💥 معرفی Gemini Notebook؛ فصل تازه‌ای از NotebookLM برای پژوهش هوشمند با هوش مصنوعی

مقاله‌ای منتشر شده در جولای ۲۰۲۶ اعلام می‌کند که ابزار NotebookLM گوگل با نام جدید Gemini Notebook به فعالیت خود ادامه می‌دهد؛ تغییری که تنها به نام محدود نیست و نشان‌دهنده ادغام عمیق‌تر این ابزار با خانواده مدل‌های هوش مصنوعی Gemini است. این تحول موجب می‌شود کاربران در محیطی یکپارچه‌تر به قابلیت‌هایی مانند تحلیل اسناد، خلاصه‌سازی متون، پاسخ‌گویی مبتنی بر منابع، تولید ایده، سازمان‌دهی یادداشت‌ها و گفت‌وگوی هوشمند با محتوای پژوهشی دسترسی داشته باشند. نویسنده تأکید می‌کند که ماهیت اصلی ابزار تغییر نکرده و همچنان بر تحلیل اطلاعاتی که خودِ کاربر بارگذاری می‌کند متکی است؛ ویژگی‌ای که دقت و قابلیت استناد پاسخ‌ها را افزایش می‌دهد. همچنین انتظار می‌رود یکپارچگی بیشتر با سایر خدمات گوگل، فرایند مطالعه، نگارش و مدیریت پروژه‌های پژوهشی را ساده‌تر کند. برای پژوهشگران، دانشجویان و اعضای هیئت علمی، این تغییر به معنای دسترسی به دستیار پژوهشی قدرتمندتری است که می‌تواند در مرور منابع، استخراج نکات کلیدی، طراحی پرسش‌های پژوهشی و تهیه پیش‌نویس‌های اولیه نقش مؤثری ایفا کند. پیام آموزشی این گزارش آن است که آشنایی با نسخه جدید Gemini Notebook می‌تواند بهره‌وری پژوهش و یادگیری را افزایش دهد، اما همچنان ارزیابی انتقادی خروجی‌های هوش مصنوعی و مراجعه به منابع اصلی، بخش جدایی‌ناپذیر پژوهش علمی باقی می‌ماند.

Kombib. (2026, July 17). NotebookLM Is Now Gemini Notebook: What Actually Changes in Your Work. Medium. https://medium.com/@kombib/notebooklm-is-now-gemini-notebook-15d17834f6ee

https://t.me/UT_Central_Library

https://www.ibna.ir/news/552245/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «مؤسسه روزنامه‌نگاری دانشگاه تهران»، جدیدترین اثر پژوهشی سیدفرید قاسمی، منتشر شد. این کتاب با تکیه بر اسناد تاریخی، به بررسی روند شکل‌گیری، فعالیت و توسعه مؤسسه روزنامه‌نگاری دانشگاه تهران و نقش آن در تثبیت آموزش روزنامه‌نگاری به‌عنوان یک رشته دانشگاهی در ایران می‌پردازد.

https://t.me/UT_Central_Library

امضای تفاهم نامه همکاری میان پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) با کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران.
امروز در دیدار و بازدید دو ساعته جناب آقای دکتر حسین میرزایی از کتابخانه مرکزی میان پژوهشگاه و کتابخانه مرکزی برای تبادل اطلاعات، استفاده اعضای هیئت علمی پژوهشگاه از کتابخانه مرکزی و برگزاری نشست های علمی، و.... تفاهم نامه امضا شد. آقای دکتر میرزایی از بخش های مختلف کتابخانه مرکزی بازدید کردند.

🔹*ایران؛ روایت ویرانی و مقاومت / نمایشگاه عکس‌های جنگ در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران*

نمایشگاهی از گنجینه‌های تصویری خبرگزاری ایرنا و اسناد مکتوب کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، روایتی مستند از جنگ و دیپلماسی را پیش روی پژوهشگران قرار داده است.

*متن کامل خبر را در پیوند زیر بخوانید:*
https://news.ut.ac.ir/fa/news/54416

@UT_NEWSLINE

https://t.me/UT_Central_Library

📸 برگزاری نشست تخصصی عکاسی جنگ: روایت تصویر، ثبت تاریخ در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران

🖼️هم‌زمان با برگزاری نمایشگاه «ایران؛ روایت ویرانی و مقاومت» ، نشست تخصصی «عکاسی جنگ: روایت تصویر، ثبت تاریخ» روز یکشنبه ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵ در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران برگزار شد.

🎯 این نشست با هدف بررسی نسبت میان اسناد آرشیوی و روایت‌های عکاسانه در تاریخ معاصر و نیز تقویت هم‌افزایی میان فعالان حوزه هنر، رسانه و مستندسازی، از ساعت ۱۰ تا ۱۲ در اتاق شورای کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران برگزار شد و جمعی از استادان، پژوهشگران، عکاسان و علاقه‌مندان این حوزه در آن حضور یافتند.

🎙️ در این برنامه، مرضیه سلیمانی، اکبر توکلی و محسن رضایی، از عکاسان باسابقه و شناخته‌شده کشور، به بیان تجربیات خود از پوشش رویدادهای جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان پرداختند. سخنرانان ضمن تشریح دشواری‌ها و مخاطرات عکاسی در شرایط بحرانی ، نقش تصویر را در ثبت واقعیت‌های تاریخی، انتقال تجربه‌های انسانی و شکل‌گیری حافظه جمعی جامعه مورد بررسی قرار دادند.

👥 همچنین جمعی از استادان و فعالان حوزه عکاسی و رسانه از جمله یوسف زینال‌زاده، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشکدگان هنرهای زیبا، کلثوم پیامنی، استاد عکاسی، ناصر سلیمانی، کارشناس مسئول مشاوره و مسئول امور فرهنگی، انجمن‌های علمی و نشریات دانشجویی، و علی نجات‌بخش، مدرس عکاسی، از سوی دانشکدگان هنرهای زیبا در این نشست حضور داشتند.

📰 در بخش دیگری از این نشست، بر اهمیت نقش عکاسان خبری در ثبت و مستندسازی رویدادهای تاریخی تأکید شد. حاضران با اشاره به تلاش‌های عکاسان خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) در پوشش تحولات و رخدادهای مهم کشور، این فعالیت‌ها را نمونه‌ای ارزشمند از مجاهدت رسانه‌ای در ثبت واقعیت‌های میدانی دانستند. به باور آنان، این تلاش‌ها افزون بر انعکاس دقیق و صادقانه رویدادها، سهمی مؤثر در صیانت از حافظه جمعی ایرانیان و مستندسازی حماسه‌های ملی داشته و آرشیو تصویری ایرنا را به گنجینه‌ای ارزشمند از هویت تاریخی و پایداری ملت ایران تبدیل کرده است

🖼️ هم‌زمان با برگزاری این نشست تخصصی، نمایشگاه «ایران؛ روایت ویرانی و مقاومت» نیز در فضای کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران میزبان علاقه‌مندان است. در این نمایشگاه، ۴۰ فریم از آثار منتخب عکاسان خبرگزاری ایرنا به نمایش درآمده است؛ آثاری که روایتگر زوایای آشکار و پنهان جنگ، ویرانی‌ها و جلوه‌های مقاومت مردم ایران بوده و برشی تصویری از تاریخ معاصر کشور را پیش روی مخاطبان قرار می‌دهد.

📚 این نشست و نمایشگاه در راستای نقش‌آفرینی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران در حفظ، معرفی و بازخوانی اسناد و روایت‌های تاریخی و فرهنگی کشور برگزار شده است.


اداره فراهم‌آوری و سازماندهی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران

https://t.me/UT_Central_Library

ایبنا - «روایت تصویر، ثبت تاریخ»
https://www.ibna.ir/photo/552337/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE

نشست تخصصی «روایت تصویر، ثبت تاریخ» یکشنبه (۲۸ تیر ۱۴۰۵) با حضور رسول جعفریان رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، دکتر حسین میرزایی رئیس پژوهشگاه هنر، فرهنگ و ارتباطات، استادان عکاسی دانشگاه و چند تن از عکاسان خبری خبرگزاری ایرنا در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران برگزار شد.

https://t.me/UT_Central_Library

محمدرضا هرمزی‌نژاد، رئیس بنیاد ملی علم ایران در نشست هم‌اندیشی اعضای طرح «ثبات» با تأکید بر اینکه ماندگاری و تثبیت جایگاه نخبگان پس از بازگشت به کشور، اهمیتی بیش از بازگشت آنان دارد، از اجرای طرح «گرنت آغاز» خبر داد و گفت:

🔸بنیاد ملی علم ایران برای نخبگان بازگشته به کشور، برنامه حمایتی ویژه‌ای با عنوان «گرنت آغاز» در نظر گرفته است. این طرح به‌طور اختصاصی برای دانش‌آموختگان ۲۰۰ دانشگاه برتر جهان طراحی شده است.

🔹متقاضیان این طرح باید کمتر از یک سال از زمان فارغ‌التحصیلی و کمتر از پنج سال از زمان استخدامشان گذشته باشد. افراد واجد شرایط می‌توانند در یک دوره دو ساله، تا سقف ۶۰۰ میلیون تومان حمایت پژوهشی دریافت کنند

🔸در صورت همکاری پژوهشگران با همکاران خارجی، مجموع حمایت‌های «گرنت آغاز» طی دو سال تا سقف یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان افزایش می‌یابد.

🔹همچنین برای دانش‌آموختگان ۲۰ دانشگاه برتر جهان، این حمایت‌ها با ضریب بالاتری قابل افزایش است.

🔸ثبت درخواست در طرح «گرنت آغاز» دیگر محدود به فراخوان‌های دوره‌ای نیست و سامانه به‌صورت دائمی فعال است.


🌐مشاهده جزئیات خبر


🆔 @pr_isti

عنوان مقاله:  Learning with AI: Student Intentions for Academic Use
مولف:  Moon-Heum Cho;EunHae Grace Park
ناشر:  Springer
سال انتشار: 2026

این مقاله پژوهشی به بررسی عوامل مؤثر بر تمایل دانشجویان رشته ارتباطات استراتژیک برای استفاده از هوش مصنوعی در فعالیت‌های تحصیلی می‌پردازد. بر اساس یافته‌های این مطالعه، دانشجویانی که معتقدند هوش مصنوعی کیفیت یادگیری آن‌ها را ارتقا می‌دهد و در آینده شغلی آن‌ها نقشی حیاتی دارد، تمایل بیشتری به استفاده از این فناوری دارند. در مقابل، دغدغه‌های اخلاقی مانند کاهش اصالت و احتمال سرقت علمی، مهم‌ترین مانع در پذیرش این ابزارها به شمار می‌روند. این تحقیق به مربیان پیشنهاد می‌دهد که با تدوین دستورالعمل‌های اخلاقی و طراحی تکالیف مبتنی بر تفکر انتقادی، دانشجویان را برای تعامل هوشمندانه با این فناوری آماده کنند.
 
 @KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

۱/۲
یک مهندس ژاپنی کد QR را فقط برای یک کار اختراع کرد: ردیابی قطعات خودرو در خط تولید تویوتا. سپس شرکت او تصمیم گرفت حق امتیاز (پتنت) آن را به صورت رایگان واگذار کند؛ و این تنها دلیلی است که امروز این کد روی میز هر رستورانی در کره زمین دیده می‌شود.

نام او ماساهیرو هارا است. آن شرکت هم دنسو ویو (Denso Wave) بود، یک شرکت تأمین‌کننده قطعات که مالک آن تویوتا است.

در سال ۱۹۹۲ این مسئله روی میز او قرار گرفت، و اصلاً کار شیک و جذابی نبود. کارگران در کف کارخانه داشتند زیر حجم کار غرق می‌شدند.

هر قطعه خودرو یک بارکد داشت، اما یک بارکد فقط می‌تواند حدود بیست کاراکتر را در خود جای دهد؛ بنابراین برای ردیابی یک قطعه، آن‌ها مجبور بودند پنج یا ده بارکد روی آن بچسبانند.

یک کارگر باید آنجا می‌ایستاد و یک قطعه واحد را ده بار پشت سر هم اسکن می‌کرد. برخی از آن‌ها روزانه نزدیک به هزار بارکد را اسکن می‌کردند. شغل آن‌ها دیگر از «ساختن خودرو» تبدیل شده بود به «نشانه رفتن اسکنر به سمت برچسب‌ها» در تمام طول روز.

و مشکل دومی هم وجود داشت که مدیران بالادست اهمیتی به آن نمی‌دادند. اینجا یک کارخانه بود؛ روغن روی همه‌چیز می‌نشست. یک لکه‌ چربی روی بارکد کافی بود تا کل آن غیرقابل‌خواندنی شود و خط تولید متوقف گردد.

از هارا خواسته شد که اسکنر را سریع‌تر کند. او مدتی به آن نگاه کرد و فهمید که مشکل از اسکنر نیست، بلکه خود بارکد به سقف پتانسیل خود رسیده است. یک خط از نوارهای سیاه فقط می‌تواند اطلاعات را در یک جهت (از چپ به راست) نگه دارد.
او تصمیم گرفت چیزی بسازد که اطلاعات را در دو جهت (عمودی و افقی) نگه دارد، تا بتواند صدها برابر اطلاعات بیشتر را در همان مربع کوچک ذخیره کند.

سپس نوبت به بخشی می‌رسد که به نظر ساختگی می‌آید، اما واقعی است.
هارا در زمان استراحت ناهار خود «گو» (Go) بازی می‌کرد؛ همان بازی تخته‌ای قدیمی با مهره‌های سیاه و سفید که روی یک شبکه چهارخانه قرار می‌گیرند. یک روز او داشت به تخته نگاه می‌کرد و ناگهان جرقه در ذهنش زده شد.

آن شبکه از مهره‌های سیاه و سفید، خود روشی برای ذخیره اطلاعات در دو جهت بود. این همان شکلِ کد او شد.

اما ساختن کد، نیمه آسان کار بود. مشکل اصلی «سرعت» بود؛ چون هدف اصلی سریع بودن بود و یک اسکنر بیشتر وقت خود را صرف این می‌کرد که بفهمد کد کجاست و به کدام سمت چرخیده است.
راه حل در قطار به ذهنش رسید. او از پنجره به ساختمان‌ها نگاه می‌کرد و یک ساختمان به خاطر شکلی که در پس‌زمینه آسمان داشت، از بقیه متمایز بود. ایده اصلی همین بود.

او سه هدف مربعی کوچک در سه گوشه کد قرار داد. لحظه‌ای که اسکنر آن سه مربع را می‌بیند، فوراً می‌فهمد که کد کجاست و چگونه چرخیده است—حتی اگر وارونه یا زاویه‌دار باشد.

حالا این جزئیاتی است که نشان می‌دهد او حاضر بود چقدر برای این کار مایه بگذارد: آن سه مربع گوشه‌ای تنها زمانی کار می‌کردند که هیچ چیز دیگری در صفحه شبیه به آن‌ها نباشد.

اگر یک آگهی مجله یا یک جعبه مقوایی اتفاقاً الگوی سیاه و سفید مشابهی در همان نزدیکی داشت، اسکنر گیج می‌شد و چیز اشتباهی را ثبت می‌کرد.

بنابراین، هارا و تیم کوچک دو نفره‌اش رفتند و تمام مواد چاپی را بررسی کردند. مجلات، تراکت‌ها، جعبه‌های مقوایی. توده‌های عظیمی از آن‌ها را روزها بررسی کردند و هر تصویر را به نسبتِ فضای سیاه به سفیدش تجزیه کردند، به دنبال تنها نسبتی که تقریباً هیچ‌وقت در هیچ کجای دنیای چاپ ظاهر نمی‌شود.

آن‌ها پیدایش کردند: یک به یک به سه به یک به یک.

این ریتم دقیقِ سیاه و سفید در هر مربع گوشه‌ایِ هر کد QR در زمین گنجانده شده است، و دلیل وجودش این است که این الگویی است که جهان چاپی تقریباً هیچ‌وقت به طور تصادفی تولید نمی‌کند.

سپس او مشکل روغن را حل کرد.

او کد را طوری ساخت که یک نسخه پشتیبان از اطلاعات خود را حمل کند که به صورت ریاضی در کل مربع پخش شده است. شما می‌توانید تا ۳۰ درصد از یک کد QR را پاره کنید، لکه‌دار کنید یا خراش دهید، و باز هم به طور کامل اسکن می‌شود؛ زیرا کد، بخشِ مفقود شده را از روی نسخه‌ای که در خود نگه داشته بازسازی می‌کند.

یک کارگر می‌توانست روی یک‌سوم برچسب را روغنی کند و خط تولید همچنان به حرکت خود ادامه می‌داد. این همان ریاضیاتی است که به یک سی‌دی خط‌خورده اجازه می‌دهد همچنان پخش شود و به یک فضاپیما اجازه می‌دهد داده‌ها را از آن سوی منظومه شمسی بدون نیاز به درخواست تکرار، ارسال کند.

او کار را در سال ۱۹۹۴ تمام کرد. او آن را به خاطر کاری که برای کاربر انجام می‌دهد، «پاسخ سریع» (Quick Response) نامید، نه به خاطر چیزی که هست.


https://x.com/i/status/2077704680411677008

@BetweenDichotomies

۲/۲
و سپس دنسو تصمیمی گرفت که واقعاً اهمیت داشت.

آن‌ها مالک حق امتیاز بودند. می‌توانستند برای هر اسکن کارمزد بگیرند، و با توجه به میلیاردها اسکنی که اکنون انجام می‌شود، این کار می‌توانست کسی را به طرز غیرقابل‌تصوری ثروتمند کند.

در عوض، آن‌ها اعلام کردند که از حقوق خود برای جمع‌آوری حق امتیاز استفاده نخواهند کرد و مشخصات فنی آن را به صورت عمومی منتشر کردند تا هر کسی بتواند از آن استفاده کند. هارا بعداً گفت که این تصمیم حتی بحث بزرگی هم در داخل شرکت ایجاد نکرد.

همان یک انتخاب، کل داستان است. کدی که استفاده از آن هزینه‌ای ندارد، کدی است که همه روی آن برنامه‌ریزی می‌کنند و توسعه‌اش می‌دهند. خطوط هوایی آن را روی بلیط‌ها گذاشتند. سازندگان گوشی، اسکنرها را در دوربین‌ها تعبیه کردند.

سپس یک همه‌گیری (پاندمی) جهانی رخ داد و دنیا به راهی نیاز داشت تا اطلاعات را بدون لمس هیچ چیزی به دست مردم برساند؛ و آن مربع کوچک رایگان که یک مهندس تویوتا برای کارگران کارخانه روغنی ساخته بود، ناگهان روی هر منو، هر پرداخت و هر دری ظاهر شد.

هارا هنوز هم آنجا کار می‌کند. او بیش از یک بار گفته است که هرگز تصور نمی‌کرد این کد تا این حد فراگیر شود، و بخشی که بیشتر از همه به آن افتخار می‌کند این است که از آن برای حفظ امنیت و سلامت مردم استفاده شد.

آن مرد این کد را ساخت تا در برابر روغنِ کف کارخانه دوام بیاورد؛ اما در نهایت، در برابر هر چیز دیگری هم دوام آورد.

شما امسال صدها بار کار او را اسکن کرده‌اید. اکنون می‌دانید که این اثر متعلق به چه کسی است.

https://x.com/i/status/2077704680411677008
@BetweenDichotomies

📚 معرفی کتاب:
Sasanian Iran, 224-651 CE: Portrait of a Late Antique Empire
✍️ نویسنده: Touraj Daryaee
🏛 ناشر: Mazda Publishers, Inc. (Costa Mesa, California, 2008)


🏛 امپراتوری ساسانی (۲۲۴–۶۵۱ میلادی) به عنوان یکی از مهمترین تمدنهای دوران باستان متأخر (Late Antiquity)، همواره کانون توجه پژوهشگران تاریخ ایران و جهان بوده است. کتاب حاضر، اثر ارزشمند تورج دریایی (Touraj Daryaee)، ایرانشناس برجسته و استاد دانشگاه کالیفرنیا، یکی از جامعترین آثار دربارهٔ این دورهٔ طلایی تاریخ ایران به شمار میرود.

📖 دریایی در این اثر با رویکردی بین رشته ای و نگاهی فراتر از تاریخ سیاسی صرف، به ابعاد گوناگون جامعۀ ساسانی از جمله ساختار اجتماعی، نظام اقتصادی، آیین زرتشتی، روابط بین الملل، فرهنگ و هنر، و نقش زنان میپردازد. جایگاه ویژهٔ کتاب در قرار دادن ایران ساسانی در بستر دوران باستان متأخر و مقایسهٔ آن با امپراتوری رومِ هم عصر است که به درک بهتر تعاملات و تأثیرات متقابل این دو ابرقدرت یاری میرساند.
#معرفی_منابع
#کتابخانه_مرکزی_مرکز_اسناد
#ساسانیان_تاریخ

https://t.me/UT_Central_Library