اهدای دو نسخه کتاب توسط ایرانشناس برجسته آقای فلور به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
💢 هوش مصنوعی و تمامیت پژوهش؛ اجماع جهانی برای استفاده مسئولانه از AI در تولید علم
گزارشی تازه از Springer Nature که بر پایه مباحث نهمین کنفرانس جهانی تمامیت پژوهش (WCRI 2026) تدوین شده است، نشان میدهد که هوش مصنوعی در حال تغییر شیوه انجام پژوهش است؛ اما بهرهگیری از آن تنها در صورتی میتواند به پیشرفت علم منجر شود که با شفافیت، مسئولیتپذیری و اصول اخلاق پژوهش همراه باشد.
در این گزارش تأکید شده است که هوش مصنوعی مولد فرصتهای ارزشمندی برای مرور منابع، نگارش علمی، تحلیل دادهها و تسریع فرایندهای پژوهشی فراهم کرده، اما همزمان خطراتی مانند تولید اطلاعات نادرست، سوگیری، ابهام در منشأ محتوا و کاهش اعتماد به پژوهش را نیز به همراه دارد.
یکی از محورهای اصلی نشست، ضرورت شفافیت کامل در افشای نحوه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در تمامی مراحل پژوهش بود تا خوانندگان، داوران و ناشران بتوانند نقش این فناوری را بهدرستی ارزیابی کنند.
شرکتکنندگان تأکید کردند که مسئولیت صحت دادهها، تحلیلها، نتایج و محتوای علمی همواره بر عهده پژوهشگران انسانی است و این مسئولیت را نمیتوان به سامانههای هوش مصنوعی واگذار کرد.
در این گزارش همچنین بر ضرورت تدوین سیاستها و دستورالعملهای مشترک میان دانشگاهها، ناشران، مؤسسات پژوهشی و نهادهای تأمین مالی برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی تأکید شده است تا استانداردهای جهانی در زمینه تمامیت پژوهش تقویت شوند.
یکی دیگر از موضوعات مهم، لزوم آموزش پژوهشگران، داوران و ویراستاران درباره قابلیتها و محدودیتهای هوش مصنوعی بود؛ زیرا استفاده آگاهانه از این فناوری، پیششرط حفظ کیفیت و اعتبار پژوهشهای علمی محسوب میشود.
گزارش همچنین هشدار میدهد که استفاده بدون نظارت از هوش مصنوعی میتواند زمینهساز تخلفات علمی، تولید محتوای گمراهکننده و تضعیف اعتماد عمومی به علم شود؛ ازاینرو نظارت انسانی همچنان جزء جداییناپذیر فرایند پژوهش باقی میماند.
از منظر ناشران علمی، توسعه ابزارهای هوشمند برای شناسایی دستکاری محتوا، بررسی اصالت آثار و حمایت از فرایند داوری، یکی از مهمترین راهکارهای حفظ سلامت نظام انتشار علمی معرفی شده است.
این گزارش همچنین بر اهمیت همکاری بینالمللی میان پژوهشگران، ناشران، سیاستگذاران و توسعهدهندگان فناوری تأکید میکند و معتقد است چالشهای ناشی از هوش مصنوعی تنها از طریق مشارکت جمعی و تبادل تجربه قابل مدیریت خواهد بود.
کارشناسان حاضر در WCRI بر این باورند که آینده پژوهش نه در محدود کردن هوش مصنوعی، بلکه در ایجاد تعادل میان نوآوری فناورانه و پایبندی به ارزشهای بنیادین علم، از جمله صداقت، شفافیت، پاسخگویی و قابلیت بازتولید نتایج است.
از منظر سیاستگذاری علم، این نشست نشان داد که تدوین چارچوبهای حاکمیتی برای استفاده از هوش مصنوعی، به یکی از اولویتهای اصلی جامعه علمی جهان تبدیل شده است؛ زیرا اعتماد عمومی به علم در گرو استفاده مسئولانه از این فناوری خواهد بود.
در مجموع، این گزارش نتیجه میگیرد که هوش مصنوعی میتواند به شریکی توانمند برای پژوهشگران تبدیل شود، اما تنها زمانی که استفاده از آن با شفافیت، نظارت انسانی، استانداردهای اخلاقی و تعهد به تمامیت پژوهش همراه باشد؛ رویکردی که آینده پژوهش قابل اعتماد را تضمین خواهد کرد.
Culurgioni, S. (2026, June 29). AI and Research Integrity: Reflections from WCRI 2026. Springer Nature, Springboard: Advancing Discovery. https://www.springernature.com/gp/advancing-discovery/springboard/blog/blogposts-trust-integrity/ai-and-research-integrity-wcri/52448354
https://t.me/UT_Central_Library
گزارشی تازه از Springer Nature که بر پایه مباحث نهمین کنفرانس جهانی تمامیت پژوهش (WCRI 2026) تدوین شده است، نشان میدهد که هوش مصنوعی در حال تغییر شیوه انجام پژوهش است؛ اما بهرهگیری از آن تنها در صورتی میتواند به پیشرفت علم منجر شود که با شفافیت، مسئولیتپذیری و اصول اخلاق پژوهش همراه باشد.
در این گزارش تأکید شده است که هوش مصنوعی مولد فرصتهای ارزشمندی برای مرور منابع، نگارش علمی، تحلیل دادهها و تسریع فرایندهای پژوهشی فراهم کرده، اما همزمان خطراتی مانند تولید اطلاعات نادرست، سوگیری، ابهام در منشأ محتوا و کاهش اعتماد به پژوهش را نیز به همراه دارد.
یکی از محورهای اصلی نشست، ضرورت شفافیت کامل در افشای نحوه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در تمامی مراحل پژوهش بود تا خوانندگان، داوران و ناشران بتوانند نقش این فناوری را بهدرستی ارزیابی کنند.
شرکتکنندگان تأکید کردند که مسئولیت صحت دادهها، تحلیلها، نتایج و محتوای علمی همواره بر عهده پژوهشگران انسانی است و این مسئولیت را نمیتوان به سامانههای هوش مصنوعی واگذار کرد.
