طلوع قانون در افق استبداد: نگاهی به پیدایش مشروطه و تحولات حزبی ایران در آستانه قرن نو
در نخستین سالهای سدهٔ چهاردهم خورشیدی، سرزمین کهن ایران در آستانهٔ یکی از مهمترین دگرگونیهای سیاسی و اجتماعی خویش ایستاده بود. سال ۱۲۸۵ خورشیدی، سالی بود که نسیم عدالت و آزادی، آرامآرام بر پیکر خستهٔ ملتی قرنها گرفتار استبداد وزیدن گرفت، و نوای مشروطه، با تمام بیمها و امیدهایش، در فضای جامعه پیچید.
در این خیزش تاریخی، دو نیروی متضاد در برابر یکدیگر صفآرایی کردند: مشروطهخواهان و مستبدان. در یکسو، اشراف و اعیان که بقای قدرت خود را در استبداد میجستند، و در دیگرسو، گروهی اندک از روشنفکران و فرهیختگان، که سودای نظم نوین و حکومتی مبتنی بر قانون و اراده مردم را در سر داشتند.
تودهٔ مردم، که در زمرهٔ طبقۀ سوم جای میگرفتند، به سبب ناآگاهی و تلقینهای سیاسی و مذهبی، اغلب با مشروطهخواهان سر سازگاری نداشتند و ایشان را بیدین و مسبب آشوب میپنداشتند. اما مشروطهخواهان نیز بیپاسخ نمیماندند و مستبدان را جاهلانِ آزمند و واپسگرا مینامیدند.
اکثریت جامعه هنوز در چنبرهٔ باورهای کهنه اسیر بود، اما اقلیتی نوگرا و انقلابی با اتکا به خرد، قلم، و اراده، پرچم تجدد را برافراشتند. حمایت پنهان انگلیس از مشروطه، همراهی شماری از علمای طراز اول با این نهضت، و بیتدبیری شاه و درباریان، همه زمینهساز پیروزی این اقلیت شد. در نهایت، در سال ۱۳۲۴ قمری برابر با ۱۲۸۵ شمسی، مشروطه بر استبداد فائق آمد و فرمان مشروطیت توسط مظفرالدینشاه قاجار به امضا رسید.
از آن پس، هر صدایی که با آزادی اندیشه، آزادی مطبوعات، مجلس ملی و قانون اساسی مخالفت میکرد، با عنوان «مرتجع» طرد میشد و از مشارکت در امور مملکت بازمیماند. بسیاری از مستبدان، که در ابتدا کوشیدند در برابر این جریان نوپا ایستادگی کنند، سرانجام دریافتند که ایستادگی بیفایده است؛ نخست لب فروبستند و سپس با جامهای نو به صفوف مشروطهطلبان پیوستند، و بدینسان نخستین احزاب سیاسی ایران شکل گرفت.
کتابی که پیش روی ماست، حاصل پژوهش و نگارش ملکالشعرای بهار، از بزرگان اندیشه و ادب ایران است؛ اثری دو جلدی که با نثری شفاف و تحلیلی عمیق، تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران را از روزگار احمدشاه قاجار تا پایان سلسلۀ قاجاریه و فراسوی آن بازمینماید. این کتاب نهتنها شرحی مستند از وقایع حزبی و سیاسی آن دوران است، بلکه پژواکی از تپش قلب ملت در آرزوی آزادی، قانون، و حکومت ملی نیز هست.
جلد نخست به پیوست قابل دانلود میباشد.
در نخستین سالهای سدهٔ چهاردهم خورشیدی، سرزمین کهن ایران در آستانهٔ یکی از مهمترین دگرگونیهای سیاسی و اجتماعی خویش ایستاده بود. سال ۱۲۸۵ خورشیدی، سالی بود که نسیم عدالت و آزادی، آرامآرام بر پیکر خستهٔ ملتی قرنها گرفتار استبداد وزیدن گرفت، و نوای مشروطه، با تمام بیمها و امیدهایش، در فضای جامعه پیچید.
در این خیزش تاریخی، دو نیروی متضاد در برابر یکدیگر صفآرایی کردند: مشروطهخواهان و مستبدان. در یکسو، اشراف و اعیان که بقای قدرت خود را در استبداد میجستند، و در دیگرسو، گروهی اندک از روشنفکران و فرهیختگان، که سودای نظم نوین و حکومتی مبتنی بر قانون و اراده مردم را در سر داشتند.
تودهٔ مردم، که در زمرهٔ طبقۀ سوم جای میگرفتند، به سبب ناآگاهی و تلقینهای سیاسی و مذهبی، اغلب با مشروطهخواهان سر سازگاری نداشتند و ایشان را بیدین و مسبب آشوب میپنداشتند. اما مشروطهخواهان نیز بیپاسخ نمیماندند و مستبدان را جاهلانِ آزمند و واپسگرا مینامیدند.
اکثریت جامعه هنوز در چنبرهٔ باورهای کهنه اسیر بود، اما اقلیتی نوگرا و انقلابی با اتکا به خرد، قلم، و اراده، پرچم تجدد را برافراشتند. حمایت پنهان انگلیس از مشروطه، همراهی شماری از علمای طراز اول با این نهضت، و بیتدبیری شاه و درباریان، همه زمینهساز پیروزی این اقلیت شد. در نهایت، در سال ۱۳۲۴ قمری برابر با ۱۲۸۵ شمسی، مشروطه بر استبداد فائق آمد و فرمان مشروطیت توسط مظفرالدینشاه قاجار به امضا رسید.
از آن پس، هر صدایی که با آزادی اندیشه، آزادی مطبوعات، مجلس ملی و قانون اساسی مخالفت میکرد، با عنوان «مرتجع» طرد میشد و از مشارکت در امور مملکت بازمیماند. بسیاری از مستبدان، که در ابتدا کوشیدند در برابر این جریان نوپا ایستادگی کنند، سرانجام دریافتند که ایستادگی بیفایده است؛ نخست لب فروبستند و سپس با جامهای نو به صفوف مشروطهطلبان پیوستند، و بدینسان نخستین احزاب سیاسی ایران شکل گرفت.
کتابی که پیش روی ماست، حاصل پژوهش و نگارش ملکالشعرای بهار، از بزرگان اندیشه و ادب ایران است؛ اثری دو جلدی که با نثری شفاف و تحلیلی عمیق، تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران را از روزگار احمدشاه قاجار تا پایان سلسلۀ قاجاریه و فراسوی آن بازمینماید. این کتاب نهتنها شرحی مستند از وقایع حزبی و سیاسی آن دوران است، بلکه پژواکی از تپش قلب ملت در آرزوی آزادی، قانون، و حکومت ملی نیز هست.
جلد نخست به پیوست قابل دانلود میباشد.
دکتر عبدالحسین زرینکوب در حال سخنرانی در مراسم افتتاحیه نمایشگاه یوشیج در دی ماه سال 1350- از مجموعه عکسهای کتابخانه مرکزی
عبدالحسین زرینکوب یکی از درخشانترین چهرههای فرهنگ و اندیشه ایران معاصر است؛ پژوهشگری توانا در عرصهٔ تاریخ، نقد ادبی، نویسندگی و ادبیات فارسی.
https://t.me/UT_Central_Library
عبدالحسین زرینکوب یکی از درخشانترین چهرههای فرهنگ و اندیشه ایران معاصر است؛ پژوهشگری توانا در عرصهٔ تاریخ، نقد ادبی، نویسندگی و ادبیات فارسی.
https://t.me/UT_Central_Library
بازدید دکتر جهانشاه صالح، رئیس وقت دانشگاه تهران، از مرکز انتشارات دانشگاه تهران در دهه ۱۳۴۰ شمسی. در این تصویر، زندهیاد ایرج افشار نیز حضور دارد. عکس از مجموعه تصاویر آرشیوی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران.
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
📷 پروفسور #فضل_الله_رضا (۱۰ دی ۱۲۹۳ – ۲۹ آبان ۱۳۹۸)، مهندس برق، استاد دانشگاه، چهرۀ ماندگار، رئیس پیشین دانشگاه تهران، از پایهگذاران دانشگاه صنعتی شریف، سفیر پیشین ایران در یونسکو و کانادا، و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
دکتر علی اکبر سیاسی، استاد ملکالشعرای بهار و دکتر بدیعالزمان فروزانفر در یک قاب- این تصویر از عکسهای آرشیوی کتابخانه مرکزی می باشد
یکی از دوستان از سر لطف نوشتند:
شخصی که در کنار دکتر سیاسی است، مرحوم احمد بهمنیار و شخصی که در کنار استاد فروزانفر است، آقای مسعود کیهان است.
در ضمن، ردیف اول ایستاده، نفر دوم از راست آقای یارشاطر، و کنار او به احتمال مرحوم حسین خطیبی است. (با تشکر از جناب آقای طاهری).
https://t.me/UT_Central_Library
یکی از دوستان از سر لطف نوشتند:
شخصی که در کنار دکتر سیاسی است، مرحوم احمد بهمنیار و شخصی که در کنار استاد فروزانفر است، آقای مسعود کیهان است.
در ضمن، ردیف اول ایستاده، نفر دوم از راست آقای یارشاطر، و کنار او به احتمال مرحوم حسین خطیبی است. (با تشکر از جناب آقای طاهری).
https://t.me/UT_Central_Library
🔰 کارگاه آموزشی نحوه نگارش پروپوزال «شب علم» برگزار میشود
🔻رویداد شب علم با هدف توسعه آگاهیهای عمومی، آموزش علوم به زبان ساده، تقویت پیوند میان علم و جامعه و علاقهمند ساختن گروههای مختلف مردم به مفاهیم علمی برگزار میشود.
🔸 بهمنظور مشارکت بیشتر در این رویداد، کارگاه آشنایی با نحوه نگارش پروپوزال ویژه رویداد «شب علم» به همت کمیته کشوری تحقیقات و فناوری دانشجویی و با همکاری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ساعت ۱۰ الی ۱۲، روز دوشنبه، ششم مرداد ماه۱۴۰۴به صورت حضوری و مجازی برگزار میشود.
🔹علاقهمندان برای ثبتنام در این کارگاه میتوانند از اینجا اقدام کنند و برای شرکت در کارگاه بهصورت مجازی از لینک https://meet.google.com/nvr-aspp-dnw استفاده نمایند.
📎 جزئیات 👇
🌐https://insf.org/fa/news/1170
🆔@insf_pr
🔻رویداد شب علم با هدف توسعه آگاهیهای عمومی، آموزش علوم به زبان ساده، تقویت پیوند میان علم و جامعه و علاقهمند ساختن گروههای مختلف مردم به مفاهیم علمی برگزار میشود.
🔸 بهمنظور مشارکت بیشتر در این رویداد، کارگاه آشنایی با نحوه نگارش پروپوزال ویژه رویداد «شب علم» به همت کمیته کشوری تحقیقات و فناوری دانشجویی و با همکاری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ساعت ۱۰ الی ۱۲، روز دوشنبه، ششم مرداد ماه۱۴۰۴به صورت حضوری و مجازی برگزار میشود.
🔹علاقهمندان برای ثبتنام در این کارگاه میتوانند از اینجا اقدام کنند و برای شرکت در کارگاه بهصورت مجازی از لینک https://meet.google.com/nvr-aspp-dnw استفاده نمایند.
📎 جزئیات 👇
🌐https://insf.org/fa/news/1170
🆔@insf_pr
قصیدهای نویافته از کسائی.pdf
725.9 KB
«قصیدهای نویافته از کسائی»، سیدمحمدحسین حکیم، نامۀ فرهنگستان، دورۀ 10، شمارۀ 4، زمستان 1387، ص 56-66.
شرح_حال_بدیع_الزمان_همدانی_و_ترجمه_پنج_مقامه_او_از_علی_اکبر_فیاض.PDF
1.7 MB
پایان نامه علی اکبر فیاض در دانشگاه تهران سال 1318
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
Imagined_Geographies_Re_Invented_Histori.pdf
879.2 KB
مقاله قابل تأملی است که زاویه دید نویسندگان ایرانی را در دوره قاجار به سرزمین عراق عرب و سابقه تاریخی آن به عنوان بخشی از شاهنشاهی ایران نشان می دهد.
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
تاریخ موسسات تمدنی جدید در ایران.pdf
11.2 MB
🎓 «تاریخ موسسات تمدنی جدید در ایران»، عنوان پایاننامه دکتری مرحوم حسین محبوب ارکادنی است که در سال 1322 در دانشگاه تهران دفاع کرده است.
🖇 این اثر در سال 1368 در قالب کتاب سه جلدی منتشر شد. در این کتاب، نویسنده با بررسی بیش از ۱۷۰ منبع اسنادی، نظیر مجلات، روزنامهها، نشریات دانشگاهی و وزارتخانهها و سفرنامههای خارجی، روند شکلگیری و توسعه مؤسسات و نهادهای تمدنی جدید در ایران را به تفصیل تشریح میکند.
📌جلد نخست به پیدایش مدارس جدید، چاپخانه و مطبوعات اختصاص دارد. جلد دوم به بررسی نهادهایی چون بانک، بلدیه، نظمیه، ثبت اسناد، گمرک و راهآهن در دوره قاجار پرداخته است. در جلد سوم نیز شکلگیری زیرساختهایی مانند تلفن، رادیو، حملونقل هوایی، صنایع نوین، خدمات شهری، و شبکههای آب و برق تحلیل شده است.
🔍 پایان نامه مولف موجود در کتابخانه آیت الله بروجردی (مسجد اعظم)
این اثر بعدها به صورت یک کتاب مستقل در سه مجلد انتشار یافت.
🔗 لینک مشاهده:
https://blib.ir/Search?q=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%20%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%B3%D8%A7%D8%AA%20%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C
@boroujerdilib
🖇 این اثر در سال 1368 در قالب کتاب سه جلدی منتشر شد. در این کتاب، نویسنده با بررسی بیش از ۱۷۰ منبع اسنادی، نظیر مجلات، روزنامهها، نشریات دانشگاهی و وزارتخانهها و سفرنامههای خارجی، روند شکلگیری و توسعه مؤسسات و نهادهای تمدنی جدید در ایران را به تفصیل تشریح میکند.
📌جلد نخست به پیدایش مدارس جدید، چاپخانه و مطبوعات اختصاص دارد. جلد دوم به بررسی نهادهایی چون بانک، بلدیه، نظمیه، ثبت اسناد، گمرک و راهآهن در دوره قاجار پرداخته است. در جلد سوم نیز شکلگیری زیرساختهایی مانند تلفن، رادیو، حملونقل هوایی، صنایع نوین، خدمات شهری، و شبکههای آب و برق تحلیل شده است.
🔍 پایان نامه مولف موجود در کتابخانه آیت الله بروجردی (مسجد اعظم)
این اثر بعدها به صورت یک کتاب مستقل در سه مجلد انتشار یافت.
🔗 لینک مشاهده:
https://blib.ir/Search?q=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%20%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%B3%D8%A7%D8%AA%20%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C
@boroujerdilib
Zeinab Azarbadegan Shi'ite Russia.pdf
2.1 MB
مقاله ای است در باره وضع وقف و زیارت در قفقاز و ارتباط آن با خواسته های علمای شیعه در باره آن منطقه از منظر اسناد
این اسناد به بررسی تعاملات پیچیده بین جهان عرب و روسیه در طول قرون متمادی میپردازند. آنها تأثیر گسترش استعماری روسیه بر جوامع شیعه در قفقاز جنوبی را از طریق بررسی وقف و حج نشان میدهند. بهطور خاص، این متن، پروندهای از قرن نوزدهم را آشکار میکند که در آن علمای شیعه به دنبال مداخله ایران برای بازگرداندن کمکهای مالی وقف شده در قلمرو روسیه بودند. همچنین، تنشهای دیپلماتیک پیرامون سفرهای زیارتی و انتقال اجساد از روسیه از طریق ایران به اماکن مقدس شیعیان در عراق عثمانی را برجسته میکند. در مجموع، این مجموعه بر ماهیت چندوجهی روابط مذهبی، سیاسی و اجتماعی بین این مناطق تأکید دارد.
https://t.me/UT_Central_Library
این اسناد به بررسی تعاملات پیچیده بین جهان عرب و روسیه در طول قرون متمادی میپردازند. آنها تأثیر گسترش استعماری روسیه بر جوامع شیعه در قفقاز جنوبی را از طریق بررسی وقف و حج نشان میدهند. بهطور خاص، این متن، پروندهای از قرن نوزدهم را آشکار میکند که در آن علمای شیعه به دنبال مداخله ایران برای بازگرداندن کمکهای مالی وقف شده در قلمرو روسیه بودند. همچنین، تنشهای دیپلماتیک پیرامون سفرهای زیارتی و انتقال اجساد از روسیه از طریق ایران به اماکن مقدس شیعیان در عراق عثمانی را برجسته میکند. در مجموع، این مجموعه بر ماهیت چندوجهی روابط مذهبی، سیاسی و اجتماعی بین این مناطق تأکید دارد.
https://t.me/UT_Central_Library
مراسم آغاز سال تحصیلی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور در مهرماه سال 1372 در تالار علامه امینی کتابخانه مرکزی- از مجموعه عکسهای آرشیوی کتابخانه مرکزی
در این تصویر مرحوم هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت، دکتر مرندی وزیر بهداشت و همچنین دکتر هاشمی گلپایگانی وزیر علوم دیده میشوند.
https://t.me/UT_Central_Library
در این تصویر مرحوم هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت، دکتر مرندی وزیر بهداشت و همچنین دکتر هاشمی گلپایگانی وزیر علوم دیده میشوند.
https://t.me/UT_Central_Library