کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
23.7K subscribers
7.75K photos
305 videos
3.34K files
4.9K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
گزارش اجمالی محتوای کتاب "The Karbala Story and Early Shi'ite Identity" و فصول آن به این شرح است:
محتوای کلی کتاب:
به نظر می‌رسد کتاب به بررسی داستان کربلا و نقش آن در شکل‌گیری هویت شیعی اولیه می‌پردازد. کتاب با تحلیل روایات تاریخی، متون کلامی و آیین‌های مرتبط، به دنبال درک چگونگی تبدیل شدن واقعه کربلا به یک عنصر محوری در جهان‌بینی و خودشناسی شیعیان است. این بررسی شامل مطالعه گروه‌های شیعی اولیه مانند توابین و کیسانیه، تحول مفهوم امامت، و ظهور باورهایی مانند غیبت و رجعت می‌شود. کتاب همچنین به تحلیل روایات مختلف از واقعه کربلا، از جمله روایت ابومخنف و روایات منسوب به امام باقر (ع) و ابن عبدالرحمن، و بررسی اهداف و انگیزه‌های شخصیت‌های درگیر می‌پردازد.
محتوای فصول (بر اساس ساختار کتاب در منابع):
کتاب از سه بخش تشکیل شده است:
بخش اول: مقدمه
این بخش احتمالاً به معرفی اهمیت داستان کربلا و زمینه تاریخی و مذهبی شکل‌گیری هویت شیعی می‌پردازد.
در این بخش به مناسک محرم در پاکستان به عنوان نمونه‌ای از تداوم اهمیت واقعه کربلا در جوامع شیعی معاصر اشاره شده است.
همچنین، به دیدگاه‌های اولیه نسبت به حضرت علی (ع) و شکل‌گیری گروه‌های شیعی در زمان حیات ایشان و پس از شهادتشان، از جمله اعتقاد به رجعت ایشان در میان گروه سبائیه، اشاره شده است.
رویکردهای مختلف پژوهشگران به بررسی شیعه اولیه، از جمله دیدگاه‌های مادلونگ، امیرمعزی و آنتونی، معرفی شده است.
بررسی انتقادی پژوهش‌های پیشین درباره داستان کربلا، مانند دیدگاه‌های جانبدارانه و قدرت‌محور ژولیوس ولهوزن، نیز در این بخش ارائه شده است.
مفهوم "اسطوره‌سازی" به عنوان یک فرایند اجتماعی برای درک اهمیت داستان کربلا در شکل‌گیری هویت شیعی مطرح شده است. در این دیدگاه، صحت تاریخی یک داستان در مقایسه با اهمیت آن برای جهان‌بینی یک گروه در درجه دوم اهمیت قرار می‌گیرد.
بخش دوم: انتقام یا شهادت: داستان توابین
فصل پنجم: معرفی داستان توابین: این فصل احتمالاً به زمینه‌های تاریخی و اجتماعی قیام توابین پس از واقعه کربلا می‌پردازد.
فصل ششم: خیانت و گناه در سخنرانی‌ها و نامه‌های توابین: این فصل به تحلیل محتوای سخنرانی‌ها و نامه‌های رهبران توابین مانند مسيب بن نجبه و سلیمان بن صرد می‌پردازد و بر احساس گناه و خیانت آن‌ها به دلیل عدم یاری امام حسین (ع) در کربلا تاکید می‌کند.
چهار متن محوری (سه سخنرانی و یک نامه) از رهبران توابین مورد بررسی قرار گرفته‌اند که در آن‌ها بر مواردی چون احساس گناه شدید، لزوم توبه، مسئولیت در قبال خون امام حسین (ع)، و هدف از قیام (انتقام یا شهادت) تاکید شده است.
احتمال وجود یک سنت شفاهی اولیه در شکل‌گیری این سخنرانی‌ها مطرح شده است.
استفاده سلیمان از آیه توبه بنی‌اسرائیل در قرآن و ارتباط آن با مفهوم توبه در میان توابین بررسی شده است.
فصل هفتم: زیارت قبر امام حسین (ع): این فصل به شرح زیارت قبر امام حسین (ع) توسط توابین و تحلیل روایات مربوط به آن می‌پردازد.
روایات مختلفی از این زیارت، با تفاوت‌هایی در جزئیات و اسناد، مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
در این روایات، توابین به گناه خود اعتراف کرده و برای امام حسین (ع) و یارانشان طلب رحمت و مغفرت می‌کنند. این نکته با مفهوم عصمت ائمه در شیعه بعدی در تضاد است و نشان‌دهنده قدمت احتمالی برخی از این روایات است.
اشاره به امام حسین (ع)، پدر و برادرشان به عنوان "بهترین امت محمد" و واسطه در روز قیامت در برخی روایات زیارت تحلیل شده است.
مقایسه قبر امام حسین (ع) با حجرالاسود کعبه در یکی از روایات، از منظر اهمیت نمادین قداست امام حسین (ع)، مورد توجه قرار گرفته است.
فصل هشتم: داستان توابین: تاریخ و ملاحظات پایانی: این فصل احتمالاً به جمع‌بندی رویدادهای مربوط به قیام توابین، بررسی تاریخ دقیق آن و ارائه ملاحظات نهایی درباره اهمیت این جنبش در شکل‌گیری هویت شیعی اولیه می‌پردازد.
منحصر به فرد بودن حس گناه در داستان توابین، در مقایسه با داستان مختار، مورد تاکید قرار گرفته است.
بخش سوم: از درگیری کوچک تا نبرد کیهانی
فصل نهم: مختار و مهدی: این فصل به بررسی قیام مختار ثقفی و نقش او در انتقام خون شهدای کربلا و ارتباط احتمالی او با مفهوم مهدی موعود در میان شیعیان اولیه می‌پردازد.
اگرچه نقش داستان کربلا در قیام مختار در مقایسه با نقش حضرت علی (ع) و محمد بن حنفیه کم‌رنگ‌تر است، اما این قیام به عنوان بستری برای شکل‌گیری ایده‌های اولیه در مورد امامت و ظهور یک شخصیت فرابشری در نظر گرفته می‌شود.
ایده‌های مربوط به غیبت امام و بازگشت او برای برقراری عدالت، که بعدها در جنبش کیسانیه برجسته شد، در این دوره ریشه می‌گیرند.
تفاوت دیدگاه‌های مختلف نسبت به مختار در میان گروه‌های شیعی و غیرشیعی مورد اشاره قرار گرفته است.
ادامه پست بالا 👆👆💐💐👇👇
فصل دهم: رقابت بر سر ائمه در شیعه اولیه: این فصل به بررسی اختلافات و رقابت‌های موجود در میان گروه‌های شیعی اولیه بر سر جانشینی پیامبر (ص) و مفهوم امامت می‌پردازد.
ظهور دو جریان متفاوت در شیعه در دوره اموی، یکی با درجه بالاتری از بیگانگی با حکومت و دیگری با رویکردی مداراگرانه‌تر، مورد بحث قرار گرفته است.
به دیدگاه‌های مربوط به امامت پس از امام حسین (ع)، از جمله دیدگاه‌های مرتبط با علی بن حسین (زین‌العابدین) و زید بن علی، اشاره شده است.
تأثیرات فرقه‌های غالی و باورهای دوگانه‌گرایانه در شکل‌گیری تصورات اولیه درباره امامان بررسی شده است.
تمایز بین امام ظاهری (ائمه تاریخی) و امام باطنی (امام کیهانی) در الهیات شیعی اولیه تبیین شده است.
فصل یازدهم: امام حسین (ع) در میان ائمه: این فصل به بررسی جایگاه و نقش امام حسین (ع) در تحول مفهوم امامت در شیعه اولیه می‌پردازد.
تبدیل شدن امام حسین (ع) از یک رهبر سیاسی شکست‌خورده به یک چهره مقدس و نمادین در روایات، اشعار و الهیات شیعی مورد بررسی قرار گرفته است.
اشعار اولیه در سوگ امام حسین (ع) و اشاره به مظلومیت و شهادت ایشان تحلیل شده است.
نقش داستان کربلا در ارائه یک چارچوب کیهانی برای درک رنج‌های شیعیان و تبدیل شکست ظاهری امام حسین (ع) به یک پیروزی معنوی و نهایی برای پیروان حق تبیین شده است.
اشاره به باورهای مربوط به انتقام نهایی از قاتلان امام حسین (ع) در آخرالزمان و نقش مهدی موعود در این انتقام شده است.
نتیجه‌گیری (بر اساس مطالب موجود):
در بخش پایانی کتاب احتمالاً به جمع‌بندی مباحث مطرح شده و تاکید بر اهمیت داستان کربلا به عنوان یک عامل محوری در شکل‌گیری و تحول هویت شیعی پرداخته می‌شود. نقش مناسک و آیین‌های مربوط به امام حسین (ع)، به ویژه عزاداری و زیارت، در تقویت این هویت مورد تاکید قرار می‌گیرد. همچنین، به تداوم تنش بین اختیار انسان و تقدیر الهی در درک واقعه کربلا و سرنوشت شیعیان اشاره می‌شود.
این گزارش بر اساس اطلاعات موجود در منابع ارائه شده تنظیم شده است و ممکن است شامل تمام جزئیات و مباحث کتاب نباشد. برای درک کامل محتوای کتاب، مطالعه متن کامل آن ضروری است.
فایل را پایین ملاحظه فرمایید
کاتالوگ در مورد تاریخ چاپ اولین سری فونت های نمونه سربی وفلزی با رسم الخط فارسی وعربی تهیه شده توسط شرکت چاپ آلمانی شلتر و گیزیکی در لایپزیگ آلمان به زبان فارسي و عربی و ...
حدودا ۱۹۳۰ میلادی]
در باره میراث خطی کتابخانه برلین
کتابخانه دولتی برلین (Staatsbibliothek zu Berlin - SBB) با در اختیار داشتن ۴۲,۰۰۰ نسخه‌ی خطی و چاپ‌های بلوکی، بزرگ‌ترین مجموعه از میراث مکتوب فرهنگی آسیا و آفریقا را در منطقه‌ی آلمانی‌زبان نگهداری می‌کند. این مجموعه با ۴۰,۰۰۰ قطعه‌ی متنی از مسیر جاده‌ی ابریشم (مجموعه‌ی تورفان) غنی‌تر شده است. برخی از این قطعات به‌عنوان امانت از آکادمی علوم برلین-براندنبورگ نگهداری می‌شوند، در حالی که بخش دیگری از آن متعلق به بنیاد میراث فرهنگی پروس (Stiftung Preußischer Kulturbesitz) است.

این مجموعه شامل آثاری به بیش از ۱۴۰ زبان و ۷۰ نوع خط مختلف است. همچنین، مجموعه‌ای از نسخه‌های بازتولید شده‌ی نسخه‌های خطی را دربرمی‌گیرد، که از میان آن‌ها ۱۸۰,۰۰۰ نسخه‌ی خطی فیلم‌برداری شده از نپال (در چارچوب پروژه‌ی حفاظت از نسخه‌های خطی نپال-آلمان، متعلق به انجمن شرق‌شناسی آلمان) به‌ویژه قابل‌توجه است.

تاریخچه‌ی مجموعه
هنگامی که فریدریش ویلهلم، انتخابگر بزرگ در سال ۱۶۶۱ میلادی کتابخانه را تأسیس کرد، نسخه‌های خطی شرقی از همان ابتدا بخشی از مجموعه‌ی اولیه بودند. در سال‌های نخست، مجموعه‌هایی از املاک تئودور پترائوس (۱۶۳۰-۱۶۷۲)، کریستیان راوه (۱۶۱۳-۱۶۷۷) و آدام اولئاریوس (۱۵۹۹-۱۶۷۱) به این کتابخانه اضافه شدند.

تحول واقعی این مجموعه به یکی از برجسته‌ترین مجموعه‌های اروپا در قرن نوزدهم شتاب گرفت. با وصیت‌نامه‌ی هاینریش فریدریش فون دیتس (۱۷۵۱-۱۸۱۷)، فرستاده‌ی پروس در استانبول، حجم مجموعه دو برابر شد و به ۸۰۰ جلد رسید.

در دوران پادشاهی فریدریش ویلهلم چهارم (۱۸۴۰-۱۸۶۱) و ویلهلم اول (۱۸۶۱-۱۸۸۸)، چندین خرید عمده انجام شد که شامل مجموعه‌های چمبرز، وِتزشتاین، پترمان، اشپرنگر و لاندبرگ بود.

در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، تمرکز مجموعه‌سازی بیشتر بر جنوب آسیا قرار گرفت. بین سال‌های ۱۸۹۰ تا ۱۹۴۵، گروه رده‌بندی "Ms. or." با ۷,۶۰۰ شماره جدید گسترش یافت. این شامل ۱,۱۰۰ نسخه‌ی خطی جینی هندی است که از بهاگوانداس کِوالداس خریداری شد، علاوه بر ۱,۲۰۰ نسخه‌ی خطی که توسط اسکار رشِر (۱۹۰۱-۱۹۷۴) در استانبول خریداری و به کتابخانه واگذار شد.

رده‌ی جدیدی با نام "Hs. or." در سال ۱۹۵۷ توسط کتابخانه‌ی دولتی برلین/غرب معرفی شد که تا مارس ۲۰۲۲، به ۱۵,۲۴۵ نسخه افزایش یافته است.
https://t.me/UT_Central_Library
طومار_دعایی_نفیس_برای_دفع_دشمنان_از_کتابخانه_برلین.pdf
10.5 MB
یک طومار دعایی هنرمندانه تزیین‌شده که شامل دعاهای عربی است، که عمدتاً به‌صورت نقوش گلدسته‌ای طراحی شده‌اند. در این نقوش، شاخه‌ها، غنچه‌ها و گل‌ها از حروف بسیار ریز و ظریف عربی تشکیل شده‌اند.

زمینه‌ی این طومار در رنگ‌های مختلف تهیه شده است. ابتدا بر روی چرم تزیین‌شده نوشته شده، اما بعداً بر روی کاغذی مستحکم و جدید چسبانده شده است.

یکی از دعاها به شکل یک شمشیر دو لبه طراحی شده و شامل دعاهایی برای دفع دشمنان غیرمسلمان است. دعاهای مختلف دارای عناوین کوتاهی به زبان فارسی هستند. همچنین، یک دستورالعمل طولانی به زبان فارسی در طومار وجود دارد که نحوه‌ی اجرای این دعاها را توضیح می‌دهد.

این طومار عمدتاً به زبان عربی است و شامل:

آیات قرآن

۹۹ نام خدا

دعاها و اذکار مختلف

بجز دعای پایانی، سایر دعاها با خطی بسیار ریز نوشته شده‌اند، به‌طوری که طرح‌هایی تزیینی، اشکال (مانند شمشیر) یا کلمات جدیدی با حروف بزرگ را شکل می‌دهند.

از میان ۱۱ دعای موجود در این طومار، دعای شماره ۲، ۷ و ۸ دارای توضیحات فارسی هستند.
https://t.me/UT_Central_Library
موزه هنر اسلامی، موزه‌های دولتی برلین - بنیاد میراث فرهنگی پروس
مجموعه‌ها
مجموعه‌ی هنر کتاب در موزه هنر اسلامی شامل حدود ۲۰۰۰ اثر است که از قرن هشتم تا قرن بیستم میلادی را در بر می‌گیرد. از نظر جغرافیایی، این مجموعه شامل مناطق اصلی تمدن‌های اسلامی، از اسپانیا تا شمال آفریقا، مصر، خاورمیانه، ایران و جنوب آسیا می‌شود.
تمرکز اصلی این مجموعه بر هنر کتاب ایران و هند است که شامل حدود ۵۰۰ اثر ایرانی و ۵۶۸ اثر هندی می‌شود، که بسیاری از آن‌ها شامل برگ‌های منفرد از نسخه‌های خطی هستند.
از برجسته‌ترین آثار این مجموعه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
قرآن مزین و باشکوه از قرن شانزدهم (I. 42/68)
نسخه‌ی بایسنقری از سال ۱۴۲۰ میلادی (I. 4628)
سیزده آلبوم هندی از قرن هجدهم (I. 4589 - I. 4601)، که شامل ۴۷۶ برگ منفرد است.
علاوه بر این، موزه دارای ۸۶ فرمان عثمانی، نسخه‌های قرآنی تذهیب‌شده و دست‌نوشته‌های کامل است که همگی در این مجموعه ثبت شده‌اند.

تاریخچه‌ی مجموعه
بخش هنر اسلامی در موزه‌ی قیصر فریدریش در سال ۱۹۰۴ میلادی تأسیس شد و یکی از اولین آثار آن یک جزء قرآنی بود. این مجموعه طی دهه‌های بعدی گسترش یافت و تمرکز آن بر هنر کتاب‌های تصویری از یک‌سو و خوشنویسی و نسخه‌های قرآنی از سوی دیگر بود.
بخش مهمی از مجموعه از میراث فریدریش سارِه (Friedrich Sarre، ۱۸۶۵-۱۹۴۵)، مدیر پیشین موزه، به دست آمده است. ساره مجموعه‌ی گسترده‌ای از آثار هنری را در قرن نوزدهم طی سفرهای خود گردآوری کرد، که شامل مواردی فراتر از هنر کتاب بود. برخی از آثار او در سال ۱۹۸۶ میلادی توسط موزه‌ی هنر اسلامی خریداری شد.
۲۰ آلبوم هندی، که بخشی از مجموعه‌های سلطنتی از سال ۱۸۸۲ میلادی بودند، در سال ۱۹۲۴ به موزه‌ی هنر اسلامی منتقل شدند. امروزه، این مجموعه با خرید آثار خوشنویسی معاصر گسترش می‌یابد.
کاتالوگ‌ها و منابع بیشتر
بخش‌هایی از این مجموعه در نشریات و کتاب‌های تخصصی توصیف شده‌اند، از جمله:
دروش، فرانسوا و آلموت فون گلادیس (ویراستاران):
«قرآن باشکوه: هنر کتاب برای تجلیل از خدا در موزه‌ی هنر اسلامی» – برلین، ۱۹۹۹.
اندرلاین، فولکمار:
«مینیاتورهای نسخه‌ی بایسنقری در برلین» – برلین، ۱۹۹۱.
گونلا، جولیا و راوخ، کریستوف (ویراستاران):
«روزگاران حماسی: هزار سال کتاب شاهنامه‌ی فارسی» – مونیخ، ۲۰۱۱.
فون گلادیس، آلموت:
«برگ‌های آلبوم: مینیاتورهای مجموعه‌های دربارهای هند و اسلام» – مونیخ، ۲۰۱۰.
فون گلادیس، آلموت:
«دوستان خدا: دنیای تصویری یک نسخه‌ی مجلل فارسی از قرن شانزدهم» – برلین، ۲۰۰۵.
هیکمن، رجینا:
«برگ‌های آلبوم هندی: مینیاتورها و خوشنویسی‌های دوران امپراتوری مغول» – لایپزیگ/وایمار، ۱۹۷۹.
وایس، فریدرکه (ویراستار):
«آلبوم‌های هندی قرن هجدهم: مخاطبان، هنرمندان، حامیان و مجموعه‌داران» – لیدن/بوستون، انتشارات بریل، در دست انتشار (۲۰۲۴).
https://chatgpt.com/c/67813386-f318-800f-bf34-98d052653994