کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
23.7K subscribers
7.69K photos
303 videos
3.31K files
4.84K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
🔰به مناسبت ۲۰ مرداد صدوششمین سالروز تولد عباس زریاب‌خویی؛
مشتری پروپاقرص کتابفروش‌های دوره‌گرد

🔸عباس زریاب خویی: هرگز دیده نشده بود که کسی پول پدرش را بردارد و کتاب بخرد در شهر ما یک کتابفروش معتبر بیشتر نبود و نام مدیر آن میرزا عبداله سنائی بود آن مرحوم با من همراهی داشت و کتاب‌هایی را که تازه وارد می‌کرد به من نشان می‌داد و قرض می‌داد. کتابفروش‌های دوره گردی نیز بودند که کتاب‌های کهنه را از خانه‌ها گرفته و می‌فروختند. من مشتری پروپاقرص آنها نیز بودم اما کتاب‌ها بیشتر دینی و حکایات و قصص و داستان‌های دینی بود.

🔸بچه‌های هم‌سال من کتاب‌های مرا که همیشه بغل و جیب‌های من از آن پر بود، می‌گرفتند و پاره می‌کردند و به جوی آب می‌انداختند هیچکس مرا تشویق نمی‌کرد حتی معلمان من نیز مرا مسخره می‌کردند. من در مسائل تاریخی و ادبی و اجتماعی اطلاعاتی بیشتر از آموزگاران پیدا کرده بودم و سر کلاس به اصطلاح مچ ایشان را می‌گرفتم و این بر کینه و بغض ایشان می‌افزود. از کتاب‌هایی که در آن زمان خواندم ترجمه‌های داستان‌های تاریخی اسلام، تألیف جرجی زیدان بود که بر اطلاعات تاریخی من افزود. ناسخ‌التواریخ و منتظم ناصری و کتاب‌هایی از این قبیل را در سال‌های ده تا سیزده سالگی خوانده بودم.


🔸اما کتاب‌هایی که در روح من اثر زیاد گذاشت یکی کتاب‌های درسی تاریخ و جغرافیای مرحوم عباس اقبال بود که برای دبیرستان‌ها نوشته بود. دیگر کتاب احوال و آثار رودکی تألیف مرحوم سعید نفیسی بود که من آن را در دوازده سالگی با ولع تمام خواندم و خواندن آن شوق به تاریخ و دنیای قدیم را در من برانگیخت. کتاب سخن و سخنوران بدیع‌الزمان فروزانفر نیز در همان ایام به دستم افتاد و من از داوری نو و نقد نوی که در آن کتاب درباره شاعران قدیم زبان فارسی بود شگفت‌زده شدم و مطالب زیادی از آن کتاب آموختم. من هرگز سر درس‌های مرحوم فروزانفر حاضر نشده‌ام و از این نعمت و فرصت محروم مانده‌ام اما چنانکه در حیات آن مرحوم، مکرر به خودش گفته بودم خود را شاگرد او می‌دانم و همیشه به روانش درود می‌فرستم. مطالبی که در آن کتاب در باره فردوسی و فرخی و ناصر خسرو و خاقانی خوانده‌ام چنان ایجاد لذت معنوی در من کرده است که هرگز فراموش نمی‌کنم.


ibna.ir/x6BdN

@ibna_official
https://historylib.com/articles/7029

یادداشتی است در نقد کتاب تاریخ عمومی عباس اقبال که احتمالا در دوره پهلوی اول نوشته شده و در مجموعه ای از اسناد قدیمی ـ قاجاری نگه داری می شود. تاریخ و نام مولف روی آن نیامده است، اما می تواند یکی از نخستین نقدها بر کتاب های درسی به شمار آید.
https://t.me/UT_Central_Library
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
فایل را پایین ملاحظه فرمایید
https://t.me/UT_Central_Library
تصویری از زمان ساخت پل سیاه اهواز در سال 1308- آلبوم شمارۀ 19 کتابخانه مرکزی

پل سیاه اهواز، نخستین و قدیمی‌ترین پل این شهر، در سال ۱۳۰۸ خورشیدی بر روی رود کارون ساخته شد. این پل فلزی ـ بتنی با طول ۱۰۵۰ متر، عرض حدود ۶ متر و ۵۲ پایه، ویژه عبور قطار و مجهز به دو پیاده‌رو باریک در طرفین است.
در جنگ جهانی دوم، این پل مسیر مهم انتقال آذوقه، نیرو و مهمات به ارتش شوروی بود و به همین دلیل «پل پیروزی» لقب گرفت. بعدها به سبب رنگ تیرهٔ بدنه‌اش، «پل سیاه» نامیده شد.
این سازه یادگار دورهٔ پهلوی اول است ودر سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.
https://t.me/UT_Central_Library
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
لطفا فایل را پایین ملاحظه فرمایید
🔹با سپاس از آقای دکتر #رضا_عطاریان، دندان‌پزشک و پژوهشگر ارشد گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
دکتر #صادق_کیا (۲۵ اردیبهشت ۱۲۹۹ – ۱۰ اسفند ۱۳۸۰)
رایانه
#واژه_شناسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
📚 کاهش بودجه کتابخانه‌ها، فشار به ناشران

اخیراً در امریکا، کاهش بودجه کتابخانه‌های عمومی مستقیماً به کم‌شدن بودجه خرید کتاب انجامیده است.
کتابخانه‌ها خریدار عمده و منظم کتاب‌اند و هر سال هزاران نسخه تازه را مستقیم از ناشران یا پخش‌کنندگان می‌گیرند که منبع درآمدی پایدار (به‌ویژه برای ناشران کوچک) است.

اثر مستقیم
با کاهش بودجه کتابخانه، نخستین صرفه‌جویی در «خرید کتاب» اتفاق می‌افتد؛ چون هزینه‌های ثابت مانند حقوق کارکنان قابل حذف نیست.
در نتیجه تیراژ پایین‌تر موجب افزایش بهای تمام‌شده هر نسخه کتاب می‌شود.
با کاهش خرید کتابخانه، نسخه‌های جلدسخت هم بیشتر در انبار می‌مانند.

پیامدهای ضمنی
بسیاری از کتاب‌هایی که مورد توجه کتابفروشی‌های تجاری نیست، توسط کتابخانه‌ها خریداری می‌شوند.
کم‌شدن این خریدها یعنی نویسندگان جدید و آثار متنوع شانس دیده‌شدن را از دست می‌دهند و تنوع محتوایی و کشف نویسندگان جدید محدود می‌شود و بازار نشر از رونق می‌افتد.

منبع: Publishers Weekly
📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺اسلام و قدرت پاپ در اروپای اواخر قرون میانه و طلیعه‌ی دوران مدرن: سرگذشت یک جدل‌نامه‌ی پرآوازه

🔺Islam and Papal Power in Late Medieval and Early Modern Europe: The Afterlives of a Popular Polemic

👈🏻 نویسنده: Kate Waggoner Karchner
👈🏻 ناشر:  Routledge
👈🏻 سال انتشار : (2025)
👈🏻شابک: 9781040317808

معرفی ناشر

کتاب حاضر به سرگذشت پرنفوذ کتاب دیگری می‌پردازد: رساله‌ی بر ضد آیین ساراسن‌ها (Contra legem Sarracenorum) نوشته‌ی ریکولدو دا مونته‌کروچه. در حدود سال ۱۳۰۱ میلادی، مبلغی دومینیکن به نام ریکولدو دا مونته‌کروچه رساله‌ای بر ضد قرآن نوشت و در آن، حقانیت دین اسلام را به چالش کشید. طی دو سده‌ی پس از آن، اروپاییان این اثر را بیش از تمام دیگر متون مرتبط با اسلام خواندند، نسخه‌برداری و ترجمه کردند و در سراسر این قاره منتشر کردند. پژوهش حاضر این شهرت چشمگیر را بررسی و زمینه‌شناسی می‌کند تا نگرش مسیحیان به اسلام در اروپای این دوره را به تحلیل گذارد.

این کتاب با تحلیل سی و چهار نسخه‌ی خطی باقی‌مانده، به بررسی شیوه‌ی کتابت، حاشیه‌نویسی‌های خوانندگان، و بستر تاریخیِ نسخه‌برداری‌ها می‌پردازد. نکته کلیدی آن است که این کتاب، سیر انتقال متن را در چارچوب گسترده‌تر تحولات تاریخی اروپا تحلیل می‌کند. این بستر تاریخی نشان می‌دهد رساله‌ی بر ضد آیین ساراسن‌ها ابزار دست اروپاییانی شد که میان هراس از امپراتوری عثمانی و بی‌ثباتی درونی کلیسا پیوندی برقرار می‌کردند. مشخصاً، خوانندگان با استناد به توصیفات ریکولدو از مخاطرات قرآن، امپراتوری عثمانی را با تهدیدی فراگیرتر برای جامعه‌ی مسیحی به نام اسلام درهم می‌آمیختند. با این رویکرد می‌توانستند مرجعیت الهی کلیسای غربی –و به‌ویژه مقام پاپی– را به‌مثابه سدی استوار در برابر این تهدید، تثبیت کنند.

این کتاب برای پژوهشگران حوزه‌ی گفت‌وگوی میان‌دینی و روابط اسلام و مسیحیت در اروپای قرون میانه و اوایل عصر جدید و حوزه‌ی مدیترانه سودمند خواهد بود. همچنین برای تاریخ‌نگاران ادیان، محققان اندیشه‌ی اواخر قرون میانه و اوایل دوران مدرن، و دانشجویان تاریخ پیشامدرن و اوایل مدرن در مقاطع تحصیلات تکمیلی جذابیت خواهد داشت.

فهرست مطالب
مقدمه: چگونه یک راهب ایتالیایی نویسنده‌ی پرفروش‌ترین کتاب درباره‌ی قرآن شد
۱) زهرافشانیِ فراگیر: خوانش و تکثیر یک جدل‌نامه‌ی ضداسلامی
۲) اعتبار و اصالت در شکل‌گیری یک اثر پرفروش در طلیعه‌ی عصر جدید
۳) اقتدار پاپ: به‌کارگیری اسلام برای حفظ سیطره بر کلیسای کاتولیک
۴) تیغ و قلم: واکنش‌های اروپا به برآمدن عثمانیان
۵) فلسفه، لغت‌پژوهی و جدل‌ورزی در عصر رنسانس
سخن پایانی: میراث، از عصر مارتین لوتر تا یازده سپتامبر

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies
دیوان هاتف اصفهانی.pdf
17.2 MB
دیوان هاتف اصفهانی چاپ 1307 خورشیدی
📣 #ترجمه_مقاله #یادداشت #اختصاصی

🔺محرم در سده‌ی نوزدهم: نقاشی‌های هندی، تخیل بریتانیایی | مجموعه عکس به ضمیمه یادداشتی از انایزه درابو و پراچی جها 🔺

🔺 Muharram in the 19th century: Indian paintings, British imagination 🔺

✍🏻 Onaiza Drabu | Prachi Jha

مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی:
آیین‌های سوگواری محرّم، پدیده‌ای فراتر از مرزهای جغرافیایی و مذهبی است که در فرهنگ‌های گوناگون سراسر جهان ریشه دوانده است. این آیین‌ها در هر منطقه رنگ و بوی خاصی به خود گرفته و با عناصر فرهنگی بومی درآمیخته است. در بسیاری از نقاط، به‌ویژه در شبه‌قاره‌ی هند، این مراسم از یک آیین صرفاً شیعی فراتر رفته و به عرصه‌ای برای حضور و مشارکت پیروان دیگر ادیان هم بدل شده است. به علاوه، بازنمایی این آیین‌ها نیز در هر دوره، تابعی از بستر تاریخی و نگاه حاکم بر آن بوده است.

یادداشت پیش روبه قلم انایزه درابو و پراچی جها که در وب‌سایت روزنامه‌ی پاکستانی «داون» منتشر شده، به سراغ دوره‌ای کلیدی از تاریخ تصویری این آیین می‌رود. نویسندگان با تمرکز بر نقاشی‌های موسوم به «سبک کمپانی» که به سفارش افسران بریتانیایی و به قلم هنرمندان هندی خلق می‌شد، این پرسش را مطرح می‌کنند که نگاه کنجکاو و شرق‌شناسانه‌ی اروپاییان چگونه بر بازنمایی این مراسم تأثیر گذاشت.

برای مطالعه ترجمه‌ی این یادداشت اینجا کلیک کنید.

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@islamicstudies
8447 S (1).jpg
5.1 MB
قباله نکاح، خوش خط، از 1295ق مهریه یک صدتومان ناصرالدین شاهی
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
دستنوشته ای از سید جمال الدین اسدآبادی با امضای جمال الدین الحسینی
اهدایی آقای صنیع زاده، کتابدار کتابخانه دانشگاه اصفهان، به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران در سال 1354ش 👇🌷👇🌷🌸
2944 .pdf
101.5 MB
کلّیّات نظم و نثر جلالای اردستانی، جلال‌الدّین محمّد طباطبایی زوّاره‌ای اردستانی
دست‌‌نویس شمارهٔ ۲۹۴۴ کتابخانهٔ دانشگاه تهران، نستعلیق، بی کا، بی تا (ق ۱۱ه‌ق)، ۳۳۸گ، ۱۶س.

@n_kh_f_j
117 da.pdf
30 MB
بحرالفضایل فی منافع‌الافاضل، محمّدبن قوام‌بن رستم بدر خزانه‌ای بکری بلخی
دست‌‌نویس شمارهٔ ۱۱۷ کتابخانهٔ دانشکدهٔ ادبیّات دانشگاه تهران، بی کا، بی تا (ق ۱۰ه‌ق)، ۱۳۴گ، ۱۳س.

@n_kh_f_j
📝 سالروز برگزاری نخستین آزمون سراسری دانشگاه‌ها در ایران

واژهٔ فرانسوی «کنکور» از ریشه‌ای لاتینی به‌معنای «با هم دویدن» است. شاید یکی از دلایل رایج شدن این اصطلاح در زبان فارسی، اهمیت ندادنِ مراکز برگزارکننده و اطلاع‌رسان در کاربرد واژهٔ فارسیِ یکسان برای آن بود؛ یعنی باآنکه در اواخر دههٔ ۱۳۴۰ خورشیدی «مرکز آزمون‌شناسی» در وزارت علوم تأسیس شد، فعالیت مهم این مرکز گاه برگزاری «مسابقات ورودی» خوانده می‌شد و گاه «امتحانات ورودی» دانشگاه‌ها. از سوی دیگر، در روزنامهٔ اطلاعات سال ۱۳۴۷، از برگزاری نخستین «کنکور» سراسری دانشگاه‌ها خبر داده شد. در سال‌های اخیر، در کاربردهای رسمی، اصطلاح «آزمون سراسری ورودی دانشگاه‌ها» متداول و به‌اختصار «آزمون سراسری» یا «سراسری» خوانده شده ‌است. واژهٔ «آزمون» از مصوبات فرهنگستان زبان ایران (فرهنگستان دوم، ۱۳۴۹–۱۳۵۸) در برابر test بود که از فعل «آزمودن» به‌معنای آزمایش کردن، سنجیدن، و اندازه گرفتن آمده ‌است.

#واژه‌_شناسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🩺 به مناسبت زادروز دکتر جامی شکیبی گیلانی (۱۶ مرداد ۱۳۱۸)، فوق‌تخصص بیماری‌های کودکان

📚‍ دکتر
#جامی_شکیبی_گیلانی، واژه‌های پزشکی پارسی ذخیرۀ خوارزمشاهی و راهنمای ساختن واژه‌های دانشیک در زبان پارسی، تهران: مؤلف، چاپ نخست، ۱۳۶۴.

👨🏻‍⚕️دکتر شکیبی گیلانی، پزشک فارسی‌دوست، در پیشگفتار کتاب نوشته است که زبان فارسی «از دیرباز دستخوش آشوب‌هایی شده‌ و... کار بدانجا رسید که برخی گمان بردند که این زبان پاک سست و بی‌پایه است و نمی‌توان زمینه‌های دانشی را با آن بازگفت و برخی نیز پنداشتند که زبان پارسی تنها به کار چامه‌سرایی می‌آید...». از نظر دکتر شکیبی، آنچه تا آن زمان در زمینۀ فارسی‌سازی واژه‌های پزشکی انجام شده بود «از روی برنامۀ درست و بر پایه‌های دانشی استوار نبوده است». او هدف خود را از نگارش این کتاب «گامی در راه سامان دادن آشفتگی زبان پزشکی پارسی» بیان کرده و کوشیده بود تا واژه‌‌هایی را که در کتاب ذخیرۀ خوارزمشاهی برای کاربرد امروز مناسب دیده بیرون آورَد و همراه با شاهدمثالی از جمله‌های آن کتاب، گاه همراه با توضیحاتی، در برابر اصطلاح‌های انگلیسی قرار دهد. یک واژه‌نامۀ انگلیسی نیز در پایان کتاب وجود دارد که از آن می‌توان برابر یا برابرهای فارسی برای اصطلاح انگلیسی موردنظر را (با توجه به شماره‌هایی که در جلوی آن اصطلاح و هر واژۀ فارسی پیشنهادی در کتاب درج شده است) یافت. نویسنده، در آغاز کتاب، ضمن توضیح مختصری که دربارۀ برابرگذاری چند نمونه از واژه‌های گردآوری‌شده می‌دهد، خواهان آن است که خواننده گسترش کار حکیم گرگانی و دیگر دانشمندان و حکمای ایران باستان را در واژه‌گزینی دریابد و تنها به شماری واژه بسنده نکند، بلکه از الگوی ساخت این واژه‌ها شیوۀ واژه‌سازی فنی را بیاموزد. از دید دکتر شکیبی، تقلید از شیوه‌های واژه‌سازی زبان‌های اروپایی در واژه‌گزینی فارسی نادرست و گمراه‌کننده است (که البته این دیدگاه‌ها جای نقد و بررسی دارند).
در فرستۀ آینده نمونه‌هایی از واژه‌های این کتاب را خواهیم دید.

✍🏻 سمانه ملک‌خانی

#پزشکی
#معرفی_کتاب
#فکر_کردن_از_کتاب_خواندن_هم_مهمتر_است
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh