواند الهامبخش رویکردهای نوین در مطالعات دینی و فرهنگی باشد.
کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib
🎓تحلیل روش ابوریحان بیرونی در حوزه انسانشناسی دین
🖊 ولیالله نصیری
📌ابوریحان بیرونی، قرنها پیش از پیدایش انسانشناسی در غرب، با روشهای علمی همچون مشاهده مشارکتی، همدلی، توصیف بیطرفانه و مقایسه تطبیقی، به مطالعه فرهنگ و دین هندوان پرداخت و او را نخستین انسانشناس تطبیقی و بنیانگذار پدیدارشناسی دین میدانند. او با یادگیری زبان سانسکریت و زندگی در میان مردم هند، آیینها، نظام طبقاتی، ازدواج و باورهای دینی آنان را از نزدیک بررسی کرد و بدون تعصب، حقایق را از منابع دست اول ثبت نمود. بیرونی دین را نه فقط باورهایی انتزاعی، بلکه نهادی کارکردی برای انسجام اجتماعی میداند و با رویکردی تجربهگرا، عقلانیت و حقیقتجویی را پیوند میزند. اندیشههای او همچنان با استانداردهای امروزی انسانشناسی دین همخوانی دارد و میتواند الهامبخش رویکردهای نوین در مطالعات دینی و فرهنگی باشد.
کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib
✳️ تولید پادکست و محتوای صوتی هوشمند با هوش مصنوعی Genspark
هوش مصنوعی Genspark با قابلیت AI Pods امکان تبدیل موضوع، متن، مقاله پژوهشی و حتی فایلهای آموزشی به یک پادکست گفتوگومحور را فراهم کرده است. پژوهشگر یا مدرس میتواند متن مورد نظر خود را وارد کند یا یک فایل PDF، DOCX یا TXT بارگذاری کرده و از هوش مصنوعی بخواهد محتوای آن را به یک پادکست تبدیل کند.
یکی از قابلیتهای جذاب Genspark، امکان تولید پادکست در زبانهای متعدد و تعیین سبک ارائه، از جمله حالت آموزشی، حرفهای یا گفتوگویی است. برای تولید محتوای فارسی میتوان در دستور کار، زبان فارسی، لحن رسمی و دانشگاهی و حتی تعداد گویندگان موردنظر را مشخص کرد. بهعنوان نمونه میتوان نوشت: «این مقاله را به یک پادکست فارسی ۸ دقیقهای آموزشی با گفتوگوی دو پژوهشگر تبدیل کن و مفاهیم اصلی، یافتهها و کاربردهای آن را توضیح بده».
این ابزار علاوه بر تولید متن گفتوگو، صدا و دو گوینده متمایز ایجاد میکند و میتواند محتوای علمی را از قالب خشک و متنی به یک تجربه شنیداری جذاب تبدیل کند. این ویژگی برای کتابخانههای دانشگاهی، تولید خلاصه صوتی مقالات، معرفی کتابها، آموزش مهارتهای پژوهش و تولید محتوای آموزشی برای دانشجویان بسیار کاربردی است.
اما نکته مهم برای کاربران این است که امکان دانلود فایل پادکست در پنل موردنظر به دسترسی Pro نیاز دارد؛ بنابراین ممکن است کاربر بتواند پادکست را ایجاد و در محیط Genspark پخش یا به اشتراک بگذارد، اما برای دریافت فایل صوتی و استفاده مستقل از آن، نیاز به ارتقای حساب داشته باشد. راهنمای رسمی Genspark نیز قابلیت Export و دریافت خروجی صوتی را برای AI Pods توضیح داده است.
در مجموع، Genspark را میتوان ابزاری کاربردی برای تبدیل محتوای متنی و علمی به محتوای صوتی فارسی دانست؛ ابزاری که فاصله میان «خواندن یک متن» و «شنیدن و یادگیری آن» را کاهش میدهد و میتواند در آموزش دانشگاهی، اطلاعرسانی کتابخانهای و ترویج علم مورد استفاده قرار گیرد.
نشانی دسترسی به این ابزار برای تولید پادکست:
https://www.genspark.ai/tools/ai-podcast-generator
https://t.me/UT_Central_Library
هوش مصنوعی Genspark با قابلیت AI Pods امکان تبدیل موضوع، متن، مقاله پژوهشی و حتی فایلهای آموزشی به یک پادکست گفتوگومحور را فراهم کرده است. پژوهشگر یا مدرس میتواند متن مورد نظر خود را وارد کند یا یک فایل PDF، DOCX یا TXT بارگذاری کرده و از هوش مصنوعی بخواهد محتوای آن را به یک پادکست تبدیل کند.
