هوش مصنوعی در حال ساختن کلمات و اصطلاحات تازه در زبان
در یک پژوهش انجام‌شده در دانشگاه ایالتی فلوریدا (Florida State University) محققانی مانند Tom S. Juzek و Zina B. Ward بررسی کرده‌اند که آیا واژگانی که در متن‌های تولیدشده توسط مدل‌های زبانی مانند ChatGPT محبوب هستند، در مکالمات واقعی روزمره انسان‌ها نیز در حال ورود هستند یا خیر.
مطالعات آن‌ها با بررسی پادکست‌های علمی و فناوری نشان داد که واژه‌هایی مثل «delve», «intricate», «commendable» و «meticulous» بعد از انتشار ChatGPT در اواخر ۲۰۲۲ با افزایش چشمگیر در گفتار انسان‌ها مواجه شده‌اند، در حالی که مترادف‌های آن‌ها مقدار تغییر قابل‌توجهی نداشته‌اند
مطالعه‌ی دیگری هم از همان گروه پژوهش نشان داد که این تغییرات فقط در نوشتار علمی نیست؛ بلکه در گفتار محاوره‌ای نیز شواهد تجربی از نفوذ واژگان AI وجود دارد—به این معنی‌که مردم بدون آن‌که خودشان متوجه باشند، شروع به استفاده از این واژگان محبوب هوش مصنوعی می‌کنند.
https://t.me/UT_Central_Library

همه از خداییم و به سوی او باز‌می‌گردیم

استاد دکتر بهمن یزدی صمدی، استاد پیشکسوت دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، عضو پیوسته فرهنگستان علوم و بیست و یکمین رییس دانشگاه تهران صبح امروز، جامه تن را فرونهاد و به سفر جاوید آخرت رفت. روحش شاد.

گزارش جلسه شورای دانشگاه تهران در 22 / 11 / 1352 برای اعطای دکترای افتخاری به مرحوم استاد علامه طباطبایی و مرحوم حاج آقا رحیم ارباب اصفهانی.
در این باره، از استاد دانشمند، جناب آقای دکتر سید مصطفی محقق داماد، که وقتی خاطره ای در این باره به بنده فرموده بودند، تقاضا کردم، همان خاطره را بیان کنند که صوت پایین را برای بنده ارسال کردند که با اجازه ایشان، اینجا می گذارم. 👇🌹👇
https://t.me/UT_Central_Library

توضیح استاد دکتر سید مصطفی محقق داماد در باره اعطای درجه دکتری افتخاری به مرحوم علامه طباطبایی
https://t.me/UT_Central_Library

https://www.noorsoft.org/fa/News/View/111802/

رونمایی از سامانه «تحلیل و توصیف هوشمند رویدادهای تاریخی» / ثبت ۱۸۰ هزار مقاله مستند در پایگاه جامع تاریخ

برای کسانی که علاقه مند به ارتباط و پیوند بیشتر دانش تاریخ با هوش مصنوعی هستند، خبر جالبی است
این هم لینک پایگاه جامع تاریخ
https://tarikh.inoor.ir/

تحرک اندیشه، جشن نامه اولریش رودولف، بریل، 2025، 898 صص
https://brill.com/display/title/71316?srsltid=AfmBOops-VEEA4XvDcuO3UZrBtwNemunrLNSgIFh5sj01-SI2Uk8B9YY

https://t.me/UT_Central_Library
این یادنامه که برای اسلام‌شناس و تاریخ‌نگار فلسفه، اولریش رودلف فراهم آمده، می‌کوشد هم به نام خود و هم به شخصیتِ مورد تجلیل، به شیوه‌های گوناگون حق ادا کند:
از یک سو، مقالات گردآمده در آن نشانگر پیوند میان‌فرهنگیِ تفکر فلسفی در اسلام هستند. از سوی دیگر، تنوع رشته‌ایِ این مقالات، غنای میان‌رشته‌ای فلسفه اسلامی را بازتاب می‌دهد. گستردگی موضوعی این نوشته‌ها نیز بیانگر فراوانی مفهومی و محتواییِ آفرینش‌های فکری در اسلام است.
بدین‌سان، این یادنامه قصد دارد دانشمندی را ارج نهد که اندیشه‌اش خود مظهر تحرک و پویایی است، چرا که از مرزهای رشته‌ای و موضوعی فراتر می‌رود، و نیز توانسته است اندیشه‌ی نویسندگان این مجموعه را «به حرکت درآورد» – چه در مقام استاد، چه به عنوان پژوهشگر، هم‌سخن، راهنما؛ به اختصار، به عنوان الگویی علمی و انسانی.

زندگی‌نامه‌ی مختصر
نام کامل: اولریش رودلف (Ulrich Rudolph)
سال تولد و محل: زاده‌شده در سال ۱۹۵۷ در افن‌باخ‌آم‌ماین، آلمان
تحصیلات: کارشناسی و کارشناسی ارشد در رشته‌های مطالعات اسلامی، فلسفه و تاریخ؛ در دانشگاه‌های گوته فرانکفورت، دانشگاه روهر بوخوم و دانشگاه توبینگن تحصیل کرده‌اند
سمت دانشگاهی: استاد بازنشسته‌ی مطالعات اسلامی در دانشگاه زوریخ (Professor em. of Islamic Studies at the University of Zürich)
حوزه‌های پژوهشی: تأکید بر تاریخ فلسفه در جهان اسلام و الهیات اسلامی. به‌ویژه پژوهش‌هایی درباره‌ی فلسفه اسلامی از آغاز تا دوران معاصر، و به‌ویژه تحلیل‌های علمی درباره‌ی فیلسوفان و مکاتب فلسفی اسلامی

برخی آثار برجسته
Philosophie in der islamischen Welt (فلسفه در جهان اسلام)
مجموعه چند جلدی مرجع (Ueberweg) که رودلف سر ویراست آن بوده است. جلدهای مهم:
جلد ۱: حدود قرن‌های هشتم تا دهم میلادی (منتشر شده در سال ۲۰۱۲)
جلد ۲/۱: قرن‌های یازدهم و دوازدهم (مناطق مرکزی و شرقی) منتشر شده در سال ۲۰۲۱
نسخه‌ی انگلیسی جلد اول با عنوان Philosophy in the Islamic World: Volume 1: 8th–10th Centuries منتشر شده توسط انتشارات Brill
کتاب Islamic Philosophy: From the Beginnings to the Present (اسلامی فلسفه: از آغاز تا کنون)
اثر مهمی در زمینه تاریخ فلسفه اسلامی که اولین بار در سال ۲۰۰۴ منتشر شد و در دوره‌های بعدی بروزرسانی و ترجمه شده است
پایان‌نامه و اثر تحقیقاتی رودلف در زمینه فلسفه نوافلاطونی در اسلام اولیه، توسط انتشارات اشتاینر در سال ۱۹۸۹ منتشر شده است
Occasionalismus: Theorien der Kausalität im arabischen‑islamischen und im lateinischen Denken
نظریه‌ای در باب علیت در فلسفه اسلامی و لاتین، با همکاری دامینیک پرلر
Al-Māturīdī und die sunnitische Theologie in Samarkand
اثری درباره مکتب ماتریدی و تأثیر آن بر الهیات اهل سنت در سمرقند، مورد توجه پژوهشگران بین‌المللی قرار گرفته و به زبان‌های مختلف ترجمه شده است
مقالات متعدد در منابع معتبر مانند RGG (Reallexikon) با موضوعاتی مانند: غزالی، الهیات اسلامی، اثبات‌های وجود خدا، قضا و قدر و غیره
https://t.me/UT_Central_Library

فهرست مقالات کتاب بسیار مفصل جشن نامه اولریش ردولف را اینجا ملاحظه کنید
فهرست مقالات کتاب «Mobilität des Denkens: Festschrift für Ulrich Rudolph» (پویایی اندیشه: جشن‌نامه برای اولریش رودلف) به فارسی چنین است:

بخش ۱ – در ستایش علم و عالِم
یک مقامه برای اولریش رودلف – Georges Tamer
به حرکت درآوردن اندیشه: نقش نهادی اولریش رودلف – Raji Steineck
بخش ۲ – فلسفه و علوم طبیعی در حرکت
نمایش در اپتیک: روش فرضیه ـ استنتاجی ابن‌هیثم – Nader El-Bizri
برخورد ریاضیات با فیزیک و مابعدالطبیعه: نقد فارابی بر رساله الاهی بطلمیوس در المجسطی و نقش آن در اختراع «زوج طوسی» – Johannes Thomann
نظریه حرکت در رساله‌ی ابن‌سینا درباره ماهیت عشق – Heidrun Eichner
چه چیزی دعوای حیوانات علیه انسان‌ها را در رساله بیست و دوم اخوان‌الصفا تعیین می‌کند؟ – Frank Griffel
فخرالدین رازی درباره هوش حیوانات – Peter Adamson
«برهان تطبیق» و منتقدان آن در جهان اسلام قرون وسطی – Khaled El-Rouayheb
فلاسفه به مثابه داستان‌گویان: حکایات در اثر ناشناس قرن سیزدهم Fiqar al-ḥukamāʾ – Ulrich Marzolph
چرا علل طبیعی؟ واکنش سوارز به چالش occasionalism – Dominik Perler
فلسفه‌ورزی درهم‌تنیده: ارنست بلوخ، هرمان لی، نایف بلوّز و طیّب تیزینی – Sarhan Dhouib
نظم و پیشرفت: تغییر پارادایم‌های معرفتی و درهم‌تنیدگی‌ها در آثار اصلاح‌گر ایرانی هوسپ ملکیان/میرزا ملکم‌خان (۱۸۳۴–۱۹۰۸) – Urs Gösken
فلسفه فارسی‌زبان مدرن: کاوش در یک حوزه پژوهشی فراملی و میان‌رشته‌ای – Roman Seidel
بخش ۳ – اسلام در اروپا؛ اروپاییان، سکولاریسم و علوم «غربی» در جهان اسلام
آندریا آلپاگو در دمشق: سیاست و فلسفه حدود ۱۵۱۷ – Dag Nikolaus Hasse
از زوریخ تا اصفهان: یک ساعت‌ساز سوئیسی در دربار صفوی – Hamid Hosravi
دین و علم در جمهوری ترکیه‌ی اولیه: نشریه دانشکده الهیات دارالفنون به مثابه محل تلاقی سنت‌های علمی مختلف؟ – Tobias Heinzelmann
برای یک نظریه سکولاریسم جهانی: رد فلسفی عادل ظاهر بر مدعیات اسلام‌گرایانه – Kata Moser
اصطکاک‌های فلسفی سازنده در این‌سوی دوگانه‌ها – یک جستار – Anke von Kügelgen
الهیات اسلامی و علوم طبیعی مدرن – راه‌های تازه برای خروج از بحران انکارشده رابطه؟ – Rotraud Wielandt
شرق اسلامی در آینه غرب: بازنگری‌ها، چشم‌اندازها و چالش‌های نو – Reza Hajatpour
یورو-اسلام؟ چگونه می‌توان تاریخ درهم‌تنیدگی‌ها را ادامه داد – Felix Körner
بخش ۴ – نسخه‌های خطی و تصحیحات
چهار متن کهن از میراث صوفی: آثار ابوبکر الورّاق (کتاب المعرفة، کتاب الصدق و الإخلاص، رساله‌ای به برخی از برادرانش) و ابو الحسن رستفغنی (کتاب الاستقامة) – تصحیح انتقادی با مقدمه و تعلیقات – Mohammed Soori & Ammar Jomah Falahieh Zadeh
درباره دیباچه رساله مربوط به زندگی، وصیت و آثار ارسطو منسوب به «بطلمیوس بیگانه» – Christoph Riedweg & Emanuele Rovati
نزاریان و امامت در عصر حسن صباح – Eva Orthmann
پاسخ قطب‌الدین شیرازی به پرسش‌های فخرالدین کاشی – Reza Pourjavady
قاضی علیه مفتی: نزاعی درباره حقوق مسیحیان در سال ۱۶۳۶ – Henning Sievert
اسناد بایگانی عربی و اسناد منفرد: یک مرور کلی – Andreas Kaplony
بخش ۵ – مفاهیم و هرمنوتیک
خوانش گادامر در تهران – Katajun Amirpur
تلاشی زودهنگام برای توجیه کلامی مفاهیم مدرن آزادی و عدالت: تنبیه الامة و تنزیه الملة – Zakieh Azadani
خوانش عایشه عبدالرحمن (۱۹۱۳–۱۹۹۸): بافت‌های رهایی اسلامی – Bettina Dennerlein
آیا صرفاً منیریسم؟ شاعر هندی-ایرانی فیضی به مثابه مفسر قرآن – Regula Forster
انسان – زبان – اندیشه: درباره مفهوم «بیان» نزد اسحاق بن ابراهیم بن وهب – Nadja Germann
پرسش‌ها و پاسخ‌ها: درباره تفسیری نوین از مفهوم معنی در کیهان‌شناسی کلامی کلاسیک – James Weaver & Alexander Key
https://t.me/UT_Central_Library

برگزاری مراسم اعطای درجه استادی به هانری کربن روز سه شنبه 30 بهمن 1352 ساعت پنج و نیم، در تالار کتابخانه مرکزی با حضور ریاست دانشگاه، مقامات دانشگاهی و مقامات فرانسوی.
[دکترای افتخاری خط خورده و جای آن درجه استادی آمده است].
https://t.me/UT_Central_Library

📣 #ترجمه_مقاله #یادداشت #اختصاصی

🔺بهاءالدین عاملی و هنرهای بصری 🔺

🔺 Bahāʼ al-Dīn al-'Āmilī and the visual arts 🔺

✍🏻 Iván Szántó

مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی: در فرهنگ بصری ایران در دوران پیشامدرن و پیش از ظهور عکاسی، چهره‌نگاری از عالمان و بزرگان دین پدیده‌ای مرسوم نبود. از این رو، میراث تصویری ما از بسیاری از نخبگان دینی و فکری تهی است و چهره‌ی آنان در هاله‌ای از ابهام تاریخی باقی مانده است. اما در این میان، شیخ بهاءالدین محمد عاملی (شیخ بهایی) یک استثنای جالب است. او از معدود چهره‌های طراز اولی است که نه تنها تصویری از او به یادگار مانده، بلکه در حافظه‌ی جمعی به‌عنوان معمار بزرگ بناهای اصفهان و قهرمان حکایت‌های نمادین نیز جاودانه شده است. اما این حضور پررنگ بصری، پرسشی بنیادین را به میان می‌آورد: تصویری که ما از شیخ بهایی می‌شناسیم تا چه اندازه بازتابی از واقعیت تاریخی اوست و تا چه حد محصول افسانه‌پردازی و اسطوره‌سازی‌های پس از او؟

ایوان سانتو (آکادمی علوم اتریش) در مقاله‌ی «بهاءالدین عاملی و هنرهای بصری»، سیر تحول شمایل شیخ بهایی را به دقت ردیابی می‌کند. نویسنده نشان می‌دهد که چگونه اقتدار شیخ در دوران حیاتش، راه را برای بازنمایی او گشود و جایگاه قدسی‌اش پس از مرگ، این تصویر را به شمایلی فرهنگی و نمادین بدل ساخت که در آن، حقیقت تاریخی و تخیل هنری به نحوی جدایی‌ناپذیر در هم تنیده‌اند.

برای مطالعه ترجمه‌ی این مقاله اینجا کلیک کنید.

@islamicstudies