🥽 کتابخانهها در جهان مجازی؛ آزمایشگاههای VR و AR چگونه تجربه یادگیری را متحول میکنند؟
واقعیت مجازی (VR) با ایجاد یک محیط دیجیتال و فراگیر و واقعیت افزوده (AR) با افزودن عناصر دیجیتال به محیط واقعی، در حال تبدیلشدن به بخشی از زیرساختهای آموزشی و پژوهشی کتابخانههای دانشگاهی هستند.
مهمترین خدمات این آزمایشگاهها:
• آموزش و یادگیری تجربی: دانشجویان میتوانند مفاهیم پیچیده را در محیطهای سهبعدی و تعاملی تجربه کنند؛ برای مثال، آناتومی یا محیطهای تاریخی.
• پژوهش و نمونهسازی: پژوهشگران میتوانند محیطها و مدلهای مجازی ایجاد کرده و ایدههای خود را پیش از اجرای واقعی آزمایش کنند.
• مصورسازی داده: نمایش دادههای پیچیده در محیط سهبعدی میتواند درک الگوها و روابط میان دادهها را آسانتر کند.
• تولید محتوای VR/AR: برخی کتابخانهها، نرمافزار و ایستگاههای کاری برای تولید محتوای واقعیت مجازی و افزوده نیز دارند.
• امانت تجهیزات: هدستها، دوربینهای ۳۶۰ درجه و سایر تجهیزات XR در برخی کتابخانهها مانند تجهیزات عادی کتابخانه قابل امانت هستند.
https://t.me/UT_Central_Library
واقعیت مجازی (VR) با ایجاد یک محیط دیجیتال و فراگیر و واقعیت افزوده (AR) با افزودن عناصر دیجیتال به محیط واقعی، در حال تبدیلشدن به بخشی از زیرساختهای آموزشی و پژوهشی کتابخانههای دانشگاهی هستند.
مهمترین خدمات این آزمایشگاهها:
• آموزش و یادگیری تجربی: دانشجویان میتوانند مفاهیم پیچیده را در محیطهای سهبعدی و تعاملی تجربه کنند؛ برای مثال، آناتومی یا محیطهای تاریخی.
• پژوهش و نمونهسازی: پژوهشگران میتوانند محیطها و مدلهای مجازی ایجاد کرده و ایدههای خود را پیش از اجرای واقعی آزمایش کنند.
• مصورسازی داده: نمایش دادههای پیچیده در محیط سهبعدی میتواند درک الگوها و روابط میان دادهها را آسانتر کند.
• تولید محتوای VR/AR: برخی کتابخانهها، نرمافزار و ایستگاههای کاری برای تولید محتوای واقعیت مجازی و افزوده نیز دارند.
• امانت تجهیزات: هدستها، دوربینهای ۳۶۰ درجه و سایر تجهیزات XR در برخی کتابخانهها مانند تجهیزات عادی کتابخانه قابل امانت هستند.
https://t.me/UT_Central_Library
🌍 نمونههایی از کتابخانههای دانشگاهی پیشرو که دارای آزمایشگاههای VR و AR هستند
۱. کتابخانههای دانشگاه مینهسوتا – آمریکا
این کتابخانه خدمات اختصاصی واقعیت مجازی ارائه میدهد و از آن برای آموزش، پژوهش و پروژههای دانشجویی استفاده میکند. کارگاههایی مانند «VR برای آناتومی» و «VR برای علوم سلامت» نیز برگزار میشود.
صفحه خدمات واقعیت مجازی کتابخانه مینهسوتا
۲. کتابخانه دانشگاه هاروارد – آمریکا
کتابخانه هاروارد دارای استودیوی واقعیت مجازی و افزوده در Cabot Science Library است که برای طراحی، آموزش و پژوهش در محیطهای immersive استفاده میشود. تجهیزات آن شامل Valve Index و HTC Vive و نرمافزارهایی مانند Unity و Gravity Sketch است.
استودیوی AR/VR کتابخانه هاروارد
۳. کتابخانه دانشگاه کلگری – کانادا
کتابخانه Taylor Family Digital Library سه فضای واقعیت مجازی دارد؛ از جمله استودیوی VR و اتاق توسعه VR که برای پروژههای پژوهشی و توسعه فناوری مورد استفاده قرار میگیرد.
خدمات واقعیت مجازی کتابخانه دانشگاه کلگری
۴. کتابخانه دانشگاه آلبرتا – کانادا
کتابخانه این دانشگاه دارای آزمایشگاه VR در کتابخانه علوم سلامت و یک استودیوی VR در مرکز Digital Scholarship است. این فضاها برای یادگیری، آزمایش و تولید محتوای immersive در اختیار دانشجویان و اعضای هیئت علمی قرار دارند.
آزمایشگاه VR کتابخانه دانشگاه آلبرتا
۵. کتابخانههای دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی – آمریکا
کتابخانههای NC State دارای چند فضای تخصصی از جمله VR Studio، VR Usability Lab و VR Pod هستند و علاوه بر فضاهای اختصاصی، تجهیزات VR/AR را نیز در اختیار کاربران قرار میدهند.
خدمات VR/AR کتابخانههای NC State
۶. کتابخانه دانشگاه ایلینوی – آمریکا
محیط IDEA Lab در Grainger Engineering Library یک فضای اختصاصی برای VR و AR دارد و تجهیزاتی مانند HTC Vive، Oculus، Valve Index و Microsoft HoloLens و همچنین ایستگاههای کاری مجهز به نرمافزارهای Unity و Unreal را ارائه میکند.
خدمات VR/AR کتابخانه دانشگاه ایلینوی
۷. کتابخانه دانشگاه میامی – آمریکا
کتابخانه Richter دارای XR Community Lab است که برای تجربه و نمایش پروژههای واقعیت مجازی و افزوده در اختیار کاربران قرار دارد و تجهیزاتی مانند HTC Vive، Oculus، Meta Quest، Magic Leap و Microsoft HoloLens ارائه میکند.
آزمایشگاه XR کتابخانه دانشگاه میامی
۸. کتابخانه دانشگاه آریزونا – آمریکا
کتابخانه دانشگاه آریزونا دارای Terry Seligman VR Studio است؛ فضایی عمومی برای تجربه محیطهای مجازی که از فناوریهایی مانند HTC Vive و Meta Quest 3 استفاده میکند.
استودیوی VR کتابخانه دانشگاه آریزونا
تجربه این کتابخانهها نشان میدهد که آزمایشگاه VR/AR صرفاً خرید چند هدست نیست؛ بلکه یک خدمت پژوهشی و آموزشی است که میتواند شامل فضای اختصاصی، تجهیزات، نرمافزار، امانت فناوری، آموزش، مشاوره و پشتیبانی از پروژههای دانشگاهی باشد. این مدل میتواند یکی از خدمات نسبتاً جذاب و آیندهنگرانه برای کتابخانههای دانشگاهی ایران باشد.
https://t.me/UT_Central_Library
۱. کتابخانههای دانشگاه مینهسوتا – آمریکا
این کتابخانه خدمات اختصاصی واقعیت مجازی ارائه میدهد و از آن برای آموزش، پژوهش و پروژههای دانشجویی استفاده میکند. کارگاههایی مانند «VR برای آناتومی» و «VR برای علوم سلامت» نیز برگزار میشود.
صفحه خدمات واقعیت مجازی کتابخانه مینهسوتا
۲. کتابخانه دانشگاه هاروارد – آمریکا
کتابخانه هاروارد دارای استودیوی واقعیت مجازی و افزوده در Cabot Science Library است که برای طراحی، آموزش و پژوهش در محیطهای immersive استفاده میشود. تجهیزات آن شامل Valve Index و HTC Vive و نرمافزارهایی مانند Unity و Gravity Sketch است.
استودیوی AR/VR کتابخانه هاروارد
۳. کتابخانه دانشگاه کلگری – کانادا
کتابخانه Taylor Family Digital Library سه فضای واقعیت مجازی دارد؛ از جمله استودیوی VR و اتاق توسعه VR که برای پروژههای پژوهشی و توسعه فناوری مورد استفاده قرار میگیرد.
خدمات واقعیت مجازی کتابخانه دانشگاه کلگری
۴. کتابخانه دانشگاه آلبرتا – کانادا
کتابخانه این دانشگاه دارای آزمایشگاه VR در کتابخانه علوم سلامت و یک استودیوی VR در مرکز Digital Scholarship است. این فضاها برای یادگیری، آزمایش و تولید محتوای immersive در اختیار دانشجویان و اعضای هیئت علمی قرار دارند.
آزمایشگاه VR کتابخانه دانشگاه آلبرتا
۵. کتابخانههای دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی – آمریکا
کتابخانههای NC State دارای چند فضای تخصصی از جمله VR Studio، VR Usability Lab و VR Pod هستند و علاوه بر فضاهای اختصاصی، تجهیزات VR/AR را نیز در اختیار کاربران قرار میدهند.
خدمات VR/AR کتابخانههای NC State
۶. کتابخانه دانشگاه ایلینوی – آمریکا
محیط IDEA Lab در Grainger Engineering Library یک فضای اختصاصی برای VR و AR دارد و تجهیزاتی مانند HTC Vive، Oculus، Valve Index و Microsoft HoloLens و همچنین ایستگاههای کاری مجهز به نرمافزارهای Unity و Unreal را ارائه میکند.
خدمات VR/AR کتابخانه دانشگاه ایلینوی
۷. کتابخانه دانشگاه میامی – آمریکا
کتابخانه Richter دارای XR Community Lab است که برای تجربه و نمایش پروژههای واقعیت مجازی و افزوده در اختیار کاربران قرار دارد و تجهیزاتی مانند HTC Vive، Oculus، Meta Quest، Magic Leap و Microsoft HoloLens ارائه میکند.
آزمایشگاه XR کتابخانه دانشگاه میامی
۸. کتابخانه دانشگاه آریزونا – آمریکا
کتابخانه دانشگاه آریزونا دارای Terry Seligman VR Studio است؛ فضایی عمومی برای تجربه محیطهای مجازی که از فناوریهایی مانند HTC Vive و Meta Quest 3 استفاده میکند.
استودیوی VR کتابخانه دانشگاه آریزونا
تجربه این کتابخانهها نشان میدهد که آزمایشگاه VR/AR صرفاً خرید چند هدست نیست؛ بلکه یک خدمت پژوهشی و آموزشی است که میتواند شامل فضای اختصاصی، تجهیزات، نرمافزار، امانت فناوری، آموزش، مشاوره و پشتیبانی از پروژههای دانشگاهی باشد. این مدل میتواند یکی از خدمات نسبتاً جذاب و آیندهنگرانه برای کتابخانههای دانشگاهی ایران باشد.
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
نخستین آیین رونمایی و نکوداشت استاد ابوالفضل عرب زاده از سلسله برنامههای "مشاهیر کتاب"
در کتابخانه (آیت الله بروجردی، مسجد اعظم) (دوشنبه 26 مرداد 1405).
جناب عرب زاده که خود اهل دانش هستند، سالهای پیش از انقلاب رئیس کتابخانه دارالتبلیغ اسلامی و بعد از انقلاب عمدتا رئیس کتابخانه آیت الله گلپایگانی بوده اند.
https://t.me/UT_Central_Library
در کتابخانه (آیت الله بروجردی، مسجد اعظم) (دوشنبه 26 مرداد 1405).
جناب عرب زاده که خود اهل دانش هستند، سالهای پیش از انقلاب رئیس کتابخانه دارالتبلیغ اسلامی و بعد از انقلاب عمدتا رئیس کتابخانه آیت الله گلپایگانی بوده اند.
https://t.me/UT_Central_Library
آیین_نامه_کمک_به_مستمندان_از_محل_عوارض_بنزین.pdf
1.8 MB
📕 آیین نامه کمک به مستمندان از محل عوارض بنزین
📌این لایحهٔ قانونی و آییننامهٔ مصوب آذر ۱۳۳۱، برای کمک به مستمندان، دریافت یک ریال عوارض از هر لیتر بنزین مصرفی را تعیین کرده و اجرای آن را بر عهدهٔ وزارت دارایی و کشور گذاشته است. بر این اساس، در هر شهر کمیسیونی با ریاست فرماندار و عضویت شهردار، رؤسای دادگستری، شهربانی، ژاندارمری و چهار معتمد، وجوه وصولی را صرف مسکن، خوراک، پوشاک و ابزار کار مستمندان کرده و در صورت مازاد، به ساخت بناهای عامالمنفعه (با اولویت نگهداری از مستمندان، بیماران بینوا و دبستانهای آموزش اجباری) میپردازد؛ نظارت مالی نیز بر عهدهٔ هیئتی منتخب از کمیسیون (صندوقدار، حسابدار و کارپرداز) است.
کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib
📌این لایحهٔ قانونی و آییننامهٔ مصوب آذر ۱۳۳۱، برای کمک به مستمندان، دریافت یک ریال عوارض از هر لیتر بنزین مصرفی را تعیین کرده و اجرای آن را بر عهدهٔ وزارت دارایی و کشور گذاشته است. بر این اساس، در هر شهر کمیسیونی با ریاست فرماندار و عضویت شهردار، رؤسای دادگستری، شهربانی، ژاندارمری و چهار معتمد، وجوه وصولی را صرف مسکن، خوراک، پوشاک و ابزار کار مستمندان کرده و در صورت مازاد، به ساخت بناهای عامالمنفعه (با اولویت نگهداری از مستمندان، بیماران بینوا و دبستانهای آموزش اجباری) میپردازد؛ نظارت مالی نیز بر عهدهٔ هیئتی منتخب از کمیسیون (صندوقدار، حسابدار و کارپرداز) است.
کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (lib.ut.ac)
Audio
کتاب هزار راه نرفته به قلم شادی خوشکار (زیر نظر فریدون عموزاده خلیلی) نخستین بار در سال ۱۳۹۶ توسط انتشارات امینالضرب به چاپ رسید. این اثر به بررسی تاریخچه کارآفرینی در ایران و روایت مستند خاطرات چهار کارآفرین برجسته و اثرگذار ایرانی شامل اصغر قندچی، علیاکبر رفوگران، رضا نیازمند و امیرمنصور عطایی و تلاشهایشان در مسیر بومیسازی صنایع میپردازد. بخش عمدهای از این نوشتار به شرح زندگی و دستاوردهای اصغر قندچی، بنیانگذار شرکت ایرانکاوه و پدر صنعت کامیونسازی ایران اختصاص دارد که با بومیسازی قطعات، تحولی در حملونقل جادهای ایجاد کرد. همچنین، تجربیات علیاکبر رفوگران، تولیدکننده خودکار و عطر بیک، به عنوان الگویی از پشتکار و نوآوری در صنعت بیان شده است. این پیشگامان صنعت در خلال خاطرات خود، الگوهای ارزشمندی را برای انجام کارآفرینی سالم، خلاقانه و اخلاقمدار بازگو میکنند. این مجموعه با رویکردی مستند، تلاش میکند از طریق بازخوانی خاطرات مدیران موفق، مسیر توسعه اقتصادی و اخلاق حرفهای را برای نسلهای آینده روشن کند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
🔰گفتوگو با حامد آرضائی، پژوهشگر تاریخ علم دانشگاه تهران
ابنسینا؛ فراتر از چهره آشنای یک طبیب(ibna.ir/x6JDf)
🔸حامد آرضائی: ابنسینا با «قانون فی طب»، دانش پراکنده پزشکی را در قالبی منظم و ماندگار سامان داد. این فیلسوف-پزشک ایرانی، با پیوند دادن تجربه بالینی و استدلال فلسفی، الگویی ساخت که قرنها در جهان اسلام و اروپا مرجع آموزش پزشکی بود.
🔸تردیدی نیست که ابنسینا در مباحث «نظریِ» پزشکی فوقالعاده توانمند بود. این تسلط تئوریک، ریشه در مقام او به عنوان یک فیلسوف و اندیشهورز نامدار دارد. مجلد نخست کتاب قانون که به مباحث پایهای و نظری اختصاص دارد، بعدها بهشدت مورد توجه پزشکانی قرار گرفت که با رویکردی فلسفی و تئوریک به دنبال درک ماهیت بیماریها و سلامت بودند.
🔸دربارهی سنت علمی او نیز باید گفت که ابنسینا، همچون سایر حوزههای اندیشهاش، از آزادی فکری ویژهای برخوردار بود. او ضمن تسلط بر اصول و مبانی پزشکی پیشینیان نظیر جالینوس و پزشکان پیش از خود، در صورت لزوم به نقد جدی آرای آنها میپرداخت و دیدگاههای نوین و مستقل خود را پیش میکشید.
🔸 او مهمترین کتاب فلسفی خود را که شاید تأثیرگذارترین کتاب فلسفی قرون میانه باشد، با نامی پزشکی مینامد؛ «الشّفاء»؛ و متقابلاً مهمترین کتاب پزشکی خود را با نامی که بار حقوقی، منطقی و نظرورزانه دارد نامگذاری میکند؛ القانون.
🔸ابنسینا در گزارش دوران کودکی و نوجوانی خود میگوید پس از فراگیری ادبیات و قرآن، در حدود دهسالگی به ریاضیات و هندسه روی آورده است. او اصول اقلیدس در هندسه و مجسطی بطلمیوس در نجوم را نزد استادش ابوعبدالله ناتلی خواند و خیلی زود از استاد خود پیشی گرفت. این برآمده از یک سنت کهن بود که آموزش ریاضیات را مقدم بر سایر علوم میدانستند.
@ibna_official
ابنسینا؛ فراتر از چهره آشنای یک طبیب(ibna.ir/x6JDf)
🔸حامد آرضائی: ابنسینا با «قانون فی طب»، دانش پراکنده پزشکی را در قالبی منظم و ماندگار سامان داد. این فیلسوف-پزشک ایرانی، با پیوند دادن تجربه بالینی و استدلال فلسفی، الگویی ساخت که قرنها در جهان اسلام و اروپا مرجع آموزش پزشکی بود.
🔸تردیدی نیست که ابنسینا در مباحث «نظریِ» پزشکی فوقالعاده توانمند بود. این تسلط تئوریک، ریشه در مقام او به عنوان یک فیلسوف و اندیشهورز نامدار دارد. مجلد نخست کتاب قانون که به مباحث پایهای و نظری اختصاص دارد، بعدها بهشدت مورد توجه پزشکانی قرار گرفت که با رویکردی فلسفی و تئوریک به دنبال درک ماهیت بیماریها و سلامت بودند.
🔸دربارهی سنت علمی او نیز باید گفت که ابنسینا، همچون سایر حوزههای اندیشهاش، از آزادی فکری ویژهای برخوردار بود. او ضمن تسلط بر اصول و مبانی پزشکی پیشینیان نظیر جالینوس و پزشکان پیش از خود، در صورت لزوم به نقد جدی آرای آنها میپرداخت و دیدگاههای نوین و مستقل خود را پیش میکشید.
🔸 او مهمترین کتاب فلسفی خود را که شاید تأثیرگذارترین کتاب فلسفی قرون میانه باشد، با نامی پزشکی مینامد؛ «الشّفاء»؛ و متقابلاً مهمترین کتاب پزشکی خود را با نامی که بار حقوقی، منطقی و نظرورزانه دارد نامگذاری میکند؛ القانون.
🔸ابنسینا در گزارش دوران کودکی و نوجوانی خود میگوید پس از فراگیری ادبیات و قرآن، در حدود دهسالگی به ریاضیات و هندسه روی آورده است. او اصول اقلیدس در هندسه و مجسطی بطلمیوس در نجوم را نزد استادش ابوعبدالله ناتلی خواند و خیلی زود از استاد خود پیشی گرفت. این برآمده از یک سنت کهن بود که آموزش ریاضیات را مقدم بر سایر علوم میدانستند.
@ibna_official
ایبنا
ابنسینا؛ فراتر از چهره آشنای یک طبیب
حامد آرضائی: ابنسینا با «قانون فی طب»، دانش پراکنده پزشکی را در قالبی منظم و ماندگار سامان داد. این فیلسوف-پزشک ایرانی، با پیوند دادن تجربه بالینی و استدلال فلسفی، الگویی ساخت که قرنها در جهان اسلام و اروپا مرجع آموزش پزشکی بود.
🔻روزی که پزشکی مدرن وارد کلاس شد
🔹در تهرانِ قاجار، آموزش پزشکی هنوز بیشتر بر سنتهای قدیمی استوار بود. با تأسیس دارالفنون در ۱۸۵۱ میلادی، آموزش علوم جدید از جمله طب و جراحی نیز وارد مدرسه تازهتأسیس شد. یکی از چهرههای مهم این تحول، یاکوب ادوارد پولاک، پزشک و جراح اتریشی بود که در سال ۱۸۵۱ به ایران آمد و از نخستین استادان طب دارالفنون شد.
🔹پولاک تنها به آموزش نظری اکتفا نمیکرد؛ تشریح، جراحی و آموزش عملی را نیز وارد برنامه آموزشی کرد و شاگردانش را با روشهای پزشکی اروپایی آشنا ساخت. برخی از نخستین دانشآموختگان دارالفنون نیز بعدها برای تکمیل آموزش خود به اروپا اعزام شدند.
🔹به این ترتیب، دارالفنون یکی از نخستین مسیرهای ورود آموزش سازمانیافته پزشکی جدید به ایران شد؛ مسیری که در دهههای بعد به شکلگیری نهادهای پزشکی مدرن در تهران انجامید.
@akhbartehran
🔹در تهرانِ قاجار، آموزش پزشکی هنوز بیشتر بر سنتهای قدیمی استوار بود. با تأسیس دارالفنون در ۱۸۵۱ میلادی، آموزش علوم جدید از جمله طب و جراحی نیز وارد مدرسه تازهتأسیس شد. یکی از چهرههای مهم این تحول، یاکوب ادوارد پولاک، پزشک و جراح اتریشی بود که در سال ۱۸۵۱ به ایران آمد و از نخستین استادان طب دارالفنون شد.
🔹پولاک تنها به آموزش نظری اکتفا نمیکرد؛ تشریح، جراحی و آموزش عملی را نیز وارد برنامه آموزشی کرد و شاگردانش را با روشهای پزشکی اروپایی آشنا ساخت. برخی از نخستین دانشآموختگان دارالفنون نیز بعدها برای تکمیل آموزش خود به اروپا اعزام شدند.
🔹به این ترتیب، دارالفنون یکی از نخستین مسیرهای ورود آموزش سازمانیافته پزشکی جدید به ایران شد؛ مسیری که در دهههای بعد به شکلگیری نهادهای پزشکی مدرن در تهران انجامید.
@akhbartehran
🌐 سایتهای علمی و پژوهشی برای جستجو و دانلود رایگان مقالات دسترسی آزاد
1️⃣ سایت CORE
https://core.ac.uk/
2️⃣ سایت Directory of Open Access Journals یا DOAJ
https://doaj.org/
3️⃣ سایت ScienceOpen
https://www.scienceopen.com/
4️⃣ سایت Public Library of Science یا PLOS
https://www.plos.org/
5️⃣ سایت Education Resources Information Center یا ERIC
https://eric.ed.gov/
6️⃣ سایت Semantic Scholar
https://www.semanticscholar.org/
🆑 @RaveshTahghigh
1️⃣ سایت CORE
https://core.ac.uk/
2️⃣ سایت Directory of Open Access Journals یا DOAJ
https://doaj.org/
3️⃣ سایت ScienceOpen
https://www.scienceopen.com/
4️⃣ سایت Public Library of Science یا PLOS
https://www.plos.org/
5️⃣ سایت Education Resources Information Center یا ERIC
https://eric.ed.gov/
6️⃣ سایت Semantic Scholar
https://www.semanticscholar.org/
🆑 @RaveshTahghigh
«Codex Arabica»
ابزاری تازه برای خواندن و بررسی نسخههای خطی عربی
برای پژوهشگران نسخههای خطی، بهویژه کسانی که با متون عربی کهن سروکار دارند، وبسایت تازهای با عنوان Codex Arabica قابل توجه است. این پایگاه خود را ابزاری برای «رمزگشایی و تحلیل نسخههای خطی عربی کهن» (Déchiffrement & analyse de manuscrits arabes anciens) معرفی کرده و تمرکز آن بر حوزه نسخهشناسی و کدیکولوژی نسخههای عربی است.
Codex Arabica ـ Codicologie des manuscrits arabes
شیوه کار، دستکم در صفحه ورودی، بسیار ساده طراحی شده است. پژوهشگر میتواند از یک برگ نسخه عکس بگیرد یا تصویر و فایل نسخه را در سامانه بارگذاری کند. قالبهای JPG، PNG، WEBP و PDF پشتیبانی میشوند. در سایت همچنین بخشی با عنوان «کتابخانه من» (ma bibliothèque) پیشبینی شده است که نشان میدهد کاربر میتواند مواد مورد بررسی خود را در محیط سامانه نگهداری و مدیریت کند.
اهمیت چنین ابزاری را باید در دشواری خاص کار با نسخههای عربی جستوجو کرد. خواندن نسخه خطی، برخلاف خواندن متن چاپی، تنها تشخیص حروف و کلمات نیست. نوع خط، شیوه کتابت، اختصارات، افتادگیها، آسیبهای کاغذ، نقطهگذاری نامنظم، تفاوت دست کاتبان و بسیاری از ویژگیهای مادی نسخه میتوانند خواندن یک صفحه را دشوار کنند. به همین سبب، هر ابزاری که بتواند مرحله نخست خواندن و تحلیل تصویر را آسانتر کند، برای مصححان و پژوهشگران متون سودمند خواهد بود.
البته در معرفی Codex Arabica باید یک نکته را در نظر داشت. اطلاعات عمومی موجود در صفحه اصلی فعلاً بسیار مختصر است. آنچه با اطمینان از خود سایت میتوان گفت، این است که هدف آن «رمزگشایی و تحلیل نسخههای خطی عربی کهن» است، امکان عکسگرفتن از برگ نسخه یا بارگذاری فایل را دارد و بخشی نیز برای کتابخانه کاربر در نظر گرفته شده است. در صفحه عمومی سایت توضیحات فنی کافی درباره شیوه تحلیل، میزان دقت، فناوری مورد استفاده، منابع آموزشی سامانه یا معیارهای نسخهشناختی آن ارائه نشده است؛ بنابراین بهتر است فعلاً درباره تواناییهایی مانند تاریخگذاری نسخه، شناسایی دقیق نوع خط، تعیین کاتب یا منشأ نسخه و مانند آن، تا زمانی که مستندات بیشتری منتشر شود، با احتیاط سخن گفت.
نام Codex نیز انتخاب مناسبی برای چنین پروژهای است. کدیکولوژی (Codicology) به مطالعه نسخه خطی بهمثابه یک شیء مادی میپردازد؛ یعنی علاوه بر متن، ساختار و ویژگیهای فیزیکی کتاب را نیز موضوع مطالعه قرار میدهد. در پژوهشهای جدید نسخهشناسی، این جنبه از مطالعه نسخهها اهمیت فراوانی یافته است، زیرا گاه خودِ ساختار مادی نسخه اطلاعاتی درباره زمان تولید، محیط کتابت، کاتبان و تاریخ انتقال و استفاده از آن به دست میدهد.
در صفحه نخست، شعار عربی زیبایی نیز برای این پروژه انتخاب شده است:
«كلُّ كتابٍ يَحكي تاريخَه»
«هر کتابی، تاریخ خود را روایت میکند.»
در پایین همان صفحه نیز آمده است که این پروژه توسط Wahib Ghannouy ارائه/ویرایش شده است.
برای پژوهشگران ایرانی که با نسخههای عربی کتابخانههای ایران، عراق، ترکیه، مصر، یمن، هند و کتابخانههای اروپایی کار میکنند، آشنایی و آزمایش این ابزار میتواند مفید باشد. بهخصوص میتوان چند برگ از نسخههایی را که خواندن آنها دشوار است در اختیار سامانه گذاشت و نتیجه را با قرائت نسخهشناس مقایسه کرد. با این حال، مانند هر ابزار رایانهای دیگر در حوزه نسخههای خطی، خروجی آن را باید دستیار پژوهشگر دانست، نه جایگزین قرائت و داوری نسخهشناس؛ بهویژه در تصحیح انتقادی متون که تشخیص یک حرف یا کلمه گاه میتواند در فهم کل عبارت مؤثر باشد.
در مجموع، Codex Arabica پروژهای تازه و جالب در پیوند میان مطالعات نسخههای خطی عربی و ابزارهای دیجیتال است که ارزش دارد پژوهشگران نسخ خطی آن را بیازمایند. هنوز برای داوری درباره دقت و دامنه واقعی امکانات آن زود است، اما ایده اصلی آن ــ فراهم کردن محیطی برای کار مستقیم بر تصویر نسخه عربی ــ میتواند برای نسخهپژوهان و مصححان متون سودمند باشد.
نشانی پایگاه:
https://codexarabica.com/
https://t.me/UT_Central_Library
ابزاری تازه برای خواندن و بررسی نسخههای خطی عربی
برای پژوهشگران نسخههای خطی، بهویژه کسانی که با متون عربی کهن سروکار دارند، وبسایت تازهای با عنوان Codex Arabica قابل توجه است. این پایگاه خود را ابزاری برای «رمزگشایی و تحلیل نسخههای خطی عربی کهن» (Déchiffrement & analyse de manuscrits arabes anciens) معرفی کرده و تمرکز آن بر حوزه نسخهشناسی و کدیکولوژی نسخههای عربی است.
Codex Arabica ـ Codicologie des manuscrits arabes
شیوه کار، دستکم در صفحه ورودی، بسیار ساده طراحی شده است. پژوهشگر میتواند از یک برگ نسخه عکس بگیرد یا تصویر و فایل نسخه را در سامانه بارگذاری کند. قالبهای JPG، PNG، WEBP و PDF پشتیبانی میشوند. در سایت همچنین بخشی با عنوان «کتابخانه من» (ma bibliothèque) پیشبینی شده است که نشان میدهد کاربر میتواند مواد مورد بررسی خود را در محیط سامانه نگهداری و مدیریت کند.
اهمیت چنین ابزاری را باید در دشواری خاص کار با نسخههای عربی جستوجو کرد. خواندن نسخه خطی، برخلاف خواندن متن چاپی، تنها تشخیص حروف و کلمات نیست. نوع خط، شیوه کتابت، اختصارات، افتادگیها، آسیبهای کاغذ، نقطهگذاری نامنظم، تفاوت دست کاتبان و بسیاری از ویژگیهای مادی نسخه میتوانند خواندن یک صفحه را دشوار کنند. به همین سبب، هر ابزاری که بتواند مرحله نخست خواندن و تحلیل تصویر را آسانتر کند، برای مصححان و پژوهشگران متون سودمند خواهد بود.
البته در معرفی Codex Arabica باید یک نکته را در نظر داشت. اطلاعات عمومی موجود در صفحه اصلی فعلاً بسیار مختصر است. آنچه با اطمینان از خود سایت میتوان گفت، این است که هدف آن «رمزگشایی و تحلیل نسخههای خطی عربی کهن» است، امکان عکسگرفتن از برگ نسخه یا بارگذاری فایل را دارد و بخشی نیز برای کتابخانه کاربر در نظر گرفته شده است. در صفحه عمومی سایت توضیحات فنی کافی درباره شیوه تحلیل، میزان دقت، فناوری مورد استفاده، منابع آموزشی سامانه یا معیارهای نسخهشناختی آن ارائه نشده است؛ بنابراین بهتر است فعلاً درباره تواناییهایی مانند تاریخگذاری نسخه، شناسایی دقیق نوع خط، تعیین کاتب یا منشأ نسخه و مانند آن، تا زمانی که مستندات بیشتری منتشر شود، با احتیاط سخن گفت.
نام Codex نیز انتخاب مناسبی برای چنین پروژهای است. کدیکولوژی (Codicology) به مطالعه نسخه خطی بهمثابه یک شیء مادی میپردازد؛ یعنی علاوه بر متن، ساختار و ویژگیهای فیزیکی کتاب را نیز موضوع مطالعه قرار میدهد. در پژوهشهای جدید نسخهشناسی، این جنبه از مطالعه نسخهها اهمیت فراوانی یافته است، زیرا گاه خودِ ساختار مادی نسخه اطلاعاتی درباره زمان تولید، محیط کتابت، کاتبان و تاریخ انتقال و استفاده از آن به دست میدهد.
در صفحه نخست، شعار عربی زیبایی نیز برای این پروژه انتخاب شده است:
«كلُّ كتابٍ يَحكي تاريخَه»
«هر کتابی، تاریخ خود را روایت میکند.»
در پایین همان صفحه نیز آمده است که این پروژه توسط Wahib Ghannouy ارائه/ویرایش شده است.
برای پژوهشگران ایرانی که با نسخههای عربی کتابخانههای ایران، عراق، ترکیه، مصر، یمن، هند و کتابخانههای اروپایی کار میکنند، آشنایی و آزمایش این ابزار میتواند مفید باشد. بهخصوص میتوان چند برگ از نسخههایی را که خواندن آنها دشوار است در اختیار سامانه گذاشت و نتیجه را با قرائت نسخهشناس مقایسه کرد. با این حال، مانند هر ابزار رایانهای دیگر در حوزه نسخههای خطی، خروجی آن را باید دستیار پژوهشگر دانست، نه جایگزین قرائت و داوری نسخهشناس؛ بهویژه در تصحیح انتقادی متون که تشخیص یک حرف یا کلمه گاه میتواند در فهم کل عبارت مؤثر باشد.
در مجموع، Codex Arabica پروژهای تازه و جالب در پیوند میان مطالعات نسخههای خطی عربی و ابزارهای دیجیتال است که ارزش دارد پژوهشگران نسخ خطی آن را بیازمایند. هنوز برای داوری درباره دقت و دامنه واقعی امکانات آن زود است، اما ایده اصلی آن ــ فراهم کردن محیطی برای کار مستقیم بر تصویر نسخه عربی ــ میتواند برای نسخهپژوهان و مصححان متون سودمند باشد.
نشانی پایگاه:
https://codexarabica.com/
https://t.me/UT_Central_Library
Codexarabica
Codex — Codicologie des manuscrits arabes
Photographiez ou importez un folio de manuscrit arabe pour obtenir transcription et analyse codicologique.
علوّ الهمّة من الایمان - ( حضرت علی علیه السّلام )
نمقه نظیف ۱۳۱۷
( اندازه : ۲۳ × ۲۳ سانتی متر )
( عرضه شده در حراج کریستیز - لندن انگلستان )
#محمد_نظیف
#ثلث_قدما
#ثلث
@Calligraphy_Archive
نمقه نظیف ۱۳۱۷
( اندازه : ۲۳ × ۲۳ سانتی متر )
( عرضه شده در حراج کریستیز - لندن انگلستان )
#محمد_نظیف
#ثلث_قدما
#ثلث
@Calligraphy_Archive