تهیه شده توسط شبکه مستند صدا و سیما

فایل را پایین ملاحظه فرمایید

جمینای 2.5 پرو معرفی شد؛ هوشمندترین مدل هوش مصنوعی گوگل

#تکنولوژی #هوش_مصنوعی #گوگل
@faniv

در باره میراث خطی کتابخانه برلین
کتابخانه دولتی برلین (Staatsbibliothek zu Berlin - SBB) با در اختیار داشتن ۴۲,۰۰۰ نسخه‌ی خطی و چاپ‌های بلوکی، بزرگ‌ترین مجموعه از میراث مکتوب فرهنگی آسیا و آفریقا را در منطقه‌ی آلمانی‌زبان نگهداری می‌کند. این مجموعه با ۴۰,۰۰۰ قطعه‌ی متنی از مسیر جاده‌ی ابریشم (مجموعه‌ی تورفان) غنی‌تر شده است. برخی از این قطعات به‌عنوان امانت از آکادمی علوم برلین-براندنبورگ نگهداری می‌شوند، در حالی که بخش دیگری از آن متعلق به بنیاد میراث فرهنگی پروس (Stiftung Preußischer Kulturbesitz) است.

این مجموعه شامل آثاری به بیش از ۱۴۰ زبان و ۷۰ نوع خط مختلف است. همچنین، مجموعه‌ای از نسخه‌های بازتولید شده‌ی نسخه‌های خطی را دربرمی‌گیرد، که از میان آن‌ها ۱۸۰,۰۰۰ نسخه‌ی خطی فیلم‌برداری شده از نپال (در چارچوب پروژه‌ی حفاظت از نسخه‌های خطی نپال-آلمان، متعلق به انجمن شرق‌شناسی آلمان) به‌ویژه قابل‌توجه است.

تاریخچه‌ی مجموعه
هنگامی که فریدریش ویلهلم، انتخابگر بزرگ در سال ۱۶۶۱ میلادی کتابخانه را تأسیس کرد، نسخه‌های خطی شرقی از همان ابتدا بخشی از مجموعه‌ی اولیه بودند. در سال‌های نخست، مجموعه‌هایی از املاک تئودور پترائوس (۱۶۳۰-۱۶۷۲)، کریستیان راوه (۱۶۱۳-۱۶۷۷) و آدام اولئاریوس (۱۵۹۹-۱۶۷۱) به این کتابخانه اضافه شدند.

تحول واقعی این مجموعه به یکی از برجسته‌ترین مجموعه‌های اروپا در قرن نوزدهم شتاب گرفت. با وصیت‌نامه‌ی هاینریش فریدریش فون دیتس (۱۷۵۱-۱۸۱۷)، فرستاده‌ی پروس در استانبول، حجم مجموعه دو برابر شد و به ۸۰۰ جلد رسید.

در دوران پادشاهی فریدریش ویلهلم چهارم (۱۸۴۰-۱۸۶۱) و ویلهلم اول (۱۸۶۱-۱۸۸۸)، چندین خرید عمده انجام شد که شامل مجموعه‌های چمبرز، وِتزشتاین، پترمان، اشپرنگر و لاندبرگ بود.

در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، تمرکز مجموعه‌سازی بیشتر بر جنوب آسیا قرار گرفت. بین سال‌های ۱۸۹۰ تا ۱۹۴۵، گروه رده‌بندی "Ms. or." با ۷,۶۰۰ شماره جدید گسترش یافت. این شامل ۱,۱۰۰ نسخه‌ی خطی جینی هندی است که از بهاگوانداس کِوالداس خریداری شد، علاوه بر ۱,۲۰۰ نسخه‌ی خطی که توسط اسکار رشِر (۱۹۰۱-۱۹۷۴) در استانبول خریداری و به کتابخانه واگذار شد.

رده‌ی جدیدی با نام "Hs. or." در سال ۱۹۵۷ توسط کتابخانه‌ی دولتی برلین/غرب معرفی شد که تا مارس ۲۰۲۲، به ۱۵,۲۴۵ نسخه افزایش یافته است.
https://t.me/UT_Central_Library

یک طومار دعایی هنرمندانه تزیین‌شده که شامل دعاهای عربی است، که عمدتاً به‌صورت نقوش گلدسته‌ای طراحی شده‌اند. در این نقوش، شاخه‌ها، غنچه‌ها و گل‌ها از حروف بسیار ریز و ظریف عربی تشکیل شده‌اند.

زمینه‌ی این طومار در رنگ‌های مختلف تهیه شده است. ابتدا بر روی چرم تزیین‌شده نوشته شده، اما بعداً بر روی کاغذی مستحکم و جدید چسبانده شده است.

یکی از دعاها به شکل یک شمشیر دو لبه طراحی شده و شامل دعاهایی برای دفع دشمنان غیرمسلمان است. دعاهای مختلف دارای عناوین کوتاهی به زبان فارسی هستند. همچنین، یک دستورالعمل طولانی به زبان فارسی در طومار وجود دارد که نحوه‌ی اجرای این دعاها را توضیح می‌دهد.

این طومار عمدتاً به زبان عربی است و شامل:

آیات قرآن

۹۹ نام خدا

دعاها و اذکار مختلف

بجز دعای پایانی، سایر دعاها با خطی بسیار ریز نوشته شده‌اند، به‌طوری که طرح‌هایی تزیینی، اشکال (مانند شمشیر) یا کلمات جدیدی با حروف بزرگ را شکل می‌دهند.

از میان ۱۱ دعای موجود در این طومار، دعای شماره ۲، ۷ و ۸ دارای توضیحات فارسی هستند.
https://t.me/UT_Central_Library

موزه هنر اسلامی، موزه‌های دولتی برلین - بنیاد میراث فرهنگی پروس
مجموعه‌ها
مجموعه‌ی هنر کتاب در موزه هنر اسلامی شامل حدود ۲۰۰۰ اثر است که از قرن هشتم تا قرن بیستم میلادی را در بر می‌گیرد. از نظر جغرافیایی، این مجموعه شامل مناطق اصلی تمدن‌های اسلامی، از اسپانیا تا شمال آفریقا، مصر، خاورمیانه، ایران و جنوب آسیا می‌شود.
تمرکز اصلی این مجموعه بر هنر کتاب ایران و هند است که شامل حدود ۵۰۰ اثر ایرانی و ۵۶۸ اثر هندی می‌شود، که بسیاری از آن‌ها شامل برگ‌های منفرد از نسخه‌های خطی هستند.
از برجسته‌ترین آثار این مجموعه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
قرآن مزین و باشکوه از قرن شانزدهم (I. 42/68)
نسخه‌ی بایسنقری از سال ۱۴۲۰ میلادی (I. 4628)
سیزده آلبوم هندی از قرن هجدهم (I. 4589 - I. 4601)، که شامل ۴۷۶ برگ منفرد است.
علاوه بر این، موزه دارای ۸۶ فرمان عثمانی، نسخه‌های قرآنی تذهیب‌شده و دست‌نوشته‌های کامل است که همگی در این مجموعه ثبت شده‌اند.

تاریخچه‌ی مجموعه
بخش هنر اسلامی در موزه‌ی قیصر فریدریش در سال ۱۹۰۴ میلادی تأسیس شد و یکی از اولین آثار آن یک جزء قرآنی بود. این مجموعه طی دهه‌های بعدی گسترش یافت و تمرکز آن بر هنر کتاب‌های تصویری از یک‌سو و خوشنویسی و نسخه‌های قرآنی از سوی دیگر بود.
بخش مهمی از مجموعه از میراث فریدریش سارِه (Friedrich Sarre، ۱۸۶۵-۱۹۴۵)، مدیر پیشین موزه، به دست آمده است. ساره مجموعه‌ی گسترده‌ای از آثار هنری را در قرن نوزدهم طی سفرهای خود گردآوری کرد، که شامل مواردی فراتر از هنر کتاب بود. برخی از آثار او در سال ۱۹۸۶ میلادی توسط موزه‌ی هنر اسلامی خریداری شد.
۲۰ آلبوم هندی، که بخشی از مجموعه‌های سلطنتی از سال ۱۸۸۲ میلادی بودند، در سال ۱۹۲۴ به موزه‌ی هنر اسلامی منتقل شدند. امروزه، این مجموعه با خرید آثار خوشنویسی معاصر گسترش می‌یابد.
کاتالوگ‌ها و منابع بیشتر
بخش‌هایی از این مجموعه در نشریات و کتاب‌های تخصصی توصیف شده‌اند، از جمله:
دروش، فرانسوا و آلموت فون گلادیس (ویراستاران):
«قرآن باشکوه: هنر کتاب برای تجلیل از خدا در موزه‌ی هنر اسلامی» – برلین، ۱۹۹۹.
اندرلاین، فولکمار:
«مینیاتورهای نسخه‌ی بایسنقری در برلین» – برلین، ۱۹۹۱.
گونلا، جولیا و راوخ، کریستوف (ویراستاران):
«روزگاران حماسی: هزار سال کتاب شاهنامه‌ی فارسی» – مونیخ، ۲۰۱۱.
فون گلادیس، آلموت:
«برگ‌های آلبوم: مینیاتورهای مجموعه‌های دربارهای هند و اسلام» – مونیخ، ۲۰۱۰.
فون گلادیس، آلموت:
«دوستان خدا: دنیای تصویری یک نسخه‌ی مجلل فارسی از قرن شانزدهم» – برلین، ۲۰۰۵.
هیکمن، رجینا:
«برگ‌های آلبوم هندی: مینیاتورها و خوشنویسی‌های دوران امپراتوری مغول» – لایپزیگ/وایمار، ۱۹۷۹.
وایس، فریدرکه (ویراستار):
«آلبوم‌های هندی قرن هجدهم: مخاطبان، هنرمندان، حامیان و مجموعه‌داران» – لیدن/بوستون، انتشارات بریل، در دست انتشار (۲۰۲۴).
https://chatgpt.com/c/67813386-f318-800f-bf34-98d052653994

از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

من با دو چشم گریان پیوسته در فراقت
تو شادمان و خرم با دیگران نشسته

از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library