نام دیوار کسری در کتیبه هارون الرشید.
🔸یکی از کتیبههای عربی که کنار دیوار دفاعی شهر دربند روسیه کشف شده حاوی فرمان هارون الرشید (۱۴۹ق، شهر ری، ۱۹۳ق، شهرتوس، مدفون در حرم امام رضا ع) برای مرمت دیوار کسری یا همان خسرو انوشیروان است (ایرانیکا).
🔸این کتیبه در جهان عرب ارزش زیادی دارد، زیرا قدیمیترین کتیبهٔ تاریخدار عربی (176ق) در قفقاز است و حاوی ترکیبی متفاوت در خوشنویسی کوفی است.
همچنین القاب و تاکید کتیبه در معرفی جانشین هارون، موید نزاع داخلی دربار عباسی برای ولیعهدی فرزندان خردسال هارون یعنی مامون و امین است.
🔸این کتیبه نشان میدهد دیوار ۴۰ کیلومتری دربند که به دیوار یاجوج و ماجوج، سد سکندر و دیوار ذوالقرنین (=کوروش کبیر) معروف است؛ در قرن دوم، دیوار کسری نامیده شده است.
🔸دیوار دفاعی کسری توسط قباد یکم و فرزندش خسرو انوشیروان برای جلوگیری از هجوم خزرها، هونها و هباطله برپا شده و به دلیل اهمیت دفاعی، قرنها توسط اقوام عرب، مغول، ترک و اسلاو مرمت شده است.
تصاویر بیشتر از دیوارکسری، متن کتیبه و نارین قلعه در کانال کتیبه.
https://t.me/katibefarsi
مرتضی رضوانفر
عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی
🔸یکی از کتیبههای عربی که کنار دیوار دفاعی شهر دربند روسیه کشف شده حاوی فرمان هارون الرشید (۱۴۹ق، شهر ری، ۱۹۳ق، شهرتوس، مدفون در حرم امام رضا ع) برای مرمت دیوار کسری یا همان خسرو انوشیروان است (ایرانیکا).
🔸این کتیبه در جهان عرب ارزش زیادی دارد، زیرا قدیمیترین کتیبهٔ تاریخدار عربی (176ق) در قفقاز است و حاوی ترکیبی متفاوت در خوشنویسی کوفی است.
همچنین القاب و تاکید کتیبه در معرفی جانشین هارون، موید نزاع داخلی دربار عباسی برای ولیعهدی فرزندان خردسال هارون یعنی مامون و امین است.
🔸این کتیبه نشان میدهد دیوار ۴۰ کیلومتری دربند که به دیوار یاجوج و ماجوج، سد سکندر و دیوار ذوالقرنین (=کوروش کبیر) معروف است؛ در قرن دوم، دیوار کسری نامیده شده است.
🔸دیوار دفاعی کسری توسط قباد یکم و فرزندش خسرو انوشیروان برای جلوگیری از هجوم خزرها، هونها و هباطله برپا شده و به دلیل اهمیت دفاعی، قرنها توسط اقوام عرب، مغول، ترک و اسلاو مرمت شده است.
تصاویر بیشتر از دیوارکسری، متن کتیبه و نارین قلعه در کانال کتیبه.
https://t.me/katibefarsi
مرتضی رضوانفر
عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی
تصویر مربوط به افتتاح تلفنخانه در خیابان هشت بهشت اصفهان در عصر پهلوی اول به سال 1311هـ .ش است.
https://t.me/ALI4asS
https://t.me/ALI4asS
کتاب جالبی است. جدای از عنوانش، نوشته های روی این صفحه: این که یوسف اعتصامی، همان اعتصام الملک سابق، پدر پروین اعتصامی و رئیس کتابخانه مجلس کتاب را ترجمه کرده است. چاپ کتاب سال 1314 در مطبعه مجلس، قدیمی ترین مطبعه دولتی. کتاب منتخب کمیسیون معارف است که آثاری را برای تصحیح و ترجمه تأیید می کرده و لابد هزینه اش را می داده است. چند مهر، یکی کتابفروشی کاوه رشت که تأسیسش 1312 بوده است. یکی مهر شرکت کانون کتاب با مسوولیت محدود. دیگری نام «علاء الدین فیلسوفی» با تاریخ 25/5/1319. دیگری مهر مجموعه موسوی گرمارودی که کتابخانه اش را برای کتابخانه مجلس گرفتیم. و این توضیح: دو جلد سیاحتنامه فیثاغورس و تاریخچه نادرشاه افشار از کتابخانه کاوه رشت خریداری شد و 12 ریال اجرت صحافی داده شد. 7 ریال [به سیاق: یک تومان و 9 ریال] 19 ریال.
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
Forwarded from قناة مشروع المفهرس لبحث المخطوطات
✨ به کانال رسمی پروژه «المفهرس» خوش آمدید! ✨
اینجا سریعترین و جامعترین ابزار برای جستجو در فهارس بیش از دو میلیون نسخه خطی اسلامی از سراسر جهان را خواهید یافت. مأموریت ما تسهیل دسترسی پژوهشگران و علاقهمندان به گنجینههای میراث خطی است.
🚀 برای شروع سریع:
1️⃣ مینیاَپ (اپلیکیشن کوچک) را باز کنید:
@almufahrisbot
2️⃣ دکمه Start را بزنید و سپس روی گزینه جستجو کلیک کنید.
3️⃣ عبارت مورد نظر خود را تایپ کنید (نام کتاب، مؤلف، ناسخ و...) و نتایج را مشاهده کنید!
🌟 برجستهترین ویژگیهای «المفهرس»:
📈 پایگاه داده عظیم: بیش از ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ رکورد از کتابخانههای جهان.
🔍 جستجوی دقیق: ۱۱ فیلد مختلف برای جستجو جهت محدود کردن نتایج.
⚡️ سرعت فوقالعاده: نمایش نتایج (در حال حاضر ۳۰ نتیجه) تنها در چند ثانیه.
ا🆓 استفاده رایگان: ۵ جستجوی رایگان روزانه برای همه کاربران.
🤝 چگونه در موفقیت پروژه سهیم شویم؟
این پروژه بر مشارکت جامعه خود استوار است. موفقیت ما به حمایت شما بستگی دارد. شما میتوانید از طریق راههای زیر مشارکت کنید:
مشارکت علمی: ارسال اصلاحیهها یا اطلاعات تکمیلی.
مشارکت معنوی: معرفی این ابزار به دیگران.
حمایت مالی: از طریق استارز تلگرام ⭐️ برای تضمین استمرار و توسعه پروژه.
🔗 لینکهای مهم:
📜 داستان کامل و جزئیات پروژه را بخوانید:
#عن_المشروع
🔎 راهنمای استفاده کامل:
#دليل_الاستخدام
📢 آخرین اطلاعیهها و بهروزرسانیها:
#إعلانات
❤️ راههای حمایت و مشارکت در پروژه:
#دعم_المشروع
از اینکه به جامعه ما پیوستید سپاسگزاریم.
مینیاَپ: @almufahrisbot
کانال پروژه: @almufahris
اینجا سریعترین و جامعترین ابزار برای جستجو در فهارس بیش از دو میلیون نسخه خطی اسلامی از سراسر جهان را خواهید یافت. مأموریت ما تسهیل دسترسی پژوهشگران و علاقهمندان به گنجینههای میراث خطی است.
🚀 برای شروع سریع:
1️⃣ مینیاَپ (اپلیکیشن کوچک) را باز کنید:
@almufahrisbot
2️⃣ دکمه Start را بزنید و سپس روی گزینه جستجو کلیک کنید.
3️⃣ عبارت مورد نظر خود را تایپ کنید (نام کتاب، مؤلف، ناسخ و...) و نتایج را مشاهده کنید!
🌟 برجستهترین ویژگیهای «المفهرس»:
📈 پایگاه داده عظیم: بیش از ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ رکورد از کتابخانههای جهان.
🔍 جستجوی دقیق: ۱۱ فیلد مختلف برای جستجو جهت محدود کردن نتایج.
⚡️ سرعت فوقالعاده: نمایش نتایج (در حال حاضر ۳۰ نتیجه) تنها در چند ثانیه.
ا🆓 استفاده رایگان: ۵ جستجوی رایگان روزانه برای همه کاربران.
🤝 چگونه در موفقیت پروژه سهیم شویم؟
این پروژه بر مشارکت جامعه خود استوار است. موفقیت ما به حمایت شما بستگی دارد. شما میتوانید از طریق راههای زیر مشارکت کنید:
مشارکت علمی: ارسال اصلاحیهها یا اطلاعات تکمیلی.
مشارکت معنوی: معرفی این ابزار به دیگران.
حمایت مالی: از طریق استارز تلگرام ⭐️ برای تضمین استمرار و توسعه پروژه.
🔗 لینکهای مهم:
📜 داستان کامل و جزئیات پروژه را بخوانید:
#عن_المشروع
🔎 راهنمای استفاده کامل:
#دليل_الاستخدام
📢 آخرین اطلاعیهها و بهروزرسانیها:
#إعلانات
❤️ راههای حمایت و مشارکت در پروژه:
#دعم_المشروع
از اینکه به جامعه ما پیوستید سپاسگزاریم.
مینیاَپ: @almufahrisbot
کانال پروژه: @almufahris
کوچولوهای فلسطین.PDF
6 MB
چاپ اوائل دهه شصت
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
سیری در معماری ایران.pdf
33.2 MB
کتاب سیری در معماری ایران، نوشته محمود نصیری انصاری در 1350 به پشتوانه هنرسرای عالی ایران به مناسبت جشن های 2500 ساله منتشر شده است. این کتاب حاوی تصاویر، نقشه ها و عکس های خوب از دوره های معماری ایران در هفت فصل معماری هخامنشیان، سلوکیها، پارتها، ساسانیان، معماری اسلامی تا اوایل قاجاریه، معماری صدساله اخیر و معماری روستایی ایران است.
🥀پژوهشهایاصفهانشناسی
https://t.me/ALI4asS
🥀پژوهشهایاصفهانشناسی
https://t.me/ALI4asS
💢تاسیس آرشیو ملی ایران
دکتر سیروس پرهام، اولین رئیس آرشیو ملی ایران در خصوص تاسیس سازمان اسناد ملی اینگونه میگوید: در سال ۱۳۴۳ به استخدام شورای عالی اداری درآمدم. تهیه طرح تاسیس سازمان اسناد ملی ایران را با همکاری و مشاوره آقای فارمر که در آرشیو ملی انگلیس کار میکرد و بازنشسته آنجا بود در این شورا آغاز کردم. تهیه و تدوین طرح یکسال زمان برد و در سال ۱۳۴۶ طرح تکمیل شد. طرح تاسیس سازمان اسناد قبل از اینکه به مجلس برود حدود یک سال در فراکسیون حزبی ایران نوین بررسی شد و ما در این جلسات میآمدیم و میرفتیم. پس از جلسات فراکسیون حزبی، طرح به هیات دولت و سپس به مجلس رفت و در کمیسیونهای مختلف مجلس بارها مطرح شد و رفتیم دفاع کردیم و توضیح دادیم تا اینکه این طرح در سال ۱۳۴۹ تصویب شد و به صورت قانونی درآمد و به سازمان امور اداری و استخدامی کشور که جانشین همان شورای عالی اداری کشور بود ابلاغ شد. طبق قانون، سازمان اسناد ملی به سازمان امور اداری و استخدامی کشور وابسته بود و رئیس سازمان اسناد ملی را هم هیات وزیران به پیشنهاد دبیرکل سازمان امور اداری و استخدامی انتخاب میکرد. در همان سال ۱۳۴۹ بنده به این کار منصوب شدم و طبیعتا شروع کار هم خیلی مختصر بود و اولین بودجهای که به ما داده شد ششصدهزار تومان در سال بود.
این رقم در سال بعد به یکمیلیون و دویستهزار تومان رسید اما چون مبلغ ناچیزی بود از بودجه محرمانه نخستوزیری استفاده میکردیم.
اولین کارشناسانی که با سازمان اسناد همکاری داشتند شش نفر بودند منتها از سال دوم ما از سازمان ملل برای ایجاد کارگاه مرمت اسناد کمک خواستیم و خوشبختانه موافقت شد و خانم پاکستانی که سابقه این کار را داشت و از کارشناسان سازمان ملل بود به ایران آمد و طرح کارگاه مرمت اسناد را تهیه کرد.
مجموعا تا زمانی که من بازنشسته شدم ده کارشناس سند داشتیم البته برای خدمات، قسمت کارگزینی، قسمت اداری و مالی پرسنل جداگانهای داشتیم.
منبع: خلاصهای از مصاحبه با دکتر سیروس پرهام با عنوان از متن تا نقش، به کوشش غلامرضا عزیزی، مصاحبهکننده پیمانه صالحی فشمی، تهران، انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، ۱۳۹۴.
🔰🔰به تاریخ نو بپیوندید🔰🔰
@newhistorychannel
دکتر سیروس پرهام، اولین رئیس آرشیو ملی ایران در خصوص تاسیس سازمان اسناد ملی اینگونه میگوید: در سال ۱۳۴۳ به استخدام شورای عالی اداری درآمدم. تهیه طرح تاسیس سازمان اسناد ملی ایران را با همکاری و مشاوره آقای فارمر که در آرشیو ملی انگلیس کار میکرد و بازنشسته آنجا بود در این شورا آغاز کردم. تهیه و تدوین طرح یکسال زمان برد و در سال ۱۳۴۶ طرح تکمیل شد. طرح تاسیس سازمان اسناد قبل از اینکه به مجلس برود حدود یک سال در فراکسیون حزبی ایران نوین بررسی شد و ما در این جلسات میآمدیم و میرفتیم. پس از جلسات فراکسیون حزبی، طرح به هیات دولت و سپس به مجلس رفت و در کمیسیونهای مختلف مجلس بارها مطرح شد و رفتیم دفاع کردیم و توضیح دادیم تا اینکه این طرح در سال ۱۳۴۹ تصویب شد و به صورت قانونی درآمد و به سازمان امور اداری و استخدامی کشور که جانشین همان شورای عالی اداری کشور بود ابلاغ شد. طبق قانون، سازمان اسناد ملی به سازمان امور اداری و استخدامی کشور وابسته بود و رئیس سازمان اسناد ملی را هم هیات وزیران به پیشنهاد دبیرکل سازمان امور اداری و استخدامی انتخاب میکرد. در همان سال ۱۳۴۹ بنده به این کار منصوب شدم و طبیعتا شروع کار هم خیلی مختصر بود و اولین بودجهای که به ما داده شد ششصدهزار تومان در سال بود.
این رقم در سال بعد به یکمیلیون و دویستهزار تومان رسید اما چون مبلغ ناچیزی بود از بودجه محرمانه نخستوزیری استفاده میکردیم.
اولین کارشناسانی که با سازمان اسناد همکاری داشتند شش نفر بودند منتها از سال دوم ما از سازمان ملل برای ایجاد کارگاه مرمت اسناد کمک خواستیم و خوشبختانه موافقت شد و خانم پاکستانی که سابقه این کار را داشت و از کارشناسان سازمان ملل بود به ایران آمد و طرح کارگاه مرمت اسناد را تهیه کرد.
مجموعا تا زمانی که من بازنشسته شدم ده کارشناس سند داشتیم البته برای خدمات، قسمت کارگزینی، قسمت اداری و مالی پرسنل جداگانهای داشتیم.
منبع: خلاصهای از مصاحبه با دکتر سیروس پرهام با عنوان از متن تا نقش، به کوشش غلامرضا عزیزی، مصاحبهکننده پیمانه صالحی فشمی، تهران، انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، ۱۳۹۴.
🔰🔰به تاریخ نو بپیوندید🔰🔰
@newhistorychannel
شرف، حاوی مجموعه ای بی نظیر از عکس های رجال قاجاری.
شماره اول تا هشتاد و هفت
از محرم 1300 ق
فایل را پایین ملاحظه فرمایید 👇🌹👇
https://t.me/UT_Central_Library
شماره اول تا هشتاد و هفت
از محرم 1300 ق
فایل را پایین ملاحظه فرمایید 👇🌹👇
https://t.me/UT_Central_Library
بایگانی دیجیتالی اسناد فارسی در دانشگاه بامبرگ آلمان
دسترسی به مجموعهای حاوی ۱۰۰۰ سند ارزشمند صفوی و قاجاری مرتبط با فرهنگ و تاریخ ایران
http://asnad.org
@IranologyTopics
دسترسی به مجموعهای حاوی ۱۰۰۰ سند ارزشمند صفوی و قاجاری مرتبط با فرهنگ و تاریخ ایران
http://asnad.org
@IranologyTopics
آذرنوش_و_مجعول_بودن_حدیث_ثریا_علی_راد.pdf
1.1 MB
چاپ شده در «حقیقت سلمان فارسی، مجموعه مقالات دومین کنگره سلمان فارسی، شهریور 1404»
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
🔴 افسانۀ پوپر
🔷 امروز سی و یکمین سالگردِ درگذشتِ کارل پوپر، فیلسوف اتریشی- انگلیسی در قرن بیستم، است. همچنانکه میدانیم، پوپر در فلسفۀ علم به جهتِ طرحِ نظریۀ « إبطالگرایی» شهرت یافته است. این نظریه در میان خواص و عوام، دچار سوءِ فهمِ رایجی شده است که خودِ پوپر آن را « افسانۀ پوپر» نامیده است. برخی از کسانی که در ایران عبدالکریمِ سروش را به ترکیبِ متناقضِ « مولوی-پوپر» متّهم میکنند، ذهنشان خالی از این افسانه نیست. در این یادداشت به همین افسانه میپردازم.
🟤 نظریۀ « إبطالگرایی» پوپر
🔶 این نظریه در اساس به منظورِ منحلّ کردنِ مسئلۀ استقراء، و همچنین تفکیکِ علم از شبهعلم، مطرح شده است. به نظر پوپر، بر خلافِ استقراءگرایان، منطقِ اکتشافِ علمی از جزئی به کلّی( استقرائی) نیست؛ بلکه از کلّی به جزئی( قیاسی) است. ما منفعلانه منتظر نیستیم تا تکرار پدیدها نظمی را بر ما تحمیل کنند، بلکه فعالانه میکوشیم تا نظمها را بر جهان تحمیل کنیم. سیر علم بدین شرح است: 1-مسئله2-طرح خلاقانۀ نظریّه3-استنتاج منطقیِ لوازم نظریه( پیش بینی های سلبی و منعی)4-آزمودن نظریّه، افتادن نظریّه به ورطۀ ابطال و... . نظریۀ جاذبۀ عمومی نیوتن، مصداقی بارزی از نظریۀ علمی است که بر طبق منطقِ مذکور سیر کرده است.
🔶 بر این اساس، به زعم پوپر، روانکاویِ فرویدی، روانشناسی آدلری، مارکسیسم و داروینیسم چون ابطال ناپذیرند، علمی نیستند. اینها گرچه قدرت تبیینی فراوانی دارند، اما هیچ پیشبینیِ ابطالپذیری ندارند. هیچ روانکاوی حاضر نیست با نمونه های کلینیکی، إبطالِ تئوریِ خود یا ، به طورِ کلّی، إبطالِ روانکاوی را قبول کند. برایِ مثال، نظریۀ «عقده حقارت» در دستگاهِ آدلر، ابطالناپذیر است. یا داروینیسم که به نظر پوپر مفاهیمی مثل «شایستگیِ بقاء» ( بقاءِ أصلح) و «حفظ شدن در فرآیند تکامل» را با توسّل به هم توضیح میدهد، نهایتا بدل به اینهمانگویی و ابطالناپذیر میشود. این نظریه از قبل نمیگوید که کدام حیوانها میمانند و کدامها میروند، بلکه مینشیند تا هر کدام باقی ماند بگوید این شایستۀ بقاء بوده است.
🟡 سوءِ فهمِ نظریۀ « إبطال گرایی»
🔶 نظریۀ « إبطالگرایی» فارغ از درستی یا نادرستیاش، خطِّ فاصلی است که در درونِ گزارههای «معنادار» کشیده میشود و آنها را به گزارههای علمی (Scientific) و گزارههایِ غیرعلمی، تقسیم میکند؛ امّا برخی گمان بردهاند که نظریۀ « إبطالگرایی» معیاری برایِ تفکیکِ گزارههای «معنادار» از گزارههایِ « بیمعنا» است و میگوید گزارههای « إبطالناپذیر»، « بیمعنی» و « مهمل» هستند!. پوپر این سوءِ فهم را «افسانۀ پوپر» مینامد و از آن به شدت برائت میجوید.
🔶 بنابر « افسانۀ پوپر»، گزارههای غیرعلمی، مانند گزارههایِ متافیزیکی، اخلاقی، دینی، زیباییشناسانه و... چون « إبطالناپذیر» هستند، « بیمعنا» و «مهمل» هستند. کسانی مثل کارنپ، اِیر، در کتابِ «زبان، صدق و منطق»، ایان باربور در کتاب «علم و دین»، چنین پنداشتند که معیار «ابطال پذیریِ» پوپر یک نظریۀ معناست و پوپر، «ابطالناپذیر» را معادلِ «بیمعنا» میداند. اِیر می نویسد « از نظر پوپر، هر جمله فقط آنگاه دارای معنی است که حاوی امری باشد که به وسیله تجربه، قابل ردّ و تکذیب باشد ». باربور مینویسد: « پوپر بر این است که یک گزاره برای آنکه معنی داشته باشد باید با وضع بعضی از امور سازگار باشد و با بعضی دیگر نباشد» . این درحالیست که پوپر خود در فصل اول «منطق اکتشاف علمی» که نسخهآلمانیاش در 1934( دوسال قبل از کتاب اِیر) منتشر شد؛ صریحاً « افسانۀ پوپر» را ردّ میکند و میگوید «پوزیتیویستها بیش از آنکه جویایِ وجهِ فارق میان علم تجربی و متافیزیک باشند، خواستار بر اندازی و نابود کردن متافیزیک بودهاند». «من برای خود رسالت بر انداختن متافیزیک قائل نیستم بلکه بر آنم تا علم تجربی را چنانکه شایسته است بشناسانم و مفاهیم علم تجربی و متافیزیک را به نحوی تعریف کنم که بتوان دانست بررسی دقیق تر کدام مجموعه از گزارهها به علم تجربی مربوط می شود». وی در مقالۀ 1 و 11، از کتاب « حدسها و ابطالها» نیز بر این نکته تأکید میورزد.
پوپر تنها نیست؛ بنا به نقل اِنگلس، کارل مارکس گفته است « آنچه مسلّم است، این است که خود من مارکسیست نیستم!».
@KorsooyeKherad
🔷 امروز سی و یکمین سالگردِ درگذشتِ کارل پوپر، فیلسوف اتریشی- انگلیسی در قرن بیستم، است. همچنانکه میدانیم، پوپر در فلسفۀ علم به جهتِ طرحِ نظریۀ « إبطالگرایی» شهرت یافته است. این نظریه در میان خواص و عوام، دچار سوءِ فهمِ رایجی شده است که خودِ پوپر آن را « افسانۀ پوپر» نامیده است. برخی از کسانی که در ایران عبدالکریمِ سروش را به ترکیبِ متناقضِ « مولوی-پوپر» متّهم میکنند، ذهنشان خالی از این افسانه نیست. در این یادداشت به همین افسانه میپردازم.
🟤 نظریۀ « إبطالگرایی» پوپر
🔶 این نظریه در اساس به منظورِ منحلّ کردنِ مسئلۀ استقراء، و همچنین تفکیکِ علم از شبهعلم، مطرح شده است. به نظر پوپر، بر خلافِ استقراءگرایان، منطقِ اکتشافِ علمی از جزئی به کلّی( استقرائی) نیست؛ بلکه از کلّی به جزئی( قیاسی) است. ما منفعلانه منتظر نیستیم تا تکرار پدیدها نظمی را بر ما تحمیل کنند، بلکه فعالانه میکوشیم تا نظمها را بر جهان تحمیل کنیم. سیر علم بدین شرح است: 1-مسئله2-طرح خلاقانۀ نظریّه3-استنتاج منطقیِ لوازم نظریه( پیش بینی های سلبی و منعی)4-آزمودن نظریّه، افتادن نظریّه به ورطۀ ابطال و... . نظریۀ جاذبۀ عمومی نیوتن، مصداقی بارزی از نظریۀ علمی است که بر طبق منطقِ مذکور سیر کرده است.
🔶 بر این اساس، به زعم پوپر، روانکاویِ فرویدی، روانشناسی آدلری، مارکسیسم و داروینیسم چون ابطال ناپذیرند، علمی نیستند. اینها گرچه قدرت تبیینی فراوانی دارند، اما هیچ پیشبینیِ ابطالپذیری ندارند. هیچ روانکاوی حاضر نیست با نمونه های کلینیکی، إبطالِ تئوریِ خود یا ، به طورِ کلّی، إبطالِ روانکاوی را قبول کند. برایِ مثال، نظریۀ «عقده حقارت» در دستگاهِ آدلر، ابطالناپذیر است. یا داروینیسم که به نظر پوپر مفاهیمی مثل «شایستگیِ بقاء» ( بقاءِ أصلح) و «حفظ شدن در فرآیند تکامل» را با توسّل به هم توضیح میدهد، نهایتا بدل به اینهمانگویی و ابطالناپذیر میشود. این نظریه از قبل نمیگوید که کدام حیوانها میمانند و کدامها میروند، بلکه مینشیند تا هر کدام باقی ماند بگوید این شایستۀ بقاء بوده است.
🟡 سوءِ فهمِ نظریۀ « إبطال گرایی»
🔶 نظریۀ « إبطالگرایی» فارغ از درستی یا نادرستیاش، خطِّ فاصلی است که در درونِ گزارههای «معنادار» کشیده میشود و آنها را به گزارههای علمی (Scientific) و گزارههایِ غیرعلمی، تقسیم میکند؛ امّا برخی گمان بردهاند که نظریۀ « إبطالگرایی» معیاری برایِ تفکیکِ گزارههای «معنادار» از گزارههایِ « بیمعنا» است و میگوید گزارههای « إبطالناپذیر»، « بیمعنی» و « مهمل» هستند!. پوپر این سوءِ فهم را «افسانۀ پوپر» مینامد و از آن به شدت برائت میجوید.
🔶 بنابر « افسانۀ پوپر»، گزارههای غیرعلمی، مانند گزارههایِ متافیزیکی، اخلاقی، دینی، زیباییشناسانه و... چون « إبطالناپذیر» هستند، « بیمعنا» و «مهمل» هستند. کسانی مثل کارنپ، اِیر، در کتابِ «زبان، صدق و منطق»، ایان باربور در کتاب «علم و دین»، چنین پنداشتند که معیار «ابطال پذیریِ» پوپر یک نظریۀ معناست و پوپر، «ابطالناپذیر» را معادلِ «بیمعنا» میداند. اِیر می نویسد « از نظر پوپر، هر جمله فقط آنگاه دارای معنی است که حاوی امری باشد که به وسیله تجربه، قابل ردّ و تکذیب باشد ». باربور مینویسد: « پوپر بر این است که یک گزاره برای آنکه معنی داشته باشد باید با وضع بعضی از امور سازگار باشد و با بعضی دیگر نباشد» . این درحالیست که پوپر خود در فصل اول «منطق اکتشاف علمی» که نسخهآلمانیاش در 1934( دوسال قبل از کتاب اِیر) منتشر شد؛ صریحاً « افسانۀ پوپر» را ردّ میکند و میگوید «پوزیتیویستها بیش از آنکه جویایِ وجهِ فارق میان علم تجربی و متافیزیک باشند، خواستار بر اندازی و نابود کردن متافیزیک بودهاند». «من برای خود رسالت بر انداختن متافیزیک قائل نیستم بلکه بر آنم تا علم تجربی را چنانکه شایسته است بشناسانم و مفاهیم علم تجربی و متافیزیک را به نحوی تعریف کنم که بتوان دانست بررسی دقیق تر کدام مجموعه از گزارهها به علم تجربی مربوط می شود». وی در مقالۀ 1 و 11، از کتاب « حدسها و ابطالها» نیز بر این نکته تأکید میورزد.
پوپر تنها نیست؛ بنا به نقل اِنگلس، کارل مارکس گفته است « آنچه مسلّم است، این است که خود من مارکسیست نیستم!».
@KorsooyeKherad
فکر می کنم مقصود آقای افشار، مرحوم سید عبدالعزیز طباطبایی است. نام آقای اشکوری هم طبعا باید از استاد سید احمد اشکوری وام گرفته شده باشد.
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
سخنرانی ریمون آرون در دانشگاه تهران با عنوان «آینده جوامع صنعتی» روز شنبه سوم خرداد 1354 ش
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library