🔰مطالعه پیش از خواب؛
ترفندی ساده برای آرام کردن مغز و بهبود خواب(ibna.ir/x6JP6)
🔸کارشناسان سلامت مغز و متخصصان خواب میگویند مطالعه کتاب پیش از خواب میتواند با دور کردن فرد از صفحهنمایش، کاهش نشخوار فکری و ایجاد یک روال ثابت شبانه، به مغز کمک کند از حالت «هشیاری» وارد وضعیت «استراحت» شود؛ البته انتخاب محتوای آرام و غیرهیجانانگیز اهمیت زیادی دارد
🔸یکی از مشکلات رایج هنگام خواب، ادامه یافتن افکار روزانه است؛ از مرور اتفاقات گذشته گرفته تا نگرانی درباره کارهای روز بعد یا حتی یادآوری اتفاقی ناخوشایند که سالها پیش رخ داده است.
🔸بویارسکایت معتقد است مزیت اصلی مطالعه نه لزوماً خود کتاب، بلکه عمل خواندن و تمرکز ذهن روی یک موضوع مشخص است. وقتی فرد درگیر یک کتاب آرام میشود، احتمال اینکه گفتوگوهای پراسترس، وظایف فردا یا محرکهای تلفن همراه را در ذهن خود مرور کند، کاهش مییابد
🔸متخصصان توصیه میکنند برای مطالعه شبانه، در صورت امکان از کتابهای چاپی یا کتابخوانهای ساده با نمایشگر جوهر الکترونیکی (E-Ink) استفاده شود.
🔸خواندن کتاب با تلفن همراه یا تبلت میتواند بخشی از مشکلات استفاده از فناوری پیش از خواب را حفظ کند؛ از جمله قرار گرفتن در معرض نور آبی و وسوسه بررسی پیامها، شبکههای اجتماعی و سایر محتواها.
@ibna_official
ترفندی ساده برای آرام کردن مغز و بهبود خواب(ibna.ir/x6JP6)
🔸کارشناسان سلامت مغز و متخصصان خواب میگویند مطالعه کتاب پیش از خواب میتواند با دور کردن فرد از صفحهنمایش، کاهش نشخوار فکری و ایجاد یک روال ثابت شبانه، به مغز کمک کند از حالت «هشیاری» وارد وضعیت «استراحت» شود؛ البته انتخاب محتوای آرام و غیرهیجانانگیز اهمیت زیادی دارد
🔸یکی از مشکلات رایج هنگام خواب، ادامه یافتن افکار روزانه است؛ از مرور اتفاقات گذشته گرفته تا نگرانی درباره کارهای روز بعد یا حتی یادآوری اتفاقی ناخوشایند که سالها پیش رخ داده است.
🔸بویارسکایت معتقد است مزیت اصلی مطالعه نه لزوماً خود کتاب، بلکه عمل خواندن و تمرکز ذهن روی یک موضوع مشخص است. وقتی فرد درگیر یک کتاب آرام میشود، احتمال اینکه گفتوگوهای پراسترس، وظایف فردا یا محرکهای تلفن همراه را در ذهن خود مرور کند، کاهش مییابد
🔸متخصصان توصیه میکنند برای مطالعه شبانه، در صورت امکان از کتابهای چاپی یا کتابخوانهای ساده با نمایشگر جوهر الکترونیکی (E-Ink) استفاده شود.
🔸خواندن کتاب با تلفن همراه یا تبلت میتواند بخشی از مشکلات استفاده از فناوری پیش از خواب را حفظ کند؛ از جمله قرار گرفتن در معرض نور آبی و وسوسه بررسی پیامها، شبکههای اجتماعی و سایر محتواها.
@ibna_official
ایبنا
ترفندی ساده برای آرام کردن مغز و بهبود خواب
کارشناسان سلامت مغز و متخصصان خواب میگویند مطالعه کتاب پیش از خواب میتواند با دور کردن فرد از صفحهنمایش، کاهش نشخوار فکری و ایجاد یک روال ثابت شبانه، به مغز کمک کند از حالت «هشیاری» وارد وضعیت «استراحت» شود؛ البته انتخاب محتوای آرام و غیرهیجانانگیز اهمیت…
🔎 هوش مصنوعی؛ بازرس تازهنفس ادبیات علمی برای کشف خطاهای پنهان
مجله Nature در گزارشی منتشر شده در ۶ اوت ۲۰۲۶ نشان میدهد که عاملهای هوش مصنوعی میتوانند برای بررسی گسترده ادبیات علمی و کشف خطاهای قدیمی به کار گرفته شوند.
در یکی از نمونهها، یک سامانه هوش مصنوعی خطاهایی را در مقادیر نقطهجوش مولکولها در یک پایگاه مرجع شیمیایی شناسایی کرد؛ دادههایی که سالها مورد استفاده پژوهشگران قرار گرفته بودند.
اهمیت این تحول در آن است که AI میتواند حجم بسیار بزرگی از مقالات، دادهها و منابع را با سرعتی بررسی کند که برای پژوهشگر انسانی بسیار زمانبر است.
چنین قابلیتی میتواند به راستیآزمایی منابع، کنترل کیفیت دادهها و افزایش قابلیت اعتماد ادبیات علمی کمک کند.
این فناوری همچنین میتواند برای کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی علمی در شناسایی خطاهای استنادی، دادههای مشکوک و اطلاعات ناسازگار ارزشمند باشد.
بااینحال، Nature تأکید میکند که تشخیص خطا توسط AI به معنای درستبودن خودکار نتیجه آن نیست و خروجی سامانه همچنان به بررسی متخصصان نیاز دارد.
یکی از کاربردهای مهم این فناوری، بررسی «حقایق عینی» مانند مقادیر عددی، مشخصات مواد و اطلاعات قابل راستیآزمایی است؛ حوزهای که امکان کنترل انسانی نتایج در آن بیشتر است.
این تحول میتواند مفهوم مرور ادبیات پژوهش را نیز تغییر دهد؛ زیرا در آینده پژوهشگر بهجای جستوجوی صرف منابع، میتواند از AI برای یافتن تناقضها و نقاط نیازمند بررسی استفاده کند.
برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، مهارت مهم آینده نه فقط استفاده از AI، بلکه ارزیابی انتقادی یافتههای آن و بازگشت به منبع اصلی خواهد بود.
برای دانشگاهها نیز این روند ضرورت آموزش «سواد هوش مصنوعی پژوهشی» و مهارتهای راستیآزمایی اطلاعات را بیش از گذشته برجسته میکند.
بنابراین، AI را نباید داور نهایی صحت علمی دانست؛ بلکه بهتر است آن را دستیار قدرتمندی برای کشف خطا و هدایت پژوهشگر به سمت شواهدی که نیازمند بررسی دقیقترند تلقی کرد.
پیام اصلی گزارش این است که آینده اعتبارسنجی علم احتمالاً ترکیبی از سرعت و مقیاس AI و قضاوت تخصصی انسان خواهد بود.
Stokel-Walker, C. (2026, August 6). AI agents are checking the scientific literature — and spotting decades-old errors. Nature. https://www.nature.com/articles/d41586-026-02235-8
https://t.me/UT_Central_Library
مجله Nature در گزارشی منتشر شده در ۶ اوت ۲۰۲۶ نشان میدهد که عاملهای هوش مصنوعی میتوانند برای بررسی گسترده ادبیات علمی و کشف خطاهای قدیمی به کار گرفته شوند.
در یکی از نمونهها، یک سامانه هوش مصنوعی خطاهایی را در مقادیر نقطهجوش مولکولها در یک پایگاه مرجع شیمیایی شناسایی کرد؛ دادههایی که سالها مورد استفاده پژوهشگران قرار گرفته بودند.
اهمیت این تحول در آن است که AI میتواند حجم بسیار بزرگی از مقالات، دادهها و منابع را با سرعتی بررسی کند که برای پژوهشگر انسانی بسیار زمانبر است.
چنین قابلیتی میتواند به راستیآزمایی منابع، کنترل کیفیت دادهها و افزایش قابلیت اعتماد ادبیات علمی کمک کند.
این فناوری همچنین میتواند برای کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی علمی در شناسایی خطاهای استنادی، دادههای مشکوک و اطلاعات ناسازگار ارزشمند باشد.
بااینحال، Nature تأکید میکند که تشخیص خطا توسط AI به معنای درستبودن خودکار نتیجه آن نیست و خروجی سامانه همچنان به بررسی متخصصان نیاز دارد.
یکی از کاربردهای مهم این فناوری، بررسی «حقایق عینی» مانند مقادیر عددی، مشخصات مواد و اطلاعات قابل راستیآزمایی است؛ حوزهای که امکان کنترل انسانی نتایج در آن بیشتر است.
این تحول میتواند مفهوم مرور ادبیات پژوهش را نیز تغییر دهد؛ زیرا در آینده پژوهشگر بهجای جستوجوی صرف منابع، میتواند از AI برای یافتن تناقضها و نقاط نیازمند بررسی استفاده کند.
برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، مهارت مهم آینده نه فقط استفاده از AI، بلکه ارزیابی انتقادی یافتههای آن و بازگشت به منبع اصلی خواهد بود.
برای دانشگاهها نیز این روند ضرورت آموزش «سواد هوش مصنوعی پژوهشی» و مهارتهای راستیآزمایی اطلاعات را بیش از گذشته برجسته میکند.
بنابراین، AI را نباید داور نهایی صحت علمی دانست؛ بلکه بهتر است آن را دستیار قدرتمندی برای کشف خطا و هدایت پژوهشگر به سمت شواهدی که نیازمند بررسی دقیقترند تلقی کرد.
پیام اصلی گزارش این است که آینده اعتبارسنجی علم احتمالاً ترکیبی از سرعت و مقیاس AI و قضاوت تخصصی انسان خواهد بود.
Stokel-Walker, C. (2026, August 6). AI agents are checking the scientific literature — and spotting decades-old errors. Nature. https://www.nature.com/articles/d41586-026-02235-8
https://t.me/UT_Central_Library
Nature
AI agents are checking the scientific literature — and spotting decades-old errors
Nature - The technology is proving adept at finding faults in decades-old papers and reference databases.
📚 #معرفی_کتاب
🔺بیت قطریه: واکاوی واژگانی و جاینامشناختی
🔺Beth Qaṭraye: A Lexical and Toponymical Survey
👈🏻 نویسندگان: Mario Kozah, George Anton Kiraz, Abdul-Rahim Abu-Husayn, Haya Al Thani, Saif Shaheen Al-Murikhi
👈🏻 ناشر: Gorgias Press
👈🏻 سال انتشار : (2021)
👈🏻شابک: 9781463241391
معرفی ناشر
«بیت قطریه»، واژهای سریانی به معنای «خطه قطریها»، اصطلاحی است در ادبیات سریانی که به گستره شمال شرقی شبهجزیره عربستان (دربردارنده قطر و بحرین کنونی) در بازه زمانی سده چهارم تا نهم میلادی دلالت دارد. بیت قطریه در دوران پیش از اسلام و سدههای متقدم اسلامی، نقطه تلاقی مهمی در عرصههای فرهنگی، زبانی و مذهبی به شمار میرفت و اندیشمندان برجستهی پرشماری در سنت سریانی شرقی از این دیار برخاستند. با این حال، پژوهشهای پیشین عمدتا بر این نویسندگان سریانی و آثارشان متمرکز بوده و از دیگر ابعاد بیت قطریه غفلت ورزیدهاند. این مجلد به ارائه و تحلیل اطلاعاتی دربارهی جغرافیای تاریخی و جاینامهای خطهی بیت قطریه در دوران پیش از اسلام و اوایل دوره اسلامی میپردازد. افزون بر این، واژگان نویافتهای از یک زبان موسوم به قطراییث («به زبان قطری») را که در میان ساکنان این منطقه رایج بوده است، واکاوی میکند. مولف با استناد به تحلیل این دادههای نو، استدلال میکند که قطریث در حقیقت یک گویش محلی عربی است که با حروف سریانی آوانگاری شده است. بر این اساس، قطراییث غالبا از واژگان عربی (در کنار شماری از واژگان وامگرفته از سریانی و پهلوی) شکل یافته و شاکله اصلی عربی را همراه با برخی ساختارهای دستوری و تأثیرات واژگانی سریانی حفظ کرده است. بدینسان، این زبان کهنترین گویش بومی مستند عربی در شبهجزیره عربستان در سده هفتم میلادی محسوب میشود و پرده از زبانی در حال دگردیسی شتابان برمیدارد. اثر حاضر همچنین دربردارنده فصلی ویژه دربارهی جزایر منطقه خلیج فارس به روایت منابع اسلامی (به قلم سیف المریخی) و بازسازی بیبدیلی از واژهنامه حنانیشوع بار سروشوی (حدود ۹۰۰ م.) بهدست جرج کراز است.
فهرست مطالب
۱) مقدمه (ماریو کوزا)
۲) واکاوی واژگانی قطریث (ماریو کوزا)
۳) واکاوی جاینامشناختی بیت قطریه (حیا آل ثانی، عبدالرحیم ابوحسین، سیف المریخی، عبدالرحمن شمسالدین، توبیاس شونشن، دیوید ای. میکلسون، ویلیام ال. پاتر و ماریو کوزا)
۴) وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جزایر منطقه خلیج فارس در سدههای سوم و چهارم [هجری] / نهم و دهم [میلادی] (سیف شاهین المریخی)
۵) بازسازی واژهنامه حنانیشوع بار سروشوی (جرج کراز)
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی
@Islamicstudies
🔺بیت قطریه: واکاوی واژگانی و جاینامشناختی
🔺Beth Qaṭraye: A Lexical and Toponymical Survey
👈🏻 نویسندگان: Mario Kozah, George Anton Kiraz, Abdul-Rahim Abu-Husayn, Haya Al Thani, Saif Shaheen Al-Murikhi
👈🏻 ناشر: Gorgias Press
👈🏻 سال انتشار : (2021)
👈🏻شابک: 9781463241391
معرفی ناشر
«بیت قطریه»، واژهای سریانی به معنای «خطه قطریها»، اصطلاحی است در ادبیات سریانی که به گستره شمال شرقی شبهجزیره عربستان (دربردارنده قطر و بحرین کنونی) در بازه زمانی سده چهارم تا نهم میلادی دلالت دارد. بیت قطریه در دوران پیش از اسلام و سدههای متقدم اسلامی، نقطه تلاقی مهمی در عرصههای فرهنگی، زبانی و مذهبی به شمار میرفت و اندیشمندان برجستهی پرشماری در سنت سریانی شرقی از این دیار برخاستند. با این حال، پژوهشهای پیشین عمدتا بر این نویسندگان سریانی و آثارشان متمرکز بوده و از دیگر ابعاد بیت قطریه غفلت ورزیدهاند. این مجلد به ارائه و تحلیل اطلاعاتی دربارهی جغرافیای تاریخی و جاینامهای خطهی بیت قطریه در دوران پیش از اسلام و اوایل دوره اسلامی میپردازد. افزون بر این، واژگان نویافتهای از یک زبان موسوم به قطراییث («به زبان قطری») را که در میان ساکنان این منطقه رایج بوده است، واکاوی میکند. مولف با استناد به تحلیل این دادههای نو، استدلال میکند که قطریث در حقیقت یک گویش محلی عربی است که با حروف سریانی آوانگاری شده است. بر این اساس، قطراییث غالبا از واژگان عربی (در کنار شماری از واژگان وامگرفته از سریانی و پهلوی) شکل یافته و شاکله اصلی عربی را همراه با برخی ساختارهای دستوری و تأثیرات واژگانی سریانی حفظ کرده است. بدینسان، این زبان کهنترین گویش بومی مستند عربی در شبهجزیره عربستان در سده هفتم میلادی محسوب میشود و پرده از زبانی در حال دگردیسی شتابان برمیدارد. اثر حاضر همچنین دربردارنده فصلی ویژه دربارهی جزایر منطقه خلیج فارس به روایت منابع اسلامی (به قلم سیف المریخی) و بازسازی بیبدیلی از واژهنامه حنانیشوع بار سروشوی (حدود ۹۰۰ م.) بهدست جرج کراز است.
فهرست مطالب
۱) مقدمه (ماریو کوزا)
۲) واکاوی واژگانی قطریث (ماریو کوزا)
۳) واکاوی جاینامشناختی بیت قطریه (حیا آل ثانی، عبدالرحیم ابوحسین، سیف المریخی، عبدالرحمن شمسالدین، توبیاس شونشن، دیوید ای. میکلسون، ویلیام ال. پاتر و ماریو کوزا)
۴) وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جزایر منطقه خلیج فارس در سدههای سوم و چهارم [هجری] / نهم و دهم [میلادی] (سیف شاهین المریخی)
۵) بازسازی واژهنامه حنانیشوع بار سروشوی (جرج کراز)
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی
@Islamicstudies
مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
بیت قطریه: واکاوی واژگانی و جاینامشناختی - مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
«بیت قطریه»، واژهای سریانی به معنای «خطه قطریها»، اصطلاحی است در ادبیات سریانی که به گستره شمال شرقی شبهجزیره عربستان (دربردارنده قطر و بحرین کنونی) در بازه زمانی سده چهارم تا نهم میلادی دلالت دارد. بیت قطریه در دوران پیش از اسلام و سدههای متقدم اسلامی،…
🔵 با شعار «میراث دیروز، اندیشه امروز»
*هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی برگزار میشود*
🔹 هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی پس از وقفهای چندساله، با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، خانه کتاب و ادبیات ایران، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی و بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار برگزار میشود.
🔹 در این آیین، ضمن تجلیل از مقام علمی استاد علی صدرایی خویی، محقق، کتابشناس، فهرستنگار و مصحح، از فعالان و آثار برتر در زمینه حفظ، احیا، معرفی و پژوهش نسخ خطی تقدیر میشود.
🗓️ دوشنبه ۱۶ شهریورماه ۱۴۰۵
🕓 ساعت ۱۶ تا ۱۸
📍 تالار قلم مرکز همایشهای بینالمللی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
🆔 @nlai_ir
*هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی برگزار میشود*
🔹 هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی پس از وقفهای چندساله، با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، خانه کتاب و ادبیات ایران، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی و بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار برگزار میشود.
🔹 در این آیین، ضمن تجلیل از مقام علمی استاد علی صدرایی خویی، محقق، کتابشناس، فهرستنگار و مصحح، از فعالان و آثار برتر در زمینه حفظ، احیا، معرفی و پژوهش نسخ خطی تقدیر میشود.
🗓️ دوشنبه ۱۶ شهریورماه ۱۴۰۵
🕓 ساعت ۱۶ تا ۱۸
📍 تالار قلم مرکز همایشهای بینالمللی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
🆔 @nlai_ir
نرمافزار دانشنامه صحیفه سجادیه
🔸🔹🔸🔹🔸
متن کامل 209 عنوان کتاب و رساله در 292 جلد با محوریت صحیفه سجادیه، شامل: متن ادعیه، ترجمهها، شروح، نُسخ خطی، فرهنگ موضوعات، فرهنگ واژگان، اِعراب و معارف صحیفه کامله سجادیه و ...
💻 مشاهده اطلاعات نرمافزار در #نورسافت :
noorsoft.org/fa/software/View/74236
🌐 دریافت رایگان نسخه اندرویدی صحیفه سجادیه :
noorsoft.org/fa/software/View/74107
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
👈 تا حالا با چت بات اسلامی گفتگو کردی؟!!!
🌐 سامانه گفتوگوی هوشمند با کتاب:
noorlib.ir/chatbot
🌐 سامانه گفتگوی هوشمند با احادیث:
chattohadith.inoor.ir
🌐 سامانه گفتگوی هوشمند با تفاسیر:
chattotafsir.inoor.ir
🌐 سامانه گفتگوی هوشمند با آثار استاد شهید مرتضی مطهری:
motahari.noorlib.ir
▪️▫️▪️▫️▪️
مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)
پیشگام در داده پردازی هوشمند علوم اسلامی و انسانی
noorsoft.org
📢 @noorsoft کانال رسمی نور در ایتا
🔸🔹🔸🔹🔸
متن کامل 209 عنوان کتاب و رساله در 292 جلد با محوریت صحیفه سجادیه، شامل: متن ادعیه، ترجمهها، شروح، نُسخ خطی، فرهنگ موضوعات، فرهنگ واژگان، اِعراب و معارف صحیفه کامله سجادیه و ...
💻 مشاهده اطلاعات نرمافزار در #نورسافت :
noorsoft.org/fa/software/View/74236
🌐 دریافت رایگان نسخه اندرویدی صحیفه سجادیه :
noorsoft.org/fa/software/View/74107
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
👈 تا حالا با چت بات اسلامی گفتگو کردی؟!!!
🌐 سامانه گفتوگوی هوشمند با کتاب:
noorlib.ir/chatbot
🌐 سامانه گفتگوی هوشمند با احادیث:
chattohadith.inoor.ir
🌐 سامانه گفتگوی هوشمند با تفاسیر:
chattotafsir.inoor.ir
🌐 سامانه گفتگوی هوشمند با آثار استاد شهید مرتضی مطهری:
motahari.noorlib.ir
▪️▫️▪️▫️▪️
مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)
پیشگام در داده پردازی هوشمند علوم اسلامی و انسانی
noorsoft.org
📢 @noorsoft کانال رسمی نور در ایتا
📚 #معرفی_کتاب
🔺حقوق و تطور تاریخی شریعت در اسلام
🔺Recht und historische Entwicklung der Scharia im Islam
👈🏻 نویسنده: Christian Müller
👈🏻 ناشر: De Gruyter
👈🏻 سال انتشار : (2022)
👈🏻شابک: 9783110765885
معرفی ناشر
آیا شریعت پیشینهای تاریخی دارد؟ و اندیشه حقوقی (فقه) چه نقش اجتماعی در اسلام ایفا میکند؟ کتاب حاضر با تکیه بر شواهد و پرسشهای نو، پاسخهایی مستدل و متقن به این پرسشها ارائه میدهد. پژوهشهای بنیادین و زمانمحور مؤلف در حوزههای قواعد حقوقی، هرمنوتیک حقوقی و اسناد قانونی، بستر لازم را برای بازنگری در باورهای پیشین مرتبط با حقوق اسلامی فراهم میآورد. این ترکیب جامع، افزون بر این، حقوق فقیهان (فقه اصطلاحی) را از منظری اعتقادی و همچنین کاربردی در چارچوب نظامهای حقوقیِ تاریخی، از دوران متقدم تا دگرگونیهای قرن نوزدهم میلادی جای میدهد. این اثر روند توسعه نهادها (مذاهب فقهی)، درک قواعد (رویکرد مسئلهمحور در فروع) و مشروعیتبخشی (اصول فقه) از سوی فقیهان را به تصویر میکشد. گذارِ «حقوق اسلامی» از حقوق خلافت به حقوق فقیهان و مرحله شریعتمحورِ آن از قرن سیزدهم میلادی به بعد، بازتابی از دگرگونیِ جایگاه اندیشه حقوقی در عرصه عمل است. بسط حقوقی قانون وحیانی که دامنه آن به الهیات و فلسفه نیز کشیده شد، با انگارهی اسوه پیامبر (سنت) به عنوان یگانه معیار در صدر اسلام — و به تبع آن با بخشهایی از برداشت امروزی از «شریعت» — در تضاد است.
فهرست مطالب
مقدمه
۱) رهیافتهایی برای پژوهش در هنجارمندی اسلامی
۲) نظامهای حقوقی تاریخی
۳) اندیشه حقوقی اهل سنت
۴) کاربست حقوق
۵) اهمیت در تاریخ اجتماعی
۶) چشمانداز جامع تاریخی: شریعت در حقوق و دین
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی
@Islamicstudies
🔺حقوق و تطور تاریخی شریعت در اسلام
🔺Recht und historische Entwicklung der Scharia im Islam
👈🏻 نویسنده: Christian Müller
👈🏻 ناشر: De Gruyter
👈🏻 سال انتشار : (2022)
👈🏻شابک: 9783110765885
معرفی ناشر
آیا شریعت پیشینهای تاریخی دارد؟ و اندیشه حقوقی (فقه) چه نقش اجتماعی در اسلام ایفا میکند؟ کتاب حاضر با تکیه بر شواهد و پرسشهای نو، پاسخهایی مستدل و متقن به این پرسشها ارائه میدهد. پژوهشهای بنیادین و زمانمحور مؤلف در حوزههای قواعد حقوقی، هرمنوتیک حقوقی و اسناد قانونی، بستر لازم را برای بازنگری در باورهای پیشین مرتبط با حقوق اسلامی فراهم میآورد. این ترکیب جامع، افزون بر این، حقوق فقیهان (فقه اصطلاحی) را از منظری اعتقادی و همچنین کاربردی در چارچوب نظامهای حقوقیِ تاریخی، از دوران متقدم تا دگرگونیهای قرن نوزدهم میلادی جای میدهد. این اثر روند توسعه نهادها (مذاهب فقهی)، درک قواعد (رویکرد مسئلهمحور در فروع) و مشروعیتبخشی (اصول فقه) از سوی فقیهان را به تصویر میکشد. گذارِ «حقوق اسلامی» از حقوق خلافت به حقوق فقیهان و مرحله شریعتمحورِ آن از قرن سیزدهم میلادی به بعد، بازتابی از دگرگونیِ جایگاه اندیشه حقوقی در عرصه عمل است. بسط حقوقی قانون وحیانی که دامنه آن به الهیات و فلسفه نیز کشیده شد، با انگارهی اسوه پیامبر (سنت) به عنوان یگانه معیار در صدر اسلام — و به تبع آن با بخشهایی از برداشت امروزی از «شریعت» — در تضاد است.
فهرست مطالب
مقدمه
۱) رهیافتهایی برای پژوهش در هنجارمندی اسلامی
۲) نظامهای حقوقی تاریخی
۳) اندیشه حقوقی اهل سنت
۴) کاربست حقوق
۵) اهمیت در تاریخ اجتماعی
۶) چشمانداز جامع تاریخی: شریعت در حقوق و دین
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی
@Islamicstudies
مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
حقوق و تطور تاریخی شریعت در اسلام - مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
آیا شریعت پیشینهای تاریخی دارد؟ و اندیشه حقوقی (فقه) چه نقش اجتماعی در اسلام ایفا میکند؟ کتاب حاضر با تکیه بر شواهد و پرسشهای نو، پاسخهایی مستدل و متقن به این پرسشها ارائه میدهد. پژوهشهای بنیادین و زمانمحور مؤلف در حوزههای قواعد حقوقی، هرمنوتیک حقوقی…
🔎 ده پایگاه برتر و معتبر دسترسی آزاد (Open Access) به مقالات علمی
1. DOAJ (Directory of Open Access Journals)
این پایگاه، جامعترین دایرکتوری مجلات دسترسی آزاد داوریشده (Peer-reviewed) در جهان است که بیش از ۲۰,۰۰۰ مجله علمی را از تمام حوزههای دانش (علوم پایه، فنیمهندسی، پزشکی، علوم انسانی و هنر) پوشش میدهد.
• آدرس اینترنتی:
https://doaj.org
2. arXiv
یکی از قدیمیترین و محبوبترین مخازن پیشچاپ (Preprint) دنیا که توسط دانشگاه کورنل مدیریت میشود. arXiv تمرکز ویژهای بر علوم فیزیک، ریاضیات، علوم کامپیوتر، آمار و زیستشناسی محاسباتی دارد.
• آدرس اینترنتی:
https://arxiv.org
3. PubMed Central (PMC)
بایگانی رایگان و فولتکست کتابخانه ملی پزشکی ایالات متحده (NLM) و سازمان NIH. این پایگاه میلیونها مقاله علمی معتبر در زمینههای پزشکی، زیستشناسی و علوم زیستی را ارائه میدهد.
• آدرس اینترنتی:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc
4. CORE (COnnecting REpositories)
پایگاه CORE بزرگترین تجمیعکننده (Aggregator) پژوهشهای دسترسی آزاد در جهان است. این سیستم مقالات را از هزاران مخزن دانشگاهی، سامانه سازمانی و مجله سراسر دنیا جمعآوری کرده و یکجا ارائه میدهد.
• آدرس اینترنتی:
https://core.ac.uk
5. BASE (Bielefeld Academic Search Engine)
یکی از قدرتمندترین موتورهای جستجوی علمی دنیا که توسط کتابخانه دانشگاه بیلفلد آلمان توسعه یافته است. BASE دادههای خود را از بیش از ۱۰,۰۰۰ منبع علمی دریافت کرده و دسترسی آزاد به بیش از ۶۰ درصد منابع نمایهشده را فراهم میکند.
• آدرس اینترنتی:
https://www.base-search.net
6. ResearchGate
شبکه اجتماعی پژوهشگران و دانشمندان که به محققان اجازه میدهد مقالات، پژوهشها و پیشچاپهای خود را بهصورت دسترسی آزاد به اشتراک بگذارند.
• آدرس اینترنتی:
https://www.researchgate.net
7. PLOS ONE / PLOS (Public Library of Science)
یکی از پیشگامان نشر دسترسی آزاد ناشران. PLOS مجموعه مجلات تخصصی در زمینههای پزشکی، زیستشناسی، بیماریهای گرمسیری و علوم پایه را ناشری میکند که مقاله PLOS ONE از مشهورترین مجلات چندرشتهای آن است.
• آدرس اینترنتی:
https://plos.org
8. ERIC (Education Resources Information Center)
جامعترین پایگاه داده منابع آموزشی و علوم تربیتی که توسط وزارت آموزش ایالات متحده پشتیبانی میشود. ERIC دسترسی به هزاران مقاله، گزارش علمی و سند آموزشی رایگان را فراهم میکند.
• آدرس اینترنتی:
https://eric.ed.gov
9. ScienceOpen
یک بستر پژوهشی و شبکه کشف علمی که علاوه بر ارائه میلیونها مقاله دسترسی آزاد، امکان ارزیابی پس از انتشار (Post-publication peer review) و نقد مقالات را برای پژوهشگران فراهم میسازد.
• آدرس اینترنتی:
https://www.scienceopen.com
10. Google Scholar
اگرچه یک مخزن مجزا نیست، اما جامعترین موتور جستجوی منابع علمی است. گوگل اسکولار بهطور هوشمند لینکهای دسترسی آزاد (نسخههای PDF در مخازن دانشگاهی یا سایت نویسندگان) را پیدا کرده و در کنار نتایج جستجو نشان میدهد.
• آدرس اینترنتی:
https://scholar.google.com
💡 جمعبندی
برای شروع یک پژوهش، استفاده از Google Scholar یا CORE به عنوان نقطه آغاز جستجوی جامع پیشنهاد میشود. در صورتی که به دنبال مقالات ارزیابی شده با کیفیت بالا در رشتههای عمومی هستید، DOAJ بهترین گزینه است. برای حوزههای خاص مثل پزشکی از PMC و برای فیزیک، ریاضی و کامپیوتر از arXiv بهره ببرید.
https://t.me/UT_Central_Library
1. DOAJ (Directory of Open Access Journals)
این پایگاه، جامعترین دایرکتوری مجلات دسترسی آزاد داوریشده (Peer-reviewed) در جهان است که بیش از ۲۰,۰۰۰ مجله علمی را از تمام حوزههای دانش (علوم پایه، فنیمهندسی، پزشکی، علوم انسانی و هنر) پوشش میدهد.
• آدرس اینترنتی:
https://doaj.org
2. arXiv
یکی از قدیمیترین و محبوبترین مخازن پیشچاپ (Preprint) دنیا که توسط دانشگاه کورنل مدیریت میشود. arXiv تمرکز ویژهای بر علوم فیزیک، ریاضیات، علوم کامپیوتر، آمار و زیستشناسی محاسباتی دارد.
• آدرس اینترنتی:
https://arxiv.org
3. PubMed Central (PMC)
بایگانی رایگان و فولتکست کتابخانه ملی پزشکی ایالات متحده (NLM) و سازمان NIH. این پایگاه میلیونها مقاله علمی معتبر در زمینههای پزشکی، زیستشناسی و علوم زیستی را ارائه میدهد.
• آدرس اینترنتی:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc
4. CORE (COnnecting REpositories)
پایگاه CORE بزرگترین تجمیعکننده (Aggregator) پژوهشهای دسترسی آزاد در جهان است. این سیستم مقالات را از هزاران مخزن دانشگاهی، سامانه سازمانی و مجله سراسر دنیا جمعآوری کرده و یکجا ارائه میدهد.
• آدرس اینترنتی:
https://core.ac.uk
5. BASE (Bielefeld Academic Search Engine)
یکی از قدرتمندترین موتورهای جستجوی علمی دنیا که توسط کتابخانه دانشگاه بیلفلد آلمان توسعه یافته است. BASE دادههای خود را از بیش از ۱۰,۰۰۰ منبع علمی دریافت کرده و دسترسی آزاد به بیش از ۶۰ درصد منابع نمایهشده را فراهم میکند.
• آدرس اینترنتی:
https://www.base-search.net
6. ResearchGate
شبکه اجتماعی پژوهشگران و دانشمندان که به محققان اجازه میدهد مقالات، پژوهشها و پیشچاپهای خود را بهصورت دسترسی آزاد به اشتراک بگذارند.
• آدرس اینترنتی:
https://www.researchgate.net
7. PLOS ONE / PLOS (Public Library of Science)
یکی از پیشگامان نشر دسترسی آزاد ناشران. PLOS مجموعه مجلات تخصصی در زمینههای پزشکی، زیستشناسی، بیماریهای گرمسیری و علوم پایه را ناشری میکند که مقاله PLOS ONE از مشهورترین مجلات چندرشتهای آن است.
