یادداشت عباس اقبال برای مرحوم گلچین معانی چاپ شده در گلزار معانی

خلاصه دیدگاه‌های جنسن هوانگ درباره آینده هوش مصنوعی:

جنسن هوانگ بنیان گذار و رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت AVIDIA كه در حال حاضر ارزشی بیش از 4 هزار میلیارد دلار دارد، دیدگاه های خاص خود را در باره آینده هوش مصنوعی دارد که می توان در نکات زیر خلاصه کرد:

1 ـ جهان صنعتی در آستانه یک دگرگونی بنیادی است:‌
هوانگ معتقد است آینده صنایع به دو دسته تقسیم خواهد شد:

کارخانه‌های سخت‌افزاری (که کالا تولید می‌کنند)

کارخانه‌های هوش مصنوعی (که داده دریافت و «هوش» تولید می‌کنند)

2 ـ هر ماشینی که حرکت می‌کند، به زودی خودران خواهد شد:
به‌ویژه در صنعت خودرو، هوانگ پیش‌بینی می‌کند که تمام وسایل نقلیه در آینده نزدیک به‌صورت خودکار و هوشمند عمل خواهند کرد.

3 ـ هر شرکت صنعتی باید به شرکت هوش مصنوعی تبدیل شود:
شرکت‌هایی که نتوانند هوش مصنوعی را در فرآیندها و محصولات خود به‌کار بگیرند، به‌تدریج از دنیای صنعت حذف خواهند شد.

4 ـ کارخانه‌های آینده، داده را به هوش تبدیل می‌کنند:
به‌گفته هوانگ، کارخانه‌های هوش مصنوعی مراکزی هستند که با استفاده از تراشه‌های پیشرفته (به‌ویژه از انویدیا)، داده‌ها را پردازش کرده و به سیستم‌های هوشمند تبدیل می‌کنند.

5 ـ رقابت ژئوپلیتیکی در هوش مصنوعی حیاتی است:
او هشدار داده که اگر آمریکا رهبری در حوزه هوش مصنوعی را از دست بدهد، پیامدهای امنیتی و اقتصادی جدی خواهد داشت. بنابراین باید در سیاست‌گذاری، سرمایه‌گذاری و حمایت از زیرساخت‌ها سرعت گرفت.

6 ـ هوش مصنوعی فقط یک فناوری نیست، بلکه زیرساختی برای آینده است:
هوانگ بر این باور است که AI به‌زودی به بخشی حیاتی از زنجیره ارزش در هر صنعت تبدیل می‌شود، همانند برق یا اینترنت در قرن گذشته.

https://t.me/UT_Central_Library

📊 نقش هوش مصنوعی در کتابخانه‌های پیشرو دنیا

1. جستجوی هوشمند منابع (Smart Search)
2. استفاده از مدل‌های زبانی (LLM) و الگوریتم‌های NLP برای فهم بهتر سوالات کاربران
3. پیشنهاد منابع مرتبط حتی با جستجوی ناقص یا پرسش طبیعی
4. توصیه‌گر کتاب و مقاله (Recommendation Systems)
5. تحلیل رفتار کاربران و تاریخچه استفاده برای ارائه پیشنهادهای شخصی‌سازی‌شده
6. استفاده از مدل‌های collaborative filtering و deep learning
7. فهرست‌نویسی خودکار (Automated Cataloging)
8. استخراج خودکار اطلاعات کتاب‌شناختی از متن یا جلد کتاب با OCR و مدل‌های متنی
9. تشخیص موضوع، نویسنده، کلیدواژه‌ها با کمک یادگیری ماشین
10. خدمات مرجع مجازی (Virtual Reference Services)
11. چت‌بات‌ها و دستیارهای مجازی مبتنی بر هوش مصنوعی برای پاسخ‌گویی شبانه‌روزی
12. درک زبان طبیعی برای مشاوره و راهنمایی کاربران
13. تحلیل داده‌های کتابخانه (Library Analytics)
14. تحلیل داده‌های گردش منابع، رفتار کاربران، و نیازهای پژوهشی
15. پیش‌بینی تقاضا برای منابع خاص با الگوریتم‌های پیش‌بینی
16. تشخیص و دیجیتال‌سازی منابع (Digitization & OCR)
17. تبدیل اسناد چاپی به متن دیجیتال با OCR پیشرفته (برای چندزبان از جمله عربی و فارسی)
18. دسته‌بندی خودکار تصاویر، نقشه‌ها، دست‌نوشته‌ها
19. پایش و حفاظت منابع (Preservation Monitoring)
20. شناسایی آسیب در منابع فیزیکی با بینایی کامپیوتری (مثلاً آسیب رطوبتی یا پارگی)
21. پیش‌بینی نیاز به ترمیم یا نگهداری خاص
22. تشخیص سرقت علمی و مشابهت متون (Plagiarism & Similarity Detection)
23. مقایسه هوشمند پایان‌نامه‌ها، مقالات و متون برای کشف تقلب علمی
24. استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل مفهومی شباهت‌ها
25. طبقه‌بندی خودکار موضوعی (Automated Subject Classification)
26. تخصیص موضوعات دیویی یا LCC با یادگیری ماشین
27. بهبود رده‌بندی با داده‌های رفتاری کاربران
28. پشتیبانی از پژوهش با ابزارهای AI Research Assistant
29. کمک به محققان برای مرور ادبیات، نوشتن مقالات، خلاصه‌سازی متون
30. تولید خودکار چکیده یا ترجمه متون تخصصی

https://t.me/UT_Central_Library

https://www.youtube.com/watch?v=NyGsm-apo94


گزارشی در 35 دقیقه در باره ورود اسلام به چین

از اسناد کتابخانه مرکزی
https://t.me/UT_Central_Library

دوستی نوشت:
این خط حاجی واشنگتن است که نخستین سفیر ایران در آمریکا بود و نخستین لایحه قانونی ایران را تدوین( ترجمه کرد)

از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

برنامه اقدام هوش مصنوعی آمریکا (2025)

روز 23 ژوئیه 2025 یک سند 28 صفحه ای شامل 90 توصیه در باره AI يا همان هوش مصنوعی از سوی کاخ سفید انتشار یافت. عنوان این سند این است: Winning the AI Race: America’s AI Action Plan
خلاصه این سند به شرح زیر است:
۱. 🎯 اهداف کلان سند
پیشتازی ایالات متحده در رقابت جهانی هوش مصنوعی
تسهیل توسعه سریع فناوری‌های AI بدون موانع قانونی
ایجاد زیرساخت‌های ملی برای پذیرش و گسترش AI
کاهش مداخلات ایدئولوژیک (مانند ملاحظات محیط‌زیستی و تنوع نژادی)
تسهیل صادرات کامل زنجیره فناوری هوش مصنوعی

۲. 🧱 ساختار برنامه (بر پایه سه ستون راهبردی)
ستون اول: تسریع نوآوری در هوش مصنوعی
اهداف: برداشتن موانع، حمایت از نوآوری آزاد، تقویت اکوسیستم تحقیق و توسعه
حذف مقررات بازدارنده در حوزه تست، استقرار و آموزش مدل‌های هوش مصنوعی
حمایت از مدل‌های open-weight (با وزن‌های قابل دسترسی)
لغو الزامات مربوط به «تنوع، عدالت و شمول» (DEI) در دستورالعمل‌های دولتی
حذف استانداردهای اقلیمی در فرآیند ارزیابی فناوری‌های AI
تسهیل خرید ابزارهای AI برای نهادهای دولتی بدون محدودیت محتوایی
راه‌اندازی پلتفرم‌های سنجش و اعتبارسنجی مدل‌های پیشرفته با مشارکت دانشگاه‌ها
تخصیص منابع برای توسعه الگوریتم‌های بومی و رقابت‌پذیر در مقیاس جهانی

ستون دوم: ساخت زیرساخت فیزیکی و انسانی AI
اهداف: ایجاد بستر فنی، صنعتی و انسانی برای پذیرش ملی AI
تسریع صدور مجوز برای ساخت مراکز داده (Data Centers)
گسترش تولید داخلی تراشه‌های AI (از طراحی تا مونتاژ)
افزایش توان تولید برق برای تغذیه زیرساخت‌های محاسباتی بزرگ
ایجاد معافیت‌های مالیاتی برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های AI
آموزش نیروی انسانی نیمه‌ماهر برای تعمیرات، سیستم‌های خنک‌سازی، و اپراتوری مراکز داده
ایجاد چهار منطقه «نوآوری سریع» برای استقرار پایلوت‌های AI
توسعه شبکه نهادهای آزمایشی ایمن‌سازی مدل‌های عمومی‌المنع (Frontier Models)

ستون سوم: رهبری جهانی و دیپلماسی AI
اهداف: اعمال قدرت ایالات متحده در سطح بین‌المللی از طریق استانداردسازی، کنترل صادرات و روابط راهبردی
برنامه صادرات کامل فناوری AI به متحدان (شامل نرم‌افزار، سخت‌افزار، و دانش فنی)
تعریف «قوانین بازی» جهانی برای استانداردسازی هوش مصنوعی به سبک آمریکایی
کنترل صادرات تراشه‌های پیشرفته به کشورهای پرریسک (از جمله چین و روسیه)
هماهنگی با شرکای بین‌المللی برای امنیت سایبری در زیرساخت‌های AI
تشکیل شورای بین‌المللی فناوری AI با حضور G7 و کشورهای خاورمیانه و آسیا
حمایت از ابزارهای AI برای مقابله با پروپاگاندا و جنگ اطلاعاتی
https://t.me/UT_Central_Library

🔸دکتر سید ابراهیم دیباجی از اساتید سابق دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران در 89 سالگی درگذشت.

وی متولد 1315ش در فروشان اصفهان، دارای دکترای فلسفه اسلامی، و از شاگردان آیات: حاج شیخ محمود مفید، حاج آقا رحیم ارباب، حاج میرزا علی آقا شیرازی و... در حوزه علمیه اصفهان بود، و از آیة الله العظمی میر سید علی بهبهانی اجازه اجتهاد داشت.
«محبوب القلوب» اشکوری، «بیان الحق» لوکری در منطق و فلسفه، و «المناهج فی المنطق» ابن ترکه با تصحیح او به چاپ رسیده است. «الجدید فی الصرف والنحو»، «بدایة البلاغة» و «فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه نوربخش» نیز از تألیفات منتشره شده آن مرحوم است.

خانه اندیشمندان علوم انسانی در خرداد سال 1401 آیین نکوداشت این استاد فاضل را با حضور اساتید و دانشجویان علاقمند به ایشان برگزار نمود.
ایشان روز پنج شنبه، دوم مرداد ماه 1404 درگذشت.

https://t.me/bazmeghodsian2

از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

محفوظ در کتابخانه مرکزی، بخش پایان نامه ها

«کهن‌ترین دست‌نویس مانوی شناخته‌شده»، نامۀ فرهنگستان، دورۀ 11، شمارۀ 1، بهار 1389، ص 231-232.
https://t.me/aaadab1397farhang

اگر سروی به بالای تو باشد
نخواهد بود بر سرو آفتابی
پری ‌روی از نظر غایب نگردد
اگر صد بار بر بندد نقابی - ( سعدی )
تحریر شد
شیرازی

تذهیب : مسعود صالحی

#علی_شیرازی
@Calligraphy_Archive

پایان نامه سید محمد مشکوة استاد دانشگاه تهران، و بنیانگذار کتابخانه مرکزی. کسی که با اهدای 1329 نسخه خطی ـ در سال 1328ش ـ پایه بخش خطی این کتابخانه را بنیاد نهاد. فهرست مشکوة به مجلداتی از فهرست نسخه های خطی کتابخانه مرکزی گفته می شود که به معرفی نسخ اهدایی او پرداخته است.
این پایان نامه شرح حال ابوالحسن علی بن زید بیهقی از دانشمندان قرن هجری ایران است که وی در سال 1314ش برای دانشگاه نوشته است.
https://t.me/UT_Central_Library

معرفی کتاب تاریخ کردستان تألیف حدود 1175 از ملامحمد شریف قاضی که وقایع را تا سال 1224ق بیان کرده است.
نسخه متعلق به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران ش 6578 است.
تصویر آن را پایین ملاحظه فرمایید
معرفی بالا از مرحوم سعید نفیسی استاد دانشگاه تهران است

طلوع قانون در افق استبداد: نگاهی به پیدایش مشروطه و تحولات حزبی ایران در آستانه قرن نو

در نخستین سال‌های سدهٔ چهاردهم خورشیدی، سرزمین کهن ایران در آستانهٔ یکی از مهم‌ترین دگرگونی‌های سیاسی و اجتماعی خویش ایستاده بود. سال ۱۲۸۵ خورشیدی، سالی بود که نسیم عدالت و آزادی، آرام‌آرام بر پیکر خستهٔ ملتی قرن‌ها گرفتار استبداد وزیدن گرفت، و نوای مشروطه، با تمام بیم‌ها و امیدهایش، در فضای جامعه پیچید.
در این خیزش تاریخی، دو نیروی متضاد در برابر یکدیگر صف‌آرایی کردند: مشروطه‌خواهان و مستبدان. در یک‌سو، اشراف و اعیان که بقای قدرت خود را در استبداد می‌جستند، و در دیگرسو، گروهی اندک از روشن‌فکران و فرهیختگان، که سودای نظم نوین و حکومتی مبتنی بر قانون و اراده مردم را در سر داشتند.
تودهٔ مردم، که در زمرهٔ طبقۀ سوم جای می‌گرفتند، به سبب نا‌آگاهی و تلقین‌های سیاسی و مذهبی، اغلب با مشروطه‌خواهان سر سازگاری نداشتند و ایشان را بی‌دین و مسبب آشوب می‌پنداشتند. اما مشروطه‌خواهان نیز بی‌پاسخ نمی‌ماندند و مستبدان را جاهلانِ آزمند و واپس‌گرا می‌نامیدند.

اکثریت جامعه هنوز در چنبرهٔ باورهای کهنه اسیر بود، اما اقلیتی نوگرا و انقلابی با اتکا به خرد، قلم، و اراده، پرچم تجدد را برافراشتند. حمایت پنهان انگلیس از مشروطه، همراهی شماری از علمای طراز اول با این نهضت، و بی‌تدبیری شاه و درباریان، همه زمینه‌ساز پیروزی این اقلیت شد. در نهایت، در سال ۱۳۲۴ قمری برابر با ۱۲۸۵ شمسی، مشروطه بر استبداد فائق آمد و فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین‌شاه قاجار به امضا رسید.

از آن پس، هر صدایی که با آزادی اندیشه، آزادی مطبوعات، مجلس ملی و قانون اساسی مخالفت می‌کرد، با عنوان «مرتجع» طرد می‌شد و از مشارکت در امور مملکت بازمی‌ماند. بسیاری از مستبدان، که در ابتدا کوشیدند در برابر این جریان نوپا ایستادگی کنند، سرانجام دریافتند که ایستادگی بی‌فایده است؛ نخست لب فروبستند و سپس با جامه‌ای نو به صفوف مشروطه‌طلبان پیوستند، و بدین‌سان نخستین احزاب سیاسی ایران شکل گرفت.
کتابی که پیش روی ماست، حاصل پژوهش و نگارش ملک‌الشعرای بهار، از بزرگان اندیشه و ادب ایران است؛ اثری دو جلدی که با نثری شفاف و تحلیلی عمیق، تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران را از روزگار احمدشاه قاجار تا پایان سلسلۀ قاجاریه و فراسوی آن بازمی‌نماید. این کتاب نه‌تنها شرحی مستند از وقایع حزبی و سیاسی آن دوران است، بلکه پژواکی از تپش قلب ملت در آرزوی آزادی، قانون، و حکومت ملی نیز هست.
جلد نخست به پیوست قابل دانلود می‌باشد.