یکی از قابلیتهای جذاب Genspark، امکان تولید پادکست در زبانهای متعدد و تعیین سبک ارائه، از جمله حالت آموزشی، حرفهای یا گفتوگویی است. برای تولید محتوای فارسی میتوان در دستور کار، زبان فارسی، لحن رسمی و دانشگاهی و حتی تعداد گویندگان موردنظر را مشخص کرد. بهعنوان نمونه میتوان نوشت: «این مقاله را به یک پادکست فارسی ۸ دقیقهای آموزشی با گفتوگوی دو پژوهشگر تبدیل کن و مفاهیم اصلی، یافتهها و کاربردهای آن را توضیح بده».
این ابزار علاوه بر تولید متن گفتوگو، صدا و دو گوینده متمایز ایجاد میکند و میتواند محتوای علمی را از قالب خشک و متنی به یک تجربه شنیداری جذاب تبدیل کند. این ویژگی برای کتابخانههای دانشگاهی، تولید خلاصه صوتی مقالات، معرفی کتابها، آموزش مهارتهای پژوهش و تولید محتوای آموزشی برای دانشجویان بسیار کاربردی است.
اما نکته مهم برای کاربران این است که امکان دانلود فایل پادکست در پنل موردنظر به دسترسی Pro نیاز دارد؛ بنابراین ممکن است کاربر بتواند پادکست را ایجاد و در محیط Genspark پخش یا به اشتراک بگذارد، اما برای دریافت فایل صوتی و استفاده مستقل از آن، نیاز به ارتقای حساب داشته باشد. راهنمای رسمی Genspark نیز قابلیت Export و دریافت خروجی صوتی را برای AI Pods توضیح داده است.
در مجموع، Genspark را میتوان ابزاری کاربردی برای تبدیل محتوای متنی و علمی به محتوای صوتی فارسی دانست؛ ابزاری که فاصله میان «خواندن یک متن» و «شنیدن و یادگیری آن» را کاهش میدهد و میتواند در آموزش دانشگاهی، اطلاعرسانی کتابخانهای و ترویج علم مورد استفاده قرار گیرد.
نشانی دسترسی به این ابزار برای تولید پادکست:
https://www.genspark.ai/tools/ai-podcast-generator
https://t.me/UT_Central_Library
Genspark
AI Podcast Generator - Free Notes & Text to Podcast | Genspark
AI podcast generator that turns text and notes into multi-speaker audio. 24+ languages, video podcast output. Free credits to start.
🔵 عبدالمجید ارفعی؛ نخستین مترجم فارسی منشور کوروش از زبان بابلی نو
🔹 عبدالمجید ارفعی (شهریور ۱۳۱۸–۱۴۰۴)، عیلامشناس برجسته، دههها از عمر خود را صرف خوانش متون میخی و ترجمه لوحهای تخت جمشید کرد.
🔹 نام ارفعی بیش از هر چیز با ترجمه مستقیم استوانه کوروش پیوند خورده است. او نخستین پژوهشگری بود که متن این اثر را از زبان اصلی، یعنی بابلی نو، به فارسی ترجمه کرد؛ اثری که در جهان با عنوان «Cyrus Cylinder» شناخته میشود و به کوروش بزرگ نسبت داده شده است.
🔹 عبدالمجید ارفعی، فرزند میرعبدالله ارفعی، در خانوادهای ریشهدار در خطه لارستان فارس پرورش یافت. او پس از تحصیل در دبیرستانهای منوچهری و البرز، وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد. سپس با تشویق و راهنمایی استادانی همچون پرویز ناتل خانلری و عیلامشناس نامدار، ریچارد هلک، راهی ایالات متحده آمریکا شد و بیش از هشت سال در دانشگاه شیکاگو به مطالعه و پژوهش در حوزه زبانهای اکدی و عیلامی پرداخت.
🔹 دانش گسترده او از تاریخ و فرهنگ میانرودان (بینالنهرین) باستان، به ترجمههایش عمق و دقتی کمنظیر میبخشید.
🔹 ارفعی همچنین برای بازگشت بخشی از گلنبشتههای تخت جمشید، که دههها پیش برای مطالعه به دانشگاه شیکاگو منتقل و به امانت سپرده شده بود، پیگیرانه کوشید. حاصل پژوهش و ترجمه او بر این آثار، کتاب سهجلدی گلنبشتههای باروی تختجمشید است که در سال ۱۳۸۷ از سوی انتشارات مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی منتشر شد.
🔹 او در سال ۱۳۹۴ جایزه «سرو ایرانی» را در حوزه میراث فرهنگی، بهعنوان یک عمر کوشش فرهنگی، دریافت کرد. در خرداد ۱۴۰۱ نیز در پنجمین مراسم «تماشای خورشید» که از سوی کمیسیون ملی یونسکو در ایران و با مشارکت موزه ملی ایران برگزار شد، نشان «خورشید یونسکو» به همراه نشان ایکوم (کمیته ملی موزهها در ایران) به او اهدا شد.
🆔 @nlai_ir
🔹 عبدالمجید ارفعی (شهریور ۱۳۱۸–۱۴۰۴)، عیلامشناس برجسته، دههها از عمر خود را صرف خوانش متون میخی و ترجمه لوحهای تخت جمشید کرد.
🔹 نام ارفعی بیش از هر چیز با ترجمه مستقیم استوانه کوروش پیوند خورده است. او نخستین پژوهشگری بود که متن این اثر را از زبان اصلی، یعنی بابلی نو، به فارسی ترجمه کرد؛ اثری که در جهان با عنوان «Cyrus Cylinder» شناخته میشود و به کوروش بزرگ نسبت داده شده است.
🔹 عبدالمجید ارفعی، فرزند میرعبدالله ارفعی، در خانوادهای ریشهدار در خطه لارستان فارس پرورش یافت. او پس از تحصیل در دبیرستانهای منوچهری و البرز، وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد. سپس با تشویق و راهنمایی استادانی همچون پرویز ناتل خانلری و عیلامشناس نامدار، ریچارد هلک، راهی ایالات متحده آمریکا شد و بیش از هشت سال در دانشگاه شیکاگو به مطالعه و پژوهش در حوزه زبانهای اکدی و عیلامی پرداخت.
🔹 دانش گسترده او از تاریخ و فرهنگ میانرودان (بینالنهرین) باستان، به ترجمههایش عمق و دقتی کمنظیر میبخشید.
🔹 ارفعی همچنین برای بازگشت بخشی از گلنبشتههای تخت جمشید، که دههها پیش برای مطالعه به دانشگاه شیکاگو منتقل و به امانت سپرده شده بود، پیگیرانه کوشید. حاصل پژوهش و ترجمه او بر این آثار، کتاب سهجلدی گلنبشتههای باروی تختجمشید است که در سال ۱۳۸۷ از سوی انتشارات مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی منتشر شد.
🔹 او در سال ۱۳۹۴ جایزه «سرو ایرانی» را در حوزه میراث فرهنگی، بهعنوان یک عمر کوشش فرهنگی، دریافت کرد. در خرداد ۱۴۰۱ نیز در پنجمین مراسم «تماشای خورشید» که از سوی کمیسیون ملی یونسکو در ایران و با مشارکت موزه ملی ایران برگزار شد، نشان «خورشید یونسکو» به همراه نشان ایکوم (کمیته ملی موزهها در ایران) به او اهدا شد.
🆔 @nlai_ir
🔰یادداشت علیاشرف صادقی به مناسبت زادروز بدیعالزمان فروزانفر؛
استاد فروزانفر آنطور که من دیدم(ibna.ir/x6JTp)
🔸همزمان با سالروز تولد بدیعالزمان فروزانفر، علیاشرف صادقی، در یادداشتی به یاد استادش پرداخته و از جایگاه علمی و تأثیر فروزانفر بر نسلهای بعدی پژوهشگران ادبیات فارسی نوشته است.
🔸فروزانفر به سبب داشتن حافظه بسیار نیرومند، اهل یادداشت و فیشبرداری منظم به سبک محققان امروز نبود و از او یادداشتهای مهمی مانند یادداشتهای قزوینی یا مینوی باقی نمانده است. البته یک بار در کلاس گفت: «من هر متن قدیمیای را که میخوانم، لغات مهمش را فیش میکنم.» با آنکه او متنهای مهمی مانند کلیات شمس، فیه ما فیه، معارف بهاء ولد، معارف برهانالدین محقق ترمذی، رساله قشیریه، مناقب اوحدالدین کرمانی و مصباحالارواح را تصحیح کرده و کتابهایی مانند شرح مثنوی (۳ جلد)، احادیث مثنوی، مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی، شرح احوال و آثار عطار، سخن و سخنوران، شرح حال مولانا و جز آن را نوشته و همه آنها در سطح بالای علمی است، با این همه او بیشتر یک شخصیت شفاهی بود.