• آدرس اینترنتی:
https://plos.org
8. ERIC (Education Resources Information Center)
جامعترین پایگاه داده منابع آموزشی و علوم تربیتی که توسط وزارت آموزش ایالات متحده پشتیبانی میشود. ERIC دسترسی به هزاران مقاله، گزارش علمی و سند آموزشی رایگان را فراهم میکند.
• آدرس اینترنتی:
https://eric.ed.gov
9. ScienceOpen
یک بستر پژوهشی و شبکه کشف علمی که علاوه بر ارائه میلیونها مقاله دسترسی آزاد، امکان ارزیابی پس از انتشار (Post-publication peer review) و نقد مقالات را برای پژوهشگران فراهم میسازد.
• آدرس اینترنتی:
https://www.scienceopen.com
10. Google Scholar
اگرچه یک مخزن مجزا نیست، اما جامعترین موتور جستجوی منابع علمی است. گوگل اسکولار بهطور هوشمند لینکهای دسترسی آزاد (نسخههای PDF در مخازن دانشگاهی یا سایت نویسندگان) را پیدا کرده و در کنار نتایج جستجو نشان میدهد.
• آدرس اینترنتی:
https://scholar.google.com
💡 جمعبندی
برای شروع یک پژوهش، استفاده از Google Scholar یا CORE به عنوان نقطه آغاز جستجوی جامع پیشنهاد میشود. در صورتی که به دنبال مقالات ارزیابی شده با کیفیت بالا در رشتههای عمومی هستید، DOAJ بهترین گزینه است. برای حوزههای خاص مثل پزشکی از PMC و برای فیزیک، ریاضی و کامپیوتر از arXiv بهره ببرید.
https://t.me/UT_Central_Library
doaj.org
Directory of Open Access Journals – DOAJ
DOAJ is a unique and extensive index of diverse open access journals from around the world, driven by a growing community, committed to ensuring quality content is freely available online for everyone.
🔰تاریخ و رمزورازهای یکی از ماندگارترین متون روایی جهان؛
«هزار و یک شب» نوشتهی چه کسی است؟(ibna.ir/x6JP4)
🔸وبسایت «العربی الجدید» در مطلبی با عنوان «آیا اخوانالصفا هزار و یک شب را نوشتهاند؟» به بررسی کتاب «شِفرة اللیالی العربیة: قراءة فی إحدی أهم السردیات الکبری» نوشتهی بلال موسی العلی پرداخته است؛ کتابی که با طرح فرضیهای بحثبرانگیز، اخوانالصفا را پدیدآورندگان روایت عربی «هزار و یک شب» میداند و دربارهی پیوند میان داستانهای این مجموعه، فلسفه و اندیشههای «رسائل اخوانالصفا» بحث میکند.
🔸کتاب بر فرضیهای جسورانه بنا شده است که بلال العلی با تکیه بر آن میخواهد به پرسشهایی که سالها دربارهی خاستگاه «هزار و یک شب» و نویسندگان آن مطرح بوده پایان دهد. او معتقد است گروه اخوانالصفا در قرن دهم میلادی، پدیدآورندگان واقعی داستانهایی بودهاند که این مجموعه را در قالب فرهنگی عربی شکل دادهاند؛ زیرا این داستانها سرشار از نمادها و معانی فلسفی و معرفتی هستند که این گروه عامدانه آنها را در قصهها و جزئیات روایی پنهان کرده است. از نظر او، خود داستانها و جزئیاتشان هدف اصلی نبودهاند، بلکه ظرفی برای محافظت از این اندیشهها و زنده نگه داشتن آنها در میان مردم بودهاند.
🔸این فرضیه، انگیزهای تازه برای بازخوانی «هزار و یک شب» فراهم میکند و خواننده را با این احتمال مواجه میسازد که پشت این روایتها واقعیتی تاریخی وجود داشته باشد. نویسنده همچنین به جنبههای مشترک میان «هزار و یک شب» و «رسائل اخوانالصفا» اشاره میکند؛ از جمله ناشناخته بودن فرد یا افرادی که این دو اثر را پدید آوردهاند و گستردگی موضوعات آنها. هر دو اثر به موضوعاتی مانند کشمکش میان اخلاق و امیال میپردازند و این مسئله در ساختار فکری، داوریها و داستانهای آنها حضور دارد. شیوههای روایت نیز گاهی به یکدیگر نزدیک میشوند؛ برای نمونه، داستانها ممکن است از زبان حیوانات روایت شوند و درونمایهی اخلاقی آنها، جنبههای عمیق دینی و انسانی داشته باشد.
@ibna_official
«هزار و یک شب» نوشتهی چه کسی است؟(ibna.ir/x6JP4)
🔸وبسایت «العربی الجدید» در مطلبی با عنوان «آیا اخوانالصفا هزار و یک شب را نوشتهاند؟» به بررسی کتاب «شِفرة اللیالی العربیة: قراءة فی إحدی أهم السردیات الکبری» نوشتهی بلال موسی العلی پرداخته است؛ کتابی که با طرح فرضیهای بحثبرانگیز، اخوانالصفا را پدیدآورندگان روایت عربی «هزار و یک شب» میداند و دربارهی پیوند میان داستانهای این مجموعه، فلسفه و اندیشههای «رسائل اخوانالصفا» بحث میکند.
🔸کتاب بر فرضیهای جسورانه بنا شده است که بلال العلی با تکیه بر آن میخواهد به پرسشهایی که سالها دربارهی خاستگاه «هزار و یک شب» و نویسندگان آن مطرح بوده پایان دهد. او معتقد است گروه اخوانالصفا در قرن دهم میلادی، پدیدآورندگان واقعی داستانهایی بودهاند که این مجموعه را در قالب فرهنگی عربی شکل دادهاند؛ زیرا این داستانها سرشار از نمادها و معانی فلسفی و معرفتی هستند که این گروه عامدانه آنها را در قصهها و جزئیات روایی پنهان کرده است. از نظر او، خود داستانها و جزئیاتشان هدف اصلی نبودهاند، بلکه ظرفی برای محافظت از این اندیشهها و زنده نگه داشتن آنها در میان مردم بودهاند.
🔸این فرضیه، انگیزهای تازه برای بازخوانی «هزار و یک شب» فراهم میکند و خواننده را با این احتمال مواجه میسازد که پشت این روایتها واقعیتی تاریخی وجود داشته باشد. نویسنده همچنین به جنبههای مشترک میان «هزار و یک شب» و «رسائل اخوانالصفا» اشاره میکند؛ از جمله ناشناخته بودن فرد یا افرادی که این دو اثر را پدید آوردهاند و گستردگی موضوعات آنها. هر دو اثر به موضوعاتی مانند کشمکش میان اخلاق و امیال میپردازند و این مسئله در ساختار فکری، داوریها و داستانهای آنها حضور دارد. شیوههای روایت نیز گاهی به یکدیگر نزدیک میشوند؛ برای نمونه، داستانها ممکن است از زبان حیوانات روایت شوند و درونمایهی اخلاقی آنها، جنبههای عمیق دینی و انسانی داشته باشد.
@ibna_official
ایبنا
«هزار و یک شب» نوشتهی چه کسی است؟
وبسایت «العربی الجدید» در مطلبی با عنوان «آیا اخوانالصفا هزار و یک شب را نوشتهاند؟» به بررسی کتاب «شِفرة اللیالی العربیة: قراءة فی إحدی أهم السردیات الکبری» نوشتهی بلال موسی العلی پرداخته است؛ کتابی که با طرح فرضیهای بحثبرانگیز، اخوانالصفا را پدیدآورندگان…
🔰به مناسبت ۱۳ شهریور روز بزرگداشت ابوریحان بیرونی؛
از «توسعه به مثابه آزادی» تا «تحقیق ماللهند»(ibna.ir/x6JRR)
🔸آمارتیا سن: بیرونی عمده عمر خود را در دنیای قرن یازدهم مصروف اعتلای درک متقابل و تسامح کرد
🔸برای آمارتیا سن، آزادی فقط یک مفهوم سیاسی یا اقتصادی نیست؛ آزادی با امکان انتخاب، استدلال و مشارکت در زندگی عمومی پیوند دارد. برای بیرونی نیز دانش بدون تحقیق، مشاهده، مقایسه و مراجعه به منبع معتبر معنایی ندارد. شاید به همین دلیل باشد که بازخوانی بیرونی در کنار آثار آمارتیا سن میتواند افقی تازه برای مخاطب امروز بگشاید.
🔸آمارتیا سن در کتاب مشهور خود، «توسعه به مثابه آزادی»، توسعه را صرفاً با رشد اقتصادی، افزایش درآمد یا انباشت ثروت یکسان نمیگیرد. در منظومه فکری او، توسعه با گسترش آزادیهای واقعی انسانها پیوند دارد؛ آزادیهایی که امکان انتخاب، مشارکت، گفتوگو و زندگی انسانیتر را فراهم میکنند. همین پیوند میان آزادی، عقلانیت و امکان گفتوگو، یکی از راههای ورود به جهان فکری سن و درک توجه او به شخصیتهایی مانند ابوریحان بیرونی است.توسعه به مثابه آزادی از مهمترین آثار سن در تبیین نسبت آزادی، نهادهای اجتماعی و توسعه انسانی به شمار میرود.
🔸در روزگاری که سخن گفتن از گفتوگوی تمدنها گاه به مجموعهای از شعارهای کلی فروکاسته میشود، تجربه علمی ابوریحان بیرونی یادآور معنای دقیقتر گفتوگوست: گفتوگو پیش از هر چیز، نیازمند شناخت است؛ و شناخت نیز بدون فروتنی علمی، آموختن زبان دیگری و مراجعه مستقیم به آثار و اندیشههای او ممکن نیست.
🔸این همان میراثی است که میتوان در پیوند میان تحقیق ماللهند ابوریحان بیرونی و آثاری چون توسعه به مثابه آزادی و هویت و خشونت آمارتیا سن بازخوانی کرد؛ میراثی که در مرکز آن، آزادی از جهل، رهایی از تعصب و شجاعت فهم جهانی پیچیدهتر از تصویرهای سادهشده ما قرار دارد.
@ibna_official
از «توسعه به مثابه آزادی» تا «تحقیق ماللهند»(ibna.ir/x6JRR)
🔸آمارتیا سن: بیرونی عمده عمر خود را در دنیای قرن یازدهم مصروف اعتلای درک متقابل و تسامح کرد
🔸برای آمارتیا سن، آزادی فقط یک مفهوم سیاسی یا اقتصادی نیست؛ آزادی با امکان انتخاب، استدلال و مشارکت در زندگی عمومی پیوند دارد. برای بیرونی نیز دانش بدون تحقیق، مشاهده، مقایسه و مراجعه به منبع معتبر معنایی ندارد. شاید به همین دلیل باشد که بازخوانی بیرونی در کنار آثار آمارتیا سن میتواند افقی تازه برای مخاطب امروز بگشاید.
🔸آمارتیا سن در کتاب مشهور خود، «توسعه به مثابه آزادی»، توسعه را صرفاً با رشد اقتصادی، افزایش درآمد یا انباشت ثروت یکسان نمیگیرد. در منظومه فکری او، توسعه با گسترش آزادیهای واقعی انسانها پیوند دارد؛ آزادیهایی که امکان انتخاب، مشارکت، گفتوگو و زندگی انسانیتر را فراهم میکنند. همین پیوند میان آزادی، عقلانیت و امکان گفتوگو، یکی از راههای ورود به جهان فکری سن و درک توجه او به شخصیتهایی مانند ابوریحان بیرونی است.توسعه به مثابه آزادی از مهمترین آثار سن در تبیین نسبت آزادی، نهادهای اجتماعی و توسعه انسانی به شمار میرود.
🔸در روزگاری که سخن گفتن از گفتوگوی تمدنها گاه به مجموعهای از شعارهای کلی فروکاسته میشود، تجربه علمی ابوریحان بیرونی یادآور معنای دقیقتر گفتوگوست: گفتوگو پیش از هر چیز، نیازمند شناخت است؛ و شناخت نیز بدون فروتنی علمی، آموختن زبان دیگری و مراجعه مستقیم به آثار و اندیشههای او ممکن نیست.
🔸این همان میراثی است که میتوان در پیوند میان تحقیق ماللهند ابوریحان بیرونی و آثاری چون توسعه به مثابه آزادی و هویت و خشونت آمارتیا سن بازخوانی کرد؛ میراثی که در مرکز آن، آزادی از جهل، رهایی از تعصب و شجاعت فهم جهانی پیچیدهتر از تصویرهای سادهشده ما قرار دارد.
@ibna_official
ایبنا
از «توسعه به مثابه آزادی» تا «تحقیق ماللهند»
برای آمارتیا سن، آزادی فقط یک مفهوم سیاسی یا اقتصادی نیست؛ آزادی با امکان انتخاب، استدلال و مشارکت در زندگی عمومی پیوند دارد. برای بیرونی نیز دانش بدون تحقیق، مشاهده، مقایسه و مراجعه به منبع معتبر معنایی ندارد. شاید به همین دلیل باشد که بازخوانی بیرونی در…
🖋️ نمایشگاه تخصصی حفاظت و مرمت نسخ خطی و اسناد کاغذی در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
📚 کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، با همکاری بخش مرمت و آسیب شناسی، نمایشگاه تخصصی «حفاظت و مرمت نسخ خطی و اسناد کاغذی» را برگزار میکند.
🔷 این رویداد که به همت کارشناسان بخش مرمت کتابخانه مرکزی ترتیب یافته، فرصتی کم نظیر برای آشنایی نزدیک با فرآیندهای پیچیده و ظریف احیای نسخ خطی، اسناد تاریخی و آثار هنری بر بستر کاغذ فراهم آورده است.
🔷 در این نمایشگاه، بازدیدکنندگان میتوانند شاهد نمونه های شاخصی از مرمتهای موفق باشند که هر یک روایتی از تلاش برای غلبه بر آسیب های مختلف شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی است. بخش دیگری از نمایشگاه به ارائه فرآیند گام به گام مرمت اختصاص دارد که تکنیکهای علمی نظیر اسیدزدایی، ضدعفونی، ترمیم الیاف و صحافی را به صورت عملی به بازدیدکنندگان نشان میدهد.
🔷 مرمت کاغذ، تنها یک مهارت فنی نیست؛ این هنر، پلی است میان گذشته و آینده که به ما امکان میدهد هویت تاریخی خود را برای نسلهای بعدی زنده نگه داریم. ارائه اطلاعات و آگاهی در زمینه نگهداری و درمان میراث کاغذی از وظایف مهم جامعه دانشگاهی است که این نمایشگاه با روایت ساده اما تخصصی، سعی در انجام این امر خطیر دارد.
📍 زمان و مکان برگزاری نمایشگاه:
🗓️ تاریخ برگزاری: از ۴ شهریور تا ۲۰ مهر ماه
⏰ ساعت بازدید: همه روزه از ساعت ۹ تا ۱۳
🏛️ مکان: طبقه همکف کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
📚 کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، با همکاری بخش مرمت و آسیب شناسی، نمایشگاه تخصصی «حفاظت و مرمت نسخ خطی و اسناد کاغذی» را برگزار میکند.
🔷 این رویداد که به همت کارشناسان بخش مرمت کتابخانه مرکزی ترتیب یافته، فرصتی کم نظیر برای آشنایی نزدیک با فرآیندهای پیچیده و ظریف احیای نسخ خطی، اسناد تاریخی و آثار هنری بر بستر کاغذ فراهم آورده است.
🔷 در این نمایشگاه، بازدیدکنندگان میتوانند شاهد نمونه های شاخصی از مرمتهای موفق باشند که هر یک روایتی از تلاش برای غلبه بر آسیب های مختلف شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی است. بخش دیگری از نمایشگاه به ارائه فرآیند گام به گام مرمت اختصاص دارد که تکنیکهای علمی نظیر اسیدزدایی، ضدعفونی، ترمیم الیاف و صحافی را به صورت عملی به بازدیدکنندگان نشان میدهد.
🔷 مرمت کاغذ، تنها یک مهارت فنی نیست؛ این هنر، پلی است میان گذشته و آینده که به ما امکان میدهد هویت تاریخی خود را برای نسلهای بعدی زنده نگه داریم. ارائه اطلاعات و آگاهی در زمینه نگهداری و درمان میراث کاغذی از وظایف مهم جامعه دانشگاهی است که این نمایشگاه با روایت ساده اما تخصصی، سعی در انجام این امر خطیر دارد.
📍 زمان و مکان برگزاری نمایشگاه:
🗓️ تاریخ برگزاری: از ۴ شهریور تا ۲۰ مهر ماه
⏰ ساعت بازدید: همه روزه از ساعت ۹ تا ۱۳
🏛️ مکان: طبقه همکف کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
مرگ جیسون آردی، استاد جامعهشناسی آموزش دانشگاه کمبریج، یک پرسش جدی را پیش روی جامعه دانشگاهی قرار داده است: مرز میان پاسداری از تمامیت علمی و حفظ کرامت انسانی کجاست؟ آردی در پی طرح اتهامهایی درباره تخلفات پژوهشی و سرقت علمی، در ۵ اوت ۲۰۲۶ از سمت خود استعفا کرد و تنها ۹ روز بعد، در ۱۴ اوت، در ۴۱ سالگی درگذشت. Nature در سرمقالهای که ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد، این واقعه را فراتر از یک تراژدی فردی میداند و خواستار تأمل جدی درباره نحوه مواجهه دانشگاهها و رسانهها با اتهامات تخلف علمی شده است.
تردیدی نیست که بررسی تخلفات پژوهشی برای اعتبار دانشگاه و اعتماد عمومی به علم ضروری است؛ اما چگونگی این رسیدگی نیز به همان اندازه اهمیت دارد. انصاف، محرمانگی، حق پاسخ و حفظ شأن افراد نباید در فضای فشار رسانهای و قضاوت عمومی نادیده گرفته شود. دانشگاه باید همزمان از دو اصل دفاع کند: «تمامیت علمی» و «کرامت انسانی»؛ هیچیک را نمیتوان به بهای دیگری قربانی کرد. شاید مهمترین درس این واقعه همین باشد: پاسخگویی در علم ضروری است، اما عدالت، تناسب و انسانیت نیز بخشی جداییناپذیر از همان مسئولیت علمیاند.
https://www.nature.com/articles/d41586-026-02677-0
@SotudehGPT
تردیدی نیست که بررسی تخلفات پژوهشی برای اعتبار دانشگاه و اعتماد عمومی به علم ضروری است؛ اما چگونگی این رسیدگی نیز به همان اندازه اهمیت دارد. انصاف، محرمانگی، حق پاسخ و حفظ شأن افراد نباید در فضای فشار رسانهای و قضاوت عمومی نادیده گرفته شود. دانشگاه باید همزمان از دو اصل دفاع کند: «تمامیت علمی» و «کرامت انسانی»؛ هیچیک را نمیتوان به بهای دیگری قربانی کرد. شاید مهمترین درس این واقعه همین باشد: پاسخگویی در علم ضروری است، اما عدالت، تناسب و انسانیت نیز بخشی جداییناپذیر از همان مسئولیت علمیاند.
https://www.nature.com/articles/d41586-026-02677-0
@SotudehGPT
Nature
The death of Jason Arday must prompt deep reflection
Nature - Universities and media organizations need to scrutinize their roles in the events that led to this tragedy.
ماجرای مرتبط با جیسون آرندای (Jason Arday) و یادداشت سرمقاله مجله نیچر (Nature) شامل یک زنجیره رویداد جنجالی در جامعه دانشگاهی بریتانیاست:
۱. صعود و شهرت سریع
جیسون آرندای جامعهشناسی بود که در سن ۳۹ سالگی بهعنوان جوانترین استاد سیاهپوست تاریخ دانشگاه کمبریج منصوب شد. داستان زندگی او بهشدت در رسانهها بازتاب یافت؛ روایت بر این بود که او تا ۱۸ سالگی توانایی خواندن و نوشتن نداشته و به اوتیسم مبتلا بوده است، اما توانسته به مدارج عالی علمی در کمبریج برسد. این داستان، او را به چهرهای نمادین برای تنوع، عدالت و برابری آموزشی (DEI) تبدیل کرد.
۲. افشاگریها و اتهامات تخلف پژوهشی
چندی بعد، گزارشهای تحقیقی و افشاگریهایی در رسانهها و نهادهای نظارتی (از جمله رسانههایی مانند Retraction Watch) مطرح شد که سوابق ادعایی، سوابق تحصیلی و برخی دادههای پژوهشی و مقالات او را زیر سؤال بردند. اتهاماتی مبنی بر «تخلف علمی» (Research Misconduct)، رزومهسازی و تحریف حقایق علمی پیرامون کارهای او شکل گرفت.
۳. فشار رسانهای و خودکشی (اوت ۲۰۲۶)
با شدت گرفتن تحقیقات دانشگاهی و پوشش سنگین رسانهای و انتقادهای شدید در شبکههای اجتماعی، فشار روانی شدیدی بر او وارد شد. او طی نامهها و پیامهایی نسبت به شدت هجمهها و به خطر افتادن سلامت روانیاش ابراز نگرانی کرد. در نهایت، در اواسط اوت ۲۰۲۶ خبر درگذشت/خودکشی او منتشر شد.
۴. واکنش مجله نیچر و جنجالهای بعدی (سپتامبر ۲۰۲۶)
در سپتامبر ۲۰۲۶، مجله نیچر در سرمقالهای با عنوان «درگذشت جیسون آرندای باید موجب تأملی عمیق شود» وارد این بحث شد.
موضع نیچر: مجله نیچر در این یادداشت تأکید کرد که فارغ از درست یا نادرست بودن اتهامات علمی، دانشگاهها، نهادهای نظارتی و رسانهها باید در نحوه برخورد با پروندههای تخلف علمی «تعهد به حفظ سلامت روانی افراد» (Duty of Care) را مد نظر قرار دهند و از هجمههای ویرانگر جلوگیری کنند.
واکنش منتقدان به نیچر: این مقاله نیچر با واکنشهای انتقادی تندی در جامعه علمی مواجه شد. منتقدان معتقد بودند که نیچر اصلِ تخلف علمی و واقعیتهای فاششده را کماهمیت جلوه داده و به جای پرداختن به استانداردهای پژوهشی، فضایی احساسی ایجاد کرده است؛ در حالی که مدافعان آرندای، رسانهها را به نژادپرستی ساختاری و فشار بیرویه متهم میکردند.
https://t.me/UT_Central_Library
۱. صعود و شهرت سریع
جیسون آرندای جامعهشناسی بود که در سن ۳۹ سالگی بهعنوان جوانترین استاد سیاهپوست تاریخ دانشگاه کمبریج منصوب شد. داستان زندگی او بهشدت در رسانهها بازتاب یافت؛ روایت بر این بود که او تا ۱۸ سالگی توانایی خواندن و نوشتن نداشته و به اوتیسم مبتلا بوده است، اما توانسته به مدارج عالی علمی در کمبریج برسد. این داستان، او را به چهرهای نمادین برای تنوع، عدالت و برابری آموزشی (DEI) تبدیل کرد.
۲. افشاگریها و اتهامات تخلف پژوهشی
چندی بعد، گزارشهای تحقیقی و افشاگریهایی در رسانهها و نهادهای نظارتی (از جمله رسانههایی مانند Retraction Watch) مطرح شد که سوابق ادعایی، سوابق تحصیلی و برخی دادههای پژوهشی و مقالات او را زیر سؤال بردند. اتهاماتی مبنی بر «تخلف علمی» (Research Misconduct)، رزومهسازی و تحریف حقایق علمی پیرامون کارهای او شکل گرفت.
۳. فشار رسانهای و خودکشی (اوت ۲۰۲۶)
با شدت گرفتن تحقیقات دانشگاهی و پوشش سنگین رسانهای و انتقادهای شدید در شبکههای اجتماعی، فشار روانی شدیدی بر او وارد شد. او طی نامهها و پیامهایی نسبت به شدت هجمهها و به خطر افتادن سلامت روانیاش ابراز نگرانی کرد. در نهایت، در اواسط اوت ۲۰۲۶ خبر درگذشت/خودکشی او منتشر شد.
۴. واکنش مجله نیچر و جنجالهای بعدی (سپتامبر ۲۰۲۶)
در سپتامبر ۲۰۲۶، مجله نیچر در سرمقالهای با عنوان «درگذشت جیسون آرندای باید موجب تأملی عمیق شود» وارد این بحث شد.
موضع نیچر: مجله نیچر در این یادداشت تأکید کرد که فارغ از درست یا نادرست بودن اتهامات علمی، دانشگاهها، نهادهای نظارتی و رسانهها باید در نحوه برخورد با پروندههای تخلف علمی «تعهد به حفظ سلامت روانی افراد» (Duty of Care) را مد نظر قرار دهند و از هجمههای ویرانگر جلوگیری کنند.
واکنش منتقدان به نیچر: این مقاله نیچر با واکنشهای انتقادی تندی در جامعه علمی مواجه شد. منتقدان معتقد بودند که نیچر اصلِ تخلف علمی و واقعیتهای فاششده را کماهمیت جلوه داده و به جای پرداختن به استانداردهای پژوهشی، فضایی احساسی ایجاد کرده است؛ در حالی که مدافعان آرندای، رسانهها را به نژادپرستی ساختاری و فشار بیرویه متهم میکردند.
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
کتابخانه دیجیتال قطر؛ دسترسی آزاد به نزدیک ۲.۵ میلیون صفحه از تاریخ خلیج فارس و جهان اسلام
کتابخانه دیجیتال قطر یکی از بزرگترین پایگاههای اینترنتی در زمینه تاریخ خلیج فارس، ایران، شبهجزیره عربستان و میراث علمی جهان اسلام است. این پایگاه که در سال ۲۰۱۴ راهاندازی شد، محصول همکاری بنیاد قطر، کتابخانه ملی قطر و کتابخانه بریتانیاست. هدف اصلی پروژه، دیجیتالسازی و انتشار عمومی بخشهایی از مجموعههای کتابخانه بریتانیا و دیگر مراکز است که پیشتر دسترسی به آنها عمدتاً به مراجعه حضوری پژوهشگران محدود بود.
بر اساس تازهترین اطلاعات کتابخانه ملی قطر، در این طرح تاکنون نزدیک به ۲.۵ میلیون صفحه دیجیتالسازی شده است. صفحه جستوجوی پایگاه در زمان تهیه این گزارش، تعداد ۲٬۴۵۶٬۵۷۳ محتوای دیجیتال را در قالب ۲۲٬۸۷۲ رکورد کتابشناختی و آرشیوی نشان میدهد. بنابراین، نباید این رقم را به معنای وجود دو و نیم میلیون کتاب یا نسخه خطی دانست؛ بخش بزرگی از این عدد، تصاویر صفحات اسناد، نامهها، پروندهها، کتابها و نسخههای خطی است. این پایگاه سالانه حدود ۲۰۰ هزار کاربر مستقل و بیش از دو میلیون بازدید از صفحات دارد. معرفی همکاری کتابخانه ملی قطر و کتابخانه بریتانیا
چه منابعی در این کتابخانه وجود دارد؟
هسته اصلی کتابخانه دیجیتال قطر را اسناد «اداره هند» در آرشیو کتابخانه بریتانیا تشکیل میدهد. این مجموعه برای مطالعه تاریخ مناسبات بریتانیا با ایران، هند، عثمانی و کشورهای جنوبی خلیج فارس اهمیت فراوانی دارد. مکاتبات سیاسی و محرمانه، گزارشهای نمایندگیهای بریتانیا، اسناد تجارت دریایی، امور نظامی، مرزبندیها، نفت، کشتیرانی، قبایل، راههای ارتباطی، تلگراف، گمرک، مهاجرت و مناسبات دیپلماتیک در شمار مهمترین مواد آن است.
بخشهایی از این اسناد از اوایل قرن هفدهم تا میانه قرن بیستم را دربر میگیرد. از جمله مجموعههای شاخص آن میتوان به «یادداشتها و روزنامههای گمبرون یا بندرعباس»، اسناد بخش دریایی و نظامی اداره هند، اسناد سیاسی و محرمانه، مدارک اقامتگاه و نمایندگیهای سیاسی بریتانیا در خلیج فارس و مجموعه نقشههای اداره هند اشاره کرد. کتاب مشهور لوریمر، یعنی فرهنگ جغرافیایی خلیج فارس، عمان و عربستان مرکزی، نیز بهصورت کامل در این پایگاه در دسترس است. معرفی رسمی محتویات کتابخانه دیجیتال قطر
آمار فیلترهای پایگاه، تصویری روشنتر از تنوع منابع به دست میدهد:
۷٬۵۹۵ پرونده آرشیوی
۷٬۳۸۳ نامه و مکاتبه
۴٬۱۱۷ قلم آرشیوی مستقل
۱٬۶۱۴ نقشه
۶۱۸ قطعه عکس
۳۰۰ رکورد نسخه خطی
۴۳۱ اثر یا بخش مستقل درون نسخههای خطی
۲۰۴ دفتر نامه
۱۱۴ طرح و نقشه فنی
۱۱۰ کتاب
۱۰۴ مجلد
دهها طراحی، نقاشی، چاپ سنگی، گزارش، دفتر روزانه، جدول آماری و بریده جراید
اعداد «نسخه خطی» و «اثر موجود در نسخه خطی» را نیز نباید با یکدیگر جمع کرد؛ زیرا ممکن است یک نسخه شامل چند رساله باشد و هر رساله رکورد جداگانهای داشته باشد. صفحه جستوجو و آمار جاری مجموعه
نسخههای خطی عربی و اسلامی
یکی از ارزشمندترین بخشهای این پایگاه، نسخههای خطی علمی عربی است. این نسخهها موضوعاتی چون پزشکی، ریاضیات، نجوم، هندسه، مهندسی، دامپزشکی و ابزارهای علمی را دربر میگیرند. برخی از آنها متعلق به سدههای نخست و میانه اسلامیاند و آثاری از سنتهای علمی یونانی، ایرانی و اسلامی را بازتاب میدهند.
مجموعه اصلی نسخههای عربی کتابخانه بریتانیا نزدیک به ۱۵ هزار اثر در حدود ۱۴ هزار مجلد دارد؛ البته تنها گزیدهای از آن در کتابخانه دیجیتال قطر منتشر شده است. این مجموعه مادر، از قرآن و تفسیر، حدیث، فقه، کلام، فلسفه و عرفان تا ادبیات، تاریخ، جغرافیا، پزشکی، نجوم، موسیقی، کشاورزی، شکار، بازداری، تعبیر خواب و علوم غریبه را شامل میشود و دامنه تاریخی آن از قرن هشتم تا قرن نوزدهم میلادی امتداد دارد. معرفی مجموعه نسخههای عربی کتابخانه بریتانیا
آیا استفاده از منابع آزاد است؟
مشاهده و دریافت منابع رایگان است. برای جستوجو، مشاهده صفحات و دریافت بسیاری از فایلها نیازی به خرید اشتراک یا عضویت وجود ندارد. اسناد در نمایشگرهای استاندارد Universal Viewer و Mirador نمایش داده میشوند و بسیاری از رکوردها امکان دریافت فایل PDF کامل یا تصویر منفرد را دارند. ارائه شناسه و پیوند IIIF نیز امکان نمایش تصاویر در نرمافزارهای پژوهشی، مقایسه نسخهها و استفاده فنی از دادهها را فراهم میکند. برای هر رکورد، شیوه پیشنهادی استناد علمی نیز ارائه شده است.
با این حال، «دسترسی رایگان» را باید از «آزادی کامل بازنشر» جدا کرد. مجوز هر تصویر یا سند در صفحه همان اثر مشخص شده است. طبق آمار فعلی پایگاه:
حدود ۱.۹۷ میلیون قلم تحت مجوز Open Government Licence قرار دارد؛
حدود ۲۴۷ هزار قلم در مالکیت عمومی یا Public Domain است؛
کتابخانه دیجیتال قطر یکی از بزرگترین پایگاههای اینترنتی در زمینه تاریخ خلیج فارس، ایران، شبهجزیره عربستان و میراث علمی جهان اسلام است. این پایگاه که در سال ۲۰۱۴ راهاندازی شد، محصول همکاری بنیاد قطر، کتابخانه ملی قطر و کتابخانه بریتانیاست. هدف اصلی پروژه، دیجیتالسازی و انتشار عمومی بخشهایی از مجموعههای کتابخانه بریتانیا و دیگر مراکز است که پیشتر دسترسی به آنها عمدتاً به مراجعه حضوری پژوهشگران محدود بود.
بر اساس تازهترین اطلاعات کتابخانه ملی قطر، در این طرح تاکنون نزدیک به ۲.۵ میلیون صفحه دیجیتالسازی شده است. صفحه جستوجوی پایگاه در زمان تهیه این گزارش، تعداد ۲٬۴۵۶٬۵۷۳ محتوای دیجیتال را در قالب ۲۲٬۸۷۲ رکورد کتابشناختی و آرشیوی نشان میدهد. بنابراین، نباید این رقم را به معنای وجود دو و نیم میلیون کتاب یا نسخه خطی دانست؛ بخش بزرگی از این عدد، تصاویر صفحات اسناد، نامهها، پروندهها، کتابها و نسخههای خطی است. این پایگاه سالانه حدود ۲۰۰ هزار کاربر مستقل و بیش از دو میلیون بازدید از صفحات دارد. معرفی همکاری کتابخانه ملی قطر و کتابخانه بریتانیا
چه منابعی در این کتابخانه وجود دارد؟
هسته اصلی کتابخانه دیجیتال قطر را اسناد «اداره هند» در آرشیو کتابخانه بریتانیا تشکیل میدهد. این مجموعه برای مطالعه تاریخ مناسبات بریتانیا با ایران، هند، عثمانی و کشورهای جنوبی خلیج فارس اهمیت فراوانی دارد. مکاتبات سیاسی و محرمانه، گزارشهای نمایندگیهای بریتانیا، اسناد تجارت دریایی، امور نظامی، مرزبندیها، نفت، کشتیرانی، قبایل، راههای ارتباطی، تلگراف، گمرک، مهاجرت و مناسبات دیپلماتیک در شمار مهمترین مواد آن است.
بخشهایی از این اسناد از اوایل قرن هفدهم تا میانه قرن بیستم را دربر میگیرد. از جمله مجموعههای شاخص آن میتوان به «یادداشتها و روزنامههای گمبرون یا بندرعباس»، اسناد بخش دریایی و نظامی اداره هند، اسناد سیاسی و محرمانه، مدارک اقامتگاه و نمایندگیهای سیاسی بریتانیا در خلیج فارس و مجموعه نقشههای اداره هند اشاره کرد. کتاب مشهور لوریمر، یعنی فرهنگ جغرافیایی خلیج فارس، عمان و عربستان مرکزی، نیز بهصورت کامل در این پایگاه در دسترس است. معرفی رسمی محتویات کتابخانه دیجیتال قطر
آمار فیلترهای پایگاه، تصویری روشنتر از تنوع منابع به دست میدهد:
۷٬۵۹۵ پرونده آرشیوی
۷٬۳۸۳ نامه و مکاتبه
۴٬۱۱۷ قلم آرشیوی مستقل
۱٬۶۱۴ نقشه
۶۱۸ قطعه عکس
۳۰۰ رکورد نسخه خطی
۴۳۱ اثر یا بخش مستقل درون نسخههای خطی
۲۰۴ دفتر نامه
۱۱۴ طرح و نقشه فنی
۱۱۰ کتاب
۱۰۴ مجلد
دهها طراحی، نقاشی، چاپ سنگی، گزارش، دفتر روزانه، جدول آماری و بریده جراید
اعداد «نسخه خطی» و «اثر موجود در نسخه خطی» را نیز نباید با یکدیگر جمع کرد؛ زیرا ممکن است یک نسخه شامل چند رساله باشد و هر رساله رکورد جداگانهای داشته باشد. صفحه جستوجو و آمار جاری مجموعه
نسخههای خطی عربی و اسلامی
یکی از ارزشمندترین بخشهای این پایگاه، نسخههای خطی علمی عربی است. این نسخهها موضوعاتی چون پزشکی، ریاضیات، نجوم، هندسه، مهندسی، دامپزشکی و ابزارهای علمی را دربر میگیرند. برخی از آنها متعلق به سدههای نخست و میانه اسلامیاند و آثاری از سنتهای علمی یونانی، ایرانی و اسلامی را بازتاب میدهند.
مجموعه اصلی نسخههای عربی کتابخانه بریتانیا نزدیک به ۱۵ هزار اثر در حدود ۱۴ هزار مجلد دارد؛ البته تنها گزیدهای از آن در کتابخانه دیجیتال قطر منتشر شده است. این مجموعه مادر، از قرآن و تفسیر، حدیث، فقه، کلام، فلسفه و عرفان تا ادبیات، تاریخ، جغرافیا، پزشکی، نجوم، موسیقی، کشاورزی، شکار، بازداری، تعبیر خواب و علوم غریبه را شامل میشود و دامنه تاریخی آن از قرن هشتم تا قرن نوزدهم میلادی امتداد دارد. معرفی مجموعه نسخههای عربی کتابخانه بریتانیا
آیا استفاده از منابع آزاد است؟
مشاهده و دریافت منابع رایگان است. برای جستوجو، مشاهده صفحات و دریافت بسیاری از فایلها نیازی به خرید اشتراک یا عضویت وجود ندارد. اسناد در نمایشگرهای استاندارد Universal Viewer و Mirador نمایش داده میشوند و بسیاری از رکوردها امکان دریافت فایل PDF کامل یا تصویر منفرد را دارند. ارائه شناسه و پیوند IIIF نیز امکان نمایش تصاویر در نرمافزارهای پژوهشی، مقایسه نسخهها و استفاده فنی از دادهها را فراهم میکند. برای هر رکورد، شیوه پیشنهادی استناد علمی نیز ارائه شده است.
با این حال، «دسترسی رایگان» را باید از «آزادی کامل بازنشر» جدا کرد. مجوز هر تصویر یا سند در صفحه همان اثر مشخص شده است. طبق آمار فعلی پایگاه:
حدود ۱.۹۷ میلیون قلم تحت مجوز Open Government Licence قرار دارد؛
حدود ۲۴۷ هزار قلم در مالکیت عمومی یا Public Domain است؛
www.qdl.qa
About Qatar Digital Library
What is Qatar Digital Library, how did it come about, and what does it contain?
ادامه پست بالا
بیش از ۴۴ هزار قلم با یکی از مجوزهای Creative Commons منتشر شده است؛
استفاده از حدود ۳۲ هزار قلم فقط غیرتجاری است؛
وضعیت حقوقی حدود ۱۹۲ هزار قلم «نامشخص» ثبت شده است.
بنابراین، تقریباً تمام منابع را میتوان آزادانه دید و مطالعه کرد، اما برای چاپ، انتشار اینترنتی، استفاده تجاری یا بازنشر تصاویر باید مجوز همان قلم بررسی و مأخذ آن ذکر شود. برای نمونه، یک نقشه لاتینی عربستان متعلق به قرن هفدهم بهصورت PDF قابل دریافت است، مجوز مالکیت عمومی دارد و شناسه IIIF آن نیز ارائه شده است. نمونه رکورد و امکانات دریافت و بازاستفاده
اهمیت پایگاه برای پژوهشگران ایرانی
کتابخانه دیجیتال قطر، برخلاف نام آن، تنها درباره قطر نیست. ایران یکی از محورهای اصلی این مجموعه است؛ بهویژه برای پژوهش درباره بوشهر، بندرعباس، خرمشهر، سیستان و بلوچستان، جزایر خلیج فارس، روابط ایران و بریتانیا، قراردادها، مرزها، نفت، تلگراف، تجارت دریایی و تحولات دوره قاجار و پهلوی. رابط کاربری دوزبانه عربی و انگلیسی، جستوجوی متن و فیلترهایی بر اساس نوع منبع، تاریخ، زبان، مکان، موضوع، اشخاص، سازمانها و وضعیت حقوقی، دسترسی پژوهشگران را آسان کرده است.
در مجموع، کتابخانه دیجیتال قطر را باید بیش از آنکه یک «کتابخانه کتابهای دیجیتال» بدانیم، یک آرشیو عظیم اسناد تاریخی و نسخههای خطی به شمار آوریم؛ آرشیوی که نزدیک به دو و نیم میلیون صفحه را با کیفیت تصویری مناسب، فراداده تفصیلی و امکان دریافت رایگان در اختیار پژوهشگران سراسر جهان قرار داده است.
بیش از ۴۴ هزار قلم با یکی از مجوزهای Creative Commons منتشر شده است؛
استفاده از حدود ۳۲ هزار قلم فقط غیرتجاری است؛
وضعیت حقوقی حدود ۱۹۲ هزار قلم «نامشخص» ثبت شده است.
بنابراین، تقریباً تمام منابع را میتوان آزادانه دید و مطالعه کرد، اما برای چاپ، انتشار اینترنتی، استفاده تجاری یا بازنشر تصاویر باید مجوز همان قلم بررسی و مأخذ آن ذکر شود. برای نمونه، یک نقشه لاتینی عربستان متعلق به قرن هفدهم بهصورت PDF قابل دریافت است، مجوز مالکیت عمومی دارد و شناسه IIIF آن نیز ارائه شده است. نمونه رکورد و امکانات دریافت و بازاستفاده
اهمیت پایگاه برای پژوهشگران ایرانی
کتابخانه دیجیتال قطر، برخلاف نام آن، تنها درباره قطر نیست. ایران یکی از محورهای اصلی این مجموعه است؛ بهویژه برای پژوهش درباره بوشهر، بندرعباس، خرمشهر، سیستان و بلوچستان، جزایر خلیج فارس، روابط ایران و بریتانیا، قراردادها، مرزها، نفت، تلگراف، تجارت دریایی و تحولات دوره قاجار و پهلوی. رابط کاربری دوزبانه عربی و انگلیسی، جستوجوی متن و فیلترهایی بر اساس نوع منبع، تاریخ، زبان، مکان، موضوع، اشخاص، سازمانها و وضعیت حقوقی، دسترسی پژوهشگران را آسان کرده است.
در مجموع، کتابخانه دیجیتال قطر را باید بیش از آنکه یک «کتابخانه کتابهای دیجیتال» بدانیم، یک آرشیو عظیم اسناد تاریخی و نسخههای خطی به شمار آوریم؛ آرشیوی که نزدیک به دو و نیم میلیون صفحه را با کیفیت تصویری مناسب، فراداده تفصیلی و امکان دریافت رایگان در اختیار پژوهشگران سراسر جهان قرار داده است.
Qatar Digital Library
Arabia
This 1662 Latin map of Arabia is a copy of an earlier map by Willem Janszoon Blaeu (1571-1638), the founder of the Blaeu cartographic firm. It is one of the first maps to show internal features of the
آرشیو اینترنت؛ کتابخانهای با ۴۴ میلیون کتاب و ۸۳۵ میلیارد صفحه وب
«اینترنت آرشیو» (Internet Archive) یکی از بزرگترین طرحهای غیرانتفاعی جهان برای حفاظت و دسترسی به میراث دیجیتال است؛ نهادی که فعالیت خود را در سال ۱۹۹۶ آغاز کرد و هدف اعلامشدهاش «دسترسی همگانی به همه دانش» است. این مجموعه را بیش از همه با Wayback Machine میشناسند؛ سامانهای که نسخههای قدیمی وبسایتها را نگهداری میکند و برای پژوهشگران تاریخ معاصر و تاریخ اینترنت اهمیت ویژهای دارد.
بر اساس آخرین آمار رسمی منتشرشده از سوی این مجموعه که همچنان در منابع سال ۲۰۲۵ نیز مورد استناد قرار گرفته، ابعاد آرشیو بسیار چشمگیر است: بیش از ۸۳۵ میلیارد صفحه وب، ۴۴ میلیون کتاب و متن، ۱۵ میلیون فایل صوتی، ۱۰٫۶ میلیون ویدئو، ۴٫۸ میلیون تصویر و یک میلیون برنامه نرمافزاری. در بخش صوتی حدود ۲۵۵ هزار اجرای زنده موسیقی و در مجموعه ویدئویی حدود ۲٫۶ میلیون برنامه خبری تلویزیونی نگهداری میشود. حجم کل دادههای نگهداریشده نیز بیش از ۱۵۰ پتابایت گزارش شده است.
