کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
24.4K subscribers
8.13K photos
323 videos
3.45K files
5.36K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
🔰مدیرگروه علمی کتابخانه‌های دیجیتال مرکز نور عنوان کرد؛
مقالات نورمگز سه‌زبانه می‌شوند

🔸 مدیرگروه علمی کتابخانه‌های دیجیتال مرکز نور گفت: با سه ‌زبانه شدن مقالات پایگاه نورمگز گامی تازه برای افزایش دسترسی و دیده‌شدن تولیدات علمی ایران در سطح بین‌المللی برداشته می‌شود.


🔸️یکی از پروژه‌هایی که در حال اجرا داریم، استفاده از هوش مصنوعی برای ترجمه مقالات به زبان‌های دیگر است.
هدف این است که در آینده نزدیک تمام مقالات نورمگز به‌صورت سه‌زبانه ارائه شوند؛ به این معنا که اگر مقاله‌ای به زبان فارسی نوشته شده باشد، ترجمه عربی و انگلیسی آن نیز ارائه شود و اگر مقاله‌ای به زبان عربی باشد، نسخه فارسی و انگلیسی آن نیز در دسترس قرار گیرد.

🔸در کنار ترجمه مقالات فارسی، مجلات عربی جهان اسلام نیز ترجمه می‌شود تا پژوهشگران داخلی بتوانند از تولیدات علمی این کشورها مطلع شوند.

ibna.ir/x6HBs

@ibna_official
کتابخوانی: «شیوه‌ی خوب آموختن»
چگونه بخوانیم و بیاموزیم (+18 راهکار عملی )

🔹️ کتاب «شیوه‌ی خوب آموختن ... » با راهکارهای آموزشی دقیق و هدفمند و تمرین‌های جالب و انگیزه‌بخش خواننده را به سوی آموختن حرفه‌ای سوق می دهد تا متفکری خودهدایتگر، خودمنضبط، خودنظارتگر و خودتصحیح‌کننده و به عبارتی بهتر یادگیرنده ماهری باشد.

👇👇👇
asriran.com/004xDZ
🤖 ربات کتابدار؛ همکار هوشمند کتابخانه‌های دانشگاهی آینده

ا
مروزه ربات‌های مجهز به هوش مصنوعی به‌تدریج در حال ورود به کتابخانه‌های دانشگاهی هستند و نقش دستیار هوشمند کتابداران را ایفا می‌کنند. یکی از نمونه‌های شاخص، RUBO در کتابخانه‌های دانشگاه استونی بروک است که برای ارتقای خدمات اطلاع‌رسانی و پشتیبانی از کاربران توسعه یافته است. این ربات می‌تواند به پرسش‌های متداول پاسخ دهد، کاربران را به بخش‌های مختلف کتابخانه راهنمایی کند و اطلاعات مربوط به خدمات، منابع و فضاهای مطالعه را ارائه دهد.
همچنین با بهره‌گیری از هوش مصنوعی و پردازش زبان طبیعی، امکان تعامل گفتاری طبیعی با کاربران را فراهم می‌کند. استفاده از چنین ربات‌هایی موجب کاهش زمان انتظار کاربران، افزایش دسترسی به خدمات و تمرکز بیشتر کتابداران بر فعالیت‌های تخصصی مانند آموزش سواد اطلاعاتی و پشتیبانی پژوهشی می‌شود.
ربات‌های کتابدار علاوه بر پاسخ‌گویی، می‌توانند در معرفی رویدادهای علمی، آموزش استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی و راهنمایی اولیه پژوهشگران نیز نقش مؤثری ایفا کنند.
این فناوری نشان می‌دهد که آینده کتابخانه‌های دانشگاهی بر پایه همکاری انسان و هوش مصنوعی شکل خواهد گرفت؛ جایی که ربات‌ها جایگزین کتابداران نمی‌شوند، بلکه کیفیت و سرعت ارائه خدمات را ارتقا می‌دهند.

