📣 کتاب کودک، تراکت انتخاباتی

امروز (۱ سپتامبر ۲۰۲۶) هم‌زمان با آغاز سال تحصیلی برای ۲٫۶ میلیون دانش‌آموز اسرائیلی، صدها فعال حزب راست افراطی کتاب رایگانی دربارۀ بن‌گویر (وزیر امنیت) مقابل مدارس توزیع کردند.

کتاب مصور «وزیری که از پا ننشست» کارنامۀ چهارسالۀ بن‌گویر را با شعر روایت می‌کند.
روزنباوم (مشاور رسانه‌ای او) گفته این کتاب در آستانۀ انتخابات پارلمانی (۵۶ روز دیگر) به دست صدها هزار خواننده می‌رسد.

درخواست یک نهاد مدنی برای منع توزیع کتاب رد شد؛ اما مادر یکی از دانش‌آموزان گفت:

روز اول مدرسه باید روزی شاد باشد؛ اما کودکان با غرفه‌ای از نفرت روبه‌رو می‌شوند.

در سال ۲۰۲۵ از ۷٬۰۲۹ عنوان کتاب چاپی اسرائیل ۱٬۳۹۷ عنوان کتاب کودک و نوجوان بوده و حدود ۵۰۰ عنوان مربوط به جنگ بوده است.
اینجا کتاب نه کالایی فرهنگی، بلکه تبلیغی برای جذب رأی است که کودک آن را به خانه می‌برد.

📚 کاغذک

✳️ پایگاه‌های مشابه‌یاب در خدمت اصالت و سلامت پژوهش

کنترل همپوشانی و مشابهت متون علمی، یکی از مراحل مهم پیش از ارسال مقاله، پایان‌نامه یا گزارش پژوهشی است و می‌تواند به شناسایی بخش‌هایی از متن که نیازمند بازنویسی، ارجاع‌دهی یا بررسی دقیق‌تر هستند کمک کند. ابزارهای Plagiarism Checker یا مشابه‌یاب، متن پژوهشگر را با منابع موجود در وب و پایگاه‌های قابل دسترس خود مقایسه کرده و موارد دارای شباهت احتمالی را مشخص می‌کنند.

یکی از ابزارهای آنلاین کنترل مشابهت DupliChecker است که امکان وارد کردن متن، بارگذاری برخی قالب‌های فایل و بررسی میزان محتوای مشابه را فراهم می‌کند. این سامانه همچنین نتایج را به‌صورت درصدی نمایش داده و بخش‌های دارای تطابق احتمالی را مشخص می‌کند.

نشانی دسترسی به DupliChecker:

https://www.duplichecker.com/

ابزار Dustball Plagiarism Checker نیز از دیگر سامانه‌های آنلاین است که با هدف بررسی شباهت متنی و کمک به شناسایی بخش‌های تکراری در محتوای نوشته‌شده معرفی شده است و می‌تواند به‌عنوان یک ابزار اولیه برای بررسی متن مورد استفاده قرار گیرد.

نشانی دسترسی به Dustball:

http://www.dustball.com/cs/plagiarism.checker/

سومین ابزار SmallSEOTools Plagiarism Checker است که امکان بررسی متن یا فایل و ارائه گزارش مشابهت را فراهم می‌کند. این ابزار بر اساس توضیحات رسمی خود، تطابق‌های دقیق و جزئی را تفکیک کرده و منابع دارای شباهت را نمایش می‌دهد؛ همچنین قابلیت بررسی محتوای بازنویسی‌شده را نیز ارائه می‌کند.

نشانی دسترسی به SmallSEOTools:

https://smallseotools.com/plagiarism-checker/

با این حال، پژوهشگران باید توجه داشته باشند که درصد مشابهت به‌تنهایی نشان‌دهنده سرقت علمی نیست و تفسیر گزارش نیازمند بررسی انسانی، توجه به ارجاعات، نقل‌قول‌های مستقیم و ماهیت علمی متن است. این ابزارها به‌ویژه برای کنترل اولیه پیش از ارسال اثر مفید هستند، اما جایگزین سامانه‌های تخصصی مورد استفاده دانشگاه‌ها و ناشران یا داوری علمی درباره اصالت پژوهش محسوب نمی‌شوند. استفاده آگاهانه از مشابه‌یاب‌ها، همراه با ارجاع‌دهی صحیح و رعایت اصول اخلاق پژوهش، می‌تواند نقش مهمی در ارتقای اصالت، شفافیت و سلامت علمی آثار پژوهشی داشته باشد.

https://t.me/UT_Central_Library

🏛 معرفی کتابخانه‌های بزرگ جهان | کتابخانه ملی سیچینی مجارستان (National Széchényi Library)
🔷 درباره کتابخانه:

کتابخانه ملی سیچینی، واقع در کاخ قلعه بودا در بوداپست، کتابخانه ملی رسمی مجارستان است که در ۲۵ نوامبر ۱۸۰۲ توسط کنت فرنتس سیچینی بنیان‌گذاری شد. این نجیب‌زاده میهن‌دوست مجارستانی با سفر به کشورهای مختلف اروپا و گردآوری کتاب‌های مجارستانی، مجموعه‌ی اولیه‌ی خود را فراهم و به ملت اهدا کرد؛ سال بعد (۱۸۰۳) این مجموعه به‌صورت کتابخانه‌ای عمومی در «پِست» گشوده شد. در سال ۱۸۰۸ «موزه ملی مجارستان» تأسیس و کتابخانه در دل آن ادغام شد. تنها در سال ۱۹۴۹ کتابخانه دوباره از موزه جدا و به نهادی مستقل با نام کنونی تبدیل شد و در سال ۱۹۸۵ به مقر فعلی خود در کاخ قلعه بودا منتقل گردید.

💠 ویژگی‌های شاخص:

🔷 گنجینه کوروینا: بخشی از نسخه‌های خطی نفیس کتابخانه‌ی سلطنتی دوران رنسانس شاه ماتیاش کوروینوش — یکی از مهم‌ترین کتابخانه‌های رنسانس اروپا خارج از ایتالیا — در این‌جا نگهداری و دیجیتالی‌سازی شده است.

🔷 کشف علمی نایاب: در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶، پژوهشگر جوان کتابخانه، مارتون سواک ، طی فهرست‌نویسی مجموعه‌ی نسخ کهن، قطعه‌ای نایاب از «کتاب مقدس ۳۶ خطی» (نسخه‌ای متمایز از کتاب مقدس معروف ۴۲ خطی گوتنبرگ، که با تیپوگرافی اولیه‌ی گوتنبرگ در بامبرگ چاپ شده) شناسایی کرد. این برگه، حاوی بخش‌هایی از باب هفتم کتاب دانیال، به‌صورت وارونه در جلد یک کتاب چاپی ۱۵۶۶ به‌عنوان تقویت‌کننده‌ی جلد به کار رفته بود.

🔷 انبار آرشیوی مدرن: در ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۴ انبار آرشیوی جدیدی با مساحت ۱۱ هزار متر مربع و ۸۱ هزار متر طول قفسه‌بندی در شهر پیلیش‌چابا (نزدیک بوداپست) افتتاح شد. این ساختمان دارای اتاق سرور برای پشتیبان‌گیری جغرافیایی از اسناد دیجیتال کتابخانه ملی و نیز آزمایشگاه مرمت است.

🔷 پلتفرم دیجیتال یکپارچه: در ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۶ سامانه‌ی جدید «پل سیچینی» هم‌زمان با افزودن ۱۵ میلیون صفحه محتوای دیجیتال جدید راه‌اندازی شد؛ این پلتفرم بیش از ۴ میلیون رکورد از کاتالوگ، کتابخانه‌ی الکترونیک مجارستان (MEK)، آرشیو نشریات ادواری (EPA)، آرشیو تصاویر دیجیتال (DKA) و کتابخانه‌ی مجازی کوروینا را از طریق یک درگاه جست‌وجوی واحد در دسترس کاربران قرار می‌دهد.

🔷 همکاری بین‌المللی: این کتابخانه در سال ۲۰۰۶ به شبکه‌ی «کتابخانه‌ی اروپا» (The European Library) — که بستر پیشین و مرتبط با یوروپیانا (Europeana) بود — پیوست.

🌐 درگاه‌های دیجیتال:
وب‌سایت رسمی (نسخه انگلیسی):
https://oszk.hu/en
کتابخانه دیجیتال و کتاب‌های الکترونیک:
https://oszk.hu/en/digital_library
کاتالوگ مرکزی آنلاین (نکتار):
https://oszk.hu/oszk_katalogusok

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

عنوان مقاله: Purpose before policy: academic integrity, generative AI, and rhetorical stance
مولفان: Tristan B. Taylor; Travis LaCroix
ناشر: Springer Nature
سال انتشار : 2026

این مقاله به بررسی چالش‌های صداقت آکادمیک در عصر هوش مصنوعی مولد می‌پردازد و استدلال می‌کند که بحران کنونی بیش از آنکه ناشی از خطای فردی دانشجویان باشد، نتیجه‌ی تناقضات ساختاری در دانشگاه‌های مدرن است. نویسندگان با تحلیل بیانیه‌های مأموریت دانشگاه‌های برجسته، نشان می‌دهند که چگونه نهادهای آموزشی میان ترویج فناوری‌های نوین و مجازات استفاده از آن‌ها دچار سردرگمی سیاستی شده‌اند. در نهایت، مقاله تأکید می‌کند که دانشگاه‌ها تنها زمانی می‌توانند از دانشجویان انتظار پایبندی به اصول اخلاقی داشته باشند که بین اهداف آموزشی، شیوه‌های تدریس و سیاست‌های تکنولوژیک خود انسجام ایجاد کنند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

The Transmission and Dynamics of the Textual Sources of Islam: Essays in Honour of Harald Motzki
ویراستاران:
Nicolet Boekhoff-van der Voort
Kees Versteegh
Joas Wagemakers
ناشر: Brill
محل نشر: Leiden – Boston
سال انتشار: 2011
این کتاب مجموعه‌مقالاتی است که به افتخار Harald Motzki (هارالد موتسکی)، پژوهشگر برجستهٔ حدیث و تاریخ صدر اسلام، منتشر شده و بخش مهمی از مقالات آن به انتقال و تحول متون و روایات اسلامی، به‌ویژه حدیث و منابع اولیه اسلامی مربوط است.
https://t.me/UT_Central_Library

معرفی کتاب
The Transmission and Dynamics of the Textual Sources of Islam: Essays in Honour of Harald Motzki
به کوشش: Nicolet Boekhoff-van der Voort، Kees Versteegh و Joas Wagemakers
Leiden/Boston: Brill, 2011
مجموعه Islamic History and Civilization، جلد 89
xvi + 495 صفحه.
این اثر جشن‌نامه‌ای است در بزرگداشت هارالد موتسکی (Harald Motzki)، اسلام‌شناس آلمانی که بیش از همه به سبب تحقیقاتش درباره تاریخ حدیث، فقه نخستین، سیره پیامبر و به‌ویژه روش isnād-cum-matn analysis شناخته می‌شود. اهمیت موتسکی در مطالعات اسلامی غربی در این است که در برابر بدبینی شدید برخی از پژوهشگران سده بیستم نسبت به منابع حدیثی اولیه، کوشید نشان دهد که با تحلیل دقیق شبکه اسناد و مقایسه متون مختلف یک روایت، می‌توان به لایه‌هایی بسیار قدیمی‌تر از تدوین نهایی کتاب‌های حدیث دست یافت. یک مرور علمی کتاب نیز اثر مهم موتسکی درباره آغاز فقه اسلامی را از آثاری می‌داند که فضای شدیداً شکاکانه مطالعات غربی درباره منابع نخستین اسلام را به نحو جدی به چالش کشید.
به همین دلیل، این جشن‌نامه صرفاً مجموعه‌ای پراکنده در تجلیل از یک استاد نیست؛ بخش قابل توجهی از آن عملاً با پرسشی درگیر است که در مرکز تحقیقات موتسکی قرار داشت:
از متونی که امروز در اختیار داریم، تا چه اندازه می‌توان به مراحل قدیم‌تر سنت اسلامی و حتی قرن نخست هجری بازگشت؟
ایده اصلی کتاب
ویراستاران میان دو موضوع پیوند برقرار کرده‌اند. موضوع نخست Transmission، یعنی تولید و انتقال قرآن، حدیث، سیره و دیگر متون اسلامی است؛ موضوع دوم Dynamics، یعنی زندگی بعدی این متون: اینکه مسلمانان در دوره‌های مختلف چگونه آنها را تفسیر کرده، تغییر معنا داده و در مسائل اجتماعی، سیاسی و دینی به کار گرفته‌اند.
از این رو کتاب فقط درباره «اصالت حدیث» نیست. دامنه زمانی آن از نخستین سده‌های اسلام تا مسلمانان معاصر اروپا و جریان‌های سلفی امتداد می‌یابد. ناشر نیز هدف کتاب را فراتر رفتن از تمرکز سنتی مطالعات غربی بر تاریخی‌بودن یا نبودن متون و توجه همزمان به چگونگی تفسیر و کاربرد قرآن و حدیث در زندگی مسلمانان معرفی می‌کند.
کتاب بر همین اساس به چهار بخش تقسیم شده است: تولید (Production)، انتقال (Transmission)، تفسیر (Interpretation) و دریافت/کاربرد (Reception).
۱. تولید منابع اسلامی
این بخش برای پژوهش تاریخی از مهم‌ترین قسمت‌های کتاب است و پنج مقاله دارد.
مقاله نخست از Nicolet Boekhoff-van der Voort است:
The Kitāb al-maghāzī of ʿAbd al-Razzāq b. Hammām al-Ṣanʿānī: Searching for Earlier Source-Material، صص 27–48.
این مقاله برای کاری که شما این روزها درباره المصنف انجام می‌دهید، احتمالاً مهم‌ترین مقاله کل مجموعه است. مسئله نویسنده این است که مواد مغازی موجود نزد عبدالرزاق از کجا آمده‌اند و آیا می‌توان در درون این مجموعه، منابع و لایه‌های پیشین را شناسایی کرد. این دقیقاً در امتداد پروژه پژوهشی موتسکی است: المصنف را صرفاً کتابی متعلق به اوایل قرن سوم نبینیم، بلکه آن را مخزنی از مجموعه‌های بسیار قدیمی‌تر بدانیم که عبدالرزاق آنها را از استادان خود دریافت کرده است.
اهمیت این نگاه بسیار زیاد است. مثلاً اگر مجموعه‌ای از روایات عبدالرزاق عمدتاً از معمر بن راشد و معمر از زهری یا دیگران آمده باشد، دیگر تاریخ اطلاعات موجود در المصنف را نمی‌توان صرفاً با تاریخ وفات عبدالرزاق (211ق) سنجید. باید پرسید چه مقدار از ساختار و محتوای آن به مجموعه استادان او تعلق دارد.
Scott Lucas در نقد مفصل خود بر کتاب نکته جالبی دارد: او می‌گوید موتسکی بود که اهمیت فوق‌العاده مصنف عبدالرزاق را برای شناخت حقوق و سنت اسلامی قرون اول و دوم به شکل جدی به پژوهشگران غربی یادآوری کرد، اما با وجود این، این منبع عظیم هنوز کمتر از اندازه شایسته‌اش مورد استفاده قرار گرفته است. او همچنین متذکر می‌شود که در همین جشن‌نامه تنها همین مقاله نخست مستقیماً با مصنف عبدالرزاق سروکار دارد.
این نکته برای پروژه فعلی شما درباره ایران و ایرانیان در المصنف نیز از نظر روش‌شناختی مهم است: اگر گزارشی در المصنف پیدا شود، قدم بعدی صرفاً تحلیل محتوای آن نیست؛ باید دید عبدالرزاق آن را از چه کسی گرفته و خوشه روایات آن استاد در کتاب چگونه است. به این ترتیب گاه می‌توان تاریخ تقریبی ورود آن اطلاعات به سنت مکتوب را یک یا چند نسل عقب برد.
ادامه در پست بعدی

ادامه پست بالا

مقاله دوم، از Gregor Schoeler، درباره کتاب المغازی موسی بن عقبه است و می‌کوشد اطلاعات تازه‌ای درباره این اثر بسیار کهن سیره‌ای عرضه کند. مقاله سوم، نوشته Maribel Fierro، انتقال حدیث در اندلس و رابطه میان عناصر محلی و شبکه جهانی حدیث را بررسی می‌کند. دو مقاله بعدی بیشتر قرآنی‌اند: Fred Leemhuis نسخه‌ای غیرمعمول از قرآن در کتابخانه دانشگاه Groningen را مطالعه می‌کند و Claude Gilliot به مجموعه‌های عربی قرائت/lectionary مکه می‌پردازد.
در نتیجه «تولید» در این کتاب فقط به معنای تألیف کتاب نیست؛ بحث بر سر این است که متن اسلامی چگونه از مواد پیشین ساخته می‌شود و چه ردپاهایی از مراحل قبلی تولید متن در نسخه نهایی باقی مانده است.
۲. انتقال: از واقعه تاریخی تا روایت مکتوب
بخش دوم پنج تحقیق دارد و مستقیماً با مسئله انتقال اخبار تاریخی مرتبط است.
مقاله Andreas Görke با عنوان Prospects and Limits in the Study of the Historical Muhammad از عنوانش هم روشن است: امکانات و محدودیت‌های بازسازی «محمد تاریخی» را بررسی می‌کند. اینجا مسئله مهم آن است که نه می‌توان منابع اسلامی متأخرتر را بدون نقد تاریخی پذیرفت و نه لزوماً باید آنها را یکسره کنار گذاشت. همین فضای میانه، از مشخصه‌های مکتب پژوهشی مرتبط با موتسکی است.
پس از آن Jens Scheiner فتح دمشق را بر اساس کهن‌ترین منابع تاریخ‌پذیر بررسی می‌کند؛ یعنی یک واقعه مشخص تاریخی به آزمایشگاهی برای سنجش نحوه شکل‌گیری گزارش‌های فتوحات تبدیل می‌شود.
Michael Lecker نیز روایت قتل تاجر یهودی Ibn Sunayna را بررسی کرده و آن را نمونه‌ای از انتقال یک گزارش خانوادگی اصیل تلقی می‌کند. سپس Maher Jarrar به ابن ابی‌یحیی، اخباری بحث‌برانگیز مدینه در قرن دوم هجری، می‌پردازد. مقاله آخر این بخش از Gerard Wiegers درباره انتقال پیشگویی‌های Jean de Roquetaillade در میان مسلمانان اسپانیای مسیحی قرون میانه و اوایل دوره جدید است.
بنابراین این بخش نشان می‌دهد که «انتقال» فقط انتقال حدیث با سند نیست؛ خبر تاریخی، حافظه خانوادگی، سیره، اخبار فتوحات و حتی متون مسیحی که وارد محیط اسلامی شده‌اند همگی می‌توانند موضوع تاریخ انتقال متن باشند.
۳. تفسیر؛ متن ثابت، معناهای متغیر
بخش سوم چهار مقاله دارد. یکی از جذاب‌ترین آنها مقاله Uri Rubin درباره آیات 10ـ11 سوره دخان است:
“A day when heaven shall bring a manifest smoke” (Q. 44:10–11)
روبین تفسیر این آیات را در قرآن و سنت تفسیری بعدی مقایسه می‌کند و از خلال تحول تفسیر آیات، به تحول تصویر پیامبر در سنت پساقرآنی توجه می‌کند.
مقاله بعدی درباره تفسیر ضحاک بن مزاحم و داستان نام مورچه و دعوت به جنگ مقدس است. این مقاله از جهت تاریخ تفاسیر نخستین قرآن اهمیت دارد.
اما دو مقاله دیگر ما را ناگهان وارد جهان جدید می‌کنند. Joas Wagemakers بحث جالبی درباره مفهوم «جهل» در یک منازعه جهادی ـ سلفی پیرامون تکفیر دارد؛ یعنی اینکه آیا جهل می‌تواند مانع حکم تکفیر باشد. Herbert Berg نیز نحوه بازخوانی شخصیت محمد و قرآن در اندیشه Elijah Muhammad را بررسی می‌کند.
این تغییر دوره تاریخی عمدی است: ویراستاران می‌خواهند نشان دهند تاریخ متن با تولید آن پایان نمی‌یابد. یک آیه یا حدیث ممکن است هزار سال بعد در محیطی کاملاً متفاوت، معنایی تازه پیدا کند.
۴. دریافت و کاربرد اجتماعی قرآن و حدیث
بخش پایانی شاید برای متخصص تاریخ حدیث کلاسیک کمتر از دو بخش نخست جذاب باشد، اما برای فهم نظریه کلی کتاب ضروری است.
پنج مقاله درباره این موضوعات آمده است: حقوق بشر در گفتمان اسلامی جدید؛ سیاسی‌شدن علم جرح و تعدیل نزد ربیع بن هادی المدخلی و منازعه بر سر مرجعیت دینی؛ رابطه جوانان مسلمان هلند با قرآن؛ پیروی از منهج سلفی در محیط‌های اینترنتی؛ و سرانجام تحلیل حدیث مشهور درباره بیشتر بودن زنان در میان اهل دوزخ.
اینجا دیگر سؤال این نیست که «این حدیث چه زمانی پدید آمده؟» بلکه سؤال می‌شود:
یک حدیث یا آیه امروز چگونه فهمیده می‌شود؟ چه کسی حق تفسیر آن را دارد؟ چگونه وارد نزاع سیاسی یا هویتی می‌شود؟ و رسانه جدید، مهاجرت و زندگی در غرب چه تغییری در رابطه مسلمان با متن ایجاد می‌کند؟
و این همان «Dynamics» موجود در عنوان کتاب است
ادامه در پست بعدی: 👇👇

https://t.me/UT_Central_Library

ادامه از پست بالا
👆👆👆👇👇👇👇

اما یک اشکال ساختاری کتاب
Scott C. Lucas در نقد کتاب به نکته درستی اشاره کرده است. اگرچه ویراستاران ۱۹ مقاله را زیر چهار عنوان Production، Transmission، Interpretation و Reception قرار داده‌اند، در عمل حجم عمده مقالات در دو قطب زمانی متمرکز شده است: دو قرن نخست اسلام و اسلام معاصر. دوره بسیار طولانی میان این دو، حضور بسیار کمتری دارد. او مشخصاً می‌گوید فقط سه مقاله به‌طور جدی در فاصله تقریباً 200 تا 1350 هجری قرار می‌گیرند.
بنابراین عنوان کتاب از محتوای واقعی آن اندکی جامع‌تر است. این کتاب «تاریخ کامل تحول منابع متنی اسلام» نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از مطالعات موردی است که دو حوزه مورد علاقه شاگردان و همکاران موتسکی ـ اسلام آغازین و کاربرد معاصر متون ـ در آن برجسته شده است.

جایگاه موتسکی در پسِ کتاب
نکته‌ای که کتاب را از یک مجموعه مقاله معمولی مهم‌تر می‌کند، روش پژوهشی موتسکی است. او در مطالعات حدیثی راهی میان دو موضع گشود: از یک سو پذیرش ساده گزارش‌های منابع حدیثی و از سوی دیگر شکاکیتی که تقریباً همه روایات موجود در مجموعه‌های قرن دوم و سوم را ساخته دوره‌های بعد می‌دانست.
روش مشهور isnād-cum-matn می‌کوشد تعداد زیادی از طرق یک روایت را گرد آورد، روابط میان اسناد را مشخص کند و سپس تغییرات متن را با تغییرات شبکه ناقلان مقایسه نماید. Scott Lucas نیز در مرور این جشن‌نامه این روش را از مهم‌ترین دستاوردهای موتسکی می‌داند و تأکید می‌کند که وی با آن در برابر رویکردهایی ایستاد که بخش عمده منابع حدیثی اولیه را عملاً از پژوهش تاریخی کنار می‌گذاشتند.
این دقیقاً توضیح می‌دهد که چرا عبدالرزاق در کار موتسکی اهمیت ویژه‌ای پیدا کرد. المصنف به سبب حجم عظیم نقل‌هایش و ذکر منظم شیوخ و طرق انتقال، برای چنین تحلیل‌هایی منبعی بسیار مناسب است.
https://t.me/UT_Central_Library

سوره حمد

( اندازه : ۹۳.۸ × ۶۴ سانتی متر )
( عرضه شده در حراج کریستیز - لندن انگلستان )

#کوفی_تزئینی
#کوفی_قدما
#کوفی
@Calligraphy_Archive

ارزیابی دانشجویان در عصر هوش مصنوعی

هوش مصنوعی روش‌های سنتی ارزیابی دانشجویان را به چالش کشیده است. در یادداشت منتشرشده در Nature در 25 اگوست 2026، میانگین نمره یک آزمون خارج از کلاس ۹۶ درصد و آزمون نهایی کتاب‌بسته ۴۸٫۶ درصد بود؛ شکافی که نشان می‌دهد بسیاری از تکالیف را AI به‌راحتی انجام می‌دهد. راه‌حل، ممنوعیت هوش مصنوعی نیست، بلکه بازطراحی ارزیابی‌ها است. دانشجویان باید توانایی تشخیص خطا، نقد پاسخ‌های تولیدشده توسط AI، راستی‌آزمایی، استدلال مستقل و دفاع شفاهی از تحلیل خود را بیاموزند. در عصر AI، هدف آموزش نباید صرفاً دستیابی به پاسخ صحیح، بلکه پرورش تفکر انتقادی و تشخیص حقیقت از پاسخ ظاهراً معتبر باشد.

https://www.nature.com/articles/d41586-026-02632-z

@SotudehGPT

✍🏻 #یادداشت #اختصاصی #رویداد #گزارش_رویداد

🔺 ظهور زبان فارسی: فهم تحول نوشتار از دوره‌ ساسانی به دوره اسلامی 🔺

🔹 گزارشی از سخنرانی دکتر کارلو چرتی در دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس (۲۹ ژانویه ۲۰۲۶) 🔹

🔺 The Rise of Persian: Understanding the Evolution of Writing in the Sasanian and Early Islamic Periods🔺

مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی: زبان فارسی با پیشینه‌ای هزاران ساله و سنتی پیوسته، یکی از غنی‌ترین میراث‌های فرهنگی و تاریخی جهان به شمار می‌رود که بررسی سیر تطور آن از صورت‌های باستانی تا شکل‌گیری فارسی نو، همواره از پویاترین مباحث در حوزه مطالعات ایران‌شناسی بوده است. در این میان، دوره گذار از فارسی میانه (پهلوی) در امپراتوری ساسانی به زایش و بالندگی فارسی نو در نخستین قرون اسلامی، اهمیتی بنیادین دارد. چگونگی گسترش جغرافیایی این زبان در فلات ایران و نقش نهادهای قدرتمندی چون دیوان‌سالاری، ارتش و روحانیت در تثبیت آن، نیازمند واکاوی دقیق بر اساس مستندات تاریخی است.

دکتر کارلو چرتی (ایران‌شناس و زبان‌پژوه ایتالیایی) در سیمناری با موضوع «ظهور زبان فارسی: فهم تحول نوشتار از دوره‌ ساسانی به دوره اسلامی» که در تاریخ ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ در دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس برگزار شد، با تکیه بر شواهد دست‌اول، کتیبه‌ها و اسناد مکتوب کمتر شناخته‌شده، روند پیوسته‌ی گسترش زبان فارسی را از دوران ساسانی تا شکل‌گیری متون آغازین فارسی نو بررسی و تحلیل کرده است. دکتر چرتی هم‌اکنون به عنوان نخستین صاحب کرسی فردوسی در مطالعات زرتشتی به دپارتمان کلاسیک و ادیان دانشگاه کالیفرنیا در ارواین پیوسته است، و پیش از این استاد زبان‌شناسی تاریخی، ادیان و تاریخ ایران در دانشگاه ساپینزای رم بوده است. فعالیت‌های دکتر چرتی گستره وسیعی از کاوش‌های میدانی باستان‌شناسی تا انتشارات علمی را در بر می‌گیرد که محور اصلی آن‌ها تاریخ ساسانیان به عنوان یک پدیده باستانی و اواخر دوران باستان، و همچنین سنت‌های ادبی مرتبط با آن، اعم از منابع اوستایی و سنت‌های تفسیری زرتشتی به زبان فارسی میانه (ادبیات پهلوی) است. از جمله آثار او تصحیح و ترجمه انتقادی رساله‌ی آخرالزمانی زند بهمن یسن و مونوگراف ادبیات پهلوی است که جامع‌ترین بررسی متون فارسی میانه ساسانی تا به امروز به شمار می‌رود.

برای مطالعه گزارشی از سخنان ارائه‌شده در این سمینار به این لینک مراجعه کنید.

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی
@islamicstudies

دو فصلنامه علمی ـ تخصصی مجله «علوم اسلام و انسانی دیجیتال»


https://disah.inoor.ir/


https://t.me/UT_Central_Library

🔰مطالعه پیش از خواب؛
ترفندی ساده برای آرام کردن مغز و بهبود خواب(ibna.ir/x6JP6)

🔸کارشناسان سلامت مغز و متخصصان خواب می‌گویند مطالعه کتاب پیش از خواب می‌تواند با دور کردن فرد از صفحه‌نمایش، کاهش نشخوار فکری و ایجاد یک روال ثابت شبانه، به مغز کمک کند از حالت «هشیاری» وارد وضعیت «استراحت» شود؛ البته انتخاب محتوای آرام و غیرهیجان‌انگیز اهمیت زیادی دارد

🔸یکی از مشکلات رایج هنگام خواب، ادامه یافتن افکار روزانه است؛ از مرور اتفاقات گذشته گرفته تا نگرانی درباره کارهای روز بعد یا حتی یادآوری اتفاقی ناخوشایند که سال‌ها پیش رخ داده است.

🔸بویارسکایت معتقد است مزیت اصلی مطالعه نه لزوماً خود کتاب، بلکه عمل خواندن و تمرکز ذهن روی یک موضوع مشخص است. وقتی فرد درگیر یک کتاب آرام می‌شود، احتمال اینکه گفت‌وگوهای پراسترس، وظایف فردا یا محرک‌های تلفن همراه را در ذهن خود مرور کند، کاهش می‌یابد

🔸متخصصان توصیه می‌کنند برای مطالعه شبانه، در صورت امکان از کتاب‌های چاپی یا کتاب‌خوان‌های ساده با نمایشگر جوهر الکترونیکی (E-Ink) استفاده شود.

🔸خواندن کتاب با تلفن همراه یا تبلت می‌تواند بخشی از مشکلات استفاده از فناوری پیش از خواب را حفظ کند؛ از جمله قرار گرفتن در معرض نور آبی و وسوسه بررسی پیام‌ها، شبکه‌های اجتماعی و سایر محتواها.


@ibna_official

🔎 هوش مصنوعی؛ بازرس تازه‌نفس ادبیات علمی برای کشف خطاهای پنهان

مجله Nature در گزارشی منتشر شده در ۶ اوت ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که عامل‌های هوش مصنوعی می‌توانند برای بررسی گسترده ادبیات علمی و کشف خطاهای قدیمی به کار گرفته شوند.
در یکی از نمونه‌ها، یک سامانه هوش مصنوعی خطاهایی را در مقادیر نقطه‌جوش مولکول‌ها در یک پایگاه مرجع شیمیایی شناسایی کرد؛ داده‌هایی که سال‌ها مورد استفاده پژوهشگران قرار گرفته بودند.
اهمیت این تحول در آن است که AI می‌تواند حجم بسیار بزرگی از مقالات، داده‌ها و منابع را با سرعتی بررسی کند که برای پژوهشگر انسانی بسیار زمان‌بر است.
چنین قابلیتی می‌تواند به راستی‌آزمایی منابع، کنترل کیفیت داده‌ها و افزایش قابلیت اعتماد ادبیات علمی کمک کند.
این فناوری همچنین می‌تواند برای کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی علمی در شناسایی خطاهای استنادی، داده‌های مشکوک و اطلاعات ناسازگار ارزشمند باشد.
بااین‌حال، Nature تأکید می‌کند که تشخیص خطا توسط AI به معنای درست‌بودن خودکار نتیجه آن نیست و خروجی سامانه همچنان به بررسی متخصصان نیاز دارد.
یکی از کاربردهای مهم این فناوری، بررسی «حقایق عینی» مانند مقادیر عددی، مشخصات مواد و اطلاعات قابل راستی‌آزمایی است؛ حوزه‌ای که امکان کنترل انسانی نتایج در آن بیشتر است.
این تحول می‌تواند مفهوم مرور ادبیات پژوهش را نیز تغییر دهد؛ زیرا در آینده پژوهشگر به‌جای جست‌وجوی صرف منابع، می‌تواند از AI برای یافتن تناقض‌ها و نقاط نیازمند بررسی استفاده کند.
برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، مهارت مهم آینده نه فقط استفاده از AI، بلکه ارزیابی انتقادی یافته‌های آن و بازگشت به منبع اصلی خواهد بود.
برای دانشگاه‌ها نیز این روند ضرورت آموزش «سواد هوش مصنوعی پژوهشی» و مهارت‌های راستی‌آزمایی اطلاعات را بیش از گذشته برجسته می‌کند.
بنابراین، AI را نباید داور نهایی صحت علمی دانست؛ بلکه بهتر است آن را دستیار قدرتمندی برای کشف خطا و هدایت پژوهشگر به سمت شواهدی که نیازمند بررسی دقیق‌ترند تلقی کرد.
پیام اصلی گزارش این است که آینده اعتبارسنجی علم احتمالاً ترکیبی از سرعت و مقیاس AI و قضاوت تخصصی انسان خواهد بود.

Stokel-Walker, C. (2026, August 6). AI agents are checking the scientific literature — and spotting decades-old errors. Nature. https://www.nature.com/articles/d41586-026-02235-8

https://t.me/UT_Central_Library