#تقویم_فرهنگی امروز، ۲۳ فروردین ۱۳۹۷

۲۶ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۷۱، محسن صبا ـ پژوهشگر، کتابدار و مترجم ـ درگذشت.
محسن صبا در سال ۱۲۸۵ در تهران به دنیا آمد. او از نوادگان فتحعلی خان صبا ملک‌الشعرای دربار فتحعلی شاه قاجار بود. محسن صبا پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی در مدرسه‌ی دارالفنون، به فرانسه رفت. دانشنامه‌ی دکتری حقوق را از فرانسه گرفت و به ایران بازگشت و به تدریس پرداخت. همچنین دوره‌ی مدرسه‌ی عالی «شارت» را که مخصوص آموزش‌های مربوط به آرشیو و بایگانی و کتابداری است، در فرانسه گذراند.
دکتر محسن صبا مؤسس «گروه ملی کتاب‌شناسی ایران»، همچنین مؤسس «کمیته‌ی بایگانی ملی وابسته به یونسکو» بود. وی استاد کرسی آمار دانشکده‌ی حقوق و استاد بایگانی و روش تحقیق در دانشکده‌ی ادبیات نیز بود. از مهم‌ترین آثار و کتاب‌های تألیفی وی، «کتاب‌شناسی گُل‌های حافظ»، ترجمه‌ی سفرنامه‌های مختلف و «اصول فن کتابداری» است. از جمله خدمات دیگر دکتر صبا، پایه‌گذاری «کتابخانه‌ی بانک ملی ایران» است.
استاد دکتر محسن صبا ـ پژوهشگر، کتابدار، و مترجم ـ در ۲۳ فروردین ۱۳۷۱ در ۸۶سالگی در آمریکا درگذشت.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

‍ افتتاح کتابخانه مسجد اعظم با حضور صدر الاشراف رئیس مجلس سنا و شخصیت‌های حوزوی
پانزده روز پس از ارتحال آیت الله العظمی بروجردی در تاریخ 27 شوال 1380 ه‌.ق مطابق با 25 فروردین1340، کتابخانه با حضور آیت الله فاضل لنکرانی، آیت الله گلپایگانی، آقای صدرالاشراف(رئیس مجلس سنا)، حجج اسلام والمسلمین سید محمدحسن و سید احمد طباطبایی بروجردی، آیت الله علوی بروجردی و جمعی از شخصیت ها به طور رسمی افتتاح شد.
منبع: @boroujerdiLib

@UT_Central_Library

نشست تخصصی بررسی شخصیت اسکندر در سینمای جهان، 8 اردیبهشت، کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، برگزار کننده موسسه باستانشناسی و چند موسسه دیگر.

@UT_Central_Library

شاهرخ مسکوب

#تقویم_فرهنگی امروز، ۲۳ فروروین ۱۳۹۷

۱۳ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۸۴، شاهرخ مسکوب ـ نویسنده و اندیشمند فرهنگی ـ درگذشت.
شاهرخ مسکوب در سال ۱۳۰۱ در بابل به دنیا آمد و در ۱۳ سالگی همراه خانواده به اصفهان رفت. آشنایی او با ادبیات اروپا از طریق ترجمه‌های آثار هوگو، لامارتین و شاتو بریان صورت گرفت. مسکوب در سال ۱۳۲۴ وارد دانشکده‌ی حقوق دانشگاه تهران شد و ۴ سال بعد، از آن جا فارغ‌التحصیل گردید. فعالیت‌های سیاسی ضد حکومت او موجب شد در دهه‌ی ۱۳۳۰ دربند شود و سال‌ها در تبعید زندگی کند. او پس از انقلاب به پاریس رفت و در آن جا تا آخرین لحظات زندگی به فعالیت‌های ادبی خود ادامه داد. مسکوب، شاه‌نامه‌شناس نیز بود. کتاب «مقدمه‌ای بر رستم و اسفندیار» او، مشهورترین و در عین حال علمی‌ترین کار پژوهشی‌اش بر روی شاه‌نامه است. «سوک سیاوش»، از دیگر آثار تحقیقی مسکوب در همین زمینه است. دو اثر درباره‌ی سیاست و فرهنگ با نام‌های «کارنامه‌ی ناتمام» و «هویت ایرانی و زبان فارسی» نیز از یادگارهای مسکوب است. همچنین ترجمه‌ی سه تراژدی سوفوکل در مجموعه‌ای با عنوان «افسانه‌های تبایو» یا «پرومته‌ی در زنجیر» اثر آشیل.
استاد شاهرخ مسکوب ـ نویسنده، مترجم و پژوهشگر فرهنگ ـ در ۲۳ فروردین ۱۳۸۴ در ۸۱ سالگی بر اثر نوعی سرطان خون در پاریس درگذشت و پس از چند روز، پیکرش برای خاکسپاری به ایران منتقل شد.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

