📣 #رویداد #فراخوان_مقاله #CfP

🔺 فراخوان مقاله: «سفر زیارتی به مکه به مثابه تجربه‌ای اجتماعی» 🔺

🔺 Call for papers : The pilgrimage to Mecca as a social experience🔺

🔹مجله علوم انسانی عربستان 🔹

مجله علوم انسانی عربستان قصد دارد ویژه‌نامه‌ای با عنوان «سفر زیارتی به مکه به مثابه تجربه‌ای اجتماعی» منتشر کند و بدین منظور از عموم پژوهشگران برای ارسال آثار خود دعوت کرده است.

در توضیحات این فراخوان آمده است:

قریب به یک قرن و نیم پیش، «کریستیان اسنوکه هورخرونیه» خاورشناس هلندی، رساله دکتری خود در باب زیارت مکه (حج) را در دانشگاه لیدن به چاپ رساند (Hurgronje, 1880). چند دهه بعد، موریس گودفروا-دمومبین، نویسنده اثری که اکنون از جمله آثار کلاسیک به‌شمار می‌رود، حج را نهادی شایسته توجه ویژه خواند (Gaudefroy-Demombynes, 1923). در ادامه این آثار پیشگام، پدیده حج توجه روزافزون علوم اجتماعی را به خود جلب کرده است؛ از مطالعات ویکتور ترنر، انسان‌شناس، درباره مفهوم آستانه‌ای بودن (Turner, 1969) گرفته تا پژوهش‌های آلفونس دوپرون درباره فرجام‌شناسی (Dupront, 1987) و همچنین آثار عبدالله حمودی (۲۰۰۵). در این میان، جامعه‌شناسی دین بر نقش حج به عنوان عاملی قدرتمند در شکل‌گیری هویت فردی – «حج به مثابه خود-روایتگری» (Hervieu-Léger, 1999)– یا هویت جمعی (Vincent, 2004 ; Saghi, 2010) تأکید کرده است.

از منظر تاریخ‌نگاری، در آثار دهه اخیر توجه دوباره به حج به مثابه سوژه‌ای برای تاریخ جهانی به چشم می‌]ورد. این آثار، حج را در مقیاس منطقه‌ای (Papas, Welsford and Zarcone, 2011; Tagliacozzo 2013; Dewière 2017; Can 2020)، امپراتوری (McMillan 2011; Slight, 2015; Kane, 2015; Chantre, 2018; Tagliacozzo and Toorawa, 2016; Choudhury, 2023) و حتی جهانی (Greene, 2014; Chiffoleau, 2015) بررسی کرده‌اند. پژوهش‌های اخیر از یک سو به تحلیل نخستین مراحل ورود حج به ساحت تدین اسلامی پرداخته‌اند (Bouali, 2021) و از سوی دیگر با بهره‌گیری از روش‌های تاریخ فرهنگی و تاریخ احساسات، ابعاد تازه‌ای از آن را کشف کرده‌اند (Bursi, 2022 and 2024). این رویکردهای متنوع، پیچیدگی حج را به عنوان «واقعیت اجتماعی سراسری» (M. Mauss) و نقش آن را در فرایند جهانی‌شدن – چه در ابعاد سیاسی، دینی و اقتصادی و چه در زمینه سلامت – آشکار ساخته‌اند.

آیا مطالعه حج به عنوان پدیده‌ای جهانی، باعث شکل‌گیری یک گفتمان کلان‌نگر نمی‌شود که تاریخ اجتماعی حج را به کناری نهد؟ اگر زائر و تجربه زیارتش وجه مغفول این رویکرد تاریخ‌نگاری باشد چه؟ مثل سایر «پدیده‌های عظیم» (Revel, 1996)، آیا نباید حج را با دقتی بیشتر و با تاکید بر تنوع تجربیات فردی و اهمیتشان بررسی کرد؟ در همین راستا، اسناد حج و عمره نیابتی دوره ایوبی که به کوشش دومینیک سوردل و ژنین سوردل-تومین گردآوری، ترجمه و تحلیل شده است، دریچه‌ای به اعماق تجربیات شخصی زائران گشوده است (Zouache, 2007).

ماریو بویتلار و ریچارد ون لیوون (۲۰۲۳) در پژوهشی جدید نشان داده‌اند که سفرنامه‌های حج، تجربه‌ی فردی و شخصی از این سفر زیارتی را هم از منظر سیاحت و هم از نظر مناسک بازتاب می‌دهند. به گفته این پژوهشگران، تحلیل این گنجینه ارزشمند – که مدت‌ها به چند روایت قرون وسطایی از سوی مسافران مسلمان محدود مانده بود – هنوز در آغاز راه است. اما خطر دیگری نیز وجود دارد: محصور کردن تجربه حج در مجموعه‌ای از تک‌نگاری‌ها و روایت‌های فردی که بدون عمق اجتماعی است. تاریخ‌نگاری در دهه‌های اخیر، با الهام از روش‌های خرده‌تاریخ، ابزارهای مفهومی مورخان را درباره مقیاس‌های مشاهده (Revel, 1996)، «استثنای عادی» (Grendi, 1977) و «الگوی شواهدی» (Ginzburg, 1990) غنی‌تر ساخته است. روایت‌های زیارتی با این رویکرد واکاوی شده است؛ مثلا خاطرات ژیل کایوتن که به همت دومینیک جولیا منتشر شده است (Julia, 2006). اخیراً، رویکرد «خرده‌تاریخ جهانی» افق‌های تازه‌ای گشوده و نشان داده است که چگونه تجربیات و سرگذشت‌های فردی می‌تواند به مثابه «رصدخانه‌هایی برای بازتعریف مفاهیم جهانی و محلی» عمل کند (Calafat and Bertrand, 2018).

برای اطلاع از محورهای این ویژه‌نامه و جزئیات ارسال آثار اینجا کلیک کنید.

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی
@islamicstudies

آنه‌ماری شیمل، اسلام‌پژوه و عرفان‌پژوه آلمانی (۱۹۲۲-۲۰۰۳م)، آثار متعددی در زمینه الهیات و فرهنگ اسلامی تألیف کرد و به تحریف‌های ارائه شده از اسلام در غرب اعتراض داشت. این تصویر مربوط به مراسم اعطای لوح تقدیر به وی در سال ۱۳۷۸ در دانشگاه تهران است که در مجموعه آرشیوی کتابخانه مرکزی نگهداری می‌شود.
https://t.me/UT_Central_Library

https://www.ibna.ir/news/534854/%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE

گزارش کامل نشست روز 29 اردیبهشت کتابخانه مرکزی با عنوان تقدیر از خاندان نظام مافی بویژه خانم دکتر منصوره اتحادیه بابت اهدای اسناد

مجله خطی «ندای پاریز»، که توسط محمدابراهیم باستانی پاریزی، تاریخدان، نویسنده و پژوهشگر معاصر در سال‌های نوجوانی (۱۳۱۵–۱۳۱۹ش) در روستای پاریز منتشر می‌شد، حاوی مطالب علمی و فرهنگی بود. او در این باره می‌نویسد که در دوران ترک تحصیل (۱۳۱۸ و ۱۳۱۹ش)، علاوه بر روزنامه «باستان»، مجله‌ای به نام «ندای پاریز» منتشر می‌کرده است. مشترکین این مجله چند نفر بودند و خوش‌حساب‌ترین آن‌ها، معلمش مرحوم سید احمد هدایت‌زاده پاریزی بود که برای دریافت مجله، ۲.۵ قرآن به او داده بود.

نسخه حاضر شامل سه شماره از سال سوم (۱۳۱۷–۱۳۱۸ش) این مجله است. این نسخه دستنویس با شماره 11630 در مخزن نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی نگهداری می‌شود.

باغ بسیاردرخت فرهنگ و ادب فارسی

مجوز صدور نشریه
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

قبض پرداخت شهریه مدرسه علوم سیاسی
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

مبلغ یک تومان شهریه مدرسه مسعودیه برای یک ماه در سال 1335 قمری
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

سخنرانی کامل دکتر محمود امید سالار به مناسبت روز زبان فارسی و نکوداشت حکیم فردوسی
۲۸ اردیبهشت ماه 1404

کتاب درسی «آسایش زندگانی یا تدبیر منزل» برای دختران سال دوم دبیرستان در سال ۱۳۱۶ خورشیدی، به‌طور ویژه بر مهارت‌های زندگی روزمره، اصول خانه‌داری و مدیریت خانواده، بچه‌داری و صرفه‌جویی تأکید داشت. این کتاب برای تربیت دختران به‌عنوان مدیران آینده خانه‌ها و جامعه، نکات مهمی را درباره مسئولیت‌های زنانه در خانواده و جامعه به آن‌ها می‌آموخت. این کتاب در مجموعه کتب درسی کتابخانه مرکزی نگهداری می‌شود.

سندی از رأی گیری داخلی حزب عامیون
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

اعلامیه جامعه دیانت (ضمیمه صدای اسلام)
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

📗 یابود بانو امینه پاکروان

🖨ضمیمه مجله دانشکده ادبیات، 1337.

🖇 امینه پاکروان (۱۲۶۸- 1325) نخستین زن تاریخ‌دان ایرانی، نویسنده و استاد دانشگاه بود که نقش برجسته‌ای در معرفی تاریخ ایران به ویژه در قرن نوزدهم ایفا کرد. او در پاریس به دنیا آمد و پس از زندگی در کشورهای مختلف، از جمله ترکیه، مصر و اروپا، به ایران بازگشت و در دانشگاه تهران به تدریس ادبیات فرانسه و تاریخ هنر پرداخت. مشهورترین اثر او کتاب «شاهزاده گمنام (امیر بی‌تاریخ)» است که در سال ۱۹۴۴ در فرانسه منتشر شد و جایزه ادبی ریوارول را دریافت کرد. پاکروان با نام مستعار «ایران‌دخت» در نشریات قاهره مقاله‌هایی درباره ایران نوشت و در شناساندن نگارگری ایرانی به اروپاییان تلاش فراوانی کرد.

🔍در این کتابچه که به مناسبت یادبود پاکروان در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران برگزار شده است، می‌توانید با گوشه‌ای از زندگینامه و آثار وی آشنا شوید. موجود در کتابخانه آیت‌الله بروجردی (مسجد اعظم).

📎 لینک دسترسی https://ils.blib.ir/Search?q=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87
🌐@boroujerdilib

کتاب «ایران در ادبیات فرانسه» نوشته دکتر جواد حدیدی در سال 1348، به بررسی تصویر ایران در آثار نویسندگان و سفرنامه‌نویسان فرانسوی می‌پردازد. نویسنده با تکیه بر منابع تاریخی و ادبی، نشان می‌دهد چگونه ایران از دوره صفوی به‌ویژه پس از سلطنت شاه عباس، مورد توجه فرانسویان قرار گرفت و در آثار آنان به‌عنوان سرزمینی متمدن، شاعرانه و گاه افسانه‌ای بازتاب یافت. حدیدی با رویکرد ادبیات تطبیقی، به تحلیل ترجمه آثار فارسی به فرانسه، سفرنامه‌های واقعی و خیالی، و تأثیر این نگاه‌ها بر شکل‌گیری تصویر ایران در ذهن غربی‌ها می‌پردازد. همچنین تأثیرات متقابل فرهنگی، از جمله نقش آثار فرانسوی در تحول رمان‌نویسی ایرانی نیز بررسی شده است.

😅 پیشنهاد کتاب‌هایی که اصلاً وجود ندارند!
سوء استفاده روزنامه بزرگ از هوش مصنوعی

سان‌تایمز شیکاگو (دومین روزنامه پرتیراژ ایالت ایلینوی امریکا) تأیید کرده که فهرست کتاب‌هایی که برای مطالعه در تابستان امسال پیشنهاد داده، شامل چندین کتاب جعلی بوده؛ آثاری که اصلاً وجود ندارند اما به نویسندگان مشهور نسبت داده شده‌اند!

ماجرا از آن‌جا لو رفت که مخاطبان باسواد به جعلی بودن کتاب‌ها پی بردند و با بررسی دقیق‌تر دیدند در سایر مطالب هم به شخصیت‌ها و منابعی خیالی استناد شده است.

سرانجام اعلام شد که این فهرست توسط یک فریلنسر با کمک هوش مصنوعی (چت‌جی‌پی‌تی) تولید شده و هیچ‌کس در تحریریه روزنامه صحت آن را بررسی نکرده است.

پس از اعتراض مخاطبان، این روزنامه در بیانیه‌ای رسمی، ضمن پذیرش اشتباه و عذرخواهی، این رخداد را لحظه‌ای برای یادگیری خواند و وعده داد که سیاست‌های خود را بازبینی و اصلاح خواهد کرد.

این ماجرا زنگ خطری جدی است که نشان می‌دهد در عصر هوش مصنوعی، حفظ اعتماد عمومی بدون نظارت انسانی و مسئولیت‌پذیری حرفه‌ای غیرممکن است.

منبع: The Guardian
با ما در جریان صنعت کتاب باشید: کاغذک

سخنان خانم دکتر منصوره اتحادیه در کتابخانه مرکزی در روزنامه سازندگی
https://t.me/UT_Central_Library