در این گزارش همچنین بر ضرورت تدوین سیاستها و دستورالعملهای مشترک میان دانشگاهها، ناشران، مؤسسات پژوهشی و نهادهای تأمین مالی برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی تأکید شده است تا استانداردهای جهانی در زمینه تمامیت پژوهش تقویت شوند.
یکی دیگر از موضوعات مهم، لزوم آموزش پژوهشگران، داوران و ویراستاران درباره قابلیتها و محدودیتهای هوش مصنوعی بود؛ زیرا استفاده آگاهانه از این فناوری، پیششرط حفظ کیفیت و اعتبار پژوهشهای علمی محسوب میشود.
گزارش همچنین هشدار میدهد که استفاده بدون نظارت از هوش مصنوعی میتواند زمینهساز تخلفات علمی، تولید محتوای گمراهکننده و تضعیف اعتماد عمومی به علم شود؛ ازاینرو نظارت انسانی همچنان جزء جداییناپذیر فرایند پژوهش باقی میماند.
از منظر ناشران علمی، توسعه ابزارهای هوشمند برای شناسایی دستکاری محتوا، بررسی اصالت آثار و حمایت از فرایند داوری، یکی از مهمترین راهکارهای حفظ سلامت نظام انتشار علمی معرفی شده است.
این گزارش همچنین بر اهمیت همکاری بینالمللی میان پژوهشگران، ناشران، سیاستگذاران و توسعهدهندگان فناوری تأکید میکند و معتقد است چالشهای ناشی از هوش مصنوعی تنها از طریق مشارکت جمعی و تبادل تجربه قابل مدیریت خواهد بود.
کارشناسان حاضر در WCRI بر این باورند که آینده پژوهش نه در محدود کردن هوش مصنوعی، بلکه در ایجاد تعادل میان نوآوری فناورانه و پایبندی به ارزشهای بنیادین علم، از جمله صداقت، شفافیت، پاسخگویی و قابلیت بازتولید نتایج است.
از منظر سیاستگذاری علم، این نشست نشان داد که تدوین چارچوبهای حاکمیتی برای استفاده از هوش مصنوعی، به یکی از اولویتهای اصلی جامعه علمی جهان تبدیل شده است؛ زیرا اعتماد عمومی به علم در گرو استفاده مسئولانه از این فناوری خواهد بود.
در مجموع، این گزارش نتیجه میگیرد که هوش مصنوعی میتواند به شریکی توانمند برای پژوهشگران تبدیل شود، اما تنها زمانی که استفاده از آن با شفافیت، نظارت انسانی، استانداردهای اخلاقی و تعهد به تمامیت پژوهش همراه باشد؛ رویکردی که آینده پژوهش قابل اعتماد را تضمین خواهد کرد.
Culurgioni, S. (2026, June 29). AI and Research Integrity: Reflections from WCRI 2026. Springer Nature, Springboard: Advancing Discovery. https://www.springernature.com/gp/advancing-discovery/springboard/blog/blogposts-trust-integrity/ai-and-research-integrity-wcri/52448354
https://t.me/UT_Central_Library
Springernature
AI and Research Integrity: Reflections from WCRI 2026 | Advancing Discovery | Springer Nature
Simone Culurgioni highlights key discussions on AI and research integrity from the 9th World Conference on Research Integrity.
🏛 کتابخانه مرکزی اشتوتگارت؛ مکعبی از نور و هندسه در خدمت دانش
Stadtbibliothek Stuttgart | افتتاح: ۲۱ اکتبر ۲۰۱۱
کتابخانه مرکزی اشتوتگارت، یکی از شاخصترین پروژههای معماری معاصر آلمان، در میدان «میلانر پلاتس» واقع شده است. این بنا که حاصل طراحی گروه معماری Yi و برندۀ مسابقۀ معماری سال ۱۹۹۹ است، با رویکردی مینیمال و مفهومی، در قالب مکعبی ۴۵ متری با پوستهای از بتن خاکستری روشن و آجرهای شیشهای ساخته شده است.
🔹 نما و ساختار: پوستهای دولایه با سطحی از آجر شیشهای و لایۀ داخلی فلزی برای پوشش اسکلت سازه
🔹 رنگشناسی: نمای بیرونی با رنگ روشن و یکدست، جلوهای بصری متمایز در بافت شهری ایجاد کرده است
🔹 عملکرد فضایی: طراحی داخلی با حذف تزئینات اضافی، زمینهای خنثی برای تجربۀ محض مطالعه و تعامل با کتاب فراهم آورده است
این کتابخانه با ترکیب هوشمندانۀ مصالح، نور و فرم، نه تنها مرکزی برای اطلاع رسانی و نگهداری منابع، بلکه نمادی از معماری متعهد به ارزشهای دانش و زیبایی شناسی پایدار محسوب میشود.
#کتابخانه_اشتوتگارت
#طراحی_کتابخانه
#معماری_آلمان
https://t.me/UT_Central_Library
Stadtbibliothek Stuttgart | افتتاح: ۲۱ اکتبر ۲۰۱۱
کتابخانه مرکزی اشتوتگارت، یکی از شاخصترین پروژههای معماری معاصر آلمان، در میدان «میلانر پلاتس» واقع شده است. این بنا که حاصل طراحی گروه معماری Yi و برندۀ مسابقۀ معماری سال ۱۹۹۹ است، با رویکردی مینیمال و مفهومی، در قالب مکعبی ۴۵ متری با پوستهای از بتن خاکستری روشن و آجرهای شیشهای ساخته شده است.
🔹 نما و ساختار: پوستهای دولایه با سطحی از آجر شیشهای و لایۀ داخلی فلزی برای پوشش اسکلت سازه
🔹 رنگشناسی: نمای بیرونی با رنگ روشن و یکدست، جلوهای بصری متمایز در بافت شهری ایجاد کرده است
🔹 عملکرد فضایی: طراحی داخلی با حذف تزئینات اضافی، زمینهای خنثی برای تجربۀ محض مطالعه و تعامل با کتاب فراهم آورده است
این کتابخانه با ترکیب هوشمندانۀ مصالح، نور و فرم، نه تنها مرکزی برای اطلاع رسانی و نگهداری منابع، بلکه نمادی از معماری متعهد به ارزشهای دانش و زیبایی شناسی پایدار محسوب میشود.
#کتابخانه_اشتوتگارت
#طراحی_کتابخانه
#معماری_آلمان
https://t.me/UT_Central_Library
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (lib.ut.ac)
Audio
مقاله بازآفرینی آموزش در دهه آینده: آنچه هوش مصنوعی درباره مسائل واقعاً مهم آشکار میکند (Reimagining education in the coming decade: what AI reveals about what really matters) نوشته سامر اِی. احمد (Samar A. Ahmed) در سال ۲۰۲۵ به رشته تحریر درآمده است. این منبع استدلال میکند که هوش مصنوعی پایههای سنتی آموزش عالی شامل سخنرانیهای یکطرفه، سنجشهای استاندارد و انحصار در صدور مدرک را متزلزل کرده است. نویسنده تأکید دارد که دانشگاهها باید از تمرکز بر انتقال صرف اطلاعات فاصله گرفته و به محیطهایی برای پرورش قضاوت معرفتی، خلاقیت و حس تعلق تبدیل شوند. در این راستا، نقش استادان باید از «فرزانگان روی صحنه» به راهنمایانی برای معناسازی، اخلاق و تفکر انتقادی تغییر یابد. در نهایت، آینده آموزش عالی در گرو بازآفرینی دانشگاه به عنوان یک «عرصه عمومی انسانی» (human commons) است که در آن بر ویژگیهای منحصربهفرد انسانی که هوش مصنوعی قادر به تکرار آنها نیست، تمرکز میشود.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
یادباد آن روزگاران یاد باد.pdf
22.8 MB
انتشار به مناسبت چهاردهمین سالگرد رحلت آیت الله حاج سید محمدعلی روضاتی
درگذشت در: 29 تیرماه 1391خورشیدی.
https://t.me/UT_Central_Library
درگذشت در: 29 تیرماه 1391خورشیدی.
https://t.me/UT_Central_Library
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (A.B)
Audio
عنوان مقاله: Technological transitions in artificial intelligence-driven cyberbullying mitigation on social media
مولف: Glory Akwa
ناشر: Springer
سال انتشار: 2026
این منبع شامل یک مرور نظاممند پیشینه پژوهشی در سال ۲۰۲۶ است که به بررسی سیر تحول هوش مصنوعی در شناسایی و کاهش آزار و اذیت سایبری در شبکههای اجتماعی میپردازند. متن مقاله توضیح میدهد که چگونه ابزارهای نظارتی از فیلترهای ساده کلمات کلیدی به سمت مدلهای زبانی بزرگ (LLM) و معماریهای پیچیده ترنسفورمر حرکت کردهاند تا مفاهیم دشواری مانند طعنه و کنایه را درک کنند. پژوهشگران با تحلیل ۲۵ مطالعه برتر، برتری مدلهای ترکیبی و چالشهای فنی مانند سرعت پردازش و سوگیری الگوریتمی را برجسته کردهاند. یافتهها نشان میدهند که اگرچه فناوریهای نوین دقت بالایی دارند، اما هنوز برای مدیریت خودکار و بدون نقص محتوا به بلوغ کامل نرسیدهاند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
مولف: Glory Akwa
ناشر: Springer
سال انتشار: 2026
این منبع شامل یک مرور نظاممند پیشینه پژوهشی در سال ۲۰۲۶ است که به بررسی سیر تحول هوش مصنوعی در شناسایی و کاهش آزار و اذیت سایبری در شبکههای اجتماعی میپردازند. متن مقاله توضیح میدهد که چگونه ابزارهای نظارتی از فیلترهای ساده کلمات کلیدی به سمت مدلهای زبانی بزرگ (LLM) و معماریهای پیچیده ترنسفورمر حرکت کردهاند تا مفاهیم دشواری مانند طعنه و کنایه را درک کنند. پژوهشگران با تحلیل ۲۵ مطالعه برتر، برتری مدلهای ترکیبی و چالشهای فنی مانند سرعت پردازش و سوگیری الگوریتمی را برجسته کردهاند. یافتهها نشان میدهند که اگرچه فناوریهای نوین دقت بالایی دارند، اما هنوز برای مدیریت خودکار و بدون نقص محتوا به بلوغ کامل نرسیدهاند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (Ras)
Audio
کتاب «معماری علم در ايران» اثر رضا منصوری، تحلیلی عمیق و انتقادی از روند تحول علوم و نهاد دانشگاه در ایران از دوران باستان تا عصر حاضر است. نویسنده در این اثر با تبیین مفهوم «سندرم دوره نقل»، استدلال میکند که جامعه علمی ایران هنوز در مرحله ترجمه و انتقال دانش باقی مانده و نتوانسته است به چرخه تولید جهانی علم و ایجاد یک «اجتماع علمی» پویا بپیوندد. وی با بررسی رابطه میان زبان، تفکر و توسعه، بر این باور است که معماری نوین علم در ایران مستلزم چرخش نگرش از آموزش صرف به سمت پژوهشهای اصیل و تبدیل دانشگاهها از «آموزشگاههای عالی» به «اندیشگاههایی» است که پاسخگوی نیازهای واقعی و بومی جامعه باشند.
مشخصات چاپ کتاب:
عنوان: معماری علم در ایران (ایران من، جلد چهارم)
پدیدآور: رضا منصوری
وضعیت ویراست: ویراست سوم
مشخصات نشر: تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۷
تعداد صفحات: ۴۲۰ صفحه
شابک: ۲-۷۵-۸۹۰۵-۶۰۰-۹۷۸
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
مشخصات چاپ کتاب:
عنوان: معماری علم در ایران (ایران من، جلد چهارم)
پدیدآور: رضا منصوری
وضعیت ویراست: ویراست سوم
مشخصات نشر: تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۷
تعداد صفحات: ۴۲۰ صفحه
شابک: ۲-۷۵-۸۹۰۵-۶۰۰-۹۷۸
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
Audio
سخنرانی های نشست تخصصی عکاسی جنگ [اول] در کتابخانه مرکزی
گزارش این نشست را پایین ملاحظه فرمایید
https://t.me/UT_Central_Library
گزارش این نشست را پایین ملاحظه فرمایید
https://t.me/UT_Central_Library
📸 گزارش کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران از نشست تخصصی عکاسی جنگ
🏛️ نشست تخصصی «عکاسی جنگ» در حاشیه نمایشگاه «ایران؛ روایت ویرانی و مقاومت»، روز یکشنبه ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵ در تالار این کتابخانه برگزار شد. در این رویداد که با استقبال پژوهشگران و اهالی رسانه همراه بود، جمعی از عکاسان پیشکسوت خبرگزاری ایرنا و اساتید دانشگاه تهران به بررسی ابعاد تاریخی، روایتی و اخلاقی عکاسی جنگ پرداختند و بر جایگاه عکس بهمثابه «سند تاریخی» تأکید کردند.
🎤 شش سخنران این نشست به شرح زیر به بیان دیدگاههای خود پرداختند:
۱. علی نجاتبخش (مدرس عکاسی)
وی در آغاز نشست با مروری بر تاریخ عکاسی جنگ، گفت: «عکاسی جنگ از جنگهای جهانی تا امروز، از ابزار قدرتنمایی به رسانهای برای روایت حقایق تبدیل شده است. در جنگهای اخیر، عکاسان با چالشهای تازهای روبهرو هستند که نیازمند بازخوانی نقش آنان است.»
۲. یوسف زینالزاده (معاون فرهنگی و دانشجویی دانشکدگان هنرهای زیبا)
این استاد دانشگاه با اشاره به جنگ نرمافزاری امروز، اظهار داشت: «جنگ امروز خود یک رسانه است و تصویر، بینیاز از مترجم، زبان مشترک جهانیان شده است. در عصر هوش مصنوعی، باید سواد دیداری را تقویت کنیم و هر تصویری را باور نکنیم؛ چراکه دنیای امروز ما را با دادههای بیشمار بمباران میکند و فرصت اندیشیدن را میگیرد.»
۳. کلثوم پیامنی (استاد عکاسی)
پیامنی با اشاره به تغییر مفاهیم در جوامع دوقطبیشده، گفت: «امروز مفهوم پرچم و مرز دگرگون شده است و عکاسان جنگ، در شرایطی سختتر از همیشه روایت اصلی را میسازند. حضور بیضابطه افراد غیرحرفهای در صحنههای خبری، کار عکاسان حرفهای را دشوار کرده است. نمایش این عکسها در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، فرصتی برای تبدیل تصویر به سند پژوهشی است.»
۴. مرضیه سلیمانی (عکاس ایرنا)
وی با اشاره به تجربه خود در جنگ ۱۲ روزه گفت: «در آن جنگ، مجوزی برای عکاسی صادر نشد و بسیاری از تصاویر، اتفاقی ثبت شدند. عکسهای جنگ، اسنادی هستند که دروغهای آیندگان را آشکار میکنند؛ مدارکی که نشان میدهد حملات ادعایی به اماکن نظامی، چگونه جان مردم بیدفاع را گرفته است.» او همچنین با انتقاد از هجوم «انسان-رسانه»ها، افزود: «این افراد که نه اصول حرفهای میدانند و نه به جایگاه خود پایبندند، فضا را بر عکاسان حرفهای تنگ کردهاند و رسانهها را به حاشیه راندهاند.»
۵. محسن رضایی (عکاس ایرنا)
رضایی با اشاره به محدودیتهای شدید برای عکاسان در جنگ، خاطرنشان کرد: «پس از جنگ، یکی از عکاسان معترض بود که چرا اجازه ثبت یک قاب هم به ما داده نشد، اما اکنون انتظار دارید عکسها را در اختیار شما بگذاریم؟ قدرتهای خارجی، نیمی از توان خود را صرف نظامیگری و نیمی را صرف رسانه میکنند. در چنین شرایطی، هرکس در لحظه در مکان درست باشد، روایتگر اصلی خواهد بود.»
۶. اکبر توکلی (عکاس ایرنا)
توکلی با بیان خاطراتی از جنگ اخیر، تأکید کرد: «در آن روزها، میدان جنگ به کوچه و خانهها آمده بود؛ ما عکس خبری نگرفتیم، تاریخ ایران را ثبت کردیم. متأسفانه هم رسانه و هم دانشگاه امروز ظرفیت جریانسازی خود را از دست دادهاند و این روند نیازمند تغییر جدی است.»
🖼️ گفتنی است نمایشگاه «ایران؛ روایت ویرانی و مقاومت» با نمایش ۴۰ فریم عکس منتخب از آثار عکاسان ایرنا، به همراه منابعی از کتابخانه مرکزی، تا 10 مرداد ماه در فضای کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران میزبان علاقهمندان است. این مجموعه تصویری، برشی بصری از تاریخ معاصر ایران و روایتی از ویرانیها و حماسههای مقاومت است که بهمثابه گنجینهای اسنادی، در دسترس پژوهشگران قرار گرفته است.
کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه
تهران. اداره فراهمآوری و سازماندهی
🔗 https://t.me/UT_Central_Library
🏛️ نشست تخصصی «عکاسی جنگ» در حاشیه نمایشگاه «ایران؛ روایت ویرانی و مقاومت»، روز یکشنبه ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵ در تالار این کتابخانه برگزار شد. در این رویداد که با استقبال پژوهشگران و اهالی رسانه همراه بود، جمعی از عکاسان پیشکسوت خبرگزاری ایرنا و اساتید دانشگاه تهران به بررسی ابعاد تاریخی، روایتی و اخلاقی عکاسی جنگ پرداختند و بر جایگاه عکس بهمثابه «سند تاریخی» تأکید کردند.
🎤 شش سخنران این نشست به شرح زیر به بیان دیدگاههای خود پرداختند:
۱. علی نجاتبخش (مدرس عکاسی)
وی در آغاز نشست با مروری بر تاریخ عکاسی جنگ، گفت: «عکاسی جنگ از جنگهای جهانی تا امروز، از ابزار قدرتنمایی به رسانهای برای روایت حقایق تبدیل شده است. در جنگهای اخیر، عکاسان با چالشهای تازهای روبهرو هستند که نیازمند بازخوانی نقش آنان است.»
۲. یوسف زینالزاده (معاون فرهنگی و دانشجویی دانشکدگان هنرهای زیبا)
این استاد دانشگاه با اشاره به جنگ نرمافزاری امروز، اظهار داشت: «جنگ امروز خود یک رسانه است و تصویر، بینیاز از مترجم، زبان مشترک جهانیان شده است. در عصر هوش مصنوعی، باید سواد دیداری را تقویت کنیم و هر تصویری را باور نکنیم؛ چراکه دنیای امروز ما را با دادههای بیشمار بمباران میکند و فرصت اندیشیدن را میگیرد.»
۳. کلثوم پیامنی (استاد عکاسی)
پیامنی با اشاره به تغییر مفاهیم در جوامع دوقطبیشده، گفت: «امروز مفهوم پرچم و مرز دگرگون شده است و عکاسان جنگ، در شرایطی سختتر از همیشه روایت اصلی را میسازند. حضور بیضابطه افراد غیرحرفهای در صحنههای خبری، کار عکاسان حرفهای را دشوار کرده است. نمایش این عکسها در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، فرصتی برای تبدیل تصویر به سند پژوهشی است.»
۴. مرضیه سلیمانی (عکاس ایرنا)
وی با اشاره به تجربه خود در جنگ ۱۲ روزه گفت: «در آن جنگ، مجوزی برای عکاسی صادر نشد و بسیاری از تصاویر، اتفاقی ثبت شدند. عکسهای جنگ، اسنادی هستند که دروغهای آیندگان را آشکار میکنند؛ مدارکی که نشان میدهد حملات ادعایی به اماکن نظامی، چگونه جان مردم بیدفاع را گرفته است.» او همچنین با انتقاد از هجوم «انسان-رسانه»ها، افزود: «این افراد که نه اصول حرفهای میدانند و نه به جایگاه خود پایبندند، فضا را بر عکاسان حرفهای تنگ کردهاند و رسانهها را به حاشیه راندهاند.»
۵. محسن رضایی (عکاس ایرنا)
رضایی با اشاره به محدودیتهای شدید برای عکاسان در جنگ، خاطرنشان کرد: «پس از جنگ، یکی از عکاسان معترض بود که چرا اجازه ثبت یک قاب هم به ما داده نشد، اما اکنون انتظار دارید عکسها را در اختیار شما بگذاریم؟ قدرتهای خارجی، نیمی از توان خود را صرف نظامیگری و نیمی را صرف رسانه میکنند. در چنین شرایطی، هرکس در لحظه در مکان درست باشد، روایتگر اصلی خواهد بود.»
۶. اکبر توکلی (عکاس ایرنا)
توکلی با بیان خاطراتی از جنگ اخیر، تأکید کرد: «در آن روزها، میدان جنگ به کوچه و خانهها آمده بود؛ ما عکس خبری نگرفتیم، تاریخ ایران را ثبت کردیم. متأسفانه هم رسانه و هم دانشگاه امروز ظرفیت جریانسازی خود را از دست دادهاند و این روند نیازمند تغییر جدی است.»
🖼️ گفتنی است نمایشگاه «ایران؛ روایت ویرانی و مقاومت» با نمایش ۴۰ فریم عکس منتخب از آثار عکاسان ایرنا، به همراه منابعی از کتابخانه مرکزی، تا 10 مرداد ماه در فضای کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران میزبان علاقهمندان است. این مجموعه تصویری، برشی بصری از تاریخ معاصر ایران و روایتی از ویرانیها و حماسههای مقاومت است که بهمثابه گنجینهای اسنادی، در دسترس پژوهشگران قرار گرفته است.
کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه
تهران. اداره فراهمآوری و سازماندهی
🔗 https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
✳️ برگزاری کارگاه آموزشی نگارش پیشینه پژوهش و مرور ادبیات با ابزارهای هوش مصنوعی
🗯️ مدرس: دکتر فرزانه قنادی نژاد
🗓️ زمان برگزاری: چهارشنبه، ۳۱ تیرماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۲-۱۰
💢 مکان برگزاری: کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، طبقه همکف، سالن شورا
🌐 لینک پیوند مجازی: https://vroom.ut.ac.ir/library
💥💥 شرکت در این کارگاه برای کارکنان محترم کتابخانههای دانشگاه تهران دارای امتیاز آموزشی است. در این راستا، کارکنان محترم لازم است پس از ورود به لینک پیوند مجازی (https://vroom.ut.ac.ir/library)، ورود مهمان را انتخاب کرده و نام و نام خانوادگی و کد پرسنلی خود را وارد نمایند.
🗯️ مدرس: دکتر فرزانه قنادی نژاد
🗓️ زمان برگزاری: چهارشنبه، ۳۱ تیرماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۲-۱۰
💢 مکان برگزاری: کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، طبقه همکف، سالن شورا
🌐 لینک پیوند مجازی: https://vroom.ut.ac.ir/library
💥💥 شرکت در این کارگاه برای کارکنان محترم کتابخانههای دانشگاه تهران دارای امتیاز آموزشی است. در این راستا، کارکنان محترم لازم است پس از ورود به لینک پیوند مجازی (https://vroom.ut.ac.ir/library)، ورود مهمان را انتخاب کرده و نام و نام خانوادگی و کد پرسنلی خود را وارد نمایند.
🔹 «عدالت پیشرفتی» ایدهای برای پیوند عدالت و پیشرفت اجتماعی
استاد دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران، در پژوهشی جدید، با ارائه ایده «عدالت پیشرفتی»، رویکردی نو برای تبیین نسبت میان عدالت و پیشرفت اجتماعی مطرح کرده است؛ ایدهای که تحقق عدالت و پیشرفت را در گرو شکوفایی استعدادها و دستیابی افراد به جایگاه شایسته خود در جامعه میداند.
متن کامل خبر را در پیوند زیر بخوانید:
https://news.ut.ac.ir/fa/news/54445
@UT_NEWSLINE
استاد دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران، در پژوهشی جدید، با ارائه ایده «عدالت پیشرفتی»، رویکردی نو برای تبیین نسبت میان عدالت و پیشرفت اجتماعی مطرح کرده است؛ ایدهای که تحقق عدالت و پیشرفت را در گرو شکوفایی استعدادها و دستیابی افراد به جایگاه شایسته خود در جامعه میداند.
متن کامل خبر را در پیوند زیر بخوانید:
https://news.ut.ac.ir/fa/news/54445
@UT_NEWSLINE
✴️ چالشهای بهکارگیری هوش مصنوعی در داوری علمی؛ ضرورت حفظ نقش داوران انسانی
گسترش استفاده از هوش مصنوعی در فرایند داوری علمی، در کنار افزایش سرعت ارزیابی مقالات، نگرانیهای جدی اخلاقی و علمی نیز ایجاد کرده است. مهمترین چالش، احتمال نقض محرمانگی مقالات است؛ زیرا بارگذاری نسخههای منتشرنشده در برخی ابزارهای هوش مصنوعی ممکن است با سیاستهای محرمانگی مجلات و ناشران در تعارض باشد. از سوی دیگر، مدلهای زبانی گاهی اطلاعات نادرست یا تحلیلهای غیرمستند تولید میکنند و ممکن است داور را به قضاوتی نادرست هدایت کنند. وجود سوگیریهای الگوریتمی نیز میتواند بر ارزیابی کیفیت پژوهش یا نوآوری مقاله تأثیر بگذارد. همچنین هوش مصنوعی هنوز توانایی درک کامل ظرافتهای روششناختی، ارزش نظری، خلاقیت علمی و زمینههای تخصصی هر رشته را ندارد و نمیتواند جایگزین قضاوت علمی انسان شود. به همین دلیل، ناشران معتبر استفاده از این فناوری را تنها بهعنوان ابزار کمکی و نه داور مستقل مجاز میدانند. ابزارهایی مانند Paperpal، SciSpace Reviewer، StatReviewer، iThenticate و ImageTwin میتوانند در بررسی نگارش، تحلیل آماری، تشخیص مشابهت متنی و شناسایی دستکاری تصاویر به داوران و ویراستاران کمک کنند، اما تصمیم نهایی باید بر پایه ارزیابی تخصصی انسان اتخاذ شود. ازاینرو، رعایت اصول محرمانگی، شفافیت در استفاده از هوش مصنوعی و نظارت دقیق ویراستاران، شرط اساسی بهرهگیری مسئولانه از این فناوری در فرایند داوری علمی است.
Committee on Publication Ethics. (2023). COPE position statement: Authorship and AI tools. https://publicationethics.org
Elsevier. (2025). Responsible AI Principles for Authors, Reviewers and Editors. Elsevier. https://www.elsevier.com/about/policies-and-standards/responsible-ai
International Committee of Medical Journal Editors. (2025). Recommendations for the Conduct, Reporting, Editing, and Publication of Scholarly Work in Medical Journals. https://www.icmje.org
Nature. (2024). Nature journals' policies on the use of generative AI. Nature Portfolio. https://www.nature.com
https://t.me/UT_Central_Library
گسترش استفاده از هوش مصنوعی در فرایند داوری علمی، در کنار افزایش سرعت ارزیابی مقالات، نگرانیهای جدی اخلاقی و علمی نیز ایجاد کرده است. مهمترین چالش، احتمال نقض محرمانگی مقالات است؛ زیرا بارگذاری نسخههای منتشرنشده در برخی ابزارهای هوش مصنوعی ممکن است با سیاستهای محرمانگی مجلات و ناشران در تعارض باشد. از سوی دیگر، مدلهای زبانی گاهی اطلاعات نادرست یا تحلیلهای غیرمستند تولید میکنند و ممکن است داور را به قضاوتی نادرست هدایت کنند. وجود سوگیریهای الگوریتمی نیز میتواند بر ارزیابی کیفیت پژوهش یا نوآوری مقاله تأثیر بگذارد. همچنین هوش مصنوعی هنوز توانایی درک کامل ظرافتهای روششناختی، ارزش نظری، خلاقیت علمی و زمینههای تخصصی هر رشته را ندارد و نمیتواند جایگزین قضاوت علمی انسان شود. به همین دلیل، ناشران معتبر استفاده از این فناوری را تنها بهعنوان ابزار کمکی و نه داور مستقل مجاز میدانند. ابزارهایی مانند Paperpal، SciSpace Reviewer، StatReviewer، iThenticate و ImageTwin میتوانند در بررسی نگارش، تحلیل آماری، تشخیص مشابهت متنی و شناسایی دستکاری تصاویر به داوران و ویراستاران کمک کنند، اما تصمیم نهایی باید بر پایه ارزیابی تخصصی انسان اتخاذ شود. ازاینرو، رعایت اصول محرمانگی، شفافیت در استفاده از هوش مصنوعی و نظارت دقیق ویراستاران، شرط اساسی بهرهگیری مسئولانه از این فناوری در فرایند داوری علمی است.
Committee on Publication Ethics. (2023). COPE position statement: Authorship and AI tools. https://publicationethics.org
Elsevier. (2025). Responsible AI Principles for Authors, Reviewers and Editors. Elsevier. https://www.elsevier.com/about/policies-and-standards/responsible-ai
International Committee of Medical Journal Editors. (2025). Recommendations for the Conduct, Reporting, Editing, and Publication of Scholarly Work in Medical Journals. https://www.icmje.org
Nature. (2024). Nature journals' policies on the use of generative AI. Nature Portfolio. https://www.nature.com
https://t.me/UT_Central_Library
COPE: Committee on Publication Ethics
Welcome to COPE
Welcome to COPE: The membership organisation for publication ethics
📚 #معرفی_کتاب #تازههای_نشر
🔺ترجمههای ترکی از متون عربی و فارسی: کنشگران، اقتباس و بازخوردها در اوایل دوران مدرن
🔺Türkische Übersetzungen aus dem Arabischen und Persischen: Akteure, Adaption und Rezeption in der Frühen Neuzeit
👈🏻 نویسنده: Philip Bockholt
👈🏻 ناشر: De Gruyter
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9783119143790
معرفی ناشر
نهضت ترجمه به زبان ترکی، نخبگان آناتولی در اوایل دوران مدرن را یاری کرد تا سنتهای اسلامی مکتوب به زبانهای عربی و فارسی را بومیسازی کنند. نویسنده با واکاوی نسخههای خطی شماری از آثار تاریخی و اندرزنامههای برگزیده، این انتقال دانش دروناسلامی را تحلیل میکند و در این مسیر هم به کنشگران (مترجمان، حامیان و خوانندگان) و هم به جنبههای محتوایی اقتباس و بازخوردها توجه دارد.
فهرست مطالب
۱) مقدمه
بخش ۱) حاکمیت دادگرانه: ترجمه اندرزنامهها و ادبیات حکمتآمیز
۲) کلیله و دمنه
۳) قابوسنامه کیکاووس
بخش ۲) نظم در زمان و مکان: ترجمه آثار تاریخنگارانه
۴) البدایه و النهایه اثر ابن کثیر
۵) روضه الصفا اثر میرخواند
بخش ۳) سی نفر بیش از یک نفر است: ترجمه به مثابه کار گروهی
۶) عقد الجمان اثر عینی
۷) تاریخ (و داستانهای) ترجمهشده
۸) نتیجهگیری: اصطلاحشناسی، کنشگران و اقتباس در فرایند ترجمه اندرزنامهها و تواریخ از عربی و فارسی به ترکی در اوایل دوران مدرن
پیوست: فهرست نسخههای خطی
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی
@Islamicstudies
🔺ترجمههای ترکی از متون عربی و فارسی: کنشگران، اقتباس و بازخوردها در اوایل دوران مدرن
🔺Türkische Übersetzungen aus dem Arabischen und Persischen: Akteure, Adaption und Rezeption in der Frühen Neuzeit
👈🏻 نویسنده: Philip Bockholt
👈🏻 ناشر: De Gruyter
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9783119143790
معرفی ناشر
نهضت ترجمه به زبان ترکی، نخبگان آناتولی در اوایل دوران مدرن را یاری کرد تا سنتهای اسلامی مکتوب به زبانهای عربی و فارسی را بومیسازی کنند. نویسنده با واکاوی نسخههای خطی شماری از آثار تاریخی و اندرزنامههای برگزیده، این انتقال دانش دروناسلامی را تحلیل میکند و در این مسیر هم به کنشگران (مترجمان، حامیان و خوانندگان) و هم به جنبههای محتوایی اقتباس و بازخوردها توجه دارد.
فهرست مطالب
۱) مقدمه
بخش ۱) حاکمیت دادگرانه: ترجمه اندرزنامهها و ادبیات حکمتآمیز
۲) کلیله و دمنه
۳) قابوسنامه کیکاووس
بخش ۲) نظم در زمان و مکان: ترجمه آثار تاریخنگارانه
۴) البدایه و النهایه اثر ابن کثیر
۵) روضه الصفا اثر میرخواند
بخش ۳) سی نفر بیش از یک نفر است: ترجمه به مثابه کار گروهی
۶) عقد الجمان اثر عینی
۷) تاریخ (و داستانهای) ترجمهشده
۸) نتیجهگیری: اصطلاحشناسی، کنشگران و اقتباس در فرایند ترجمه اندرزنامهها و تواریخ از عربی و فارسی به ترکی در اوایل دوران مدرن
پیوست: فهرست نسخههای خطی
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی
@Islamicstudies
مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
ترجمههای ترکی از متون عربی و فارسی: کنشگران، اقتباس و بازخوردها در اوایل دوران مدرن - مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های…
نهضت ترجمه به زبان ترکی، نخبگان آناتولی در اوایل دوران مدرن را یاری کرد تا سنتهای اسلامی مکتوب به زبانهای عربی و فارسی را بومیسازی کنند. نویسنده با واکاوی نسخههای خطی شماری از آثار تاریخی و اندرزنامههای برگزیده، این انتقال دانش دروناسلامی را تحلیل میکند…
📚 گنجینه دیجیتال نسخ خطی پرینستون
دانشگاه پرینستون آمریکا، با بیش از ۹,۵۰۰ نسخه خطی و ۲۰,۰۰۰ عنوان کتاب، یکی از مهمترین مراکز نسخ اسلامی جهان است. زبان غالب عربی، اما گنجینهای غنی از فارسی، ترکی عثمانی، اردو و دیگر زبانها نیز دارد.
🌍 این نسخهها از سراسر جهان اسلام آمدهاند: از ایران، عربستان، مصر، سوریه، عراق، اندلس، مغرب، هند، اندونزی تا صحرای آفریقا.
🇮🇷نفایس فارسی کتابخانه شامل: شاهنامههای مصور (صفوی و قاجار)، دیوان حافظ با مینیاتور، مثنویهای نظامی و جامی و آثار تاریخی و عرفانی نادر است.
💻 پروژه دیجیتالسازی به سرپرستی دان سی. اسکمر، دسترسی رایگان جهانی به این گنجینه را ممکن ساخته است.
#نسخ_خطی_اسلامی
#کتابخانه_پرینستون
#فارسی_شناسی
#دیجیتال_سازی
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/Princeton0
نسخ خطی دانشگاه پرینستون را از این کانال تلگرامی می توانید دانلود کنید.
دانشگاه پرینستون آمریکا، با بیش از ۹,۵۰۰ نسخه خطی و ۲۰,۰۰۰ عنوان کتاب، یکی از مهمترین مراکز نسخ اسلامی جهان است. زبان غالب عربی، اما گنجینهای غنی از فارسی، ترکی عثمانی، اردو و دیگر زبانها نیز دارد.
🌍 این نسخهها از سراسر جهان اسلام آمدهاند: از ایران، عربستان، مصر، سوریه، عراق، اندلس، مغرب، هند، اندونزی تا صحرای آفریقا.
🇮🇷نفایس فارسی کتابخانه شامل: شاهنامههای مصور (صفوی و قاجار)، دیوان حافظ با مینیاتور، مثنویهای نظامی و جامی و آثار تاریخی و عرفانی نادر است.
💻 پروژه دیجیتالسازی به سرپرستی دان سی. اسکمر، دسترسی رایگان جهانی به این گنجینه را ممکن ساخته است.
#نسخ_خطی_اسلامی
#کتابخانه_پرینستون
#فارسی_شناسی
#دیجیتال_سازی
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/Princeton0
نسخ خطی دانشگاه پرینستون را از این کانال تلگرامی می توانید دانلود کنید.
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (A.B)
Audio
این مقاله با عنوان «واکاوی منابع مکتوب مرتبط با مَدرس- مقبرۀ ابنسینا در اصفهان» در نشریه «پژوهشهای علوم تاریخی» توسط انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است. مقاله در دوره 17، شماره 2 ،دی ماه 1404 منتشر شده و مجموعهای شامل پژوهشهای تاریخی و اسناد مکتوبی است که به بررسی پیشینه معماری و هویت عملکردی «مدرسه-مقبره» منسوب به ابنسینا در محله دردشت اصفهان میپردازند. نویسندگان با واکاوی متون کهن از دوران آلبویه تا عصر حاضر، شواهدی را ارائه میدهند که نشاندهنده جایگاه این بنا به عنوان محل تدریس شیخالرئیس در قرن چهارم هجری است. اگرچه درباره محل دقیق دفن او میان اصفهان و همدان اختلافنظر وجود دارد، اما برخی نسخ خطی بر انتقال پیکر وی به اصفهان و دفن در مکانی موسوم به قبه علائیه تاکید کردهاند. این نوشتار همچنین به تغییرات کالبدی بنا در طول زمان و اهمیت حافظه جمعی و سنت شفاهی در بازشناسی این اثر ملی اشاره دارد. در نهایت، منابع مذکور بر ارزش میراثی این بنا به عنوان یکی از قدیمیترین مدارس وقفی ایران صحه میگذارند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
فرهنگ شرحنویسی در تمدن اسلامی
Palimpsests of Themselves: Logic and Commentary in Postclassical Muslim South Asia
Asad Q. Ahmed
University of California Press, 2022
یکی از مهمترین آثار سالهای اخیر در حوزه تاریخ اندیشه اسلامی، کتاب «Palimpsests of Themselves» نوشته اسد ق. احمد، استاد دانشگاه برکلی، است. نویسنده در این اثر، با تکیه بر نسخههای خطی و متون آموزشی، به بررسی سنت شرحنویسی و حاشیهنگاری در منطق اسلامی، بهویژه در مدارس هند مسلمان، میپردازد.
این کتاب در پی آن است که این تصور رایج را به چالش بکشد که دوره متأخر اندیشه اسلامی صرفاً عصر تکرار و تقلید بوده است. به اعتقاد نویسنده، شرحها، حاشیهها و تعلیقات، نه نشانه رکود، بلکه شیوهای برای تولید، انتقال و بازسازی دانش بودهاند. هر نسل از عالمان، متن پیشینیان را از نو میخواند، تفسیر میکرد و بر آن میافزود؛ از همین رو، احمد این سنت را به «پالیمسست» (دستنوشتهای که بارها بر روی آن نوشته شده، بیآنکه آثار نوشتههای پیشین کاملاً از میان برود) تشبیه میکند.
از ویژگیهای برجسته کتاب، استفاده گسترده از نسخههای خطی و توجه به حاشیهها، تعلیقات، یادداشتهای شاگردان و سنت آموزش در مدارس اسلامی است. این اثر نشان میدهد که برای فهم تاریخ اندیشه اسلامی، مطالعه متن اصلی بهتنهایی کافی نیست و باید شبکه گسترده شرحها و حاشیهها را نیز بهعنوان بخشی از فرایند تولید دانش در نظر گرفت.
این کتاب را میتوان از آثار مهم سالهای اخیر در بازنگری مفهوم «دوره پساکلاسیک» در تمدن اسلامی دانست؛ دورهای که نویسنده آن را نه عصر افول، بلکه عصر شکلگیری شیوههای پیچیده انتقال و بازآفرینی دانش معرفی میکند.
Palimpsests of Themselves: Logic and Commentary in Postclassical Muslim South Asia
Asad Q. Ahmed
University of California Press, 2022
Palimpsests of Themselves: Logic and Commentary in Postclassical Muslim South Asia
Asad Q. Ahmed
University of California Press, 2022
یکی از مهمترین آثار سالهای اخیر در حوزه تاریخ اندیشه اسلامی، کتاب «Palimpsests of Themselves» نوشته اسد ق. احمد، استاد دانشگاه برکلی، است. نویسنده در این اثر، با تکیه بر نسخههای خطی و متون آموزشی، به بررسی سنت شرحنویسی و حاشیهنگاری در منطق اسلامی، بهویژه در مدارس هند مسلمان، میپردازد.
این کتاب در پی آن است که این تصور رایج را به چالش بکشد که دوره متأخر اندیشه اسلامی صرفاً عصر تکرار و تقلید بوده است. به اعتقاد نویسنده، شرحها، حاشیهها و تعلیقات، نه نشانه رکود، بلکه شیوهای برای تولید، انتقال و بازسازی دانش بودهاند. هر نسل از عالمان، متن پیشینیان را از نو میخواند، تفسیر میکرد و بر آن میافزود؛ از همین رو، احمد این سنت را به «پالیمسست» (دستنوشتهای که بارها بر روی آن نوشته شده، بیآنکه آثار نوشتههای پیشین کاملاً از میان برود) تشبیه میکند.
از ویژگیهای برجسته کتاب، استفاده گسترده از نسخههای خطی و توجه به حاشیهها، تعلیقات، یادداشتهای شاگردان و سنت آموزش در مدارس اسلامی است. این اثر نشان میدهد که برای فهم تاریخ اندیشه اسلامی، مطالعه متن اصلی بهتنهایی کافی نیست و باید شبکه گسترده شرحها و حاشیهها را نیز بهعنوان بخشی از فرایند تولید دانش در نظر گرفت.
این کتاب را میتوان از آثار مهم سالهای اخیر در بازنگری مفهوم «دوره پساکلاسیک» در تمدن اسلامی دانست؛ دورهای که نویسنده آن را نه عصر افول، بلکه عصر شکلگیری شیوههای پیچیده انتقال و بازآفرینی دانش معرفی میکند.
Palimpsests of Themselves: Logic and Commentary in Postclassical Muslim South Asia
Asad Q. Ahmed
University of California Press, 2022