قمر آریان

#تقویم_فرهنگی امروز، ۲۳ فروردین ۱۳۹۷

۶ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۹۱، بانو دکتر قمر آریان ـ ادیب و پژوهشگر ـ درگذشت.
قمر آریان در سال ۱۳۰۱ در شهر مشهد متولد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به پایان رسانید. دو سه سالی در دانشسرای مقدماتی دختران مشهد به تدریس پرداخت، سپس برای ادامه‌ی تحصیل به تهران آمد. در سال ۱۳۲۷ از دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران دانشنامه‌ی لیسانس گرفت. در سال ۱۳۳۲ با یکی از همشاگردی‌هایش ـ عبدالحسین زرین‌کوب؛ استاد سال‌های بعد زبان و ادبیات فارسی همین دانشکده ـ ازدواج کرد. سپس به دوره‌ی دکتری ادبیات وارد شد. در تمام این دوران، از محضر استادان نامداری چون بدیع‌الزمان فروزانفر، احمد بهمنیار، علی‌اصغر حکمت، جلال همایی، دکتر محمد معین، دکتر ذبیح‌اللـه صفا، دکتر حسین خطیبی و در زبان‌های باستانی از محضر استادان؛ پورداود، مقدم و دکتر صادق‌کیا بهره‌مند شد و رساله‌ی دکتری خود را با عنوان «مسیحیت و تأثیر آن در ادب فارسی» در سال ۱۳۳۷ با درجه‌ی بسیار خوب گذراند.
مقالات، اشعار و ترجمه‌های دکتر قمر آریان در مجلات ادبی تهران از جمله «یغما»، «سخن»، «مهرگان»، «مروارید» و «راهنمای کتاب» منتشر شده است. یک دوره‌ی یکساله «راهنمای کتاب» به سردبیری وی نیز منتشر گردید.
استاد دکتر قمر آریان ـ ادیب و پژوهشگر ـ در ۲۳ فروردین ۱۳۹۱ در ۹۰ سالگی در تهران شمع وجودش خاموش گشت.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

سید محمد فرزان بیرجندی

#تقویم_فرهنگی امروز، ۲۴ فروردین ۱۳۹۷

۴۸ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۴۹، علامه سید محمد فرزان ـ ادیب ـ درگذشت.
استاد سید محمد فرزان بیرجندی در سال ۱۲۷۳ در بیرجند در استان خراسان به دنیا آمد. او در طی فراگیری کتب صرفی و نحوی، به مطالعه‌ی کتاب‌های ادبیات عرب دوره‌ی جاهلیت نیز پرداخت. چند سال هم در مدارس و دانشکده‌های الهیات و ادبیات دانشگاه تهران تدریس کرد. استاد فرزان بیرجندی افزون بر اطلاعات وسیع در ادبیات عرب، زبان فرانسه را به خوبی می‌دانست. او درباره‌ی «کلیله و دمنه»، «مرزبان‌نامه» و نیز «قرآن کریم»، کتاب‌هایی به نگارش درآورده است. استاد سید محمد فرزان بیرجندی در ۲۴ فروردین ۱۳۴۹ در ۷۶ سالگی در تهران درگذشت و در بقعه‌ی ابوالفتوح رازی در ری به خاک سپرده شد.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

