دانشنامهٔ ایرانیکا به ابتکار احسان یارشاطر برای ارائهٔ مرجعی جامع دربارهٔ تاریخ و فرهنگ ایران، از پیشاتاریخ تا امروز، تدوین شده است. این اثر فراتر از فلات ایران، جهان ترک، هندوایرانی و مناطق همجوار را نیز در بر می‌گیرد.

مقالات آن از زندگی‌نامه و جغرافیا تا هنر، علوم، آداب‌ورسوم و روابط تاریخی ایران را پوشش می‌دهند و با نثری روان، هم برای پژوهشگران و هم عموم خوانندگان ارزشمندند.

تألیف آن از ۱۳۴۷ آغاز و پس از انقلاب با حمایت بنیادهای علمی آمریکا ادامه یافت. یارشاطر تا ۲۰۱۷ سردبیر بود و اکنون تورج دریایی این مسئولیت را بر عهده دارد.

منتقدان، ایرانیکا را معتبرترین منبع مطالعات ایرانی می‌دانند. نخستین دفتر در ۱۹۸۲ منتشر شد و با ۱۶ جلد چاپ‌شده، پیش‌بینی می‌شود تا ۴۵ جلد ادامه یابد. به پیوست چهارده مجلد از ایرانیکا تقدیم می‌شود.