بخش کتاب و متن برای پژوهشگران اهمیت خاصی دارد. اینترنت آرشیو از سال ۲۰۰۵ برنامه گسترده دیجیتالسازی کتاب را آغاز کرد و در آمار منتشرشده، سرعت اسکن آن حدود ۴۴۰۰ کتاب در روز در ۲۰ مرکز در نقاط مختلف جهان اعلام شده است. بخشی از کتابها ــ بهویژه آثار خارج از محدودیتهای کپیرایت ــ آزادانه قابل مشاهده و دریافتاند، اما همه ۴۴ میلیون متن به معنای «۴۴ میلیون کتاب آزاد برای دانلود» نیست. بخشی از کتابهای جدیدتر تحت مقررات حقوق مؤلف قرار دارند و دسترسی به آنها ممکن است به شکل امانت دیجیتال یا با محدودیتهای دیگر انجام شود.
یکی از ویژگیهای مهم آرشیو، رایگان بودن استفاده عمومی از بخش بزرگی از خدمات است. ایجاد حساب کاربری نیز رایگان است و کاربران میتوانند مواد دیجیتال خود را در مجموعه بارگذاری کنند. علاوه بر مشارکت کاربران، اینترنت آرشیو با هزاران نهاد فرهنگی همکاری دارد و در برنامه Archive-It با بیش از ۱۲۰۰ کتابخانه و مؤسسه شریک برای انتخاب و حفاظت از صفحات وب همکاری کرده است.
اهمیت این مجموعه فقط در تعداد کتابها نیست. پژوهشگر میتواند در یک محیط واحد با کتاب، نسخههای دیجیتال متون قدیمی، نشریات، اسناد، تصاویر، فایلهای صوتی، فیلم، برنامههای رادیویی و تلویزیونی، نرمافزارهای قدیمی و نسخههای تاریخی وبسایتها روبهرو شود. از این جهت Internet Archive بیش از آنکه یک «کتابخانه دیجیتال» معمولی باشد، نوعی مخزن گسترده برای حافظه دیجیتال جهان است.
البته سیاست دسترسی آزاد این مجموعه در سالهای اخیر با چالشهای جدی حقوق مؤلف نیز روبهرو بوده است؛ بهخصوص شیوه امانتدهی نسخههای اسکنشده کتابهای دارای کپیرایت محل مناقشه با ناشران بوده و احکام قضایی باعث محدودتر شدن دسترسی به بخشی از کتابهای جدید شده است. بنابراین باید میان رایگان بودن خود پایگاه و آزاد بودن حقوقی همه منابع موجود در آن تفاوت گذاشت.
در مجموع، با ۴۴ میلیون کتاب و متن و صدها میلیارد نسخه ذخیرهشده از صفحات وب، اینترنت آرشیو یکی از مهمترین زیرساختهای جهان برای پژوهش تاریخی، کتابشناسی و حفاظت از میراث دیجیتال به شمار میرود؛ خصوصاً برای پژوهشگرانی که به دنبال کتابهای قدیمی، منابع کمیاب یا نسخههای حذفشده و قدیمی وبسایتها هستند.
ورود به Internet Archive
https://t.me/UT_Central_Library
«اینترنت آرشیو» (Internet Archive) یکی از بزرگترین طرحهای غیرانتفاعی جهان برای حفاظت و دسترسی به میراث دیجیتال است؛ نهادی که فعالیت خود را در سال ۱۹۹۶ آغاز کرد و هدف اعلامشدهاش «دسترسی همگانی به همه دانش» است. این مجموعه را بیش از همه با Wayback Machine میشناسند؛ سامانهای که نسخههای قدیمی وبسایتها را نگهداری میکند و برای پژوهشگران تاریخ معاصر و تاریخ اینترنت اهمیت ویژهای دارد.
بر اساس آخرین آمار رسمی منتشرشده از سوی این مجموعه که همچنان در منابع سال ۲۰۲۵ نیز مورد استناد قرار گرفته، ابعاد آرشیو بسیار چشمگیر است: بیش از ۸۳۵ میلیارد صفحه وب، ۴۴ میلیون کتاب و متن، ۱۵ میلیون فایل صوتی، ۱۰٫۶ میلیون ویدئو، ۴٫۸ میلیون تصویر و یک میلیون برنامه نرمافزاری. در بخش صوتی حدود ۲۵۵ هزار اجرای زنده موسیقی و در مجموعه ویدئویی حدود ۲٫۶ میلیون برنامه خبری تلویزیونی نگهداری میشود. حجم کل دادههای نگهداریشده نیز بیش از ۱۵۰ پتابایت گزارش شده است.
بخش کتاب و متن برای پژوهشگران اهمیت خاصی دارد. اینترنت آرشیو از سال ۲۰۰۵ برنامه گسترده دیجیتالسازی کتاب را آغاز کرد و در آمار منتشرشده، سرعت اسکن آن حدود ۴۴۰۰ کتاب در روز در ۲۰ مرکز در نقاط مختلف جهان اعلام شده است. بخشی از کتابها ــ بهویژه آثار خارج از محدودیتهای کپیرایت ــ آزادانه قابل مشاهده و دریافتاند، اما همه ۴۴ میلیون متن به معنای «۴۴ میلیون کتاب آزاد برای دانلود» نیست. بخشی از کتابهای جدیدتر تحت مقررات حقوق مؤلف قرار دارند و دسترسی به آنها ممکن است به شکل امانت دیجیتال یا با محدودیتهای دیگر انجام شود.
یکی از ویژگیهای مهم آرشیو، رایگان بودن استفاده عمومی از بخش بزرگی از خدمات است. ایجاد حساب کاربری نیز رایگان است و کاربران میتوانند مواد دیجیتال خود را در مجموعه بارگذاری کنند. علاوه بر مشارکت کاربران، اینترنت آرشیو با هزاران نهاد فرهنگی همکاری دارد و در برنامه Archive-It با بیش از ۱۲۰۰ کتابخانه و مؤسسه شریک برای انتخاب و حفاظت از صفحات وب همکاری کرده است.
اهمیت این مجموعه فقط در تعداد کتابها نیست. پژوهشگر میتواند در یک محیط واحد با کتاب، نسخههای دیجیتال متون قدیمی، نشریات، اسناد، تصاویر، فایلهای صوتی، فیلم، برنامههای رادیویی و تلویزیونی، نرمافزارهای قدیمی و نسخههای تاریخی وبسایتها روبهرو شود. از این جهت Internet Archive بیش از آنکه یک «کتابخانه دیجیتال» معمولی باشد، نوعی مخزن گسترده برای حافظه دیجیتال جهان است.
البته سیاست دسترسی آزاد این مجموعه در سالهای اخیر با چالشهای جدی حقوق مؤلف نیز روبهرو بوده است؛ بهخصوص شیوه امانتدهی نسخههای اسکنشده کتابهای دارای کپیرایت محل مناقشه با ناشران بوده و احکام قضایی باعث محدودتر شدن دسترسی به بخشی از کتابهای جدید شده است. بنابراین باید میان رایگان بودن خود پایگاه و آزاد بودن حقوقی همه منابع موجود در آن تفاوت گذاشت.
در مجموع، با ۴۴ میلیون کتاب و متن و صدها میلیارد نسخه ذخیرهشده از صفحات وب، اینترنت آرشیو یکی از مهمترین زیرساختهای جهان برای پژوهش تاریخی، کتابشناسی و حفاظت از میراث دیجیتال به شمار میرود؛ خصوصاً برای پژوهشگرانی که به دنبال کتابهای قدیمی، منابع کمیاب یا نسخههای حذفشده و قدیمی وبسایتها هستند.
ورود به Internet Archive
https://t.me/UT_Central_Library
داکیباکس؛ شبکهای ایرانی برای یکپارچهسازی کتابخانهها و منابع دیجیتال
داکیباکس (DOCiBOX) یک پلتفرم ایرانی برای مدیریت، جستوجو و اشتراکگذاری منابع کتابخانهای و دیجیتال است که فعالیت آزمایشی آن از ۱۹ شهریور ۱۴۰۴ آغاز شده است. ایده اصلی سامانه این است که منابع پراکنده کتابخانهها، مراکز پژوهشی، ناشران و مجموعههای شخصی در بستری واحد قابل شناسایی و در صورت وجود نسخه دیجیتال، قابل دسترسی باشند.
آمارهای منتشرشده نشان میدهد پایگاه در ماههای نخست فعالیت با سرعت قابل توجهی توسعه یافته است. تعداد منابع از حدود ۲٫۴۸ میلیون عنوان در پایان ماه نخست به ۲٫۵۸ میلیون در ماه دوم و ۲٫۶۴ میلیون در ماه سوم رسیده است. آمار جدیدتری که داکیباکس منتشر کرده، از افزایش مجموعه به ۳٬۹۳۶٬۵۱۱ رکورد حکایت دارد؛ یعنی نزدیک به چهار میلیون منبع کتابشناختی.
ترکیب نزدیک به چهار میلیون رکورد اخیر چنین اعلام شده است: **۳٬۶۲۱٬۲۶۸ کتاب، ۱۵۰٬۶۴۰ پایاننامه، ۵۳٬۵۷۵ سند، ۴۱٬۲۲۸ اثر چاپ سنگی، ۴۱٬۳۷۹ نسخه خطی و....
https://docibox.ir/
https://t.me/UT_Central_Library
داکیباکس (DOCiBOX) یک پلتفرم ایرانی برای مدیریت، جستوجو و اشتراکگذاری منابع کتابخانهای و دیجیتال است که فعالیت آزمایشی آن از ۱۹ شهریور ۱۴۰۴ آغاز شده است. ایده اصلی سامانه این است که منابع پراکنده کتابخانهها، مراکز پژوهشی، ناشران و مجموعههای شخصی در بستری واحد قابل شناسایی و در صورت وجود نسخه دیجیتال، قابل دسترسی باشند.
آمارهای منتشرشده نشان میدهد پایگاه در ماههای نخست فعالیت با سرعت قابل توجهی توسعه یافته است. تعداد منابع از حدود ۲٫۴۸ میلیون عنوان در پایان ماه نخست به ۲٫۵۸ میلیون در ماه دوم و ۲٫۶۴ میلیون در ماه سوم رسیده است. آمار جدیدتری که داکیباکس منتشر کرده، از افزایش مجموعه به ۳٬۹۳۶٬۵۱۱ رکورد حکایت دارد؛ یعنی نزدیک به چهار میلیون منبع کتابشناختی.
ترکیب نزدیک به چهار میلیون رکورد اخیر چنین اعلام شده است: **۳٬۶۲۱٬۲۶۸ کتاب، ۱۵۰٬۶۴۰ پایاننامه، ۵۳٬۵۷۵ سند، ۴۱٬۲۲۸ اثر چاپ سنگی، ۴۱٬۳۷۹ نسخه خطی و....
https://docibox.ir/
https://t.me/UT_Central_Library
داکیـباکس
پلتفرم مدیریت کتابخانهها و دسترسی به منابع دیجیتال | داکیباکس
داکیباکس؛ پلتفرم جامع مدیریت کتابخانهها و دسترسی به کتابها، مقالات، پایاننامهها و منابع دیجیتال. جستوجو، مطالعه و دانلود آنلاین کتاب الکترونیکی و صوتی.