Stony Brook University Libraries. (2026, April 22). Get Ready to Meet RUBO: A Next-Generation Embodied AI Robot for Library and Campus Support. https://library.stonybrook.edu/2026/04/22/get-ready-to-meet-rubo-a-next-generation-embodied-ai-robot-for-library-and-campus-support/

https://t.me/UT_Central_Library
🤖 نمونه‌های ربات هوش مصنوعی؛ راهنمای کتابخانه و کتابدار هوشمند نسل جدید

کتابخانه‌های دانشگاهی در حال آزمایش ربات‌های مجهز به هوش مصنوعی هستند. پروژه Rubo در کتابخانه‌های دانشگاه استونی بروک نمونه‌ای از این رویکرد است.

https://t.me/UT_Central_Library
Audio
مقاله حاضر با عنوان مدل بلوغ برای ارزیابی موسسات آموزش عالی در عصر صنعت ۴.۰ (A maturity model for assessing higher education institutions in the era of Industry 4.0) توسط عدنان امغار و همکاران در سال ۲۰۲۶ منتشر شده است. هدف آن، توسعه یک مدل بلوغ جامع و ابزار خودارزیابی چندبعدی برای سنجش میزان آمادگی و هدایت تحول موسسات آموزش عالی به سوی آموزش ۴.۰ است. این مدل پیشنهادی شامل ۷۸ شاخص است که در شش بُعد کلیدی (فناوری و زیرساخت، پداگوژی، حاکمیت و مدیریت، شایستگی‌ها، عوامل اجتماعی-اخلاقی و پژوهش و مشارکت‌ها) و در پنج سطح بلوغ سازماندهی شده‌اند. یافته‌های حاصل از اعتبارسنجی توسط خبرگان و اجرای آزمایشی در دانشگاه‌های مراکش، کارایی این مدل را در شناسایی شکاف‌های استراتژیک و تمایز بین توانمندی‌های موسسات دولتی و خصوصی تایید کرده است. در نهایت، این ابزار به رهبران دانشگاهی کمک می‌کند تا با تشخیص دقیق وضعیت موجود، نقشه‌های راه عملیاتی برای تحول دیجیتال پایدار و همسویی با نیازهای صنعت ۴.۰ تدوین کنند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
بگذارید «نوشتن» برای انسان‌ها باقی بماند
(دربارۀ انسان‌زدایی هوش مصنوعی)
نوشته دن چیاسون شاعر، منتقد ادبی، پژوهشگر و استاد دانشگاه آمریکایی  

 اگر به نسخه‌های دست‌نویس شعرهای امیلی دیکینسون، شاعر بزرگ آمریکایی دقت کنید، جابه‌جا، حوضچه‌های دایره‌شکل کوچکی از جوهر را کنار کلمه‌ها می‌بینید. این حوضچه‌ها همان جاهایی است که دیکینسون مکث کرده تا تصمیم بگیرد کلمۀ بعدی باید چه باشد؛ یا از خودش پرسیده: بهتر نیست سطر قبلی را جور دیگری بنویسم؟  این حوضچه‌های جوهر، انسانی‌ترین نشانه‌های دست‌نوشته‌های دیکینسون است؛ جایی که اندیشیدن، تردیدکردن و تعلیق او را می‌توانید ببینید.
     ویلیام جیمز چنین لحظه‌‌هایی را «فضای خالی فعال» می‌نامد. جیمز می‌نویسد: «فرض کنید می‌کوشیم نامی فراموش‌شده را به یاد آوریم. وضعیت آگاهی ما در آن لحظه شگفت‌آور است. آن اسم در آن فضایی خالی جاخوش کرده؛ اما نه صرفاً یک فضای خالی، بلکه شکافی است به‌شدت فعال؛ چیزی شبیه به شبحی از آن نام در آن حضور دارد که ما را به جهتی خاص فرامی‌خواند، گاه با احساس نزدیکی به پاسخ، در ما لرزشی ایجاد می‌کند، و سپس دوباره ما را بدون آن واژه رها می‌کند، اما اگر نام‌های نادرستی به ما پیشنهاد شوند، این جای خالی، فوراً آن‌ها را رد می‌‌کند.»
         «نوشتن» همیشه مسیری بوده که با این «فضاهای خالی فعال» سنگفرش می‌شده. هر کسی که روزگاری تلاش کرده است چیزی بنویسد می‌داند که گاهی در لحظه‌های جوشش فکر، می‌شود یک‌نفس چندین صفحه نوشت، و گاهی هفته‌ها طول می‌کشد تا یک جمله به آخر برسد. در این بن‌بست‌های طاقت‌فرسا، نویسنده همواره در «میانۀ راه» است. کاری ناتمام دارد که گوشۀ ذهنش آرمیده ولی راهی به تمام‌کردنش ندارد. ورود مدل‌های زبانی بزرگ مانند چت‌جی‌پی‌تی و رقبایش به عرصۀ نوشتن، این تجربه‌ها را از اساس تغییر داده است.
       دن چیسون می‌گوید وقتی از چت‌جی‌پی‌تی هم سوالی می‌پرسید، برای چندثانیه می‌گوید «در حال فکرکردن» است، ولی فرایند نوشتنش با تردیدهای طولانی همراه نیست. هوش مصنوعی هیچ‌وقت به بن‌بست نمی‌خورد.
      جمله‌ها با سرعت پشت سر هم چیده می‌شوند و در یک چشم‌به‌هم‌زدن، سفارش شما آماده می‌شود. این سبک نوشتن خوبی‌هایی دارد، اما بزرگترین مشکلش این است که «غیرانسانی» است. مشهور است که الیزابت بیشاپ، شاعر بزرگ انگلیسی، گاهی چند ده سال صبر می‌کرد تا جزئیات کوچک، تعبیرات یا ریتم‌های منحصربه‌فردی که می‌پسندید در شعرش ظاهر شود. اما حالا می‌توانید به هوش مصنوعی بگویید که شعری به سبک بیشاپ برایتان بگوید و سی‌ثانیه بعد تحویلش بگیرید. خب، روشن است که چه تفاوت عظیمی اینجا وجود دارد.
      نوشتن در فضای خالیِ فعال بین «دانستن» و «به‌زبان آوردن» اتفاق می‌افتد. اندیشه‌ها در نبردی سهمگین با امر «ناگفتنی» از مسیر توقف‌ها، گم‌شدن‌ها و بازگشت‌های مکرر عبور می‌کنند تا بالاخره روی کاغذ بیایند. طی‌کردن این مسیر، مستلزم صبر، انتظارکشیدن و گذر «زمان» است. اما فناوری‌ دشمنِ انتظارکشیدن‌ است. منطق مسلط عصر ما، زمان را به رشته‌ای از فوریت‌ها و هشدارها تبدیل کرده است. هر لحظه باید به نتیجه‌ای قابل اندازه‌گیری منجر شود. در چنین جهانی، ادبیات کُند به نظر می‌رسد، تفکرِ عمیق ناکارآمد جلوه می‌کند و تأملِ بی‌هدف نوعی اتلاف وقت است.
     جیسون می‌گوید: دو اتفاق هم‌زمان در دانشگاه‌ها در حال وقوع است. دانشجویان هر روز نوشته‌های بهتری در کلاس ارائه می‌دهند، اما هر روز در فهم متن و استدلال‌کردن پس‌رفت می‌کنند. چرا؟ مسئله فقط استفاده از هوش مصنوعی برای نوشتن نیست، مسئله این است که خودِ اندیشیدن پیوند بسیار عمیقی با نوشتن دارد. هنگام نوشتن است که بهترین استدلال‌ها سراغمان می‌آید. وقتی نوشتن را به هوش مصنوعی برون‌سپاری کنیم، از اندیشیدن هم محروم می‌شویم.

منبع: سایت ترجمان
https://t.me/rezapourhosein  |  تلگرام
https://ble.ir/drpourhosein   |  بله
Audio
این منابع به بررسی پیشینه تاریخی و ماهیت واقعی «بیت‌الحکمه» در دوران خلافت عباسی می‌پردازند و تلاش می‌کنند تا مرز میان واقعیت‌های مستند و اسطوره‌های ساخته‌شده توسط پژوهشگران مدرن را روشن کنند. نویسنده توضیح می‌دهد که چگونه یک کتابخانه سلطنتی در بغداد، بر اثر ترجمه‌های نادرست و آرمان‌گرایی ملی‌گرایانه، به اشتباه به عنوان یک دانشگاه جامع یا آکادمی علوم مدرن معرفی شده است. متن با تکیه بر منابع دست‌اول مانند الفهرست ابن‌ندیم، نشان می‌دهد که فعالیت‌های علمی و نهضت ترجمه الزماً منحصر به این مکان نبوده و تحت حمایت مستقیم خلفایی چون هارون‌الرشید و مأمون در فضاهای مختلفی جریان داشته است. همچنین، ریشه‌شناسی واژگانی عباراتی چون «خزانه» و «بیت» برای تبیین چگونگی شکل‌گیری نام این نهاد و تکامل آن در زبان عربی به کار گرفته شده است. در نهایت، این کتاب به دنبال ساختارشکنی از تصویر اغراق‌آمیز بیت‌الحکمه و بازسازی چهره واقعی آن به عنوان بخشی از شکوفایی فرهنگی عصر طلایی اسلام است.
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
📖 «سیذارتها» (Siddhartha)
✍️ نویسنده: هرمان هسه
📚 موضوع: سیر و سلوک معنوی، خودشناسی و فلسفه شرق

🔹هرمان هسه با تلفیق عرفان شرق و روان‌شناسی مدرن، روایتی ژرف ارائه می‌دهد که نشان می‌دهد چرا «حقیقت» و «معنای زندگی» از طریق پیروی کورکورانه و آموزه‌های تئوریک به دست نمی‌آیند، بلکه نیازمند تجربه مستقیم فردی هستند.

🔹 ۳ مفهوم کلیدی کتاب:
🔹 تجربه زیسته در برابر تقلید: حقیقت ناگفتنی است و با پیروی از رهبران منتقل نمی‌شود؛ باید آن را زیست و تجربه کرد.
🔹 وحدت متضادها: جهان ترکیبی ناگسستنی از رنج و شادی، و پاکی و گناه است؛ فرزانگی یعنی پذیرش تمام ابعاد هستی.
🔹 نماد رودخانه و جریان زمان: زمان امری توهمی است و تمامی لحظات گذشته، حال و آینده در جریانی پیوسته و هم‌زمان حضور دارند.

🔹 نقد و نگاه تحلیلی:
الگوی «کشف خویشتن» در این اثر بسیار فردگرایانه است و ابعاد اجتماعی و ساختارهای جامعه‌شناختی را کم‌رنگ جلوه می‌دهد؛ با این حال، ارزش اصلی اثر در نقد جزم‌اندیشی و دعوت به تفکر مستقل نهفته است.


https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
📚 #معرفی_کتاب

🔺در آینه شاهان ایرانی: خاستگاه دربارها و امپراتوری‌های ایرانی-اسلامی در هند

🔺 In the Mirror of Persian Kings: The Origins of Perso-Islamic Courts and Empires in India

👈🏻 نویسنده: Blain Auer
👈🏻 ناشر:  Cambridge University Press
👈🏻 سال انتشار : (2021)
👈🏻شابک: 9781108832311

معرفی ناشر

طی دورانی نزدیک به هشت سده، الگوی پادشاهی ایرانی-اسلامی سرچشمه و خاستگاه پارادایم‌های مسلط اجتماعی و فرهنگی در سازمان‌دهی حیات سیاسی هند به شمار می‌رفت. در جهان قرون میانه در جنوب آسیا، نظام پادشاهی ایرانی در قالب یک سیمای سیاسی ترکیبی و انطباق‌پذیر نمود یافت. پادشاه ایرانی تبلور ارزش‌هایی چون عدالت، دلاوری‌های نظامی و شرافت بود؛ آرمان‌هایی که همواره در طول تاریخ و در گستره فرهنگ‌های گوناگون ارج نهاده شده‌ است. با وجود این، تاثیر گذشته‌ی پیشا-اسلامی ایران و الگوهای ایرانی پادشاهی هنوز آن‌گونه که باید و شاید شناخته نشده است. نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد که نظام پادشاهی ایرانی چگونه به مثابه یک پدیده فرافرهنگی عمل کرده است. وی با تشریح دستاوردهای پادشاهان، شاعران، مورخان و فیلسوفان عرصه سیاست و اخلاق، پرده از این واقعیت برمی‌دارد که چگونه و چرا تصویر شاهِ ایرانی چنین نقش برجسته‌ای در تاریخ سیاسی جوامع اسلامی به طور عام، و هند به طور خاص، ایفا کرده است. مولف با پیگیری سیر تاریخی این نفوذ از امپراتوری‌های سامانی، غزنوی و غوری، نشان می‌دهد که این میراث چگونه بر تاسیس دهلی به عنوان پایتخت حاکمان مسلمانی اثر گذاشت که خود را وارثان نمادین و ایدئولوژیک پادشاهان افسانه‌ای ایران می‌دانستند.

فهرست مطالب

۱) تاریخچه پادشاهی ایرانی و ایرانی‌سازی در جنوب آسیا
۲) پادشاهان در گذر تاریخ: تبارنامه‌های سلطنتی ایرانی و حاکمان مسلمان
۳) شاهِ جنگاور: نبرد با اهریمنان، شکار ددان و جنگ
۴) نظریه و کاربست اخلاق سیاسیِ ایرانی‌مآب در هند
۵) قلم، شمشیر و وزیر
نتیجه‌گیری

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies
♻️ فراتر از امانت کتاب؛ چگونه کتابخانه‌های دانشگاهی آینده تحصیلی دانشجویان را شکل می‌دهند؟

کتابخانه‌های دانشگاهی سال‌ها به‌عنوان مکانی برای دسترسی به کتاب‌ها شناخته می‌شدند، اما گزارش جدید منتشر شده در LinkedIn نشان می‌دهد که نقش واقعی آن‌ها بسیار فراتر از تأمین منابع اطلاعاتی است. نویسنده استدلال می‌کند که تأثیر کتابخانه‌های دانشگاهی بر موفقیت علمی دانشجویان، اغلب «نامرئی» است؛ زیرا بسیاری از دستاوردهای آن‌ها در شاخص‌های رسمی دانشگاه‌ها به‌درستی دیده نمی‌شود.
در این گزارش تأکید شده است که کتابداران امروزی از نقش سنتی ارائه‌دهنده خدمات مرجع فاصله گرفته و به شرکای پژوهشی استادان و دانشجویان تبدیل شده‌اند. آن‌ها در تمام مراحل چرخه پژوهش، از جست‌وجوی منابع و مدیریت داده‌های پژوهشی تا انتشار، دسترس‌پذیری و افزایش دیده‌شدن آثار علمی، نقش فعالی ایفا می‌کنند.
نویسنده توضیح می‌دهد که آموزش سواد اطلاعاتی، یکی از مهم‌ترین خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی است. این آموزش‌ها به دانشجویان کمک می‌کند منابع معتبر را از اطلاعات نادرست تشخیص دهند، جست‌وجوهای علمی مؤثرتری انجام دهند، استناددهی صحیح را بیاموزند و مهارت تفکر انتقادی خود را تقویت کنند.
گزارش همچنین به نقش کتابخانه‌ها در حمایت از علم باز و افزایش رؤیت‌پذیری پژوهش‌ها اشاره می‌کند. کتابداران با مدیریت مخازن سازمانی، ارائه مشاوره درباره دسترسی آزاد، شناسه‌های پژوهشگر، فراداده و نمایه‌سازی، به افزایش تأثیر و استنادپذیری تولیدات علمی دانشگاه کمک می‌کنند.
از منظر تحلیلی، مقاله نشان می‌دهد که بسیاری از موفقیت‌های پژوهشی و آموزشی دانشگاه‌ها بدون فعالیت‌های پشت‌صحنه کتابخانه‌ها امکان‌پذیر نیست. این خدمات اگرچه کمتر دیده می‌شوند، اما بر کیفیت آموزش، موفقیت تحصیلی، همکاری‌های علمی و اعتبار دانشگاه تأثیر مستقیم دارند.
در عصر هوش مصنوعی، انفجار اطلاعات و گسترش ارتباطات علمی، اهمیت کتابخانه‌های دانشگاهی بیش از گذشته شده است. نویسنده نتیجه می‌گیرد که آینده کتابخانه‌ها نه در نگهداری مجموعه‌ها، بلکه در توانمندسازی پژوهشگران، هدایت علمی کاربران و مشارکت فعال در تولید و انتشار دانش نهفته است. به همین دلیل، کتابخانه دانشگاهی باید به‌عنوان یکی از بازیگران راهبردی موفقیت آموزشی و پژوهشی هر دانشگاه شناخته شود، نه صرفاً واحدی خدماتی.

Ekpolomo, O. (2026). Invisible influence: Academic libraries and how they shape academic success. LinkedIn. Retrieved from https://www.linkedin.com/pulse/invisible-influence-academic-libraries-how-shape-success-ekpolomo-ggmje

https://t.me/UT_Central_Library
حذف نام «ایران» از جمع رتبه بندی دانشگاه‌های تأثیرگذار تایمز سال ۲۰۲۶

🔹️ با وجود اینکه در سال ۲۰۲۵ جمهوری اسلامی ایران با ۳۴ دانشگاه در جمع دانشگاه‌های تأثیرگذار رتبه بندی تایمز حضور داشت اما در رتبه بندی سال ۲۰۲۶ حضور ندارد./مهر

Asriran.com
🔰فرصتی که از دست‌ سینمای ایران رفت؛
شکست «چشم‌هایش»، ناکامی بزرگ یک اقتباس ادبی

🔸شکست  «چشم‌هایش» از دست رفتن فرصتی است که می‌توانست یکی از مهم‌ترین رمان‌های معاصر فارسی را بار دیگر به مرکز توجه مخاطبان بازگرداند و نشان دهد ادبیات معاصر ایران همچنان ظرفیت خلق آثار بزرگ سینمایی را دارد.

🔸فرمان‌آرا سال‌ها برای اقتباس از این رمان تلاش کرده بود. او که کارنامه‌اش با اقتباس‌هایی چون «شازده احتجاب» و «سایه‌های بلند باد» گره خورده، بار دیگر سراغ ادبیات رفت. حوزه‌ای که مهم‌ترین موفقیت‌های هنری‌اش در آن رقم خورده است. همین سابقه، انتظارها از «چشم‌هایش» را چند برابر می‌کرد.

🔸حتی گفته می‌شد «چشم‌هایش» یکی از گزینه‌های حضور در جشنواره فیلم فجر خواهد بود و بعدها نیز صحبت از تولید یک مینی‌سریال بر اساس همین پروژه به میان آمد. با این حال، هیچ‌یک از این وعده‌ها عملی نشد.

🔸«چشم‌هایش» نمادی است از فرصتی که می‌شد آن را حفظ کرد. فرصتی برای پیوند دوباره ادبیات و سینمای ایران، برای جان بخشیدن به یکی از بزرگ‌ترین رمان‌های فارسی روی پرده نقره‌ای و برای ثبت واپسین اثر یکی از مهم‌ترین فیلمسازان نسل خود.


@ibna_official
دریافت کتاب چشمهایش از بزرگ علوی برای پلتفرم‌های مختلف

🔹محتوا: شامل مسائل اجتماعی، روان‌شناختی و روابط پیچیده انسانی.
🔹موضوعات: عشق، تنهایی، دلتنگی، و جستجوی هویت.
 🔹سطح پیچیدگی: داستانی روان‌شناختی با لایه‌های عمیق که به تحلیل روابط انسانی و احساسات می‌پردازد.

🔗 لینک دسترسی:
https://planetbooks.top/her-eyes/

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC