منظره عمومی شهرهای قزوین،اردبیل و مرند در مجموعه کارتپستالهای کتابخانه مرکزی
🔶 آرشیو اسناد و مدارک در عصر دیجیتال و نقش «اینترنت آرکایو»
/قسمت اول/
در عصر دیجیتال، که اطلاعات بهصورت روزافزون در قالبهای دیجیتال تولید و منتشر میشوند، آرشیو و فهرستنویسی اسناد و مدارک به یکی از مهمترین ابزارهای حفظ میراث فرهنگی و تاریخی تبدیل شده است. «اینترنت آرکایو» سازمانی غیرانتفاعی با مأموریت دسترسی جهانی به دانش، از سال ۱۹۹۶ با ذخیره بیش از ۸۳۵ میلیارد صفحه وب، ۴۴ میلیون کتاب، و ۴.۸ میلیون تصویر، نقشی کلیدی در این حوزه ایفا کرده است. ابزارهای این سازمان، یعنی آرکایو-ایت (Archive-It) و ماشین زمان وب (Wayback Machine)، به همراه امکان ایجاد حساب رایگان در archive.org، راهحلهایی متنوع برای آرشیو و فهرستنویسی ارائه میدهند. این مقاله به بررسی این ابزارها، نقش متادیتا در فهرستنویسی، و چگونگی استفاده از آنها برای مدیریت اسناد دیجیتال میپردازد.
🔸 نقش متادیتا در آرشیو دیجیتال
متادیتا (Metadata) اطلاعات توصیفی، ساختاری، و اداری است که به شناسایی، سازماندهی، و جستجوی اسناد دیجیتال کمک میکند، مانند عنوان، پدیدآور، تاریخ، یا کلمات کلیدی. متادیتا مانند فهرست یک کتابخانه دیجیتال عمل میکند و امکان یافتن سریع محتوا را فراهم میسازد. در «اینترنت آرکایو»، متادیتا در ابزارهای مختلف بهصورت خودکار (در ماشین زمان وب) یا سفارشی (در آرکایو-ایت و حساب رایگان) استفاده میشود. استانداردهایی مانند Dublin Core برای فهرستنویسی توصیه میشوند، اما کاربران میتوانند کلمات کلیدی را بر اساس نیاز خود تعریف کنند، بدون وجود فهرست اجباری.
🔸 آرکایو-ایت: ابزار حرفهای برای مؤسسات
آرکایو-ایت (Archive-It) یک سرویس اشتراکی است که برای مؤسسات (مانند کتابخانهها، دانشگاهها، و موزهها) طراحی شده و امکان جمعآوری و فهرستنویسی محتوای دیجیتال، مانند وبسایتها و رسانههای اجتماعی، را فراهم میکند. این سرویس از خزندههای وب (Web Crawlers) برای جمعآوری محتوا با فرکانسهای متنوع (روزانه تا سالانه) یا در لحظه (On Demand) استفاده میکند. کاربران میتوانند متادیتا را در سطوح مجموعه، وبسایت، یا سند اضافه کنند و مجموعهها را بهصورت عمومی (از طریق archive-it.org) یا خصوصی مدیریت کنند. دادهها در سرورهای «اینترنت آرکایو» با نسخه پشتیبان ذخیره میشوند و قابلیت جستجوی تماممتن (Full-Text Search) دارند. آرکایو-ایت برای پروژههای حرفهای، مانند آرشیو وبسایتهای مرتبط با یک رویداد تاریخی، ایدئال است. برای استفاده، باید از archive-it.org اشتراک تهیه کنید و با تیم پشتیبانی (ait@archive.org) هماهنگ کنید.
🔸ماشین زمان وب: کاوش رایگان تاریخچه وب
ماشین زمان وب (Wayback Machine) سرویسی رایگان است که به همه اجازه میدهد نسخههای آرشیوشده صفحات وب عمومی را از سال ۱۹۹۶ تاکنون مشاهده کنند. این سرویس با استفاده از خزندههای وب، صفحات عمومی را بهصورت خودکار جمعآوری میکند، اما صفحات محافظتشده (مانند صفحات نیازمند رمز یا فرم) یا صفحات پویا (Dynamic Pages) ممکن است ناقص ذخیره شوند. متادیتا (مانند URL و تاریخ آرشیو) بهصورت خودکار تولید میشود و کاربران نمیتوانند آن را تغییر دهند. ماشین زمان وب برای پژوهشگران، مورخان، یا علاقهمندان به تاریخچه وب مناسب است که میخواهند، برای مثال، نسخهای از یک سایت خبری در سال ۲۰۰۵ را ببینند. برای استفاده، کافی است به archive.org بروید، URL را وارد کنید و تاریخ موردنظر را از تقویم انتخاب کنید.
🔸 حساب رایگان اینترنت آرکایو: آرشیو شخصی
حساب رایگان در archive.org به افراد عادی امکان میدهد اسناد دیجیتال (مانند کتاب، عکس، یا فایل صوتی) را آپلود و با متادیتای ساده فهرستنویسی کنند. کاربران میتوانند اطلاعاتی مانند عنوان، توضیحات، و کلمات کلیدی را از طریق فرمهای آپلود اضافه کنند و اسناد را بهصورت عمومی یا خصوصی ذخیره کنند. این حساب به ماشین زمان وب دسترسی میدهد، اما به آرکایو-ایت مرتبط نیست، زیرا آرکایو-ایت سرویسی پولی است. حساب رایگان برای پروژههای شخصی، مانند آرشیو عکسهای خانوادگی یا اسناد تاریخی، مناسب است، اما برای آرشیو وبسایتها یا فهرستنویسی پیشرفته، نیاز به آرکایو-ایت دارد.
/قسمت اول/
در عصر دیجیتال، که اطلاعات بهصورت روزافزون در قالبهای دیجیتال تولید و منتشر میشوند، آرشیو و فهرستنویسی اسناد و مدارک به یکی از مهمترین ابزارهای حفظ میراث فرهنگی و تاریخی تبدیل شده است. «اینترنت آرکایو» سازمانی غیرانتفاعی با مأموریت دسترسی جهانی به دانش، از سال ۱۹۹۶ با ذخیره بیش از ۸۳۵ میلیارد صفحه وب، ۴۴ میلیون کتاب، و ۴.۸ میلیون تصویر، نقشی کلیدی در این حوزه ایفا کرده است. ابزارهای این سازمان، یعنی آرکایو-ایت (Archive-It) و ماشین زمان وب (Wayback Machine)، به همراه امکان ایجاد حساب رایگان در archive.org، راهحلهایی متنوع برای آرشیو و فهرستنویسی ارائه میدهند. این مقاله به بررسی این ابزارها، نقش متادیتا در فهرستنویسی، و چگونگی استفاده از آنها برای مدیریت اسناد دیجیتال میپردازد.
🔸 نقش متادیتا در آرشیو دیجیتال
متادیتا (Metadata) اطلاعات توصیفی، ساختاری، و اداری است که به شناسایی، سازماندهی، و جستجوی اسناد دیجیتال کمک میکند، مانند عنوان، پدیدآور، تاریخ، یا کلمات کلیدی. متادیتا مانند فهرست یک کتابخانه دیجیتال عمل میکند و امکان یافتن سریع محتوا را فراهم میسازد. در «اینترنت آرکایو»، متادیتا در ابزارهای مختلف بهصورت خودکار (در ماشین زمان وب) یا سفارشی (در آرکایو-ایت و حساب رایگان) استفاده میشود. استانداردهایی مانند Dublin Core برای فهرستنویسی توصیه میشوند، اما کاربران میتوانند کلمات کلیدی را بر اساس نیاز خود تعریف کنند، بدون وجود فهرست اجباری.
🔸 آرکایو-ایت: ابزار حرفهای برای مؤسسات
آرکایو-ایت (Archive-It) یک سرویس اشتراکی است که برای مؤسسات (مانند کتابخانهها، دانشگاهها، و موزهها) طراحی شده و امکان جمعآوری و فهرستنویسی محتوای دیجیتال، مانند وبسایتها و رسانههای اجتماعی، را فراهم میکند. این سرویس از خزندههای وب (Web Crawlers) برای جمعآوری محتوا با فرکانسهای متنوع (روزانه تا سالانه) یا در لحظه (On Demand) استفاده میکند. کاربران میتوانند متادیتا را در سطوح مجموعه، وبسایت، یا سند اضافه کنند و مجموعهها را بهصورت عمومی (از طریق archive-it.org) یا خصوصی مدیریت کنند. دادهها در سرورهای «اینترنت آرکایو» با نسخه پشتیبان ذخیره میشوند و قابلیت جستجوی تماممتن (Full-Text Search) دارند. آرکایو-ایت برای پروژههای حرفهای، مانند آرشیو وبسایتهای مرتبط با یک رویداد تاریخی، ایدئال است. برای استفاده، باید از archive-it.org اشتراک تهیه کنید و با تیم پشتیبانی (ait@archive.org) هماهنگ کنید.
🔸ماشین زمان وب: کاوش رایگان تاریخچه وب
ماشین زمان وب (Wayback Machine) سرویسی رایگان است که به همه اجازه میدهد نسخههای آرشیوشده صفحات وب عمومی را از سال ۱۹۹۶ تاکنون مشاهده کنند. این سرویس با استفاده از خزندههای وب، صفحات عمومی را بهصورت خودکار جمعآوری میکند، اما صفحات محافظتشده (مانند صفحات نیازمند رمز یا فرم) یا صفحات پویا (Dynamic Pages) ممکن است ناقص ذخیره شوند. متادیتا (مانند URL و تاریخ آرشیو) بهصورت خودکار تولید میشود و کاربران نمیتوانند آن را تغییر دهند. ماشین زمان وب برای پژوهشگران، مورخان، یا علاقهمندان به تاریخچه وب مناسب است که میخواهند، برای مثال، نسخهای از یک سایت خبری در سال ۲۰۰۵ را ببینند. برای استفاده، کافی است به archive.org بروید، URL را وارد کنید و تاریخ موردنظر را از تقویم انتخاب کنید.
🔸 حساب رایگان اینترنت آرکایو: آرشیو شخصی
حساب رایگان در archive.org به افراد عادی امکان میدهد اسناد دیجیتال (مانند کتاب، عکس، یا فایل صوتی) را آپلود و با متادیتای ساده فهرستنویسی کنند. کاربران میتوانند اطلاعاتی مانند عنوان، توضیحات، و کلمات کلیدی را از طریق فرمهای آپلود اضافه کنند و اسناد را بهصورت عمومی یا خصوصی ذخیره کنند. این حساب به ماشین زمان وب دسترسی میدهد، اما به آرکایو-ایت مرتبط نیست، زیرا آرکایو-ایت سرویسی پولی است. حساب رایگان برای پروژههای شخصی، مانند آرشیو عکسهای خانوادگی یا اسناد تاریخی، مناسب است، اما برای آرشیو وبسایتها یا فهرستنویسی پیشرفته، نیاز به آرکایو-ایت دارد.
🔶 آرشیو اسناد و مدارک در عصر دیجیتال و نقش «اینترنت آرکایو»
/قسمت دوم/
🔸نحوه آرشیو و فهرستنویسی با «اینترنت آرکایو»
🔺با حساب رایگان (archive.org):
▪️در archive.org حساب بسازید.
▪️از گزینه «Upload» برای بارگذاری اسناد (مانند PDF یا عکس) استفاده کنید.
▪️متادیتا (مانند عنوان، توضیحات، و کلمات کلیدی) را در فرم آپلود وارد کنید.
▪️سند را ذخیره کنید تا در آرشیو عمومی یا خصوصی در دسترس باشد.
🔺با آرکایو-ایت:
▪️از archive-it.org اشتراک تهیه کنید.
▪️وبسایتهای موردنظر را انتخاب و فرکانس خزیدن را تنظیم کنید.
▪️متادیتا را در برنامه وب آرکایو-ایت وارد کنید.
▪️دسترسی مجموعه (عمومی یا خصوصی) را مشخص کنید.
🔺با ماشین زمان وب:
▪️به archive.org بروید، URL را وارد کنید و تاریخ را انتخاب کنید.
▪️فهرستنویسی در این سرویس توسط کاربر امکانپذیر نیست.
🔸 کلام آخر
آرشیو و فهرستنویسی اسناد در عصر دیجیتال با ابزارهای "اینترنت آرکایو" به سطح جدیدی رسیده است. آرکایو-ایت برای مؤسسات حرفهای که نیاز به آرشیو سفارشی و فهرستنویسی پیشرفته دارند، مناسب است، در حالی که ماشین زمان وب امکان کاوش رایگان تاریخچه وب را برای همه فراهم میکند. حساب رایگان archive.org نیز به افراد اجازه میدهد اسناد شخصی را با متادیتای ساده فهرستنویسی کنند. این ابزارها با استفاده از خزندههای وب و متادیتا، میراث دیجیتال را برای نسلهای آینده حفظ میکنند. برای شروع، از archive.org برای پروژههای شخصی و از archive-it.org برای پروژههای سازمانی استفاده کنید.
https://t.me/nashresamaeqalamchannel
/قسمت دوم/
🔸نحوه آرشیو و فهرستنویسی با «اینترنت آرکایو»
🔺با حساب رایگان (archive.org):
▪️در archive.org حساب بسازید.
▪️از گزینه «Upload» برای بارگذاری اسناد (مانند PDF یا عکس) استفاده کنید.
▪️متادیتا (مانند عنوان، توضیحات، و کلمات کلیدی) را در فرم آپلود وارد کنید.
▪️سند را ذخیره کنید تا در آرشیو عمومی یا خصوصی در دسترس باشد.
🔺با آرکایو-ایت:
▪️از archive-it.org اشتراک تهیه کنید.
▪️وبسایتهای موردنظر را انتخاب و فرکانس خزیدن را تنظیم کنید.
▪️متادیتا را در برنامه وب آرکایو-ایت وارد کنید.
▪️دسترسی مجموعه (عمومی یا خصوصی) را مشخص کنید.
🔺با ماشین زمان وب:
▪️به archive.org بروید، URL را وارد کنید و تاریخ را انتخاب کنید.
▪️فهرستنویسی در این سرویس توسط کاربر امکانپذیر نیست.
🔸 کلام آخر
آرشیو و فهرستنویسی اسناد در عصر دیجیتال با ابزارهای "اینترنت آرکایو" به سطح جدیدی رسیده است. آرکایو-ایت برای مؤسسات حرفهای که نیاز به آرشیو سفارشی و فهرستنویسی پیشرفته دارند، مناسب است، در حالی که ماشین زمان وب امکان کاوش رایگان تاریخچه وب را برای همه فراهم میکند. حساب رایگان archive.org نیز به افراد اجازه میدهد اسناد شخصی را با متادیتای ساده فهرستنویسی کنند. این ابزارها با استفاده از خزندههای وب و متادیتا، میراث دیجیتال را برای نسلهای آینده حفظ میکنند. برای شروع، از archive.org برای پروژههای شخصی و از archive-it.org برای پروژههای سازمانی استفاده کنید.
https://t.me/nashresamaeqalamchannel
ASPS 2025 Program Final.pdf
3 MB
کتابچه سخنرانیها و برنامههای دهمین همایش بینالمللی انجمن جوامع فارسیزبان، ازبکستان، تاشکند، دانشگاه دولتی مطالعات شرقی تاشکند، 12 الی 16 اگوست 20
سرگذشت فیثاغورث.pdf
36.8 MB
کتاب "سرگذشت فیثاغورث" به زندگی پر فراز و نشیب فیثاغورث، فیلسوف و ریاضیدان مشهور یونانی، پرداخته است. این کتاب تلاش دارد تا تصویری جامع و معتبر از زندگی فیثاغورث ارائه دهد، چرا که در طول تاریخ، زندگی او غالباً در هالهای از داستانها و روایتهای غیرمعتبر پوشیده شده بود. نویسنده با آشنایی عمیق به فرهنگ یونان باستان و عرفان شرق، موفق به ارائه اولین زندگینامه معتبر از این شخصیت مهم تاریخی شده است.
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
تصویری از پارک یا باغ اتابک از آلبوم شماره 9 کتابخانه مرکزی.
محل فعلی سفارت روسیه در تهران
https://t.me/UT_Central_Library
محل فعلی سفارت روسیه در تهران
https://t.me/UT_Central_Library
وصیت نامه[مانند] سید محمد طباطبایی از رؤسای مشروطه
بسم الله الرحمن الرحیم: أشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له، و أن محمدا ص عبده و رسوله، و خاتم أنبیائه، و أن علیا ع و اولاده المعصومین ع و هم الحسن بن علی ع، و الحسین بن علی ع، و علی بن الحسین ع، و محمد بن علی ع، و جعفر بن محمد ع، و موسی بن جعفر ع، و علی بن موسی الرضا ع، و محمد بن علی ع، و علی بن محمد ع، و الحسن بن علی ع، و محمد الحسن ع، الامام الغائب المنتظر الذی یملأ الله الارض به قسطا و عدلا بعد ما ملئت ظلما و جورا أئمتنا و شفعائنا ـ صلوات الله و سلامه علیهم اجمعین ـ و أشهد أن کلّما جاء به النبی ص حق، اللهم احیینی حیاتهم و امتنی مماتهم و ارزقنا شفاعتهم. اللهم احفظنی من شرّ الشیطان و تسویلاته و تدلیساته بمحمد ص و آله ع.
شب دوشنبه 13 جمادی الثانیه 1329 به ونک آمدم با عیال، و اکنون که 15 است مشغول نوشتن هستم. گمانم این است از این جا زنده بر نگردم، زیرا عمرم هفتاد ویک و شش ماهست و حالم بسیار بد است. امیدوارم به برکت ائمه طاهرین ع که خداوند مرگ و عقبات آن را بر من آسان فرماید.
تولد نیمه سال 1257 هجری قمری
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
بسم الله الرحمن الرحیم: أشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له، و أن محمدا ص عبده و رسوله، و خاتم أنبیائه، و أن علیا ع و اولاده المعصومین ع و هم الحسن بن علی ع، و الحسین بن علی ع، و علی بن الحسین ع، و محمد بن علی ع، و جعفر بن محمد ع، و موسی بن جعفر ع، و علی بن موسی الرضا ع، و محمد بن علی ع، و علی بن محمد ع، و الحسن بن علی ع، و محمد الحسن ع، الامام الغائب المنتظر الذی یملأ الله الارض به قسطا و عدلا بعد ما ملئت ظلما و جورا أئمتنا و شفعائنا ـ صلوات الله و سلامه علیهم اجمعین ـ و أشهد أن کلّما جاء به النبی ص حق، اللهم احیینی حیاتهم و امتنی مماتهم و ارزقنا شفاعتهم. اللهم احفظنی من شرّ الشیطان و تسویلاته و تدلیساته بمحمد ص و آله ع.
شب دوشنبه 13 جمادی الثانیه 1329 به ونک آمدم با عیال، و اکنون که 15 است مشغول نوشتن هستم. گمانم این است از این جا زنده بر نگردم، زیرا عمرم هفتاد ویک و شش ماهست و حالم بسیار بد است. امیدوارم به برکت ائمه طاهرین ع که خداوند مرگ و عقبات آن را بر من آسان فرماید.
تولد نیمه سال 1257 هجری قمری
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
کتاب چهارم ابتدایی تالیف وزارت معارف سال 1310 از کتابهای قدیمی کتابخانه مرکزی
فایل کامل به پیوست میباشد
https://t.me/UT_Central_Library
فایل کامل به پیوست میباشد
https://t.me/UT_Central_Library
تصویری از میدان امام( پهلوی سابق) شهر همدان در مجموعه کارت پستالهای کتابخانه مرکزی
میدان امام در مرکز همدان توسط مهندس آلمانی کارل فریش در دوران پهلوی اول با الگوی ستارهای – شعاعی طراحی شد. اجرای طرح از سال ۱۳۱۰ با همکاری مهندسان ایرانی، آلمانی و روس آغاز شد. این میدان که در تقاطع خیابان شهدا و خیابان تختی فعلی قرار دارد، در سال ۱۳۷۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شد.
https://t.me/UT_Central_Library
میدان امام در مرکز همدان توسط مهندس آلمانی کارل فریش در دوران پهلوی اول با الگوی ستارهای – شعاعی طراحی شد. اجرای طرح از سال ۱۳۱۰ با همکاری مهندسان ایرانی، آلمانی و روس آغاز شد. این میدان که در تقاطع خیابان شهدا و خیابان تختی فعلی قرار دارد، در سال ۱۳۷۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شد.
https://t.me/UT_Central_Library
دیوان عندلیب کاشانی.pdf
20.9 MB
دیوان عندلیب کاشانی چاپ سال 1343
میر تقی کاشانی، تخلص "عندلیب" و "بلبل"، شاعر دوره ناصرالدین شاه بود. او در کاشان متولد شد و پس از گذراندن مدت کوتاهی در تهران، به زادگاهش برگشت و سپس به شروان و داغستان سفر کرد. حدود ۳۰ سال از عمر خود را در این مناطق و دیگر نقاط قفقاز سپری کرد.
دیوان اشعار او شامل غزلیات، ماده تاریخها، ساقینامه، مثنویات، مخمسها و مراثی است که عمدتاً در سبک عراقی سروده شدهاند. عندلیب کاشانی به عنوان مبتکر سبک خاص مرثیهسرایی شناخته میشود و آثار عاشورایی او در قالبهای مختلف شعر، مانند مثنویها، غزلها و مخمسات، از جمله آثار مهمش هستند.
https://t.me/UT_Central_Library
میر تقی کاشانی، تخلص "عندلیب" و "بلبل"، شاعر دوره ناصرالدین شاه بود. او در کاشان متولد شد و پس از گذراندن مدت کوتاهی در تهران، به زادگاهش برگشت و سپس به شروان و داغستان سفر کرد. حدود ۳۰ سال از عمر خود را در این مناطق و دیگر نقاط قفقاز سپری کرد.
دیوان اشعار او شامل غزلیات، ماده تاریخها، ساقینامه، مثنویات، مخمسها و مراثی است که عمدتاً در سبک عراقی سروده شدهاند. عندلیب کاشانی به عنوان مبتکر سبک خاص مرثیهسرایی شناخته میشود و آثار عاشورایی او در قالبهای مختلف شعر، مانند مثنویها، غزلها و مخمسات، از جمله آثار مهمش هستند.
https://t.me/UT_Central_Library
فهرست_کتابهای_فارسی_موجود_در_کتابخانه_مرکزی_دانشگاه_کیوتو.pdf
5.3 MB
کتاب فهرستی از 1140 اثر فارسی موجود در کتابخانه مرکزی دانشگاه کیوتو ارائه میدهد. فهرست بر اساس دستهبندیهایی همچون کلی و عمومی، تاریخ، تذکره و سرگذشت، جغرافیا و سفرنامه، هنر و باستانشناسی، ادبیات و زبانشناسی، فلسفه و ادیان، علوم اجتماعی، علوم خالص و عملی، جراید و مجلات تنظیم شده است. در انتهای کتاب، دو نمایه شامل نام نویسندگان و نام کتابها به ترتیب حروف الفبا قرار دارد.
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
مجله_آینه_پژوهش_شماره_212_خرداد_و_تیر_1404.pdf
30.6 MB
متن کامل مقالات
این کتاب تاریخچهای مختصر از پیدایش خط و تحولات آن در زبان فارسی را بهطور جامع بررسی میکند. در آن، به شیوههای مختلف نگارش زبان فارسی پرداخته شده و مباحثی چون «پیوستهنویسی»، «جدانویسی» و «بیفاصلهنویسی» مورد تحلیل قرار میگیرد. همچنین، در کتاب به بررسی مصوبات شورای بازنگری در شیوهٔ نگارش و خط فارسی پرداخته میشود که چشماندازهایی نوین در عرصهٔ نگارش زبان فارسی را به نمایش میگذارد. این اثر با دقت و عمق، تحولاتی که خط فارسی از سر گذرانده و چالشهای جدید در شیوههای نگارشی را به تصویر میکشد. به پیوست کتاب در دسترس میباشد.
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library