بازید جناب آقای دکتر سیمایی وزیر محترم علوم، تحقیقات و فنآوری از کتابخانه مرکزی.
امروز یکشنبه 26 بهمن 1404 وزیر محترم علوم، پس از پایان مراسم اختتامیه جشنواره فارابی، از کتابخانه مرکزی و بخش های مختلف آن بازدید کردند. این بازدید، که قریب یک ساعت به طول انجامید، شامل بخش نفیس و ملاحظه مجموعه های اهدایی مرحوم حکمت، یحیی مهدوی و نفیسی، و نیز بازدید از تالار ایرانشناسی و مجموعه های اهدایی استاد تاجبخش و دکتر علی لاریجانی شد.
ایشان همچنین از موزه کتابخانه مرکزی بازدید کرده و تأکید کردند با توجه به اهمیت آن در مرکز دانشگاه، بیشتر مورد توجه قرار گرفته و دانشگاه حمایت جدی تر از آن داشته باشد. همچنین مقرر شد خود ایشان هم کمک ویژه به بهبود کیفیت موزه داشته باشند.
در این بازدید جناب آقای دکتر امید، ریاست محترم دانشگاه، و نیز آقای دکتر حبیبا معاون محترم دانشجویی وزارت علوم نیز حضور داشتند.

@UT_Central_Library

افتتاح سری جدید نشریات «Nature Progress» توسط Springer Nature برای گسترده‌تر کردن نشر علمی

ناشر علمی Springer Nature اعلام کرده است که یک سری جدید از نشریات علمی با نام Nature Progress را راه‌اندازی می‌کند تا دسترسی و فرصت‌های نشر در عناوین معتبر تحت برند Nature را برای پژوهشگران در سراسر جهان افزایش دهد.
این ابتکار بر اساس بازخورد جامعه پژوهشی تدوین شده، چرا که در نظرسنجی‌ها حدود ۸۴٪ از نویسندگان خواستار فرصت‌های بیشتر برای انتشار در نشریات برند Nature بوده‌اند.
تمام نشریات این سری به‌صورت دسترسی آزاد (Open Access) منتشر می‌شوند، به‌طوری که مقالات پس از انتشار بدون محدودیت برای خوانندگان در دسترس خواهند بود.
هدف از این مجموعه جدید، ترکیب کیفیت بالا و معیارهای داوری سخت‌گیرانه با مزایای دسترسی آزاد است تا پژوهشگران، به‌ویژه در حوزه‌های پرسرعت علمی، بتوانند نتایج خود را سریع‌تر و در گستره وسیع‌تر منتشر کنند.
در مدیریت انتشار این نشریات، تیم‌های ویراستاری مجرب Nature Portfolio با اعضای هیئت تحریریه انتخابی از جامعه پژوهشی همکاری می‌کنند تا استانداردهای علمی حفظ شود و نمایه‌ها متنوع باشند.

سری Nature Progress در ابتدا با دو عنوان تخصصی در حوزه علوم زیستی و سلامت آغاز خواهد شد: Nature Progress Oncology و Nature Progress Brain Health که از ۱۹ مارس ۲۰۲۶ برای ارسال مقاله‌ها فعال می‌شوند.
این گسترش نشان می‌دهد که Springer Nature همچنان در مسیر ترویج انتشار علمی باز، پاسخ به نیازهای جامعه پژوهشی و فراهم کردن جایگاه‌های شناخته‌شده‌تر برای پژوهشگران حرکت می‌کند.
برای نویسندگان، این بدان معناست که می‌توانند از فرصت‌های بیشتر برای نشر در نشریات معتبر با قابلیت دسترسی جهانی بهره‌مند شوند و اثرگذاری بیشتری از پژوهش‌های خود بگیرند.
از دید آموزشی، این اقدام نمونه‌ای از نحوه به‌کارگیری بازخورد علمی برای توسعه خدمات نشر و ترویج پژوهش‌های تأثیرگذار است که می‌تواند به کتابداران، مدیران پژوهش و دانشجویان در درک بهتر روندهای نشر علمی کمک کند.
همچنین این استراتژی نشان می‌دهد که مفهوم دسترسی آزاد فراتر از مدل‌های سنتی رفته و در حال شکل‌گیری در قالب سری‌های معتبر و ساختارمند است تا نشر علمی به‌صورت جهانی، عادلانه و کارآمد تحقق یابد.
منبع: Springer Nature، منتشر شده ۱۲ فوریه ۲۰۲۶

https://group.springernature.com/gp/group/media/press-releases/new-journal-series-expands-access-to-high-impact-publishing/27843174?utm_medium=organic_social&utm_source=LinkedIn&utm_campaign=SMT_%266869959705

گزارشگر: فرزانه قنادي‌نژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران

@UT_Central_Library

هفت فناوری نوظهور که در سال ۲۰۲۶ باید مراقبشان باشیم

مجله Nature در گزارشی آموزشی– خبری به معرفی هفت فناوری نوظهور و تأثیرگذار برای سال ۲۰۲۶ پرداخته است که می‌توانند مسیر علم، صنعت و جامعه را به‌طور چشمگیری تغییر دهند. این تحلیل به‌عنوان راهنمایی برای دانشجویان، پژوهشگران و مدیران فناوری تهیه شده است.
اولین فناوری برجسته محاسبات کوانتومی (Quantum Computing) است که با استفاده از اصول فیزیک کوانتوم می‌تواند قدرت محاسباتی بسیار بالاتری نسبت به کامپیوترهای کلاسیک ارائه دهد و در حل مسئله‌های پیچیده علمی و بهینه‌سازی‌ها تحول ایجاد کند.
دوم، درمان‌های mRNA که پس از موفقیت واکسن‌های mRNA علیه کووید-۱۹، در حال توسعه برای درمان بیماری‌های دیگر مانند سرطان و اختلالات ژنتیکی هستند و می‌توانند امید تازه‌ای به پزشکی شخصی ببخشند.
سومین فناوری، مدلسازی اقلیمی با هوش مصنوعی (AI-Powered Climate Modelling) است که می‌تواند با تحلیل داده‌های عظیم جوی، پیش‌بینی‌های دقیق‌تر و راهکارهای عملی برای مقابله با تغییرات اقلیمی فراهم آورد.
فناوری چهارم به رصد و تصویرسازی آسمان با رصدخانه‌های پیشرفته اختصاص دارد که با جمع‌آوری داده‌های گسترده می‌تواند درک ما از کیهان را به سطوح جدیدی ببرد.
پنجم، پیشرفت در علوم مواد و نورپردازی (Photonics) است که به توسعه قطعات سریع‌تر، کم‌مصرف‌تر و دقیق‌تر در ارتباطات و حسگرهای نسل بعدی منتهی می‌شود.
ششم، ابزارهای خودآموز و آزمایشگاه‌های اتوماتیک هستند که با ترکیب رباتیک و هوش مصنوعی می‌توانند آزمایش‌های علمی را سریع‌تر، امن‌تر و با خطای کمتر انجام دهند.
در نهایت، تغییرات فناورانه در حوزه سلامت و داروها مانند درمان‌های ژنتیکی و فناوری‌های تشخیصی جدید می‌توانند سلامت عمومی و کیفیت زندگی را به‌طور قابل‌توجهی بهبود بخشند.
این گزارش آموزشی به خوانندگان کمک می‌کند تا نه‌تنها با پیشرفت‌های کلیدی فناوری در سال جاری آشنا شوند، بلکه برای اتخاذ تصمیمات پژوهشی، آموزشی و سرمایه‌گذاری آگاهانه‌تر آماده شوند.

منبع: Nature، منتشر شده ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶

https://www.nature.com/articles/d41586-026-00188-6?utm_medium=organic_social&utm_source=LinkedIn&utm_campaign=SMT_%266834654122

گزارشگر: فرزانه قنادي‌نژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران

@UT_Central_Library

📣 #ترجمه_مقاله #یادداشت #اختصاصی

🔺تشیع در اندلس 🔺

🔺 Shiʿism in al-Andalus 🔺

✍🏻 Abdullah al-Sarhan | Leiden Arabic Humanities and Islamic Thought Blog

مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی: تاریخ اندلس و تمدن اسلامی در شبه‌جزیره ایبری، همواره پیوندی ناگسستنی با خلافت اموی و سنت‌های غالب آن داشته است. فضای سیاسی این سرزمین به دلیل رقابت‌های شدید با خلافت شیعی فاطمیان در شمال آفریقا و کینه‌ی دیرینه‌ی امویان نسبت به علویان، بستری دشوار و گاه کاملاً خصمانه برای رشد اندیشه‌های شیعی بود. با این‌ حال، تاریخ مذهبی اندلس لایه‌هایی پیچیده دارد؛ از نمادهای آشکار ضد شیعی در نام‌گذاری‌ها و فرهنگ عمومی گرفته تا حضور جریانات پنهان و قیام‌هایی که رنگ‌و‌بوی علوی داشتند. این پرسش که آیا آنچه در اندلس تحت عنوان تشیع شناخته می‌شود، یک باور جزمی بوده یا صرفاً ابزاری سیاسی برای کسب مشروعیت در دوران ملوک‌الطوایف، نیازمند بازخوانی دقیق متون تاریخی و ادبی است.

عبدالله السرحان (دانشگاه کویت) در یادداشتی برای بخش علوم انسانی عربی دانشگاه لایدن مروری گذرا بر موضوع «تشیع در اندلس» ارائه داده است. نویسنده با بررسی شواهد تاریخی تلاش می‌کند تمایزی میان «تشیع اعتقادی» و «تشیع سیاسی» قائل شود. این متن با تحلیل اشعار شاعرانی چون ابن هانی، ابن دراج و عباده بن ماء السماء، نشان می‌دهد که چگونه مفاهیمی همچون سیادت و ولایت، بیش از آنکه نشانگر تغییر مذهب باشند، گاه به‌عنوان راهبردی برای تثبیت قدرت در دوران پس از فروپاشی خلافت قرطبه به کار می‌رفته‌اند.

برای مطالعه ترجمه‌ی این یادداشت اینجا کلیک کنید.

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@islamicstudies

‍ 🍃 به مناسبت زادروز چارلز داروین (۱۲ فوریهٔ ۱۸۰۹ – ۱۹ آوریل ۱۸۸۲)
🏢 چند واژۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی

🧠 هَمایه: synapse
محل اتصال دو یا چند یاختۀ عصبی

🌱 هم‌پوش: imbricate
ویژگی برگ‌ها یا ساختارهای دیگری که با یکدیگر هم‌پوشانی دارند

🧬 همتابی: annealing , DNA annealing
جفت‌ شدن دو تک‌زنجیرۀ دِنا (DNA) و رِنا (RNA) در دمای مناسب

🔬همتایه: replicon
عنصر ژنی که در خلال همتاسازی دِنا به‌عنوان واحدی خودمختار عمل می‏کند

🎋آوندسا: tracheid
نوع نیایی عناصر آوندی‌ای که منفذدار هستند و از منافذ خود آب و مواد معدنی را در بین یاخته‌های مجاور پخش می‌کنند
👈🏻 این واژه پیش از این با معادل «نایدیس» به تصویب رسیده بود که با توجه به نظرات رسیده مورد تجدیدنظر گرفت.

🕳 انبانک: follicle
حفرۀ کوچک و گرد در میان بافت یا اندام

🌳 اَنگُم (مترادف: رزین): resin
دسته‌‏ای از ترکیبات اسیدی و چسبناک که بسیاری از درختان و درختچه‌‏ها به‌ویژه مخروطیان از خود ترشح می‌‏کنند

📝 بخشه: section
یکی از واحدهای رسمی رده‌‏بندی که پایین‌‏تر از سرده و بالاتر از گونه است

☘️ بُن‌‏بهاری: vernal
ویژگی آن دسته از پدیده‌‏های مربوط به نمو که در اواخر فصل بهار اتفاق می‌‏افتد

🔤 بن‌نام: basionym
نام اصلی ولی منسوخی که بخشی از آن در ترکیب جدید به کار می‌رود

🗣 بیانایی: expressivity
میزان و شدت بیان یک ژن (بیان ژن: gene expression، به‌معنی رونویسی و ترجمه و تظاهر رُخ‌‏نمودی ژن)

🪶 پَرسان: plumose
ویژگی نوعی کرک‌پوش پوشیده از زوائد مژه‌ای ریز و طویل با ظاهری شبیه به پَر

🫀سرخرگ کاروتید (مترادف: خواب‌رگ): carotid artery
هریک از دو سرخرگ عمدۀ گردن که خون را به سر می‏رساند و در صورت وارد آمدن فشار بر آن، حالت گیجی و خواب‌‏آلودگی به شخص دست می‌‏دهد

گروه‌ واژه‌گزینی #زیست‌شناسی در شاخه‌های: عمومی، #علوم_گیاهی، #ژن_‌شناسی و #زیست_‌فناوری
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

عباس اقبال آشتیانی (۱۲۷۵- ۲۱ بهمن ۱۳۳۴) نویسنده، مترجم، روزنامه و مجله‌نگار و مصحح 

اع‍طای‌ ت‍ص‍دی‍ق‌ درج‍ه‌ دک‍ت‍ری‌ ادب‍ی‍ات‌ ب‍ه‌ ع‍ب‍اس‌ اق‍ب‍ال‌ آش‍ت‍ی‍ان‍ی‌ ت‍وس‍ط دان‍ش‍گ‍اه‌ ت‍ه‍ران‌

شناسه سند: ۲۹۷/۳۵۲۹۳
شماره مدرک: ۲۹۷۰۳۵۲۹۳


#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران

@etelaresaniiran