#تقویم_فرهنگی امروز، ۲۴ فروردین ۱۳۹۷

۷۵۸ سال پیش در چنین روزی در سال ۶۸۱ هجری، ابن خلّکان ـ مورّخ مشهور مسلمان ـ درگذشت.
ابوالعباس شمس‌الدین احمد بن ابراهیم بن ابی بکر بن خَلِّکان، معروف به «ابن خَلِّکان»، در سال ۶۰۸ هجری، در شهر اربیل، در خاندانی از تبار برمکیان که از علما و فقها بودند، به دنیا آمد. پس از تحصیل مقدمات در زادگاه خود، راهی شام و مصر گردید و به تعلیم و تعلّم و تألیف پرداخت.
کتاب معروف ابن خلّکان به نام «وَفَیاتُ الاَعیان و اَنباءُ اَبناءِ الزَّمان»، یکی از بزرگترین و سودمندترین کتاب‌های موضوع رجال است که ۱۸ سال به نوشتن آن مشغول بوده است. این کتاب که به «تاریخ ابن خلّکان» معروف است، شرح حال حدود ۸۵۰ نفر از مشاهیر علمای اسلامی در علوم مختلف را بیان کرده است.
ابن خلّکان در ۲۶ رجب ۶۸۱ هجری، در ۷۳ سالگی در دمشق وفات یافت و پیکرش را در دامنه‌ی کوه «قاسیون» به خاک سپردند. کوه قاسیون در شمال شهر دمشق است و دامنه‌ی آن که به «صالحیه» مشهور است، مدفن بسیاری از دانشمندان از جمله «محیی‌الدین بن عربی» است.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولاً مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَ الْحِكْمَةَ
بعثت، خاتم پیامبران الهی (ص) مبارک
@UT_Central_Library

عیدانه
قصیده برده بوصیری، مشهورترین اشعار در مدح رسول خدا (ص) است.
صوت این قصیده به همراه مدخل دایرة المعارف بزرگ اسلامی درباره این قصیده خدمت فرهیختگان تقدیم می‌شود. 👇

@UT_Central_Library

منبع:
@majmaeparishani

@UT_Central_Library

منبع:
@majmaeparishani

@UT_Central_Library

🌱 استقبال دانشجویان از خدمات تالار مطالعه کتابخانه مرکزی،امروز جمعه 24 فروردین ماه.

@UT_Central_Library

🌱 تالار مطالعه کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، روزهای جمعه نیز از ساعت 14 الی 22 آماده خدمات رسانی به دانشجویان دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران می باشد.

@UT_Central_Library

از بس که چهره سوده تو را بر در آفتاب
بگرفته آستان تو را بر زر آفتاب

از بهر دیدنت چو سراسیمه‌عاشقان
گاهی ز روزن آید و گاه از در آفتاب

آرامگاه عطار نیشابوری

#تقویم_فرهنگی امروز، ۲۵ فروردین ۱۳۹۷

امروز، «روز بزرگداشت عطار نیشابوری»‌ است.
شيخ فريدالدين ابوحامد محمد معروف به عطار نیشابوری، متخلص به «فرید»، شاعر و نویسنده‌ی مشهور ایرانی نیمه‌ی دوم سده‌ی ششم و ربع اول سده‌ی هفتم هجری‌ است. او در «كدكن» از توابع نيشابور متولد شد. درباره‌ی تاریخ تولد و مرگ وی اطلاع دقیقی در دست نیست و روایات مختلفی ذکر شده است. استاد شفیعی کدکنی زندگی او را پر از ابهام، رمز و ایهام می‌داند و در مقدمه‌ی «مختارنامه» و به نقل از کتاب «شرح احوال عطار» تألیف بدیع‌الزمان فروزانفر، تولد او را در ۵۴۰ هـجری می‌داند. پدر عطار ـ ابوبکر ابراهیم ـ پیشه‌ی عطاری داشت. عطار از آن‌جا که داروسازی را از شیخ مجدالدین بغدادی فرا گرفت و به کار عطاری و درمان بیماران ‌پرداخت، به «عطار» آوازه یافت. او تحصیلات خود را در نیشابور دنبال کرد و علوم زمانش را آموخت. آثار متنوعش گواه بر این ا‌ست که در دانش‌ها و فنون ادبی، کلام، نجوم، تفسیر آیات و احادیث و فقه و دیگر علوم تبحر داشته و در علم گیاه‌شناسی و پزشکی استاد بوده است. او ذوقی عرفانی و مسلکی صوفی‌منشانه داشت. هرچند در مورد گرایش او به عرفان داستان‌های گوناگونی در تذکره‌ها نقل شده است، ولی عطار در مقدمه‌ی «تذکره‌الاولیاء» علت گرایش خود به صوفیان و عارفان و پیروی از ایشان را، علاقه‌اش از دوران کودکی برمی‌شمرد و نقش ابوسعید ابوالخیر ـ عارف و شاعر ایرانی ـ و بهره‌گیری از دانش وی را در این امر، مهم و مؤثر می‌داند.
عطار سفرهای متعددی کرد و عاقبت در زادگاهش اقامت گزید. برخی او را «شيخ‌الاولياء» و برخی دیگر «سليمان ثانى» خوانده‌اند. روزگار پیری عطار همزمان با حمله‌ی خانمانسوز مغول به ایران بود. مشهور است كه عطار در ۶۱۸ هـجری ـ دو سال پس از حمله‌ی مغول ـ در نيشابور به دست مغولان كشته شد، اگرچه تاريخ‌هاى متعددى براى درگذشتش گفته‌اند كه محل ترديد است و لیکن حدود ۶۱۶ تا ۶۲۷ هـجری ذکر شده است.
مزار عطار در نيشابور، نزديك مزار خيام است که در سده‌ی نهم هجری به همت امير ‌عليشير نوايى از فرهنگمردان و سیاستمداران دوره‌ی تیموری تجديد بنا شد. عطار داراى آثار متعددى است و تذكره‌نويسان روايات مختلفی درباره‌ی تعداد آن آورده‌اند و از ۴۵ تا ۱۹۰ كتاب را به او نسبت داده‌اند که از آن جمله می‌توان مثنوی‌های «اشترنامه»، «بلبل‌نامه»، «پندنامه»، «جواهرنامه»، «جوهرالذات»، «حیدرنامه»، «خسرونامه»، «سی‌فصل»، «شرح‌القلب»، «گل و هرمز»، «لسان‌الغیب»، «مظهرالعجائب»، «نزهت‌الاحباب»، «هیلاج‌نامه»، «وصلت‌نامه»، «ولدنامه» و «اخوان‌الصفا» را نام برد. استاد محمدرضا شفیعی کدکنی ـ عطارشناس معاصر ـ بر این باور است که بسیاری از این آثار از عطار نیستند و آثار مسلم وی عبارتند از: «منطق‌الطیر»، «اسرارنامه»، «الهی‌نامه»، «مصیبت‌نامه»، «خسرونامه»، «تذکره‌الاولیاء»، «دیوان قصائد و غزلیات» و «رباعیات» (مختارنامه).
درباره‌ی عطار چند کتاب نوشته شده که معتبر‌ترین آن‌ها، «دریای جان» از هلموت ریتر، «شرح احوال عطار» اثر استاد فروزانفر، «زبور پارسی» از دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی و «درباره‌ی عطار» اثر دکتر عبدالحسین زرین‌کوب است.
عطار به واسطه‌ی خلق آثار متعدد، نمادی از فرهنگ والای ایرانی و اسلامی به شمار می‌رود و از جایگاه ویژه‌ای در تاریخ فرهنگ و ادب ایران‌زمین برخوردار است.
۲۵ فروردین ماه در ایران، «روز بزرگداشت عطار» نامیده شده است.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی