🔰نگهداری از نفایس عاشورایی در کتابخانه و موزه ملی ملک؛
تراث مکتوب حسینی
از چاپ سنگی «طوفان البکاء» تا نسخه خطی «روضه شهداء»

🔸کتاب چاپ سنگی طوفان البکاء دارای ۹ مجلس تصویر به رقم حسین قراگوزلو، است. این اثر به‌خط نسخ در ۲۹۳ صفحه در سال ۱۳۵۵ هجری قمری در تهران چاپ شده و توسط مرحوم حسین حسینی زاهد در سال ۱۳۸۹ شمسی به کتابخانه و موزه ملی ملک تقدیم شده است.

🔸این موقوفه علاوه بر نسخه‌های خطی، دارای افزون بر چهار هزار و ۵۰۰ جلد کتاب چاپ سنگی نیز است که برخی از آنها در موضوعاتی همچون کربلا، عاشورا، مراثی امام حسین (ع)، در چاپخانه‌هایی در تهران، تبریز و بمبئی، به زیور چاپ آراسته شده است.

🔸از جمله این آثار چاپ سنگی کتابخانه و موزه ملی ملک با موضوع واقعه کربلا و حسین بن علی (ع) می‌توان از «طوفان البکاء»، اثر محمد ابراهیم بن محمد باقر جوهری نام برد.

🔸این رساله‌ها به خط‌های نستعلیق، نسخ و شکسته نستعلیق در دوره‌های مختلف تاریخی؛ از سده ۱۰ تا ۱۴ هجری قمری بر روی کاغذهای ترمه، فرنگی، فستقی و آهارمهره فرنگی کتابت و با جلدهایی از جنس میشن، کاغذ ابری فرنگی، روغنی گل و بوته و… مجلد شده است. برخی از این نسخه‌ها مذهب و طلااندازی نیز شده است.


ibna.ir/x6zvb

@ibna_official

کتاب میکروگرافیا قدیمی ترین کتاب در علوم طبیعی بر اساس استفاده از میکروسکوپ است، اثری از رابر هوک، که در سال 1665 توسط انجمن سلطنتی لندن منتشر شد. عنوان دقیق کتاب این است
Micrographia: or Some Physiological Descriptions of Minute Bodies made by Magnifying Glasses. With Observations and Inquiries thereupon

در این کتاب 38 تصویر از گیاهان و حشرات آمده که برای اولین بار با این دقت و بر اساس نگاه میکروسکوپی ارائه شده است.
این اثر در کنار اصول نیوتن، روزگاری دراز مهم ترین آثار در علوم طبیعی و فیزیک بودند.
کتاب میکروگرافیا به پادشاه وقت چارلز دوم که حامی علوم تجربی بود، اهدا شده است.
این در حالی بود که او ضمن حمایت از اعضای انجمن سلطنتی بریتانیا، گاه آنها را مسخره هم می کرد وی گفت: این دوستان احمق من می خواهند هوا را هم وزن کنند!!!
https://t.me/UT_Central_Library

این هم اثر دیگری از رابرت هوک

عمارت شاهی قم، عمارتی تاریخی در نزدیکی حرم حضرت معصومه (س) است که به دستور فتحعلی شاه قاجار ساخته شد. این بنا به عنوان اقامتگاه موقت برای زائران و شخصیت‌های خاص در نظر گرفته شده بود. بخش ویژه‌ای از عمارت، تالاری بود که در آن نقاشی‌های چهره بیش از صد تن از شاهزادگان قاجاری توسط نقاش باشی، محمدعلی، به تصویر کشیده شده بود.
در این کلیپ به فرایند احیا، ترمیم و نگهداری نقاشی های مذکور پرداخته شده است.


🌐www.hamyaar.ir
🌐 instagram.com/qomhamyaar
🆔 @qomhamyaar

این کتاب در باره موقعیت جدید چین با عنوان «موج چین، ظهور یک دولت تمدنی» در سال 2012 منتشر شده اما هنوز هم برای کسانی که ندیده اند نکات تازه ای دارد. خلاصه ای از دیدگاه های آن را پایین ملاحظه کنید. 👇🌷👇

در باره کتاب بالا
کتاب "موج چین: ظهور یک دولت تمدنی" (The China Wave: Rise of a Civilizational State) اثر ژانگ وی‌وی (Zhang Weiwei)، به بررسی خیزش و توسعه چشمگیر چین در دهه‌های اخیر می‌پردازد و استدلال می‌کند که چین صرفاً یک کشور در حال توسعه معمولی نیست، بلکه یک "دولت تمدنی" منحصر به فرد است.

نکات کلیدی محتوای کتاب:

خیزش بی‌سابقه چین: نویسنده رشد سریع اقتصادی و اجتماعی چین را طی سه دهه اخیر "انقلابی‌ترین رویداد اقتصادی و اجتماعی در تاریخ بشر" می‌داند. او به آمارهایی مانند افزایش 18 برابری تولید ناخالص داخلی چین از سال 1979، تبدیل شدن به دومین اقتصاد بزرگ جهان، و پیشی گرفتن از آلمان به عنوان بزرگترین صادرکننده در سال 2009 اشاره می‌کند. این کتاب بر این نکته تأکید دارد که بیش از 400 میلیون نفر در چین از فقر نجات یافته‌اند.
پاسخ به منتقدان غربی: ژانگ وی‌وی به پیش‌بینی‌های نادرست رسانه‌های غربی درباره فروپاشی چین پس از حوادثی مانند رویداد تیان‌آن‌من، فروپاشی شوروی، مرگ دنگ شیائوپینگ، یا ورود چین به سازمان تجارت جهانی اشاره می‌کند و استدلال می‌کند که تمام این پیش‌بینی‌ها "فروپاشیده‌اند". او تلاش می‌کند با تحلیل عینی، به انتقاداتی مانند فساد، نابرابری ثروت و تخریب محیط زیست در چین پاسخ دهد و نشان می‌دهد که بسیاری از این مشکلات در تاریخ صنعتی شدن کشورهای غربی نیز وجود داشته است.
"دولت تمدنی" (Civilizational State): محور اصلی بحث کتاب این است که خیزش چین صرفاً خیزش یک کشور معمولی نیست، بلکه خیزش یک "دولت تمدنی" است. هویت فرهنگی و تاریخی بسیار قوی چین باعث می‌شود که این کشور به راحتی از مدل‌های دیگر (مانند مدل غربی) تقلید نکند و منطق تکاملی خاص خود را داشته باشد.
مدل توسعه چین (China Model): کتاب به بررسی "مدل چین" می‌پردازد که نویسنده آن را یک مدل توسعه جدید و موفق می‌داند که بسیاری از فرضیات غربی درباره دموکراسی، حکمرانی خوب و حقوق بشر را زیر سوال می‌برد. این مدل، بر خلاف مدل‌های غربی که به گفته نویسنده اغلب در کشورهای در حال توسعه با شکست مواجه شده‌اند (مانند برنامه‌های تعدیل ساختاری صندوق بین‌المللی پول در آفریقا)، تاب‌آوری و رقابت‌پذیری بالایی دارد.
گفتمان سیاسی جدید: هوک معتقد است که خیزش چین منجر به ظهور یک گفتمان سیاسی جدید خواهد شد. او به اصلاحات سیاسی "به روش چینی" اشاره می‌کند و دیدگاه چین در مورد حقوق بشر را که بر اساس سنت‌های فلسفی کل‌نگر (Holistic) بنا شده، متفاوت از دیدگاه فردمحور غربی می‌داند.
پایان "پایان تاریخ": کتاب با ارجاع به نظریه "پایان تاریخ" فرانسیس فوکویاما، استدلال می‌کند که مدل غربی تنها مسیر نیست و خیزش چین "پایان پایان تاریخ" را رقم زده است. بخشی از کتاب به مناظره نویسنده با پروفسور فرانسیس فوکویاما در مورد مدل چین اختصاص دارد که نتیجه‌گیری نسخه انگلیسی کتاب را تشکیل می‌دهد.
درس‌هایی برای غرب: ژانگ وی‌وی پیشنهاد می‌کند که غرب نیز می‌تواند از رویکرد چین و ایده‌های چینی بهره‌مند شود تا از سوءتعبیرهای ایدئولوژیک نسبت به این تمدن مهم بکاهد و خرد جمعی جهان را برای مقابله با چالش‌هایی مانند ریشه‌کن کردن فقر، بحران مالی، تغییرات اقلیمی و برخورد تمدن‌ها غنی سازد.
به طور خلاصه، این کتاب یک دفاع و تحلیل جامع از مدل توسعه و حکمرانی چین است که آن را از دیدگاه یک "دولت تمدنی" منحصربه‌فرد، قدرتمند و الهام‌بخش برای آینده جهان معرفی می‌کند و دیدگاه‌های غالب غربی در مورد مسیر توسعه را به چالش می‌کشد.

دیشب یزدی‌ها با مداحی راغب و نوحه ملی میهنی ایران

کتبه صنیع التولیه.... و تقدیم به حاج حسین آقا ملک، 1336ق

صفحه اول کتاب اصول نیوتن، نخستین چاپ در سال 1686
اصول ریاضیات طبیعی فلسفه
اثر ایزاک نیوتن
استاد ریاضیات لوکازی دانشگاه ترینیتی کمبریج، و عضو انجمن سلطنتی

مجاز برای چاپ:
ساموئل پیپس، رئیس انجمن سلطنتی
۵ ژوئیه ۱۶۸۶

لندن
به فرمان انجمن سلطنتی، به‌چاپ رسیده توسط جوزف استریتر
برای فروش توسط ساموئل اسمیت با علامت ولیعهد در گورستان کلیسای جامع سنت‌پال،
و چند کتاب‌فروش دیگر.
سال ۱۶۸۷ میلادی
https://t.me/UT_Central_Library

فایل اولین چاپ کتاب اصول نیوتن
https://t.me/UT_Central_Library

در باره مقاله بالا
خلاصه مقاله
"What Can We Learn from Open Access Journals in the Arab States?"
✍️ نویسنده: Emily Choynowski
📍 منتشرشده در Katina Magazine، ۲۰۲۵

۱. در این مقاله، نویسنده به بررسی وضعیت نشریات دسترسی آزاد (Open Access) در کشورهای عربی پرداخته و تأکید می‌کند که این نشریات اغلب توسط نهادهای دانشگاهی و مستقل بدون حمایت مالی بزرگ منتشر می‌شوند.

۲. مدل رایج بسیاری از این نشریات، دسترسی آزاد الماسی (Diamond OA) است؛ به این معنا که هم برای نویسنده و هم برای خواننده رایگان است.

با وجود این دستاوردها، بسیاری از این نشریات با چالش دیده‌شدن بین‌المللی، فقدان نمایه‌سازی گسترده و پذیرش پایین در رتبه‌بندی‌ها روبه‌رو هستند.

مقاله اشاره می‌کند که معیارهای ارزیابی پژوهش و انتشار، همچنان متأثر از شاخص‌ها و پایگاه‌های غربی است که به زبان انگلیسی اولویت می‌دهند.

نویسنده تأکید می‌کند که سیاست‌های انتشار بین‌المللی باید تنوع زبانی و فرهنگی منطقه عربی را به رسمیت بشناسند.

مقاله نمونه‌هایی از نشریات موفق عربی با کیفیت علمی بالا ارائه می‌دهد که شایستگی نمایه‌سازی در پایگاه‌های بین‌المللی را دارند.

چوی‌نوسکی پیشنهاد می‌دهد که همکاری میان کشورها، نهادها و مؤسسات علمی در منطقه عربی می‌تواند به ارتقاء اعتبار این نشریات کمک کند.

همچنین بر لزوم زیرساخت‌های بومی و منطقه‌ای برای نمایه‌سازی و استانداردسازی نشریات تأکید شده است.

در پایان، نویسنده این پرسش را مطرح می‌کند: آیا می‌توان نظام‌های انتشار را بازطراحی کرد تا عدالت زبانی و منطقه‌ای بیشتری در علم برقرار شود؟

مقاله به‌طور کلی خواننده را به بازاندیشی در سیاست‌های علم آزاد در جهان جنوب دعوت می‌کند.

‌‌
📎 نسخهٔ الکترونیک ترجمهٔ فارسی یادداشت
«ابن‌تیمیه و حسین بن علی [ع]»
نبیل حسین

ششمین شماره از فروست «انعکاس ادبیات» به یادداشت نبیل حسین، استادیار مطالعات دینی در دانشگاه میامی، اختصاص یافته است. این یادداشت برگرفته از فصل پنجم کتاب نبیل حسین «مخالفت با امام: میراث نواصب در ادبیات اسلامی» است که در سال ۲۰۲۱ در انتشارات بریل منتشر شده و ترجمهٔ آن به همّت انعکاس انجام پذیرفته است. اصل این یادداشت در «وبلاگ انسانیات لایدن» منتشر شده است.

💬 چکیده مقاله:
نبیل حسین در این یادداشت به بررسی دیدگاه ابن‌تیمیه دربارۀ حسین بن علی و قیام او علیه یزید بن معاویه می‌پردازد. ابن‌تیمیه در کتاب «منهاج السنة النبویة» که ردیه‌ای علیه تشیع محسوب می‌شود، موضعی متعصبانه در برابر شیعیان اتخاذ کرده و برای مقابله با استدلال‌های شیعی، حتی از بی‌اعتبارسازی متون سنی مثبت دربارۀ علی نیز ابا نکرده است. از منظر ابن‌تیمیه، ریشۀ تشیع به شخصیت افسانه‌ای ابن‌سبأ بازمی‌گردد که به عنوان بدعت‌گذاری یهودی معرفی می‌شود. وی در راستای این رویکرد، از یزید بن معاویه دفاع می‌کند و او را از اتهامات مختلف مبرا می‌داند و مدعی است که شیعیان کوفه مسئول اصلی مرگ حسین هستند زیرا او را فریب داده و به قیام کشانده‌اند. او قیام حسین را تصمیمی نادرست می‌داند که منجر به افزایش شر و فساد در جهان شده است.
از نظر ابن‌تیمیه، حسین همچون پدرش علی، جنگ را بر صلح ترجیح داده و مسئول خونریزی‌های دوران خود محسوب می‌شود. او استدلال می‌کند که اگر حسین در خانه می‌ماند، می‌توانست از شرور ناشی از قیامش جلوگیری کند.
نبیل حسین در این یادداشت، نگرش ابن‌تیمیه به قیام حسین بن علی را تحلیل کرده و نشان می‌دهد که چگونه تعهد ایدئولوژیک ابن‌تیمیه به مخالفت با تشیع، او را به تبرئۀ امویان و نادیده‌گیری شرایط تاریخی پیچیدۀ دوران حسین بن علی سوق داده است. به اعتقاد نبیل حسین، رویکرد ابن‌تیمیه نمونه‌ای از سیاست‌زدگی در تاریخ‌نگاری اسلامی و تأثیر مناقشات فرقه‌ای بر تفسیر وقایع تاریخی است.


⭐️ اصل این یادداشت در این نشانی قابل دستیابی است. کتاب نبیل حسین نیز با نشانی زیر قابل دستیابی و ارجاع است:
Husayn, Nebil. Opposing the Imam: The Legacy of the Nawasib in Islamic Literature. Kiribati: Cambridge University Press, 2021.

🔗 اطلاعات کتابشناختی ترجمه:
حسین، نبیل (۱۴۰۴). ابن‌تیمیه و حسین بن علی، (محمدرضا معینی، مترجم.). ویراست نخست. مجموعه آنلاین «انعکاس ادبیات». (https://t.me/inekas/581)

#انعکاس_ادبیات
🔵@inekas

درگذشت استاد پیشکسوت دانشکده الهیات دانشگاه تهران، مرحوم دکتر سید محمد باقر حجتی (25 تیر 1311 ـ 12 تیر 1404).
استاد محمد باقر حجتی در سال 1311 خورشیدی متولد شده، پس از تحصیلات دانشگاهی، از سال 1339 به استخدام دانشگاه تهران درآمد. در سالهای 1355 تا 1358 ریاست دانشکده الهیات را داشت. بعد از انقلاب، سمت های مختلفی در دانشکده الهیات، دانشگاه تربیت مدرس، داشت و با بسیاری از نهادهای دانشگاهی همکاری می کرد. کتاب آداب تعلیم و تعلم در اسلام او که ترجمه کتاب منیة المرید است، یکی از بهترین آثار ایشان بود. چندین اثر تألیفی و ترجمه دیگر نیز دارد که تاریخ قرآن وی یکی از معروف ترین آنهاست.
درگذشت این استاد محترم علوم قرآن و حدیث را به جامعه دانشگاهی بویژه دانشگاه تهران تسلیت عرض می نماییم.
https://t.me/UT_Central_Library

📚 نشر اروپا، خواستار حمایت مالی بیشتر

در آستانه بودجه‌ریزی جدید اتحادیه اروپا، نهادهای کلیدی صنعت نشر با انتشار بیانیه‌ای مشترک، خواستار افزایش حمایت مالی از نویسندگان، مترجمان، ناشران، کتابخانه‌ها و نهادهای ترویج کتاب‌خوانی شدند.

این بیانیه «کتاب» را حاصل کار نویسندگان، ناشران، مترجمان، مروجان، کتاب‌فروشان و کتابخانه‌ها و «کتابخوانی» را سرمایه‌ای اجتماعی برای پیشرفت، عدالت و توانمندی جامعه می‌داند.

سپس آمارهای نشر اروپا بیان شده است: سالانه بیش از ۶۰۰٬۰۰۰ عنوان کتاب جدید توسط ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ پدیدآور منتشر می‌شود و صنعت کتاب با ارزشی بیش از ۳۵ میلیارد یورو (حدود ۳٬۸۰۰ هزار میلیارد تومان) از طریق ۲۵٬۰۰۰ کتاب‌فروشی و ۶۵٬۰۰۰ کتابخانه در سراسر اروپا فعالیت می‌کند.

در پایان، بر لزوم حمایت مالی بیشتر تأکید شده است؛ چرا که با وجود امکانات فعلی، هنوز بیش از ۷۵ میلیون نفر در اروپا از مهارت‌های پایه سواد بی‌بهره‌اند و کمتر از ۸ درصد خانواده‌های نیازمند به برنامه‌های اهدای کتاب دسترسی دارند.

نهادهای زیر این بیانیه را امضا کرده‌اند:
▫️شورای نویسندگان اروپا
▫️فدراسیون ناشران اروپا
▫️انجمن‌های مترجمان ادبی اروپا
▫️شبکه اروپایی ترویج خواندن
▫️شبکه اروپایی حمایت از ترجمه ادبی
▫️فدراسیون کتابفروشان
▫️دفتر انجمن‌های کتابداری و اطلاع‌رسانی

🗒 متن کامل بیانیه

اثری نفیس از مرحوم سید محمد باقر حجتی که ناقص ماند...
یکی از منابع غنی و ارزشمند در باب کتابشناسی و نسخه یابی آثار قرآنی که به زبان عربی تألیف شده اند، قسمت علوم قرآنی کتاب نفیس و ممتاز کشاف الفهارس و وصاف المخطوطات العربیة فی مکتبات فارس (نسخه های خطی عربی کتابخانه های جمهوری اسلامی ایران و تاریخ علوم و تراجم دانشمندان اسلامی) است که صدها بار در طول فهرستنگاری نسخ خطی، از این منبع پر فایده و مورد اعتماد بهره برده ام.
این کتاب که فهرست مشترک و موضوعی برای نسخه های خطی عربی کتابخانه های ایران است، با اسلوبی بدیع، تفصیلی و تحلیلی و کارگشا برای محققان میراث مخطوط تنظیم شده است.
کتابشناسی ها مفصل و فنی ، با مراجعه مستقیم به نسخه های چاپی و خطی هر اثر، شرح حال سودمند از مؤلفان آثار و ذکر منابع و مصادر بحث و سپس آوردن آغاز و انجام مفصل از هر عنوان مورد معرفی ، مقایسه نسخه های خطی هر اثر، تصحیح اغلاط مفهرسین ، بدون به رخ کشیدن کاستیهای شان، از محاسن این اثر قیم است که حقا الگویی است برای کتاب‌شناسان و نسخه پژوهان. (ابوالفضل حافظیان)

شعر ایرج میرزا در باره علی اکبر (ع) و حضرت زینب (س)

رسم است هر که داغ جوان دید، دوستان/ رأفت برند حالت آن داغدیده را
یک دوست زیر بازوی او گیرد از وفا/ وان یک ز چهره پاک کند اشک دیده را
آن دیگری بر او بچشاند گلاب و شهد/ تا تقویت کند دل محنت کشیده را
یک جمع دعوتش به گل و بوستان کنند / تا برکنندش از دل، خار خلیده را
القصه هرکس به طریقی ز روی مهر/ تسکین دهد مصیبت بر وی رسیده را
آیا که داد تسلیت خاطر حسین/ چون دید نعش اکبر در خون طپیده را؟
آیا که غم‌گساری و اندُه‌بری نمود/ لیلای داغدیدۀ محنت‌کشیده را
بعد از پسر دل پدر آماج تیر شد/ آتش زدند لانۀ مرغ پریده را
تسکین دهد مصیبتِ بر وی رسیده را/ آیا که داد تسلیتِ خاطرِ حسین؟



سرگشته بانوان، وسط آتش خيام/ چون در ميان آب، نقوش ستاره‌ها
اطفال خرد‌سال ز اطراف خيمه‌ها/ هرسو دوان چو از دل آتش شراره‌ها
غير از جگر كه دسترس اشقيا نبود/ چيزی نماند در بَر ايشان ز پاره‌ها
انگشت رفت در سر انگشتری به باد/ شد گوش‌ها دريده پی گوشواره‌ها
سِبط شَهی كه نام همايون او بَرند/ هر صبح و ظهر و شام فراز مناره‌ها
در خاک و خون فتاده و تازند بر تنش/ با نعل‌ها كه ناله برآرد ز خاره‌ها
https://t.me/UT_Central_Library

⚡️ سلطان الذاکرین ، بی بدیل و جاودانه:
استاد سلیم موذن زاده؛

من کی دهم به ذلت و خواری تن، ای وطن
عنقا مگر به دام پی دانه می‌رود؟

🎶 @ostad_shajariyan