🔸فروزانفر در داوری خود نسبت به اشخاص منصف بود و کمتر مشاهده شده بود که با حب و بغض نسبت به دیگران سخن بگوید. به علامه قزوینی فوقالعاده احترام میگذاشت. یک روز سر کلاس از مجلههای هفتگی انتقاد میکرد و میگفت: «مطالب این نشریات مبتذل است، آخر شرح حال مرحوم قزوینی را که چاپ نمیکنند!»
🔸فروزانفر به سبب داشتن حافظه بسیار نیرومند، اهل یادداشت و فیشبرداری منظم به سبک محققان امروز نبود و از او یادداشتهای مهمی مانند یادداشتهای قزوینی یا مینوی باقی نمانده است.
🔸بیشک اگر او چند سال دیگر زنده مانده بود، میتوانست آثار ماندنی دیگری از خود به جای بگذارد و لااقل شرح مثنوی خود را که تنها یکدهم مثنوی را در بر میگیرد تمام کند؛ هرچند شنیدم گفته بود: «من لُبّ مطلب راجع به مولوی و مثنوی را در این سه جلد گفتهام و چیز زیادی باقی نمانده است.» تأثیر فروزانفر از راه درسهای او در عده زیادی از شاگردان او باقی بوده و چند نسل از استادان ادبیات فارسی همه از شاگردان او بودهاند.
@ibna_official
استاد فروزانفر آنطور که من دیدم(ibna.ir/x6JTp)
🔸همزمان با سالروز تولد بدیعالزمان فروزانفر، علیاشرف صادقی، در یادداشتی به یاد استادش پرداخته و از جایگاه علمی و تأثیر فروزانفر بر نسلهای بعدی پژوهشگران ادبیات فارسی نوشته است.
🔸فروزانفر به سبب داشتن حافظه بسیار نیرومند، اهل یادداشت و فیشبرداری منظم به سبک محققان امروز نبود و از او یادداشتهای مهمی مانند یادداشتهای قزوینی یا مینوی باقی نمانده است. البته یک بار در کلاس گفت: «من هر متن قدیمیای را که میخوانم، لغات مهمش را فیش میکنم.» با آنکه او متنهای مهمی مانند کلیات شمس، فیه ما فیه، معارف بهاء ولد، معارف برهانالدین محقق ترمذی، رساله قشیریه، مناقب اوحدالدین کرمانی و مصباحالارواح را تصحیح کرده و کتابهایی مانند شرح مثنوی (۳ جلد)، احادیث مثنوی، مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی، شرح احوال و آثار عطار، سخن و سخنوران، شرح حال مولانا و جز آن را نوشته و همه آنها در سطح بالای علمی است، با این همه او بیشتر یک شخصیت شفاهی بود.
🔸فروزانفر در داوری خود نسبت به اشخاص منصف بود و کمتر مشاهده شده بود که با حب و بغض نسبت به دیگران سخن بگوید. به علامه قزوینی فوقالعاده احترام میگذاشت. یک روز سر کلاس از مجلههای هفتگی انتقاد میکرد و میگفت: «مطالب این نشریات مبتذل است، آخر شرح حال مرحوم قزوینی را که چاپ نمیکنند!»
🔸فروزانفر به سبب داشتن حافظه بسیار نیرومند، اهل یادداشت و فیشبرداری منظم به سبک محققان امروز نبود و از او یادداشتهای مهمی مانند یادداشتهای قزوینی یا مینوی باقی نمانده است.
🔸بیشک اگر او چند سال دیگر زنده مانده بود، میتوانست آثار ماندنی دیگری از خود به جای بگذارد و لااقل شرح مثنوی خود را که تنها یکدهم مثنوی را در بر میگیرد تمام کند؛ هرچند شنیدم گفته بود: «من لُبّ مطلب راجع به مولوی و مثنوی را در این سه جلد گفتهام و چیز زیادی باقی نمانده است.» تأثیر فروزانفر از راه درسهای او در عده زیادی از شاگردان او باقی بوده و چند نسل از استادان ادبیات فارسی همه از شاگردان او بودهاند.
@ibna_official
ایبنا
استاد فروزانفر آنطور که من دیدم
همزمان با سالروز تولد بدیعالزمان فروزانفر، علیاشرف صادقی، در یادداشتی به یاد استادش پرداخته و از جایگاه علمی و تأثیر فروزانفر بر نسلهای بعدی پژوهشگران ادبیات فارسی نوشته است.
تصاویری از شهر مقدس قم در گذشتهای دور
عکسها از آرشیو شهرداری قم
- از صفحه اینستاگرام جناب آقای قائم پناه
https://t.me/qomphotograph
عکسها از آرشیو شهرداری قم
- از صفحه اینستاگرام جناب آقای قائم پناه
https://t.me/qomphotograph