کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
23.6K subscribers
7.71K photos
303 videos
3.32K files
4.85K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺هندو، مسلمان و پویایی‌های هویت در جنوب آسیا: تعلق و کشمکش از دیرباز تا امروز

🔺Hindu, Muslim, and the Dynamics of Identity in South Asia: Belonging and Conflict from the Past to the Present

👈🏻 ویراستار: Peter Gottschalk
👈🏻 ناشر:  Bloomsbury
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9781350569171

معرفی ناشر

از قرن‌ها پیش، بسیاری مردمان جنوب آسیا و غربی‌ها بر این پندارند که تنش ذاتی میان هندوها و مسلمانان، واقعیتی اجتماعی است که از دیرباز تاریخ شبه‌قاره را رقم زده است. مجلد حاضر گنجینه‌ای از نوشتارها را گرد هم آورده تا نشان دهد که چگونه برای بسیاری افراد و گروه‌ها، «هندو» و «مسلمان»، چه امروز و چه در گذشته، چیزی فراتر از برچسب‌های مذهبی از پیش تعیین‌‌شده بوده است. در واقع، این واژگان بازتاب‌دهنده‌ی مجموعه‌ای از هویت‌ها، تعلقات، جوامع، قومیت‌ها، روایت‌های تاریخی، مناطق، محله‌ها و سیاست‌های مناقشه‌انگیز، و همچنین سنت‌های گوناگون هنری، ادبی و موسیقایی‌اند. نویسندگان این اثر با این استدلال که «مذهب» به تنهایی قادر به تبیین این اصطلاحات نیست، یادآور می‌شوند که با وجود تمام این تکثرها، مفاهیم «هندو» و «مسلمان» دیرزمانی است که به مثابه نشانگرهای مشترک جهت‌گیری در هویت و تعلق عمل کرده‌اند.

این کتاب با زیر سوال بردنِ پنداره‌ی «جنوب آسیای دوپاره» و تبارشناسی تاریخی دوگانه‌های مفروض هندو-مسلمان، نقطه‌ی عزیمتی حیاتی فراهم می‌آورد برای درکی عمیق‌تر از این هویت‌ها؛ هویت‌هایی که چنان درهم‌تنیده، برهم‌بسته و حتی «هم‌برساخته» هستند که تمایز میانشان گاه ناممکن می‌نماید. هر فصل به واکاوی موردی تعاملات، واگرایی‌ها و همگرایی‌های میان «هندو» و «مسلمان» از سده‌ی هشتم تاکنون می‌پردازد تا سیر تکامل آن‌ها را در طول بیش از یک هزاره ترسیم کند. این اثر همچنین فعالانه به چالش‌های نظری و روش‌شناختی و رویکردهای سازنده‌ای می‌پردازد که برای مباحثات جاری درباره‌ی رابطه‌ی تاریخی پیچیده میان «هندوها» و «مسلمانان» ضروری‌اند.

فهرست مطالب
۱) هندو، مسلمان، هویت‌ها، هویت‌یابی‌ها، تعلقات و طردها: درآمدی بر بحث
۲) شورش ماتیا و مقولات مذهبی در گجراتِ اوایلِ دوران مدرن
۳) پانی‌پت در یادها: پیش از دژ کالینجار، ۲۳ اوت ۱۸۰۳
۴) آموزه‌های اقلیت: آموزش، شهروندی و مذهب در هند
۵) روابط هندو-مسلمان و کهن‌ترین جشنواره موسیقی شمال هند: «هربالاب مِلا» در جلندر
۶) شرح سفری از ویجایاناگارا به گلکنده: در باب همگرایی فرهنگ‌های سانسکریت‌مآب و فارسی‌مآب در دکن
۷) فرهنگ ادبی اردو و یک سنت اخلاقیِ مشترک در هند اواخر عهد استعمار
۸) گذشته‌های پرطنین: موسیقی، حافظه و فرقه‌گرایی در شمال هند
۹) چراغ حکمت: تشبیهات و فضامندی نمادین مشترک در غرب هند (سده‌های پانزدهم و شانزدهم)
۱۰) به صف کردن شاعران برای ملت: آزمونی در دو بال پاکستان، ۱۹۴۷-۱۹۷۱
۱۱) پایان هندوئیسم فارسی‌مآب
۱۲) دوستی‌های میان‌فرهنگی در سرزمینی پاره‌پاره: یک گفتگو
۱۳) عشق و مذهب: زنان هندو، مردان مسلمان و صمیمیت‌های سرکش در هند مدرن

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies
کتابداران دانشگاهی پیشگامان کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت داده‌ها و خدمات علمی

بر اساس وبلاگ Ex Libris Group، کتابداران دانشگاهی در حال رهبری استفاده از هوش مصنوعی آکادمیک (Academic AI) برای بهینه‌سازی عملکرد کتابخانه‌ها هستند، به‌ویژه در زمینه مدیریت داده‌های کتابخانه‌ای و متادیتا (metadata) که یکی از چالش‌های عمده در خدمات اطلاعاتی است.
این فناوری به‌ویژه در خودکارسازی فرآیندهای فهرست‌نویسی و سازمان‌دهی مجموعه‌ها کاربرد دارد؛ برای مثال در دانشگاه تگزاس در آستین، AI زمان پردازش بایگانی صوتی را به‌طرز قابل‌توجهی کاهش داده است.
در دانشگاه تورنتو نیز استفاده از ابزارهای AI باعث استخراج و به‌روزرسانی دقیق اطلاعات نسخ سریالی و تبدیل توصیفات غیرساخت‌یافته به داده‌های قابل‌استفاده شده است.
این تجربه‌های عملی نشان می‌دهد که AI می‌تواند دقت متادیتا را افزایش و بار کارهای تکراری کارکنان را کاهش دهد، در حالی که تخصص انسانی همچنان در مرکز فرآیند قرار دارد.
مقاله آموزشی تأکید دارد که AI باید به‌عنوان همراه و تسهیل‌کننده کار حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرد نه جایگزین انسان، و کتابداران با هدایت فرآیند و نظارت بر کیفیت نقش کلیدی را حفظ می‌کنند.
این رویکرد شامل شفافیت در استفاده از ابزارها، حفظ یکپارچگی علمی و اعتماد کاربران است، زیرا شفافیت و کنترل انسانی اطمینان از کیفیت خروجی‌های AI را تضمین می‌کند.
وبلاگ همچنین اشاره می‌کند که مشارکت در وبینارهای تخصصی با حضور همکاران از سایر مؤسسات می‌تواند به انتقال تجربه‌ها و استراتژی‌های عملی در کاربرد AI کمک کند.
این گفتگوهای آموزشی، شامل مثال‌های واقعی و راهکارهای قابل‌اجرا، برای کتابداران، مدیران فناوری اطلاعات و کارکنان خدمات علمی منبع الهام و راهنمای عمل فراهم می‌آورد.
در مجموع، گزارش نشان می‌دهد که کتابخانه‌های دانشگاهی نه تنها AI را پذیرفته‌اند، بلکه در هدایت و توسعه کاربردهای آن پیشرو هستند تا خدمات دقیق‌تر، سریع‌تر و کاربرمحورتر ارائه دهند.
استفاده از Academic AI به‌عنوان ابزار کمکی برای حل چالش‌های عملی در مدیریت اطلاعات و ارتقای قابلیت‌های کشف علمی، یکی از روندهای کلیدی تحول در کتابخانه‌های مدرن است.

منبع: exlibrisgroup، منتشر شده 4 دسامبر 2025

https://exlibrisgroup.com/blog/how-academic-librarians-are-leading-with-academic-ai/?


گزارشگر: فرزانه قنادي‌نژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران

@UT_Central_Library
ب‍رن‍ام‍ه‌ دروس‌ م‍درس‍ه‌ ع‍ال‍ی‌ ح‍ق‍وق‌ ب‍ه‌ ه‍م‍راه‌ ن‍ام‌ اس‍ات‍ی‍د (۱۳۰۴)

علی‌اکبر داور، استاد درس حقوق بین‌الملل خصوصی بود.

شناسه سند: ۲۹۷/۱۷۰۷۷

#گشت_و_گذار_در_تاریخ_ایران
#ایران_شناسی
#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران

@etelaresaniiran
گوگل قابلیت خلاصه‌سازی صوتی مبتنی بر جمینای را به Google Docs اضافه کرد

🔸#گوگل قابلیت جدیدی را به نسخه وب Google Docs اضافه کرده که با کمک جمینای، چکیده‌ای صوتی و کوتاه از اسناد تولید می‌کند. این ویژگی از ۱۲ فوریه در حال انتشار است و به کاربران اجازه می‌دهد بدون خواندن متن‌های طولانی، خلاصه شنیداری سند را دریافت کنند؛ حتی در اسنادی که چند تب دارند. گزینه «Listen to document summary» از مسیر Tools > Audio در دسترس است و امکان تنظیم سرعت پخش و انتخاب نوع صدای گوینده نیز فراهم شده است.

🔸خلاصه‌های صوتی معمولاً چند دقیقه طول می‌کشند و با لحن طبیعی ارائه می‌شوند تا مرور نکات کلیدی سریع‌تر انجام شود. این قابلیت برای برخی طرح‌های Workspace فعال خواهد شد و نیازی به تنظیمات اضافی ندارد، هرچند ممکن است فعال‌سازی آن برای همه مشترکان واجد شرایط چند روز زمان ببرد.

🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
🔵 تاریخ‌نگاری رسانه در کانون نقد و گفت‌وگو
بررسی «تاریخ جراید و مجلات ایران» در چهل‌وهفتمین نشست صد کتاب ماندگار قرن

🔷 چهل‌وهفتمین نشست از سلسله‌نشست‌های «صد کتاب ماندگار قرن» روز یکشنبه ۲۶ بهمن‌ماه ۱۴۰۴، از ساعت ۱۰ تا ۱۲، در تالار فرهنگ مرکز همایش‌های بین‌المللی کتابخانه ملی ایران با محوریت کتاب «تاریخ جراید و مجلات ایران» برگزار می‌شود.

🔷 این نشست با حضور سید فرید قاسمی و مسعود کوهستانی‌نژاد، نویسنده و پژوهشگر حوزه تاریخ مطبوعات، برگزار خواهد شد و حوریه سعیدی، عضو هیئت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، دبیری نشست را بر عهده دارد.

🔷 کتاب تاریخ جراید و مجلات ایران نوشته محمد صدرهاشمی حاصل بیش از یک دهه پژوهش میدانی و آرشیوی نویسنده است که در چهار جلد و در فاصله سال‌های ۱۳۲۷ تا ۱۳۳۲ منتشر شد.

🔷 برگزاری این نشست، فرصتی برای بازخوانی انتقادی یکی از مهم‌ترین متون مرجع تاریخ مطبوعات ایران و گفت‌وگو درباره نسبت رسانه، قدرت و آگاهی عمومی در تجربه تاریخی ایران به‌شمار می‌آید

🌐 مشاهده خبر کامل

#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران

🆔 @nali_ir
📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺زنان مسلمان در عرصه‌ی علم: از گذشته تا امروز

🔺Muslim Women in Science, Past and Present

👈🏻 نویسنده: Elmira Akhmetova
👈🏻 ناشر:  Cambridge University Press
👈🏻 سال انتشار : (2025)
👈🏻شابک: 9781009539425

معرفی ناشر

در این جستار، چگونگی حضور و مشارکت زنان مسلمان در عرصه‌های علم و دانش، در گذر تاریخ و دوران معاصر، واکاوی می‌شود. دو بخش آغازین، به نقش‌آفرینی و سهم زنان مسلمان در پیشبرد دستاوردهای علمی، پژوهشی و فناوری اختصاص دارد. در بخش سوم، علل افول فعالیت‌های علمی زنان در تمدن اسلامی، اعتبار‌سنجی روایت‌های تاریخی و موانع موجود بر سر راه تولید دانش بدیع در جوامع اسلامی معاصر به بحث گذارده می‌شود. یافته‌های این اثر نشان می‌دهد که در قرآن کریم هیچ‌گونه منع شرعی برای اشتغال زنان به علم، چه در کسوت دانش‌پژوه و چه در قامت دانشمند، وجود ندارد. با این وجود، پاره‌ای از شرایط اقتصادی و سیاسی، اقتضائات فرهنگی و برداشت‌های کهنه از اسلام، زمینه‌ساز تبعیض علیه زنان در جوامع اسلامی شده و به حضور کم‌رنگ آنان در حوزه‌های پژوهشی و دانشگاهی انجامیده است.

فهرست مطالب
‍۱) مقدمه
۲) سیری در تاریخچه سهم زنان مسلمان در علوم
۳) زنان مسلمان معاصر در عرصه علوم
۴) زنان مسلمان و مباحث پیرامونی علم
۵) جمع‌بندی

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies
راهنمای عملی برای محافظت از ایده‌های علمی و برخورد با سرقت ادبی در پژوهش

تحلیل منتشر شده در Nature به‌صورت آموزشی به پرسش بسیاری از پژوهشگران پاسخ می‌دهد: چه‌کار باید کرد اگر ایده علمی شما سرقت شود یا در معرض سرقت ادبی قرار گیرد؟ مقاله بر اهمیت ثبت رسمی مالکیت فکری و انتشار شواهد پژوهشی تأکید می‌کند تا ایده‌ها در چارچوب علمی و قانونی محافظت شوند.
در این راهنمای خبری تأکید شده که ایده‌ها به‌خودی‌خود قابل‌سرقت نیستند؛ آنچه به لحاظ حقوقی و اخلاقی اهمیت دارد، ثبت و انتشار رسمی نتایج یا پیش‌نویس‌های پژوهشی است که نشان می‌دهد چه زمانی و توسط چه کسی اقدام به کار شده است.
یکی از توصیه‌های کلیدی برای پژوهشگران، استفاده از پیش‌چاپ (preprint) یا ثبت ایده در سامانه‌های معتبر است تا تاریخ دقیقی برای مالکیت فکری تعیین شود و در صورت اختلاف، بتوان به آن استناد کرد.
نویسندگان مقاله همچنین بر این نکته تأکید دارند که ایمن نگه داشتن ایده‌های اولیه تا زمان انتشار رسمی گاهی می‌تواند بهترین روش برای پیشگیری از سوء‌استفاده باشد، مخصوصاً در مواردی که احتمال رقابت علمی وجود دارد.
در این چارچوب، ثبت ایده‌ها از طریق پایگاه‌های داده معتبر، پیش‌چاپ‌ها، پتنت‌ها یا گزارش‌های کاری می‌تواند مدرک‌ معتبری برای زمان‌بندی و اعتبار ایده فراهم آورد و از ادعاهای بی‌پایه جلوگیری کند.
همچنین مقاله آموزشی تأکید می‌کند که گفت‌وگو با همکاران و مشاوران حقوقی در مراحل اولیه می‌تواند به تدوین استراتژی محافظت از ایده‌ها کمک کند، به‌ویژه زمانی که قصد دارید نتایج را در قالب مقاله، قرارداد صنعتی یا همکاری علمی منتشر کنید.
در سطح آکادمیک، بخش دیگری از راهنما به اهمیت رعایت اخلاق در نگارش و انتشار اشاره می‌کند و یادآور می‌شود که حتی ارجاع ندادن مناسب به ایده‌های دیگران نیز می‌تواند به‌عنوان سرقت ادبی تلقی شود و باید از آن اجتناب کرد.
راهنمای Nature به پژوهشگران یادآوری می‌کند که ایجاد رکورد روشن از کار خود از ابتدا تا انتشار، بخش مهمی از فرآیند پژوهش است و در صورت بروز اختلاف می‌تواند به‌عنوان سند معتبر علمی عمل کند.
این متن آموزشی همچنین توصیه می‌کند که پژوهشگران به‌روزرسانی‌های هر حوزه علمی و سیاست‌های نشریات درباره مالکیت فکری را دنبال کنند تا در مواجهه با چالش‌های نوظهور بتوانند تصمیمات حرفه‌ای و آگاهانه بگیرند.
در مجموع، این راهنمای خبری– آموزشی نقشه عملی برای مدیریت و محافظت از ایده‌های علمی ارائه می‌دهد و ابزارهای مختلف را برای اطمینان از اعتبار و مالکیت پژوهشی توضیح می‌دهد، که برای هر پژوهشگر در تمام مراحل کار پژوهشی ضروری است.

منبع: Nature، منتشر شده ۱۰ فوریه ۲۰۲۶،

https://www.nature.com/articles/d41586-025-04165-3

گزارشگر: فرزانه قنادي‌نژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران

@UT_Central_Library
🔹با سپاس از آقای #فرهاد_قربان_زاده، پژوهشگر
🖨سالگرد درگذشت #جعفر_صمیمی از پیشگامان صنعت چاپ در ایران و از سازندگان حروف #ایرانیک
👓دکتر #غلامحسین_مصاحب
📚#با_پیشگامان
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
The Qur'an (Oxford ed).pdf
13.2 MB
این اثر ترجمه قرآن کریم است که با عنوان:

The Qur’an: A New Translation
توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شده است.
این کتاب شامل متن کامل قرآن به زبان عربی در کنار ترجمه انگلیسی آن است. ویژگی مهم این نسخه آن است که:
متن عربی و ترجمه در کنار هم ارائه شده‌اند.
ترجمه بر اساس ترتیب و ساختار رایج مصحف تنظیم شده است.
زبان ترجمه، معاصر و روان است، نه سبک کهنِ شبیه به ترجمه‌های قرن نوزدهمی.
آیات با شماره‌گذاری دقیق و ساختار منظم عرضه شده‌اند.
عبدالحلیم تلاش کرده است مفاهیم قرآنی را به زبانی روشن، قابل فهم و در عین حال دقیق منتقل کند؛ به‌گونه‌ای که هم برای خواننده دانشگاهی و هم برای مخاطب عمومی انگلیسی‌زبان قابل استفاده باشد.
این ترجمه در فضای دانشگاهی غرب بسیار مورد استقبال قرار گرفته و در بسیاری از دوره‌های مطالعات اسلامی در دانشگاه‌های اروپا و آمریکا به‌عنوان یکی از ترجمه‌های معتبر معاصر معرفی می‌شود. انتشار آن توسط Oxford University Press نیز نشان‌دهنده اعتبار علمی و ویرایشی بالای اثر است.
@UT_Central_Library
فهرست جراید و مجلات اصفهان در سال 1318 ـ 1319