گاهی نوشته روی یک برگه یا پاکت نامه پست و ... ارزش تاریخی دارد
هیچ برگه ای را که فکر می کنید روزی بکار سندشناسان و مورخان بیاید، دور نریزید.
می توانید اوراق بازمانده خاندانی را به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران بسپارید.

از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

https://t.me/UT_Central_Library

چاپ شده در: از کران تا کرانه، ارج نامه دکتر محمد باقر وثوقی، به کوشش رسول جعفریان، گودرز رشتیانی، و شهرام یوسفی فر، تهران، نگارستان اندیشه، 1403

چاپ شده در: از کران تا کرانه، ارج نامه دکتر محمد باقر وثوقی، به کوشش رسول جعفریان، گودرز رشتیانی، و شهرام یوسفی فر، تهران، نگارستان اندیشه، 1403

چاپ شده در: از کران تا کرانه، ارج نامه دکتر محمد باقر وثوقی، به کوشش رسول جعفریان، گودرز رشتیانی، و شهرام یوسفی فر، تهران، نگارستان اندیشه، 1403

تصویری از دانشجویان دانشکده پزشکی در سال ۱۳۲۶ که در آن دکتر جهانشاه صالح، رئیس وقت دانشکده پزشکی، در میان دانشجویان دیده می‌شود. این عکس از مجموعه عکس‌های کتابخانه مرکزی است.
محل عکس: بیمارستان امیر اعلم
https://t.me/UT_Central_Library

این تصویر قدیمی از اساتید دانشکده حقوق است که در آن، سیدمحمد مشکوه و مرحوم محمد سنگلجی، به همراه دکتر موسی عمید (رئیس دانشکده)، در میان جمع اساتید دیده می‌شوند. این عکس از مجموعه عکس‌های کتابخانه مرکزی می‌باشد و لحظه‌ای از تاریخ علمی و فرهنگی دانشگاه را ثبت کرده است.
در کنار مرحوم سنگلجی، دکتر محمود شهابی ایستاده است.
نفر دوم از ردیف پایین از راست کریم سنجابی
https://t.me/UT_Central_Library

تصویری از دانشجویان دانشکده دامپزشکی در حال آموزش جراحی و درمان حیوانات، از مجموعه عکس‌های کتابخانه مرکزی.
https://t.me/UT_Central_Library

نمونه یک نسخه پزشکی از سال 1934 میلادی. تهران
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

علاء‌الدولهٔ کامی قزوینی در اواخر قرن دهم هجری در تذکرهٔ نفایس‌المآثر (ص۴۶۸-۴۶۹)، ذیل احوال میرزا قاسمی میرکی (متوفّی۹۳۲) از نسخه‌ای از دیوان نورالدین عبدالرحمن جامی یاد می‌کند که برخی ادیبان و هنرمندان بزرگ قرن دهم بر پشت آن به رسم یادگار خطوطی را به قرار ذیل نگاشته بودند:

در پشت دیوان ثالث حضرت مولانا نورالدّین عبدالرّحمن جامی، قدّس سرّه، که در حاشیهٔ آن هفت جا خط شریف ایشان بود، ارباب فراست و اصحاب کیاست به طریق شهادت هر یک چیزی نوشته بودند. میرزا قاسمی این رباعی نوشته بود:

جامی که ز سحر قلم انگشت‌نماست/
این شاهد معنی که جمالش آراست/
بر حاشیه، خطّ مشکفامش گویی/
چون طرّه دل‌فریب خوبان پیداست/

استاد بهزاد مصوّر نوشته بود:

جامی که خط اوست در این نسخه عیان/
نوک قلمش داده ز اعجاز نشان/
هر حرف که نقش بسته از کلک بیان/
در صورت او‌ هزار معنی پنهان/

مولانا هلالی شاعر رقم نموده بود:

این شاهد معنوی که چون حضرت یار/
از مشک‌ خطی کشیده بر گرد عذار/
بحر شرف است و گِردش این خط شریف/
موجی است که انداخته دُرها به کنار/

مولانا فخرالدّین علی الصفی بن الحسین الواعظ بر آن مسطور ساخته‌اند:

این نسخه که‌ ناظم به خط مشک‌شعار/
آراست حواشی‌اش ز رنگین‌اشعار/
دُرجی است که آورد جواهر به میان/
بحری است که افکنده لآلی به کنار/

رقم‌زدهٔ کلک مولانا زلالی شاعر این بود:

این گل که ز خار عیب پیراسته شد/
قدر قمر از هر ورقش کاسته شد/
آراست به ریحانِ خط آن را جامی/
گل بود به سبزه نیز آراسته شد/

شاه حسین مشتهر به کامی نوشته:

این سبزهٔ آن بهار مشکین‌نفس است/
کز گلشن آن مرا نسیمی هوس است/
بر عارض شاهدان، خط و خال نهاد/
حسن خط و خال شاهدان خال بس است/

مولانا حسن‌علی خراس نوشته:

این نسخه روضه‌ای‌ست از باغ بهشت/
ایام‌ مثال بی‌مثالیش نوشت/
بر حاشیه جامی که چمن‌پیرا بود/
هر جا هر جا بنفشه و ریحان کشت/

میر ابراهیم منشی المتخلّص به امینی، این دو قطعه مرقوم گردانیده:

جامی که در تمامی این نسخهٔ غریب/
بیرون ز طاقت بشری اهتمام کرد/
یعنی جمال حجله‌نشینان غیب را/
از حسن خطّ و‌ خال به خوبی تمام کرد/
چون دید کز بیاض پریشان شود سواد/
زان‌رو بیاض حاشیه را مشکفام کرد/

این منوّر صفحهٔ زیبا که در چشم خِرد/
آمد از روی صفا صافی‌تر از آب زلال/
گشت از خط‌های ارباب کمالش حسن بیش/
چون جمال جان‌فزای دلبران از خطّ و خال/
دل چو پرسید از خرد تاریخ سال آن رقوم/
در جوابش زد رقم «خط‌های ارباب کمال»/ ۹۲۲

گزینش از محمدرضا ابویی مهریزی

@mirasmaktoob
.

از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

دیوان دهقان سامانی، ابوالفتح
دست‌‌نویس شمارهٔ ۷۳۶۳ کتابخانهٔ دانشگاه تهران، نستعلیق، کاتب دهقان سامانی (شاعر) و دیگران، بی تا (ق ۱۳ه‌ق)، ۲۰۱گ، ۱۸س.

@n_kh_f_j

کارت ویزیت هانری کربن

HENRY CORBIN
Bibliothécaire à la Bibliothèque Nationale
(کتابدار در کتابخانه ملی)

19, rue de l’Odéon, Paris (6e)
(آدرس: خیابان اودئون، شماره ۱۹، پاریس، منطقه ششم)

و با دست‌خط اضافه شده:

avec ses meilleures et respectueuses amitiés
(با بهترین و محترمانه‌ترین دوستی‌هایش)

تاریخ بالای کارت 21 / 11/ 24
[آیا خورشیدی است؟]

از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

شرح حال یکی از نخستین طبیبان مدرن ایران به قلم دکتر نجم آبادی
دکتر محمد کرمانشاهی کفری!
https://t.me/UT_Central_Library

سنگ مزار دکتر محمد کرمانشاهی که دوست عزیزم جناب آقای نمازی آن را یافتند و عکس گرفته اند. [با سپاس از ایشان]
به شرح حال بالا نگاه کنید
شرح حال وی در ایرانیکا
https://www.iranicaonline.org/articles/kofri-mohammad-kermansahi-physician/

https://t.me/UT_Central_Library

ادامه شرح حال کرمانشاهی به قلم دکتر محمود نجم آبادی

🔶 علوم انسانی دیجیتال: حافظ میراث فرهنگی در عصر فناوری


🖋 نویسندگان: Marina A. Laptevaa , Eugenia A. Gordeevaa and Alexei A. Laptevb


علوم انسانی دیجیتال (Digital Humanities) رشته‌ای است که با بهره‌گیری از فناوری‌های دیجیتال، علوم انسانی مانند تاریخ، ادبیات، فلسفه و هنر را متحول کرده است. این مقاله، نوشته‌شده توسط مارینا لپتِوا و همکاران در دانشگاه فدرال سیبری، به بررسی نقش این حوزه در حفظ میراث فرهنگی و پروژه‌های مرتبط با آن می‌پردازد.

🔸 علوم انسانی دیجیتال چیست؟

علوم انسانی دیجیتال ترکیبی از علوم انسانی و فناوری اطلاعات است که با ابزارهای دیجیتال، مانند پایگاه‌های داده، تجسم‌سازی سه‌بعدی و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، به مطالعه فرهنگ و تاریخ بشر می‌پردازد. این رشته با روش‌های کیفی و گاهی کمی، به درک عمیق‌تر گذشته و پیوند آن با حال کمک می‌کند. مانیفست‌های این حوزه (2009 و 2010) بر ماهیت بین‌رشته‌ای آن تأکید دارند، جایی که فناوری و علوم انسانی در هم می‌آمیزند.

🔸 پروژه‌های برجسته در غرب

در کشورهای غربی، علوم انسانی دیجیتال پروژه‌های متنوعی را در بر می‌گیرد:
▪️دیجیتال اسکریپتوریوم (The Digital Scriptorium): پایگاه داده‌ای از دست‌نوشته‌های قرون وسطی با تصاویر باکیفیت که در دسترس عموم است.
▪️آنتیکویتی آ-لا-کارت (The Antiquity À-la-carte): اطلس دیجیتال تعاملی از جهان باستان با داده‌های تاریخی و جغرافیایی.
▪️مپینگ گوتیک فرانسه (The Mapping Gothic France) : گالری وب با تصاویر و روایت صوتی از معماری گوتیک فرانسه.
▪️تقویم آنلاین مکاتبات چارلز داروین (Online Calendar of the Correspondence of Charles Darwin): آرشیو دیجیتال بیش از 15,000 نامه داروین با نمودارهای تفصیلی.

این پروژه‌ها نشان‌دهنده توان فناوری دیجیتال در حفظ و دسترسی‌پذیر کردن میراث فرهنگی هستند.

🔸 اتحادیه‌های جهانی

انجمن‌هایی مانند اتحاد سازمان‌های علوم انسانی دیجیتال (ADHO) و انجمن اروپایی علوم انسانی دیجیتال (EADH) پروژه‌های بین‌المللی را هماهنگ می‌کنند. این سازمان‌ها پژوهشگران علوم انسانی و فناوری اطلاعات را گرد هم آورده و زمینه‌هایی مانند تحلیل متن، تاریخ هنر و موسیقی را با ابزارهای دیجیتال بررسی می‌کنند. شبکه‌هایی مانند سنترنت نیز به تبادل تجربه و ایجاد ابزارهای پژوهشی کمک می‌کنند.

🔸 تجربه روسیه

در روسیه، علوم انسانی دیجیتال هنوز در حال توسعه است، اما پروژه‌های قابل‌توجهی وجود دارند:
▪️پروژه "نام‌های بازگردانده‌شده" (Returned Names): پایگاه داده‌ای از قربانیان سرکوب سیاسی در شوروی.
▪️بازسازی مجازی صومعه‌های مسکو: استفاده از مدل‌سازی سه‌بعدی برای بازسازی و تحلیل تاریخی.
▪️دیجیتالی‌سازی موزه‌ها: همکاری دانشگاه فدرال سیبری با موزه‌های روسیه برای دیجیتالی‌سازی آثار هنری (مانند نقاشی‌های سوریکوف و آیوازوفسکی) با فناوری گیگاپن و ایجاد تورهای مجازی با پانوراماهای کروی.
▪️واقعیت افزوده در آرمیتاژ: نمایش سه‌بعدی آثار باستانی در مرکز مرمت "دهکده قدیمی".
این پروژه‌ها نشان‌دهنده تلاش برای حفظ میراث فرهنگی با فناوری‌های نوین هستند.

🔸 کنفرانس‌ها و چشم‌انداز

در سال 2015، دانشگاه فدرال سیبری کنفرانسی بین‌المللی برگزار کرد که پژوهشگرانی از روسیه و جهان (هلند، بریتانیا، سوئیس، آمریکا) در آن به بحث درباره داده‌های الکترونیکی، زبان‌شناسی رایانه‌ای و مدل‌سازی تاریخی پرداختند. این کنفرانس بر اهمیت بین‌رشته‌ای بودن و استفاده از فناوری‌های چندرسانه‌ای تأکید داشت.

🔸 نتیجه‌گیری

علوم انسانی دیجیتال با تلفیق فناوری و فرهنگ، راه‌های جدیدی برای حفظ و تفسیر میراث گذشته ارائه می‌دهد. این رشته نه‌تنها اشیاء و متون تاریخی را دیجیتالی می‌کند، بلکه با ایجاد زمینه‌های مناسب، درک درست و عمیقی از گذشته را در دنیای مدرن ممکن می‌سازد. از اطلس‌های دیجیتال تا تورهای مجازی موزه‌ها، این فناوری‌ها پلی بین گذشته و حال ایجاد می‌کنند.

متن کامل مقاله:
https://nashresamaeqalam.ir/articles/digital-humanities-in-the-conservation-of-cultural-heritage/

کتابچه کنفرانس «میراث امام علی (ع): بررسی تعالیم او در متون بنیادین دانش و فرهنگ عربی-اسلامی» در دانشگاه آکسفورد

🗓 ۱۸ تا ۲۰ تیر ۱۴۰۱ | 2025 9-11 July

🔹 شامل: معرفی مختصر و عناوین و چکیده ارائه‌ها و عنوان ارائه‌دهندگان

🔺 توضیحات بیشتر درباره کنفرانس

@inekas