کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
23.6K subscribers
7.73K photos
304 videos
3.32K files
4.87K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
Photo
#تقویم_فرهنگی امروز، ۴ فروردین ۱۳۹۷

۹۲۳ سال پیش در چنین روزی در سال ۵۱۶ هجری، ابن حریری ـ ادیب و نویسنده‌ی ایرانی ـ درگذشت.
ابو محمد، قاسم بن علی بصری ـ معروف به ابن حریری ـ در سده‌ی چهارم هجری متولد شد. وی نویسنده‌ای چیره‌دست و ادیبی صاحب‌نام بود. از او کتابی به نام «مقامات» بر جای مانده که در نوع خود بی‌نظیر است. در «مقامات حریری»، رموز و لطایف زبان عربی، در قالب حکایت‌های پندآموز و ساده بیان شده است. از دیرباز و تا کنون، ادیبان و ادب‌آموزان، برای آشنایی با ادبیات عرب، از کتاب «مقامات حریری» استفاده کرده‌اند.
ابن حریری ـ نویسنده و ادیب نامدار ایرانی ـ در ۶ رجب ۵۱۶ هجری درگذشت.

@UT_Central_Library

گردآوری و تنظیم: #آرش_امجدی
مطالعه افق های تازه ای از شناخت را برابر ما می گشاید

@UT_Central_Library
محمدابراهیم باستانی پاریزی
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
محمدابراهیم باستانی پاریزی
#تقویم_فرهنگی امروز، ۵ فروردین ۱۳۹۷

۴ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۹۳، استاد دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی درگذشت.
محمدابراهیم باستانی پاریزی، استاد برجسته‌ی تاریخ در دانشگاه و یکی از تاریخدانان و نویسندگان تاریخی بزرگ معاصر است. وی در دی ماه ۱۳۰۴ در پاریز از توابع کرمان متولد شد. پس از گرفتن دانشنامه‌ی دیپلم، در سال ۱۳۲۵ برای ادامه‌ی تحصیل، به تهران نقل مکان کرد و یک سال بعد، در دانشگاه تهران در رشته‌ی تاریخ تحصیلاتش را آغاز کرد و آن را تا پایان مقطع دکتری پی گرفت. دکتر باستانی پاریزی در خاطرات خود آورده است که از نخستین ساکنان کوی دانشگاه تهران در امیرآباد (کارگر شمالی فعلی) بوده است. این استاد یگانه در سال ۱۳۳۸ با مدیریت مجله‌ی داخلی دانشکده‌ی ادبیات، کار خود را در دانشگاه تهران آغاز کرد و تا سال ۱۳۸۷ که بازنشسته گردید، استاد تمام‌وقت این دانشگاه بود.
استاد باستانی پاریزی در نویسندگی و شعر و شاعری هم دست داشت، به ویژه در تألیف کتاب‌های تاریخی، به سبک و شیوه‌ای که مخصوص خود او بود. از میان نوشته‌های متعدد استاد دکتر باستانی پاریزی، هشت کتاب که همگی عدد هفت را همراه نام خود دارند، از بقیه پرآوازه‌ترند، مانند: «نای هفت‌بند»، «خاتون هفت‌قلعه» و «آسیای هفت‌سنگ».
نوشته‌های تاریخی استاد باستانی پاریزی پر از داستان‌ها و ضرب‌المثل‌ها و حکایات و خاطرات و نکات طنز و اشعاری است که اطلاعات خوبی به خواننده می‌دهد و خواندن متن را لذت‌بخش می‌کند.
استاد دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی، در ۵ فروردین ۱۳۹۳ در ۸۹ سالگی در تهران شمع وجودش خاموش گشت و پس از تشییعی باشکوه، پیکرش در آرامگاه بهشت زهرا در خاک آرمید.

"یاد آن شب که صبا در ره ما گل می‌ریخت، بر سر ما ز در و بام و هوا گل می‌ریخت"، مطلع غزلی زیبا از استاد باستانی پاریزی است.

@UT_Central_Library

گردآوری و تنظیم: #آرش_امجدی
🔸موجودی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران در آخر سال 1359-60
@UT_Central_Library
قاسم غنی
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
قاسم غنی
#تقویم_فرهنگی امروز، ۶ فروردین ۱۳۹۷

۶۶ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۳۱، دکتر قاسم غنی ـ پزشک، ادیب و نویسنده ـ درگذشت.
قاسم غنی در سال ۱۲۷۲ در سبزوار متولد شد. تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش گذراند و پس از مرگ پدر، همراه دایی خود به تهران آمد و تحصیلات متوسطه را در دارالفنون به پایان رساند. سپس جزء محصلان اعزامی برای ادامه‌ی تحصیل به بیروت رفت و در دانشکده‌ی پزشکی آن جا به تحصیل پرداخت و در ۱۲۹۷ با مدرک دکتری پزشکی به میهن بازگشت. ۳ سال در سبزه‌وار ماند و به کار طبابت پرداخت، بعد به فرانسه رفت و در ۱۳۰۷ دوباره به ایران آمد و طبابت را ادامه داد. اما پس از مدتی این کار را کنار گذاشت و به کارهای سیاسی روی آورد.
دکتر قاسم غنی در دوره‌های دهم تا سیزدهم نماینده‌ی مردم مشهد در مجلس شورای ملی بود. همچنین در دانشکده‌ی طب، علوم معقول و منقول و روان‌شناسی به تدریس پرداخت. به وزارت بهداری و وزارت فرهنگ هم رسید. مدتی نیز سفیر ایران در مصر و ترکیه بود. دکتر غنی با علامه محمد قزوینی در تصحیح دیوان حافظ همکاری کرد که حاصل آن «دیوان حافظ به تصحیح قزوینی غنی» است. از این استاد برجسته آثار متعددی باقی مانده، از آن میان؛ «تاریخ عصر حافظ» و «تاریخ تصوف در اسلام». مجموعه یادداشت‌های دکتر غنی به کوشش فرزندش سیروس غنی در ۱۳ مجلد به چاپ رسیده است. دکتر غنی کتاب‌های کتابخانه‌ی ارزشمندش را به کتابخانه‌ی مجلس اهدا کرد.
دکتر قاسم غنی، در ۶ فروردین ۱۳۳۱ در ۵۹سالگی در سان فرانسیسکو درگذشت و در همان جا به خاک سپرده شد.

@UT_Central_Library

گردآوری و تنظیم: #آرش_امجدی
حسین کاظم‌زاده ایرانشهر
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
حسین کاظم‌زاده ایرانشهر
#تقویم_فرهنگی امروز، ۷ فروردین ۱۳۹۷

۵۷ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۴۰، حسین کاظم‌زاده‌ی ایرانشهر ـ روزنامه‌نگار و نویسنده‌ ـ درگذشت.
کاظم‌زاده‌ی ایرانشهر در سال ۱۲۶۲ به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش تبریز به پایان رساند. مدتی به قفقاز رفت، سپس برای ادامه‌ی تحصیل راهی استانبول شد. کاظم‌زاده در این شهر به آزادی‌خواهان مقیم استانبول پیوست و همراه آنان، «انجمن برادران ایرانی» را تأسیس کرد. او از ترکیه به اروپا رفت و پس از طی مدارج تحصیلی، در مدرسه‌ی عالی اجتماعی پاریس، فن روزنامه‌نگاری را فراگرفت. در سال ۱۳۰۱ انتشار «مجله‌ی ایرانشهر» را در استانبول آغاز کرد که تا ۴ سال ادامه یافت.
کاظم‌زاده‌ی ایرانشهر از سوی وزارت فرهنگ به سرپرستی دانشجویان ایرانی ترکیه نیز منصوب شد. او سپس به آلمان رفت و پس از ۱۹ سال اقامت در آن جا، به سویس رفت. ایرانشهر کتاب‌هایی نیز تألیف کرد، از آن میان: «راه نو»، «تجلّیات روح ایرانی» و «اصول اساسی روان‌شناسی». وی به زبان‌های انگلیسی، فرانسه، آلمانی و عربی تسلط داشت و شعر نیز می‌سرود.
حسین کاظم‌زاده‌ی ایرانشهر ـ روزنامه‌نگار و نویسنده ـ در ۷ فروردین ۱۳۴۰ در ۷۸ سالگی در سویس بدرود زندگی گفت و در همان جا به خاک سپرده شد.

@UT_Central_Library

گردآوری و تنظیم: #آرش_امجدی
عبدالرسول خیام‌پور
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
عبدالرسول خیام‌پور
#تقویم_فرهنگی امروز، ۷ فروردین ۱۳۹۷

۳۹ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۵۸، عبدالرسول خیام‌پور ـ ادیب، پژوهشگر و مصحح ـ درگذشت.
عبدالرسول خیام‌پور فرزند حاج محمود طاهباز، در سال ۱۲۷۷ در تبریز متولد شد. پس از تحصیلات مقدماتی، دانشنامه‌ی دیپلم ادبی را از دارالفنون تهران گرفت. در سال ۱۳۰۶ به خدمت وزارت فرهنگ درآمد. مدتی در اهواز به تدریس در دبیرستان‌ها مشغول شد و برای ادامه‎ی تحصیل به تهران برگشت و در ۱۳۱۲ از دانشسرای عالی دانشنامه‌ی لیسانس فلسفه و ادبیات گرفت.
خیام‌پور از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۵ مدیریت مدرسه‌ی ایرانیان در استانبول را بر عهده داشت. او در این مدت موفق شد از دانشگاه استانبول دانشنامه‌ی دکتری بگیرد. دکتر عبدالرسول خیام‌پور پس از ۴۲ سال خدمات ارزشمند فرهنگی و دانشگاهی، در سال ۱۳۴۸ بازنشسته شد و با توجه به جایگاه علمی و خدمات برجسته‌ی آموزشی و پژوهشی، به مقام استاد ممتازی نائل آمد. این ادیب پژوهشگر پس از بازنشستگی به تهران نقل مکان کرد و وقت خود را صرف تکمیل کتاب «فرهنگ سخنوران» نمود. این استاد زبان و ادبیات فارسی، کتاب «دستور زبان فارسی» را نیز تألیف کرد کە سال‌ها مرجع دانش‌آموزان و دانشجویان بود و بارها تجدید چاپ شد.
استاد دکتر عبدالرسول خیام‌پور در ۷ فرورین ۱۳۵۸ در ۸۱ سالگی شمع وجودش خاموش گشت.

@UT_Central_Library

گردآوری و تنظیم: #آرش_امجدی
سید حسن حسینی
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
سید حسن حسینی
#تقویم_فرهنگی امروز، ۹ فروردین ۱۳۹۷

۱۴ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۸۳، سید حسن حسینی - شاعر، نویسنده و پژوهشگر - درگذشت.
سید حسن حسینی در سال ۱۳۳۵ در محله‌ی سلسبیل تهران به دنیا آمد. بعد از دریافت دانشنامه‌ی دیپلم طبیعی، گواهی لیسانس رشته‌ی تغذیه را از دانشگاه مشهد دریافت کرد. وی دوره‌های فوق لیسانس و دکتری را هم در رشته‌ی ادبیات فارسی با موفقیت گذراند.
دکتر حسینی از سال ۱۳۵۲ نوشتن و سرودن را در مطبوعات پیش از انقلاب به ویژه در مجله‌ی فردوسی آغاز کرد. در سال ۱۳۵۸ در راه‌اندازی حوزه‌ی اندیشه و هنر اسلامی همکاری کرد و مسئولیت بخش ادبیات و شعر آن را به همراه قیصر امین‌پور بر عهده گرفت. در سال ۱۳۶۶ به تدریس در دانشگاه الزهرا و پس از آن، در دانشگاه آزاد اسلامی مشغول شد و از سال ۱۳۷۸ در رادیو تهران به فعالیت پرداخت.
دکتر سید حسن حسینی مجموعه‌ی کامل غزلیات بیدل دهلوی را که نزدیک به سه‌هزار بیت را دربرمی‌گیرد، با صدای خود خوانده که ضبط شده است. فعالیت‌های دکتر حسینی در زمینه‌ی شعر، تحقیق، ترجمه و تألیف بود. او سال‌های آخر عمرش را صرف زبان‌شناسی حافظ کرد.
دکتر سید حسن حسینی در ۹ فروردین ۱۳۸۳ در ۴ح سالگی در تهران درگذشت. در محله‌ی طرشت تهران، میدانی به نام این شاعر و پژوهشگر معاصر نامگذاری شده است. در پیام رهبر انقلاب به مناسبت درگذشت دکتر سید حسن حسینی، آمده است: «در شعر و ادب و نیز در پژوهش و تأملات محققانه، خرد و ذوق و ابتکار، شاخصه‌های کار او بود. مشاهده‌ی فرآورده‌های ذهن خلاق او همواره برای اینجانب اعجاب‌آور و تحسین‌انگیز بود».

@UT_Central_Library

گردآوری و تنظیم: #آرش_امجدی
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
Photo
#تقویم_فرهنگی امروز، ۱۰ فروردین ۱۳۹۷

۱۳۸ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۲۵۹، مورخ نامدار میرزا محمدتقی کاشانی ملقب به «لسان‌الملک» و معروف به «سپهر»، درگذشت.
میرزا محمدتقی کاشانی در حدود سال ۱۱۷۲ در کاشان به دنیا آمد. پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی در علوم قدیمه، در جوانی به تهران آمد و به خدمت فتحعلی خان صبای کاشانی ـ ملک‌الشعرای دربار فتحعلی شاه قاجار ـ رسید. سپهر تا زمان حیات صبا در تهران ماند، اما پس از مرگ صبا به زادگاه خود بازگشت. با این حال، در زمان ناصرالدین شاه به تهران احضار شد و لقب «لسان‌الملک» گرفت. میرزا محمدتقی کاشانی، ملقب به «لسان‌الملک» و معروف به «سپهر»، یکی از مورخان بزرگ ایران است که تاریخ عالم را از آغاز پیدایش تا زمان خودش نگاشت. این کتاب با نام «ناسخ‌التواریخ»، به فارسی فصیح نزدیک به سبک متقدمان تألیف شده است. تا ۱۱ مجلد «ناسخ‌التواریخ» را سپهر خود تألیف نمود و ادامه‌ی کار را پسرش عباسقلی خان بر عهده گرفت. کتاب دیگر سپهر، «آیینه‌ی جهان‌نما» نام دارد که شامل نام ۵۰ هزار تن از حکما، عرفا، فقها، پادشاهان، پزشکان، خوشنویسان، شعرا و دانشمندان ادیان مختلف است.
محمدتقی خان کاشانی، لسان‌الملک سپهر، در ۱۰ فروردین ۱۲۵۹ در ۸۷سالگی درگذشت و در نجف اشرف به خاک سپرده شد.

@UT_Central_Library

گردآوری و تنظیم: #آرش_امجدی
آیت‌الله العظمی سید حسین بروجردی
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
آیت‌الله العظمی سید حسین بروجردی
#تقویم_فرهنگی امروز، ۱۰ فروردین ۱۳۹۷

۵۷ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۴۰، آیت‌الله سید حسین طباطبایی بروجردی، زعیم حوزه‌ی علمیه‌ی قم، رحلت نمود.
آیت‌الله بروجردی در حدود سال ۱۲۵۴ در بروجرد به دنیا آمد و پس از فراگیری مقدمات در زادگاه خود، برای ادامه‌ی تحصیلات راهی نجف اشرف گردید. ایشان در نجف اشرف از استادان نامدار زمان همچون آخوند خراسانی، شیخ‌الشریعه‌ی اصفهانی و سید محمدکاظم یزدی بهره برد و به مدارج والای علمی و فقهی دست یافت.
آیت‌الله بروجردی پس از دریافت اجازه‌های متعدد اجتهاد، در بروجرد ساکن شد و به امور علمی و مذهبی پرداخت، اما پس از مدتی، به اصرار فضلای حوزه‌ی علمیه‌ی قم، در سال ۱۳۲۴ راهی آن جا گردید و زعامت حوزه را به عهده گرفت. آیت‌الله بروجردی سال‌های متمادی بر مسند تدریس تکیه زد و شاگردان فراوانی تربیت کرد. آثار متعددی نیز از این فقیه فرزانه به یادگار مانده، از آن میان: «جامع احادیث شیعه»، «طبقات رجال» و «حاشیه بر کفایه». از جمله خدمات ارزشمند و پايدار آیت‌الله بروجردی، تلاش ایشان در جهت احيای آثار مهم گذشتگان و نشر ذخائرگران‌بهای علمای قديم بود. بعضي از اين آثار عبارتند از: «الخلاق»، تأليف شيخ‌الطائقه طوسی، «جامعُ‌الرُواه»، تأليف شيخ محمدعلی اردبيل حائری، «قرب‌الاسناد»، تأليف عبدالله جعفر حميدی.
آيت‌الله بروجردی آثار خير بسياری نیز از خود برجای نهاد، مانند: «مسجد اعظم قم»، «كتابخانه‌ی مسجد اعظم»، «مدرسه‌ی علميه» در نجف اشرف، «حسينه و حمام» در سامراء، «مسجد هامبورگ» در کشور آلمان، «مدرسه‌ی علميه‌ی كرمانشاه» و «بيمارستان نكویی» در قم.
آیت‌الله‌العظمی سید حسین طباطبایی بروجردی در ۱۰ فروردین ۱۳۴۰ در ۸۶سالگی رحلت کرد و پس از تشییعی باشکوه، در کنار مسجد اعظم قم به خاک سپرده شد.

@UT_Central_Library

گردآوری و تنظیم: #آرش_امجدی
فریدون آدمیت
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
فریدون آدمیت
#تقویم_فرهنگی امروز، ۱۰ فروردین ۱۳۹۷

۱۰ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۸۷، فریدون آدمیت ـ پدر تاریخ‌نگاری نوین ایران ـ درگذشت.
فریدون آدمیت در سال ۱۲۹۹ در تهران به دنیا آمد. پدرش عباسقلی خان قزوینی معروف به آدمیت بود که بعدها «جامعه‌ی آدمیت» را تأسیس کرد. فریدون آدمیت بعد از تحصیلات ابتدایی به دارالفنون رفت. پس از چند سال تحصیل در آن جا، به دانشکده‌ی حقوق و علوم سیاسی راه یافت و درسال ۱۳۲۱ فارغ‌التحصیل شد. پایان‌نامه‌اش را درباره‌ی «زندگی و اقدامات سیاسی میرزا تقی خان امیر کبیر» نوشت که دو سال بعد (۱۳۲۳) با عنوان «امیر کبیر و ایران و یا ورقی از تاریخ ایران»، با مقدمه‌ی استادش دکتر محمود محمود به چاپ رسید. این کتاب بعدها با عنوان «امیر کبیر و ایران» تجدید چاپ شد و در هر بار با تجدید نظرهایی از سوی آدمیت همراه بود، تا جایی که آخرین تجدید نظر در این کتاب را آدمیت در سال ۱۳۵۳ اعمال کرد.
آدمیت درحالی که دانشجوی دانشکده‌ی حقوق بود، در سال ۱۳۱۹ به استخدام وزارت خارجه در آمد تا ضمن کار تحصیلات خود در خارج از کشور را تکمیل کند. نخستین فعالیت اداری ـ اجرایی آدمیت دبیری سفارت ایران در لندن بود. وی در کنار مأموریت اداری، به دانشکده‌ی علوم سیاسی و اقتصاد لندن رفت و بعد از ۵ سال تحصیل در رشته‌ی تاریخ سیاسی و فلسفه‌ی سیاسی، در سال ۱۹۵۱ میلادی موفق به دریافت دانشنامه‌ی دکتری گردید.
دکتر فریدون آدمیت پس از بازگشت به ایران، در سال ۱۳۲۸ به معاونت اداره‌ی حقوقی وزارت امور خارجه منصوب شد. دو سال بعد در دولت دکتر مصدق (۱۳۳۰) به نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد و سپس وزیر مختاری در آن جا تعیین شد. این مأموریت تا سال ۱۳۳۸ ادامه داشت و در میان این سال‌ها دومین پژوهش خود را پی گرفت و آن را با عنوان «جزایر بحرین؛ تحقیق در تاریخ دیپلماسی و حقوق بین‌الملل» در سال ۱۹۵۵ به زبان انگلیسی در نیویورک منتشر کرد. شرکت در چندین کنفرانس و به انجام رساندن وظایف در مقام داور بین‌الملل دیوان دائمی حکمیت لاهه، از فعالیت‌های دیگر دکتر فریدون آدمیت به شمار می‌آید. مدیرکلی سیاسی با مقام سفیرکبیری در ۱۳۳۹، سفارت کبرای ایران در لاهه در ۱۳۴۰ و سفیر کبیری در دهلی نو در ۱۳۴۲، از دیگر سمت‌های اداری و اجرایی وی در خارج از ایران بود که با بازگشت به ایران و دریافت سمت مشاور عالی سیاسی در ۱۳۴۴ پایان یافت. دکتر آدمیت بعد از مدتی تقاضای بازنشستگی کرد و از اواخر دهه‌ی ۴۰ تمام وقت خود را صرف مطالعه و تحقیق در عصر مشروطیت کرد و با روش تحقیق علمی و تاریخ‌نگاری انتقادی، ایده‌ها و جریان‎های آن دوران را به موضوع مطالعه‌ی خود تبدیل کرد. این محقق پرتلاش در نزدیک به سه دهه کار پژوهشی توانست برخی از مهم‌ترین رخدادهای عصر مشروطه را در نزدیک به ۲۵ کتاب تألیف کند و از این نظر سهمی جدی در هدفمند ساختن و نیز جهت دادن به تاریخ‌نگاری علمی ایفا کند. از این رو وی را «پدر تاریخ‌نگاری نوین ایران» می‌دانند.
دکتر فریدون آدمیت در ۱۰ فروردین ۱۳۸۷ در ۸۸سالگی در تهران درگذشت. وی را در آرامگاه بهشت زهرا در مقبره‌ی خانوادگی به خاک سپردند.

@UT_Central_Library

گردآوری و تنظیم: #آرش_امجدی